إنجيل متى

إصحاح 1

Ⲉⲩⲁⲅⲅⲉⲗⲓⲟⲛ ⲕⲁⲧⲁ ⲙⲁⲧⲑⲉⲟⲛ

Gospel of St. Matthew

-

نسب يسوع المسيح

كِتَابُ مِيلاَدِ يَسُوعَ الْمَسِيحِ ابْنِ دَاوُدَ ابْنِ إِبْرَاهِيمَ:

סֵפֶר תּוֹלְדֹת יֵשׁוּעַ הַמָּשִׁיחַ בֶּן־דָּוִד בֶּן־אַבְרָהָם׃

Ⲡϫⲱⲙ ⲙ̀ⲙⲓⲥⲓ ⲛ̀ⲧⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲇⲁⲩⲓⲇ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲁⲃⲣⲁⲁⲙ

The birth-book of Jesus Christ, the son of David, the son of Abraam.

Βιβλος της γενεαλογιας του Ιησου Χριστου, υιου του Δαβιδ, υιου του Αβρααμ.

إِبْرَاهِيمُ وَلَدَ إِسْحَاقَ. وَإِسْحَاقُ وَلَدَ يَعْقُوبَ. وَيَعْقُوبُ وَلَدَ يَهُوذَا وَإِخْوَتَهُ.

אַבְרָהָם הוֹלִיד אֶת־יִצְחָק וְיִצְחָק הוֹלִיד אֶת־יַעֲקֹב וְיַעֲקֹב הוֹלִיד אֶת־יְהוּדָה וְאֶת־אֶחָיו׃

Ⲁⲃⲣⲁⲁⲙ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲓⲥⲁⲁⲕ ⲓⲥⲁⲁⲕ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲓⲁⲕⲱⲃ ⲓⲁⲕⲱⲃ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲓⲟⲩⲇⲁⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲉϥⲥⲛⲏⲟⲩ

And Abraam begat Isaac; and Isaac begat Jacob; and Jacob begat Judas and his brothers.

Ο Αβρααμ εγεννησε τον Ισαακ, Ισαακ δε εγεννησε τον Ιακωβ, Ιακωβ δε εγεννησε τον Ιουδαν και τους αδελφους αυτου,

وَيَهُوذَا وَلَدَ فَارِصَ وَزَارَحَ مِنْ ثَامَارَ. وَفَارِصُ وَلَدَ حَصْرُونَ. وَحَصْرُونُ وَلَدَ أَرَامَ.

וִיהוּדָה הוֹלִיד אֶת־פֶּרֶץ וְאֶת־זֶרַח מִתָּמָר וּפֶרֶץ הוֹלִיד אֶת־חֶצְרוֹן וְחֶצְרוֹן הוֹלִיד אֶת־רָם׃

Ⲓⲟⲩⲇⲁⲥ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲫⲁⲣⲉⲥ ⲛⲉⲙ ⲍⲁⲣⲁ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲑⲁⲙⲁⲣ ⲫⲁⲣⲉⲥ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲉⲥⲣⲱⲙ. ⲉⲥⲣⲱⲙ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲁⲣⲁⲙ

And Judas begat Phares and Zara from Tamar; and Phares begat Esrom; and Esrom begat Aram.

Ιουδας δε εγεννησε τον Φαρες και τον Ζαρα εκ της Θαμαρ, Φαρες δε εγεννησε τον Εσρωμ, Εσρωμ δε εγεννησε τον Αραμ,

وَأَرَامُ وَلَدَ عَمِّينَادَابَ. وَعَمِّينَادَابُ وَلَدَ نَحْشُونَ. وَنَحْشُونُ وَلَدَ سَلْمُونَ.

וְרָם הוֹלִיד אֶת־עַמִּינָדָב וְעַמִּינָדָב הוֹלִיד אֶת־נַחְשׁוֹן וְנַחְשׁוֹן הוֹלִיד אֶת־שַׂלְמוֹן׃

Ⲁⲣⲁⲙ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲁⲙⲓⲛⲁⲇⲁⲃ ⲁⲙⲓⲛⲁⲇⲁⲃ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲛⲁⲥⲥⲱⲛ ⲛⲁⲥⲥⲱⲛ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲥⲁⲗⲙⲱⲛ

And Aram begat Aminadab; and Aminadab begat Nasson; and Nasson begat Salmon.

Αραμ δε εγεννησε τον Αμιναδαβ, Αμιναδαβ δε εγεννησε τον Ναασσων, Ναασσων δε εγεννησε τον Σαλμων,

وَسَلْمُونُ وَلَدَ بُوعَزَ مِنْ رَاحَابَ. وَبُوعَزُ وَلَدَ عُوبِيدَ مِنْ رَاعُوثَ. وَعُوبِيدُ وَلَدَ يَسَّى.

וְשַׂלְמוֹן הוֹלִיד אֶת־בֹּעַז מֵרָחָב וְבֹעַז הוֹלִיד אֶת־עוֹבֵד מֵרוּת וְעוֹבֵד הוֹלִיד אֶת־יִשָׁי׃

Ⲥⲁⲗⲙⲱⲛ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲃⲟⲉⲥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲣⲏⲭⲁⲃ ⲃⲟⲉⲥ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲓⲟⲩⲃⲏⲇ ⲓⲟⲩⲃⲏⲇ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲓⲉⲥⲥⲉ

And Salmon begat Boes from Rechab; and Boes begat Jubed; and Jubed begat Jesse.

Σαλμων δε εγεννησε τον Βοοζ εκ της Ραχαβ, Βοοζ δε εγεννησε τον Ωβηδ εκ της Ρουθ, Ωβηδ δε εγεννησε τον Ιεσσαι,

وَيَسَّى وَلَدَ دَاوُدَ الْمَلِكَ. وَدَاوُدُ الْمَلِكُ وَلَدَ سُلَيْمَانَ مِنَ الَّتِي لأُورِيَّا.

וְיִשַׁי הוֹלִיד אֶת־דָּוִד הַמֶּלֶךְ וְדָוִד הַמֶּלֶךְ הוֹלִיד אֶת־שְׁלֹמֹה מֵאֵשֶׁת אוּרִיָּה׃

Ⲓⲉⲥⲥⲉ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲇⲁⲩⲓⲇ ⲇⲁⲩⲓⲇ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲥⲟⲗⲟⲙⲱⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲑⲁ ⲟⲩⲣⲓⲁⲥ

And Jesse begat David, and David begat Solomon from the wife of Urias.

Ιεσσαι δε εγεννησε τον Δαβιδ τον βασιλεα. Δαβιδ δε ο βασιλευς εγεννησε τον Σολομωντα εκ της γυναικος του Ουριου,

وَسُلَيْمَانُ وَلَدَ رَحَبْعَامَ. وَرَحَبْعَامُ وَلَدَ أَبِيَّا. وَأَبِيَّا وَلَدَ آسَا.

וּשְׁלֹמֹה הוֹלִיד אֶת־רְחַבְעָם וּרְחַבְעָם הוֹלִיד אֶת־אֲבִיָּה וַאֲבִיָּה הוֹלִיד אֶת־אָסָא׃

Ⲥⲟⲗⲟⲙⲱⲛ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲣⲟⲃⲟⲁⲙ ⲣⲟⲃⲟⲁⲙ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲁⲃⲓⲁ ⲁⲃⲓⲁ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲁⲥⲁⲫ

And Solomon begat Roboam; and Roboam begat Abia; and Abia begat Asaph.

Σολομων δε εγεννησε τον Ροβοαμ, Ροβοαμ δε εγεννησε τον Αβια, Αβια δε εγεννησε τον Ασα,

وَآسَا وَلَدَ يَهُوشَافَاطَ. وَيَهُوشَافَاطُ وَلَدَ يُورَامَ. وَيُورَامُ وَلَدَ عُزِّيَّا.

וְאָסָא הוֹלִיד אֶת־יְהוֹשָׁפָט וִיהוֹשָׁפָט הוֹלִיד אֶת־יוֹרָם וְיוֹרָם הוֹלִיד אֶת עֻזִּיָּהוּ׃

Ⲁⲥⲁⲫ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲓⲱⲥⲁⲫⲁⲧ ⲓⲱⲥⲁⲫⲁⲧ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲓⲱⲣⲁⲙ ⲓⲱⲣⲁⲙ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲟⲍⲓⲁⲥ

And Asaph begat Josaphat; and Josaphat begat Joram; and Joram begat Ozias.

Ασα δε εγεννησε τον Ιωσαφατ, Ιωσαφατ δε εγεννησε τον Ιωραμ, Ιωραμ δε εγεννησε τον Οζιαν,

وَعُزِّيَّا وَلَدَ يُوثَامَ. وَيُوثَامُ وَلَدَ أَحَازَ. وَأَحَازُ وَلَدَ حِزْقِيَّا.

וְעֻזִּיָּהוּ הוֹלִיד אֶת־יוֹתָם וְיוֹתָם הוֹלִיד אֶת־אָחָז וְאָחָז הוֹלִיד אֶת־יְחִזְקִיָּהוּ׃

Ⲟⲍⲓⲁⲥ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲓⲱⲁⲑⲁⲙ ⲓⲱⲁⲑⲁⲙ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲁⲭⲁⲍ ⲁⲭⲁⲍ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲉⲍⲉⲕⲓⲁⲥ

And Ozias begat Joatham; and Joatham begat Achaz; and Achaz begat Ezekias.

Οζιας δε εγεννησε τον Ιωαθαμ, Ιωαθαμ δε εγεννησε τον Αχαζ, Αχαζ δε εγεννησε τον Εζεκιαν,

وَحِزْقِيَّا وَلَدَ مَنَسَّى. وَمَنَسَّى وَلَدَ آمُونَ. وَآمُونُ وَلَدَ يُوشِيَّا.

וִיחִזְקִיָּהוּ הוֹלִיד אֶת־מְנַשֶׁה וּמְנַשֶׁה הוֹלִיד אֶת־אָמוֹן וְאָמוֹן הוֹלִיד אֶת־יֹאשִׁיָּהוּ׃

Ⲉⲍⲉⲕⲓⲁⲥ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲙⲁⲛⲁⲥⲥⲏ ⲙⲁⲛⲁⲥⲥⲏ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲁⲙⲱⲥ ⲁⲙⲱⲥ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲓⲱⲥⲓⲁⲥ

And Ezekias begat Manasse; and Manasse begat Amos; and Amos begat Josias.

Εζεκιας δε εγεννησε τον Μανασση, Μανασσης δε εγεννησε τον Αμων, Αμων δε εγεννησε τον Ιωσιαν,

وَيُوشِيَّا وَلَدَ يَكُنْيَا وَإِخْوَتَهُ عِنْدَ سَبْيِ بَابِلَ.

וְיֹאשִׁיָּהוּ הוֹלִיד אֶת־יְכָנְיָהוּ וְאֶת־אֶחָיו לְעֵת גָּלוּת בָּבֶל׃

Ⲓⲱⲥⲓⲁⲥ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲓⲉⲭⲟⲛⲓⲁⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲉϥⲥⲛⲏⲟⲩ ϩⲓ ⲡⲓⲟⲩⲱⲧⲉⲃ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲧⲉ ⲃⲁⲃⲩⲗⲱⲛ

And Josias begat Jechonias and his brothers, at the time of the migration to Babylon.

Ιωσιας δε εγεννησε τον Ιεχονιαν και τους αδελφους αυτου επι της μετοικεσιας Βαβυλωνος.

وَبَعْدَ سَبْيِ بَابِلَ يَكُنْيَا وَلَدَ شَأَلْتِئِيلَ. وَشَأَلْتِئِيلُ وَلَدَ زَرُبَّابِلَ.

וְאַחֲרֵי גְּלוֹתָם בָּבֶלָה הוֹלִיד יְכָנְיָהוּ אֵת שְׁאַלְתִּיאֵל וּשְׁאַלְתִּיאֵל הוֹלִיד אֶת־זְרֻבָּבֶל׃

Ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲁ ⲡⲓⲟⲩⲱⲧⲉⲃ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲧⲉ ⲃⲁⲃⲩⲗⲱⲛ ⲓⲉⲭⲟⲛⲓⲁⲥ ⲁϥϫⲫⲉ ⲥⲁⲗⲁⲑⲓⲏⲗ ⲥⲁⲗⲁⲑⲓⲏⲗ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲍⲟⲣⲟⲃⲁⲃⲉⲗ

After the migration to Babylon, Jechonias begat Salathiel; and Salathiel begat Zorobabel.

Μετα δε την μετοικεσιαν Βαβυλωνος Ιεχονιας εγεννησε τον Σαλαθιηλ, Σαλαθιηλ δε εγεννησε τον Ζοροβαβελ,

وَزَرُبَّابِلُ وَلَدَ أَبِيهُودَ. وَأَبِيهُودُ وَلَدَ أَلِيَاقِيمَ. وَأَلِيَاقِيمُ وَلَدَ عَازُورَ.

וּזְרֻבָּבֶל הוֹלִיד אֶת־אֲבִיהוּד וַאֲבִיהוּד הוֹלִיד אֶת־אֶלְיָקִים וְאֶלְיָקִים הוֹלִיד אֶת עַזּוּר׃

Ⲍⲟⲣⲟⲃⲁⲃⲉⲗ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲁⲃⲓⲟⲩⲇ ⲁⲃⲓⲟⲩⲇ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲉⲗⲓⲁ̀ⲕⲓⲙ ⲉⲗⲓⲁ̀ⲕⲓⲙ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲁⲍⲱⲣ

And Zorobabel begat Abiud: and Abiud begat Eliakim; and Eliakim begat Azor.

Ζοροβαβελ δε εγεννησε τον Αβιουδ, Αβιουδ δε εγεννησε τον Ελιακειμ, Ελιακειμ δε εγεννησε τον Αζωρ,

وَعَازُورُ وَلَدَ صَادُوقَ. وَصَادُوقُ وَلَدَ أَخِيمَ. وَأَخِيمُ وَلَدَ أَلِيُودَ.

וְעַזּוּר הוֹלִיד אֶת־צָדוֹק וְצָדוֹק הוֹלִיד אֶת־יָכִין וְיָכִין הוֹלִיד אֶת־אֱלִיהוּד׃

Ⲁⲍⲱⲣ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲥⲁⲇⲱⲕ ⲥⲁⲇⲱⲕ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲁⲭⲓⲛ ⲁⲭⲓⲛ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲉⲗⲓⲟⲩⲇ

And Azor begat Sadok; and Sadok begat Achin; and Achin begat Eliud.

Αζωρ δε εγεννησε τον Σαδωκ, Σαδωκ δε εγεννησε τον Αχειμ, Αχειμ δε εγεννησε τον Ελιουδ,

وَأَلِيُودُ وَلَدَ أَلِيعَازَرَ. وَأَلِيعَازَرُ وَلَدَ مَتَّانَ. وَمَتَّانُ وَلَدَ يَعْقُوبَ.

וֶאֱלִיהוּד הוֹלִיד אֶת־אֶלְעָזָר וְאֶלְעָזָר הוֹלִיד אֶת־מַתָּן וּמַתָּן הוֹלִיד אֶת־יַעֲקֹב׃

Ⲉⲗⲓⲟⲩⲇ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲉⲗⲉⲁⲍⲁⲣ ⲉⲗⲉⲁⲍⲁⲣ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲙⲁⲧⲑⲁⲛ ⲙⲁⲧⲑⲁⲛ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲓⲁⲕⲱⲃ

And Eliud begat Eleazar; and Eleazar begat Matthewthan; and Matthewthan begat Jacob.

Ελιουδ δε εγεννησε τον Ελεαζαρ, Ελεαζαρ δε εγεννησε τον Ματθαν, Ματθαν δε εγεννησε τον Ιακωβ,

وَيَعْقُوبُ وَلَدَ يُوسُفَ رَجُلَ مَرْيَمَ الَّتِي وُلِدَ مِنْهَا يَسُوعُ الَّذِي يُدْعَى الْمَسِيحَ.

וְיַעֲקֹב הוֹלִיד אֶת־יוֹסֵף בַּעַל מִרְיָם אֲשֶׁר מִמֶּנָּה נוֹלַד יֵשׁוּעַ הַנִקְרָא מָשִׁיחַ׃

Ⲓⲁⲕⲱⲃ ⲇⲉ ⲁϥϫⲫⲉ ⲓⲱⲥⲏⲫ ⲡϩⲁⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲣⲓⲁ ⲑⲏ ⲉⲧⲁⲥⲙⲉⲥ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲫⲏ ⲉⲧⲟⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅

And Jacob begat Joseph the husband of Mary, who bare Jesus who is called Christ.

Ιακωβ δε εγεννησε τον Ιωσηφ τον ανδρα της Μαριας, εξ ης εγεννηθη Ιησους ο λεγομενος Χριστος.

فَجَمِيعُ الأَجْيَالِ مِنْ إِبْرَاهِيمَ إِلَى دَاوُدَ أَرْبَعَةَ عَشَرَ جِيلًا، وَمِنْ دَاوُدَ إِلَى سَبْيِ بَابِلَ أَرْبَعَةَ عَشَرَ جِيلًا، وَمِنْ سَبْيِ بَابِلَ إِلَى الْمَسِيحِ أَرْبَعَةَ عَشَرَ جِيلًا.

וְהִנֵּה כָּל־הַדֹּרוֹת מִן־אַבְרָהָם עַד־דָּוִד אַרְבָּעָה עָשָׂר דֹּרוֹת וּמִן־דָּוִד עַד־גָּלוּת בָּבֶל אַרְבָּעָה עָשָׂר דֹּרוֹת וּמִגָּלוּת בָּבֶל עַד־הַמָּשִׁיחַ אַרְבָּעָה עָשָׂר דֹּרוֹת׃

Ϫⲱⲟⲩ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲁⲃⲣⲁⲁⲙ ϣⲁ ⲇⲁⲩⲓⲇ ⲓ̅ⲇ̅ ⲛ̀ϫⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲇⲁⲩⲓⲇ ϣⲁ ⲡⲓⲟⲩⲱⲧⲉⲃ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲧⲉ ⲃⲁⲃⲩⲗⲱⲛ ⲓ̅ⲇ̅ ⲛ̀ϫⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲡⲓⲟⲩⲱⲧⲉⲃ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲧⲉ ⲃⲁⲃⲩⲗⲱⲛ ϣⲁ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲓ̅ⲇ̅ ⲛ̀ϫⲱⲟⲩ

All the generations from Abraam to David are fourteen generations; and from David to the migration to Babylon fourteen generations; and from the migration to Babylon to Christ fourteen generations.

Πασαι λοιπον αι γενεαι απο Αβρααμ εως Δαβιδ ειναι γενεαι δεκατεσσαρες, και απο Δαβιδ εως της μετοικεσιας Βαβυλωνος γενεαι δεκατεσσαρες, και απο της μετοικεσιας Βαβυλωνος εως του Χριστου γενεαι δεκατεσσαρες.

ميلاد يسوع المسيح

أَمَّا وِلاَدَةُ يَسُوعَ الْمَسِيحِ فَكَانَتْ هَكَذَا: لَمَّا كَانَتْ مَرْيَمُ أُمُّهُ مَخْطُوبَةً لِيُوسُفَ، قَبْلَ أَنْ يَجْتَمِعَا، وُجِدَتْ حُبْلَى مِنَ الرُّوحِ الْقُدُسِ.

וְזֶה דְבַר הֻלֶּדֶת יֵשׁוּעַ הַמָּשִׁיחַ מִרְיָם אִמּוֹ הָיְתָה מְאֹרָשָׂה לְיוֹסֵף וּבְטֶרֶם יָבֹא אֵלֶיהָ נִמְצֵאת הָרָה מֵרוּחַ הַקֹּדֶשׁ׃

Ⲡ̀ϫⲓⲛⲙⲓⲥⲓ ⲛ̀Ⲓⲏ̅ⲥ̅ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲛⲉ ⲟⲩ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲉⲧⲁⲩⲱⲡ ⲛ̀ⲥⲁ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⲙⲁⲣⲓⲁ ⲛ̀ⲓⲱⲥⲏⲫ ⲙ̀ⲡⲁⲧⲟⲩⲥⲟⲩⲉⲛ ⲛⲟⲩⲉⲣⲏⲟⲩ ⲁⲩϫⲉⲙⲥ ⲉⲥⲙⲃⲟⲕⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲉϥⲟⲩⲁⲃ

The birth of Jesus Christ was thus: Mary his mother having been betrothed to Joseph, before they knew each other she was found with child from the Holy Spirit.

Του δε Ιησου Χριστου η γεννησις ουτως ητο. Αφου ηρραβωνισθη η μητηρ αυτου Μαρια μετα του Ιωσηφ, πριν συνελθωσιν, ευρεθη εν γαστρι εχουσα εκ Πνευματος Αγιου.

فَيُوسُفُ رَجُلُهَا إِذْ كَانَ بَارًّا، وَلَمْ يَشَأْ أَنْ يُشْهِرَهَا، أَرَادَ تَخْلِيَتَهَا سِرًّا.

וְיוֹסֵף בַּעְלָהּ אִישׁ צַדִּיק וְלֹא אָבָה לְתִתָּהּ לְחֶרְפָּה וַיֹּאמֶר אֲשַׁלְּחֶנָּה בַּסָּתֶר׃

Ⲓⲱⲥⲏⲫ ⲇⲉ ⲡⲉⲥϩⲁⲓ ⲛⲉ ⲟⲩⲑⲙⲏⲓ ⲡⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ϥⲟⲩⲱϣ ⲁⲛ ⲉ̀ⲁⲓⲥ ⲛ̀ⲥⲣⲁϩ ⲁϥⲥⲟϭⲛⲓ ⲉ̀ⲭⲁⲥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲭⲱⲡ

And Joseph her husband was righteous, and not wishing to make her a public example, he intended to put her away secretly.

Ιωσηφ δε ο ανηρ αυτης, δικαιος ων και μη θελων να θεατριση αυτην, ηθελησε να απολυση αυτην κρυφιως.

وَلكِنْ فِيمَا هُوَ مُتَفَكِّرٌ فِي هَذِهِ الأُمُورِ، إِذَا مَلاَكُ الرَّبِّ قَدْ ظَهَرَ لَهُ فِي حُلْمٍ قَائِلًا: «يَا يُوسُفُ ابْنَ دَاوُدَ، لَا تَخَفْ أَنْ تَأْخُذَ مَرْيَمَ امْرَأَتَكَ. لأَنَّ الَّذِي حُبِلَ بِهِ فِيهَا هُوَ مِنَ الرُّوحِ الْقُدُسِ.

הוּא חשֵׁב כָּזֹאת וְהִנֵּה מַלְאַךְ יְהוָֹה נִרְאָה אֵלָיו בַּחֲלוֹם וַיֹּאמַר יוֹסֵף בֶּן־דָּוִד אַל־תִּירָא מִקַּחַת אֵת מִרְיָם אִשְׁתֶּךָ כִּי הַנּוֹצָר בְּקִרְבָּה מֵרוּחַ הַקֹּדֶשׁ הוּא׃

Ⲛⲁⲓ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥⲙⲟⲕⲙⲉⲕ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ⲟⲩⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡ⳪̅ ⲁϥⲟⲩⲟⲛϩϥ ⲉ̀ⲓⲱⲥⲏⲫ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲣⲁⲥⲟⲩⲓ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲓⲱⲥⲏⲫ ⲡ̀ϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲇⲁⲩⲓⲇ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲉⲣϩⲟϯ ⲉ̀ϣⲉⲡ ⲙⲁⲣⲓⲁ ⲧⲉⲕⲥ̀ϩⲓⲙⲓ ⲉ̀ⲣⲟⲕ ⲫⲏ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲉⲥⲛⲁⲙⲁⲥϥ ⲟⲩⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲉϥⲟⲩⲁⲃ ⲡⲉ

And he having thought about these things, behold an angel of the Lord manifested himself to Joseph in a dream, saying: Joseph, son of David, fear not to take to thee Mary, thy wife: for he whom she will bear is from the Holy Spirit.

Ενω δε αυτος διελογισθη ταυτα, ιδου, αγγελος Κυριου εφανη κατ' οναρ εις αυτον, λεγων· Ιωσηφ, υιε του Δαβιδ, μη φοβηθης να παραλαβης Μαριαμ την γυναικα σου· διοτι το εν αυτη γεννηθεν ειναι εκ Πνευματος Αγιου.

فَسَتَلِدُ ابْنًا وَتَدْعُو اسْمَهُ يَسُوعَ. لأَنَّهُ يُخَلِّصُ شَعْبَهُ مِنْ خَطَايَاهُمْ».

וְהִיא יֹלֶדֶת בֵּן וְקָרָאתָ אֶת־שְׁמוֹ יֵשׁוּעַ כִּי הוּא יוֹשִׁיעַ אֶת־עַמּוֹ מֵחַטֹּאתֵיהֶם׃

Ⲉⲥⲉ̀ⲙⲓⲥⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ⲟⲩϣⲏⲣⲓ ⲉⲕⲉ̀ⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲡⲉϥⲣⲁⲛ ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲅⲁⲣ ⲉⲑⲛⲁⲛⲟϩⲉⲙ ⲙ̀ⲡⲉϥⲗⲁⲟⲥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲛⲟⲃⲓ

And she shall bear a son; thou shalt call his name "Jesus;" for he will save his people from their sins.'

Θελει δε γεννησει υιον και θελεις καλεσει το ονομα αυτου Ιησουν· διοτι αυτος θελει σωσει τον λαον αυτου απο των αμαρτιων αυτων.

وَهَذَا كُلُّهُ كَانَ لِكَيْ يَتِمَّ مَا قِيلَ مِنَ الرَّبِّ بِالنَّبِيِّ الْقَائِلِ:

וְכָל־זֹאת הָיְתָה לְמַלֹאת אֶת־דְּבַר יְהוָֹה אֲשֶׁר־דִּבֶּר בְּיַד הַנָּבִיא לֵאמֹר׃

Ⲫⲁⲓ ⲇⲉ ⲧⲏⲣϥ ⲁϥϣⲱⲡⲓ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁ ⲡ⳪̅ ϫⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⲙ̀ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

And all this happened that it might be fulfilled which, the Lord said by the prophet, saying:

Τουτο δε ολον εγεινε δια να πληρωθη το ρηθεν υπο του Κυριου δια του προφητου, λεγοντος·

«هُوَذَا الْعَذْرَاءُ تَحْبَلُ وَتَلِدُ ابْنًا، وَيَدْعُونَ اسْمَهُ عِمَّانُوئِيلَ» الَّذِي تَفْسِيرُهُ: اَللهُ مَعَنَا.

הִנֵּה הָעַלְמָה הָרָה וְיֹלֶדֶת בֵּן וְקָרְאוּ שְׁמוֹ עִמָּנוּאֵל אֲשֶׁר פֵּרוּשׁוֹ הָאֵל עִמָּנוּ׃

Ϫⲉ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ϯⲡⲁⲣⲑⲉⲛⲟⲥ ⲉⲥⲉ̀ⲉⲣⲃⲟⲕⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲥⲉ̀ⲙⲓⲥⲓ ⲛ̀ⲟⲩϣⲏⲣⲓ ⲉⲩⲉ̀ⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲡⲉϥⲣⲁⲛ ϫⲉ ⲉⲙⲙⲁⲛⲟⲩⲏⲗ ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ϣⲁⲩⲟⲩⲁϩⲙⲉϥ ϫⲉ ⲫϯ ⲛⲉⲙⲁⲛ

Behold, the virgin shall conceive, and shall bear a son, they shall call his name "Emmanuel," which 'is interpreted "God with us."'

Ιδου, η παρθενος θελει συλλαβει και θελει γεννησει υιον, και θελουσι καλεσει το ονομα αυτου Εμμανουηλ, το οποιον μεθερμηνευομενον ειναι, Μεθ' ημων ο Θεος.

فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ يُوسُفُ مِنَ النَّوْمِ فَعَلَ كَمَا أَمَرَهُ مَلاَكُ الرَّبِّ، وَأَخَذَ امْرَأَتَهُ.

וַיִּיקַץ יוֹסֵף מִשְׁנָתוֹ וַיַּעַשׂ כַּאֲשֶׁר צִוָּהוּ מַלְאַךְ יְהוָֹה וַיֶּאֱסֹף אֶת־אִשְׁתּוֹ אֶל בֵּיתוֹ׃

Ⲉⲧⲁϥⲧⲱⲛϥ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲓⲱⲥⲏⲫ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲛⲕⲟⲧ ⲁϥⲓⲣⲓ ⲕⲁⲧⲁ ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲁ ⲡⲓⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡ⳪̅ ⲟⲩⲁϩⲥⲁϩⲛⲓ ⲛⲁϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲉⲡ ⲙⲁⲣⲓⲁ ⲧⲉϥⲥϩⲓⲙⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ

And Joseph having risen from the sleep, did as the angel of the Lord commanded him, and he took to him Mary his wife.

Εξεγερθεις δε ο Ιωσηφ απο του υπνου εκαμεν ως προσεταξεν αυτον ο αγγελος Κυριου και παρελαβε την γυναικα αυτου,

وَلَمْ يَعْرِفْهَا حَتَّى وَلَدَتِ ابْنَهَا الْبِكْرَ. وَدَعَا اسْمَهُ يَسُوعَ.

וְלֹא יְדָעָהּ עַד כִּי־יָלְדָה בֵּן אֶת־בְּכוֹרָהּ וַיִּקְרָא אֶת־שְׁמוֹ יֵשׁוּעַ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉϥⲥⲟⲩⲱⲛⲥ ϣⲁⲧⲉⲥⲙⲓⲥⲓ ⲙ̀ⲡⲓϣⲏⲣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲡⲉϥⲣⲁⲛ ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅

And he knew her not until she bare the son; and he called his name Jesus.'

και δεν εγνωριζεν αυτην, εωσου εγεννησε τον υιον αυτης τον πρωτοτοκον και εκαλεσε το ονομα αυτου Ιησουν.

إصحاح 2

زيارة المجوس

وَلَمَّا وُلِدَ يَسُوعُ فِي بَيْتِ لَحْمِ الْيَهُودِيَّةِ، فِي أَيَّامِ هِيرُودُسَ الْمَلِكِ، إِذَا مَجُوسٌ مِنَ الْمَشْرِقِ قَدْ جَاءُوا إِلَى أُورُشَلِيمَ

וַיְהִי בִּימֵי הוֹרְדוֹס הַמֶּלֶךְ כַּאֲשֶׁר נוֹלַד יֵשׁוּעַ בְּבֵית־לֶחֶם יְהוּדָה וַיָּבֹאוּ מְגוּשִׁים מֵאֶרֶץ מִזְרָח יְרוּשָׁלָיִם׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲉⲧⲁⲩⲙⲁⲥϥ ϧⲉⲛ ⲃⲏⲑⲗⲉⲉⲙ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲓⲟⲩⲇⲉⲁ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲡⲟⲩⲣⲟ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ϩⲁⲛⲙⲁⲅⲟⲥ ⲁⲩⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲥⲁⲡⲉⲓⲉⲃⲧ ⲉ̀ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅

And Jesus having been born in Bethlehem of Judea in the days of Herod the king, behold Magi came from the east to Jerusalem,

Αφου δε εγεννηθη ο Ιησους εν Βηθλεεμ της Ιουδαιας επι των ημερων Ηρωδου του βασιλεως, ιδου, μαγοι απο ανατολων ηλθον εις Ιεροσολυμα, λεγοντες·

قَائِلِينَ: «أَيْنَ هُوَ الْمَوْلُودُ مَلِكُ الْيَهُودِ؟ فَإِنَّنَا رَأَيْنَا نَجْمَهُ فِي الْمَشْرِقِ وَأَتَيْنَا لِنَسْجُدَ لَهُ».

וַיֹּאמְרוּ אַיֵּה מֶלֶךְ הַיְּהוּדִים אֲשֶׁר יֻלַּד כִּי רָאִינוּ אֶת־כּוֹכָבוֹ בַּמִּזְרָח וַנָּבֹא לְהִשְׁתַּחֲוֹת לוֹ׃

Ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁϥⲑⲱⲛ ⲫⲏ ⲉⲧⲁⲩⲙⲁⲥϥ ⲡⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ ⲁⲛⲛⲁⲩ ⲅⲁⲣ ⲉ̀ⲡⲉϥⲥⲓⲟⲩ ⲥⲁⲡⲉⲓⲉⲃⲧ ⲁⲛⲓ̀ ϫⲉ ⲛ̀ⲧⲉⲛⲟⲩⲱϣⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ

saying: 'Where is he who is born king of the Jews? for we saw his star in the east, we are come that we may worship him.'

Που ειναι ο γεννηθεις βασιλευς των Ιουδαιων; διοτι ειδομεν τον αστερα αυτου εν τη ανατολη και ηλθομεν δια να προσκυνησωμεν αυτον.

فَلَمَّا سَمِعَ هِيرُودُسُ الْمَلِكُ اضْطَرَبَ وَجَمِيعُ أُورُشَلِيمَ مَعَهُ.

וַיְהִי כִּשְׁמֹעַ הוֹרְדוֹס הַמֶּלֶךְ אֶת־דִּבְרֵיהֶם וַיֶּחֱרַד הוּא וְכָל־יְרוּשָׁלַיִם עִמּוֹ׃

Ⲉⲧⲁϥⲥⲱⲧⲉⲙ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲟⲩⲣⲟ ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲁϥϣⲑⲟⲣⲧⲉⲣ ⲛⲉⲙ ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ⲧⲏⲣⲥ ⲛⲉⲙⲁϥ

And king Herod, having heard, was troubled, and all Jerusalem with him.

Ακουσας δε Ηρωδης ο βασιλευς, εταραχθη και πασα η Ιεροσολυμα μετ' αυτου,

فَجَمَعَ كُلَّ رُؤَسَاءِ الْكَهَنَةِ وَكَتَبَةِ الشَّعْبِ، وَسَأَلَهُمْ: «أَيْنَ يُولَدُ الْمَسِيحُ؟»

וַיַּקְהֵל אֶת־כָּל־רָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְסוֹפְרֵי הָעָם וַיִּשְׁאַל אֹתָם לֵאמֹר אֵיפֹה יִוָּלֵד הַמָּשִׁיחַ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲑⲱⲟⲩϯ ⲛ̀ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲗⲁⲟⲥ ⲛⲁϥϣⲓⲛⲓ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ϫⲉ ⲁⲩⲛⲁⲙⲉⲥ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲑⲱⲛ

And having assembled all the chief-priests and the scribes of the people, he was asking of them 'where will Christ be born?'

και συναξας παντας τους αρχιερεις και γραμματεις του λαου, ηρωτα να μαθη παρ' αυτων που ο Χριστος γενναται.

فَقَالُوا لَهُ: «فِي بَيْتِ لَحْمِ الْيَهُودِيَّةِ. لأَنَّهُ هَكَذَا مَكْتُوبٌ بِالنَّبِيِّ:

וַיֹּאמְרוּ לוֹ בְּבֵית־לֶחֶם יְהוּדָה כִּי־כֵן כָּתוּב בְּיַד הַנָּבִיא׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ϧⲉⲛ ⲃⲏⲑⲗⲉⲉⲙ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲓⲟⲩⲇⲉⲁ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲥϧⲏⲟⲩⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⲙ̀ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ

And they said to him: In Bethlehem of Judea: for thus is written by the prophet

Εκεινοι δε ειπον προς αυτον· Εν Βηθλεεμ της Ιουδαιας· διοτι ουτως ειναι γεγραμμενον δια του προφητου·

وَأَنْتِ يَا بَيْتَ لَحْمٍ، أَرْضَ يَهُوذَا لَسْتِ الصُّغْرَى بَيْنَ رُؤَسَاءِ يَهُوذَا، لأَنْ مِنْكِ يَخْرُجُ مُدَبِّرٌ يَرْعَى شَعْبِي إِسْرَائِيلَ».

וְאַתָּה בֵּית־לֶחֶם אֶרֶץ יְהוּדָה אֵינְךָ צָעִיר בְּאַלֻּפֵי יְהוּדָה כִּי מִמְּךָ יֵצֵא מוֹשֵׁל אֲשֶׁר יִרְעֶה אֶת־עַמִּי יִשְׂרָאֵל׃

Ϫⲉ ⲛⲉⲙ ⲛ̀ⲑⲟ ϩⲱⲓ ⲃⲏⲑⲗⲉⲉⲙ ⲡⲕⲁϩⲓ ⲛ̀ⲓⲟⲩⲇⲁ ̀ⲛⲑⲟ ⲟⲩⲕⲟⲩϫⲓ ⲁⲛ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲙⲉⲧϩⲏⲅⲉⲙⲱⲛ ⲛ̀ⲧⲉ ⲓⲟⲩⲇⲁ ⲉϥⲉ̀ⲓ̀ ⲅⲁⲣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϧⲏϯ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩϩⲏⲅⲟⲩⲙⲉⲛⲟⲥ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁⲁⲙⲟⲛⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲗⲁⲟⲥ ⲡⲓⲥ̅ⲗ̅

And thou Bethlehem, land of Juda, thou art not little among the princedoms of Juda: for from thee shall come a governor who will rule my people Israel."

Και συ, Βηθλεεμ, γη Ιουδα, δεν εισαι ουδολως ελαχιστη μεταξυ των ηγεμονων του Ιουδα· διοτι εκ σου θελει εξελθει ηγουμενος, οστις θελει ποιμανει τον λαον μου τον Ισραηλ.

حِينَئِذٍ دَعَا هِيرُودُسُ الْمَجُوسَ سِرًّا، وَتَحَقَّقَ مِنْهُمْ زَمَانَ النَّجْمِ الَّذِي ظَهَرَ.

אָז קָרָא הוֹרְדוֹס לַמְּגוּשׁים בַּסֵּתֶר וַיַּחְקֹר לָדַעַת הָעֵת אֲשֶׁר נִרְאָה הַכּוֹכָב׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲁϥⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲛⲓⲙⲁⲅⲟⲥ ⲛ̀ⲭⲱⲡ ⲁϥϧⲟⲧϧⲉⲧ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲥⲁ ⲡⲓⲥⲏⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲥⲓⲟⲩ ⲉⲧⲁϥⲟⲩⲱⲛϩ

Then Herod called the Magi secretly, he enquired from them about the time of the star which appeared.

Τοτε ο Ηρωδης καλεσας κρυφιως τους μαγους εξηκριβωσε παρ' αυτων τον καιρον του φαινομενου αστερος,

ثُمَّ أَرْسَلَهُمْ إِلَى بَيْتِ لَحْمٍ، وَقَالَ: «اذْهَبُوا وَافْحَصُوا بِالتَّدْقِيقِ عَنِ الصَّبِيِّ. وَمَتَى وَجَدْتُمُوهُ فَأَخْبِرُونِي، لِكَيْ آتِيَ أَنَا أَيْضًا وَأَسْجُدَ لَهُ».

וַיִּשְׁלָחֵם בֵּית־לֶחֶם וַיֹּאמַר לְכוּ חִקְרוּ הֵיטֵב עַל־דְּבַר הַנָּעַר וְהָיָה כִּי־תִמְצְאוּן אֹתוֹ וְהִגַּדְתֶּם לִי וְאָבֹאָה לְהִשְׁתַּחֲוֹת־לוֹ גַּם־אָנִי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲟⲩⲟⲣⲡⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲏⲑⲗⲉⲉⲙ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϣⲓⲛⲓ ⲁⲕⲣⲓⲃⲱⲥ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲓⲁⲗⲟⲩ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛϫⲉⲙϥ ⲙⲁⲧⲁⲙⲟⲓ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲁⲓ ϩⲱ ⲛ̀ⲧⲁⲟⲩⲱϣⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ

And he sent them to Bethlehem, saying: Go, ask carefully concerning the child. And if ye find him, tell me that I may come also and worship him.'

και πεμψας αυτους εις Βηθλεεμ, ειπε· Πορευθεντες ακριβως εξετασατε περι του παιδιου, αφου δε ευρητε, απαγγειλατε μοι, δια να ελθω και εγω να προσκυνησω αυτο.

فَلَمَّا سَمِعُوا مِنَ الْمَلِكِ ذَهَبُوا. وَإِذَا النَّجْمُ الَّذِي رَأَوْهُ فِي الْمَشْرِقِ يَتَقَدَّمُهُمْ حَتَّى جَاءَ وَوَقَفَ فَوْقُ، حَيْثُ كَانَ الصَّبِيُّ.

וַיְהִי כְּשָׁמְעָם אֶת־דִּבְרֵי הַמֶּלֶךְ וַיֵּלֵכוּ וְהִנֵּה הַכּוֹכָב אֲשֶׁר־רָאוּ בַמִּזְרָח הָלַךְ לִפְנֵיהֶם עַד אֲשֶׁר־בָּא וַיַּעֲמֹד מִמַּעַל לַאֲשֶׁר־הָיָה שָׁם הַיָּלֶד׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲉⲧⲁⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛ̀ⲥⲁ ⲡⲟⲩⲣⲟ ⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ⲡⲓⲥⲓⲟⲩ ⲫⲏ ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲥⲁⲡⲉⲓⲉⲃⲧ ⲛⲁϥⲙⲟϣⲓ ϧⲁϫⲱⲟⲩ ϣⲁⲧⲉϥⲓ̀ ⲛ̀ⲧⲉϥⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧϥ ⲥⲁⲡϣⲱⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲙⲁ ⲉ̀ⲛⲁⲣⲉ ⲡⲓⲁⲗⲟⲩ ⲭⲏ ⲙ̀ⲙⲟϥ

And they, having obeyed the king, went. And behold, the star which they saw in the east, was going before them, until it came and stood over the place in which the child was.

Εκεινοι δε ακουσαντες του βασιλεως ανεχωρησαν· και ιδου, ο αστηρ τον οποιον ειδον εν τη ανατολη προεπορευετο αυτων, εωσου ελθων εσταθη επανω οπου ητο το παιδιον.

فَلَمَّا رَأَوْا النَّجْمَ فَرِحُوا فَرَحًا عَظِيمًا جِدًّا.

וַיִּרְאוּ אֶת־הַכּוֹכָב וַיִּשְׂמְחוּ שִׂמְחָה גְדוֹלָה עַד־מְאֹד׃

Ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⲉ̀ⲡⲓⲥⲓⲟⲩ ⲁⲩⲣⲁϣⲓ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲛ̀ⲣⲁϣⲓ ⲉ̀ⲙⲁϣⲱ

And having seen the star, they rejoiced with very great joy.

Ιδοντες δε τον αστερα εχαρησαν χαραν μεγαλην σφοδρα,

وَأَتَوْا إِلَى الْبَيْتِ، وَرَأَوْا الصَّبِيَّ مَعَ مَرْيَمَ أُمِّهِ. فَخَرُّوا وَسَجَدُوا لَهُ. ثُمَّ فَتَحُوا كُنُوزَهُمْ وَقَدَّمُوا لَهُ هَدَايَا: ذَهَبًا وَلُبَانًا وَمُرًّا.

וַיָּבֹאוּ הַבַּיְתָה וַיִּמְצְאוּ אֶת־הַיֶּלֶד עִם־מִרְיָם אִמּוֹ וַיִּפְּלוּ עַל־פְּנֵיהֶם וַיִּשְׁתַּחֲווּ־לוֹ וַיִּפְתְּחוּ אֶת־אוֹצְרוֹתָם וַיַּקְרִיבוּ לוֹ מִנְחָה זָהָב וּלְבוֹנָה וָמֹר׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ⲉ̀ⲡⲓⲏⲓ ⲁⲩⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲡⲓⲁⲗⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲙⲁⲣⲓⲁ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩϩⲓⲧⲟⲩ ⲉ̀ϧⲣⲏⲓ ⲁⲩⲟⲩϣⲱⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲟⲩⲱⲛ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲁϩⲱⲣ ⲁⲩⲓⲛⲓ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϩⲁⲛⲇⲱⲣⲟⲛ ⲟⲩⲛⲟⲩⲃ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲗⲓⲃⲁⲛⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲟⲩϣⲁⲗ

And having come to the house they saw the child with Mary his mother; and having thrown themselves down they worshipped him; and having opened their treasures they offered him gifts, gold and frankincense and myrrh.

και ελθοντες εις την οικιαν ευρον το παιδιον μετα Μαριας της μητρος αυτου, και πεσοντες προσεκυνησαν αυτο, και ανοιξαντες τους θησαυρους αυτων προσεφεραν εις αυτο δωρα, χρυσον και λιβανον και σμυρναν·

ثُمَّ إِذْ أُوحِيَ إِلَيْهِمْ فِي حُلْمٍ أَنْ لَا يَرْجِعُوا إِلَى هِيرُودُسَ، انْصَرَفُوا فِي طَرِيقٍ أُخْرَى إِلَى كُورَتِهِمْ.

וַיְצֻוּוּ בַחֲלוֹם לְבִלְתִּי שׁוּב אֶל־הוֹרְדוֹס וַיֵּלְכוּ בְּדֶרֶךְ אַחֵר אֶל־אַרְצָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲧⲁⲙⲱⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲣⲁⲥⲟⲩⲓ ⲉ̀ϣⲧⲉⲙⲕⲟⲧⲟⲩ ϩⲁ ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲉⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲉⲛ ⲕⲉⲙⲱⲓⲧ ⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲧⲟⲩⲭⲱⲣⲁ

And having been told in a dream not to return to Herod, by another road they went to their country.

και αποκαλυφθεντες θεοθεν κατ' οναρ να μη επιστρεψωσι προς τον Ηρωδην, δι' αλλης οδου ανεχωρησαν εις την χωραν αυτων.

الهرب إلى مصر

وَبَعْدَمَا انْصَرَفُوا، إِذَا مَلاَكُ الرَّبِّ قَدْ ظَهَرَ لِيُوسُفَ فِي حُلْمٍ قَائِلًا: «قُمْ وَخُذِ الصَّبِيَّ وَأُمَّهُ وَاهْرُبْ إِلَى مِصْرَ، وَكُنْ هُنَاكَ حَتَّى أَقُولَ لَكَ. لأَنَّ هِيرُودُسَ مُزْمِعٌ أَنْ يَطْلُبَ الصَّبِيَّ لِيُهْلِكَهُ».

הֵם הָלְכוּ מִשָׁם וְהִנֵּה מַלְאַךְ יְהוָֹה נִרְאָה אֶל־יוֹסֵף בַּחֲלוֹם לֵאמֹר קוּם קַח אֶת־הַיֶּלֶד וְאֶת־אִמּוֹ וּבְרַח־לְךָ מִצְרַיְמָה וֶהְיֵה־שָׁם עַד־אִם אָמַרְתִּי אֵלֶיךָ כִּי הוֹרְדוֹס מְבַקֵּשׁ אֶת־נֶפֶשׁ הַנַּעַר לְקַחְתָּהּ׃

Ⲉⲧⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲇⲉ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ⲟⲩⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡ⳪̅ ⲁϥⲟⲩⲟⲛϩϥ ⲉ̀ⲓⲱⲥⲏⲫ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲣⲁⲥⲟⲩⲓ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲧⲱⲛⲕ ⲁⲗⲓⲟⲩⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲁⲗⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲱⲧ ⲉ̀ⲭⲏⲙⲓ ⲟⲩⲟϩ ϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ϣⲁϯϫⲟⲥ ⲛⲁⲕ ϥⲛⲁⲕⲱϯ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϫⲉ ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲛ̀ⲥⲁ ⲡⲓⲁⲗⲟⲩ ⲉ̀ⲧⲁⲕⲟϥ

And they having gone, Behold, and angel of the Lord manifested to Joseph in a dream, saying: 'Arise, take the child and his mother, and flee to Egypt, and be there until I tell thee: for Herod will seek for the child to destroy him.'

Αφου δε αυτοι ανεχωρησαν, ιδου, αγγελος Κυριου φαινεται κατ' οναρ εις τον Ιωσηφ, λεγων· Εγερθεις παραλαβε το παιδιον και την μητερα αυτου και φευγε εις Αιγυπτον, και εσο εκει εωσου ειπω σοι· διοτι μελλει ο Ηρωδης να ζητηση το παιδιον, δια να απολεση αυτο.

فَقَامَ وَأَخَذَ الصَّبِيَّ وَأُمَّهُ لَيْلًا وَانْصَرَفَ إِلَى مِصْرَ.

וַיָּקָם וַיִּקַּח אֶת־הַיֶּלֶד וְאֶת־אִמּוֹ לָיְלָה וַיִּבְרַח מִצְרָיְמָה׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲧⲱⲛϥ ⲁϥϭⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲁⲗⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⲛ̀ϫⲱⲣϩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲭⲏⲙⲓ

And he arose, he took the child and his mother by night, and went to Egypt.

Ο δε εγερθεις παρελαβε το παιδιον και την μητερα αυτου δια νυκτος και ανεχωρησεν εις Αιγυπτον,

وَكَانَ هُنَاكَ إِلَى وَفَاةِ هِيرُودُسَ. لِكَيْ يَتِمَّ مَا قِيلَ مِنَ الرَّبِّ بِالنَّبِيِّ الْقَائِلِ: «مِنْ مِصْرَ دَعَوْتُ ابْنِي».

וַיְהִי־שָׁם עַד מוֹת הוֹרְדוֹס לְמַלּאת אֶת־דְּבַר יְהוָֹה בְּיַד הַנָּבִיא לֵאמֹר מִמִּצְרַיִם קָרָאתִי לִבְנִי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁϥⲭⲏ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲡⲉ ϣⲁ ⲧϧⲁⲏ ⲛ̀ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁ ⲡ⳪̅ ϫⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⲙ̀ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲓⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲡⲁϣⲏⲣⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲭⲏⲙⲓ

And he was there until the death of Herod: that it might be fulfilled which. the Lord said by the prophet, saying: 'I called my son from Egypt.'

και ητο εκει εως της τελευτης του Ηρωδου, δια να πληρωθη το ρηθεν υπο του Κυριου δια του προφητου λεγοντος· Εξ Αιγυπτου εκαλεσα τον υιον μου.

حِينَئِذٍ لَمَّا رَأَى هِيرُودُسُ أَنَّ الْمَجُوسَ سَخِرُوا بِهِ غَضِبَ جِدًّا. فَأَرْسَلَ وَقَتَلَ جَمِيعَ الصِّبْيَانِ الَّذِينَ فِي بَيْتِ لَحْمٍ وَفِي كُلِّ تُخُومِهَا، مِنِ ابْنِ سَنَتَيْنِ فَمَا دُونُ، بِحَسَبِ الزَّمَانِ الَّذِي تَحَقَّقَهُ مِنَ الْمَجُوسِ.

וַיַּרְא הוֹרְדוֹס כִּי הֵתֵלּוּ בוֹ הַמְּגוּשִׁים וַיִּקְצֹף מְאֹד וַיִּשְׁלַח וַיַּהֲרֹג אֶת־כָּל־הַיְלָדִים אֲשֶׁר בְּבֵית־לֶחֶם וּבְכָל־גְּבוּלֶיהָ לְמִבֶּן־שְׁנָתַיִם וּלְמָטָּה לְפִי הָעֵת אֲשֶׁר חָקַר מִפִּי הַמְּגוּשִׁים׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲉⲧⲁϥⲛⲁⲩ ϫⲉ ⲁⲩⲥⲱⲃⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲁⲅⲟⲥ ⲁϥⲙⲃⲟⲛ ⲉ̀ⲙⲁϣⲱ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲟⲩⲱⲣⲡ ⲁϥϧⲱⲧⲉⲃ ⲛ̀ⲁⲗⲟⲩ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲃⲏⲑⲗⲉⲉⲙ ⲛⲉⲙ ϧⲉⲛ ⲛⲉⲥϭⲓⲏ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲣⲟⲙⲡⲓ ⲥⲛⲟⲩϯ ⲛⲉⲙ ⲥⲁⲡⲉⲥⲏⲧ ⲕⲁⲧⲁ ⲡⲓⲥⲏⲟⲩ ⲉⲧⲁϥϧⲉⲧϧⲱⲧϥ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲙⲁⲅⲟⲥ

Then Herod having seen that the Magi mocked him, was very angry, and he sent, he slew every child that was in Bethlehem and in all her boundaries, from two years old and under, according to the time which he enquired from the Magi.

Τοτε ο Ηρωδης, ιδων οτι ενεπαιχθη υπο των μαγων, εθυμωθη σφοδρα και αποστειλας εφονευσε παντας τους παιδας τους εν Βηθλεεμ και εν πασι τοις οριοις αυτης απο δυο ετων και κατωτερω κατα τον καιρον, τον οποιον εξηκριβωσε παρα των μαγων.

حِينَئِذٍ تَمَّ مَا قِيلَ بِإِرْمِيَا النَّبِيِّ الْقَائِلِ:

אָז הוּקַם הַנֶּאֱמָר בְּפִי יִרְמְיָהוּ הַנָּבִיא לֵאמֹר׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϫⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⲛ̀ⲓⲉⲣⲉⲙⲓⲁⲥ ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

Then was fulfilled that which he said by Jeremias the prophet, saying:

Τοτε επληρωθη το ρηθεν υπο Ιερεμιου του προφητου, λεγοντος·

«صَوْتٌ سُمِعَ فِي الرَّامَةِ، نَوْحٌ وَبُكَاءٌ وَعَوِيلٌ كَثِيرٌ. رَاحِيلُ تَبْكِي عَلَى أَوْلاَدِهَا وَلَا تُرِيدُ أَنْ تَتَعَزَّى، لأَنَّهُمْ لَيْسُوا بِمَوْجُودِينَ».

קוֹל בְּרָמָה נִשְׁמָע נְהִי וּבְכִי תַמְרוּרִים רָחֵל מְבַכָּה עַל־בָּנֶיהָ מֵאֲנָה לְהִנָּחֵם עַל־בָּנֶיהָ כִּי אֵינֶנּוּ׃

Ϫⲉ ⲟⲩⲥⲙⲏ ⲁⲩⲥⲟⲑⲙⲉⲥ ϧⲉⲛ ⲣⲁⲙⲁ ⲣⲁⲭⲏⲗ ⲉⲥⲣⲓⲙⲓ ⲉ̀ⲛⲉⲥϣⲏⲣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲥⲟⲩⲱϣ ⲁⲛ ⲡⲉ ⲉ̀ϯⲛⲟⲙϯ ⲛⲁⲥ ϫⲉ ⲥⲉϣⲟⲡ ⲁⲛ

A voice was heard in Rama, Rachel weeping for her sons; and would not be comforted, because they are not.

Φωνη ηκουσθη εν Ραμα, θρηνος και κλαυθμος και οδυρμος πολυς· η Ραχηλ εκλαιε τα τεκνα αυτης, και δεν ηθελε να παρηγορηθη, διοτι δεν υπαρχουσι.

العودة إلى الناصرة

فَلَمَّا مَاتَ هِيرُودُسُ، إِذَا مَلاَكُ الرَّبِّ قَدْ ظَهَرَ فِي حُلْمٍ لِيُوسُفَ فِي مِصْرَ

וַיְהִי אַחֲרֵי מוֹת הוֹרְדוֹס וְהִנֵּה מַלְאַךְ יְהוָֹה נִרְאָה בַחֲלוֹם אֶל־יוֹסֵף בְּאֶרֶץ מִצְרָיִם׃

Ⲉⲧⲁϥⲙⲟⲩ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ⲟⲩⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡ⳪̅ ⲁϥⲟⲩⲟⲛϩϥ ⲉ̀ⲓⲱⲥⲏⲫ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲣⲁⲥⲟⲩⲓ ϧⲉⲛ ⲭⲏⲙⲓ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

And Herod having died, behold, an angel of the Lord manifested himself to Joseph in a dream in Egypt, saying:

Τελευτησαντος δε του Ηρωδου ιδου, αγγελος Κυριου φαινεται κατ' οναρ εις τον Ιωσηφ εν Αιγυπτω,

قَائِلًا: «قُمْ وَخُذِ الصَّبِيَّ وَأُمَّهُ وَاذْهَبْ إِلَى أَرْضِ إِسْرَائِيلَ، لأَنَّهُ قَدْ مَاتَ الَّذِينَ كَانُوا يَطْلُبُونَ نَفْسَ الصَّبِيِّ».

וַיֹּאמֶר אֵלָיו קוּם קַח אֶת־הַיֶּלֶד וְאֶת־אִמּוֹ וְלֵךְ שׁוּב אֶל־אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל כִּי מֵתוּ הַמְבַקְּשִׁים אֶת־נֶפֶשׁ הַיָּלֶד׃

Ϫⲉ ⲧⲱⲛⲕ ϭⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲁⲗⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲉ̀ⲡⲕⲁϩⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲥ̅ⲗ̅ ⲁⲩⲙⲟⲩ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲏ ⲉⲧⲕⲱϯ ⲛ̀ⲥⲁ ⲧⲯⲩⲭⲏ ⲙ̀ⲡⲓⲁⲗⲟⲩ

Arise, take the child and his mother, and go to the land of Israel; for they are dead who sought for the life of the child.'

λεγων· Εγερθεις παραλαβε το παιδιον και την μητερα αυτου και υπαγε εις γην Ισραηλ· διοτι απεθανον οι ζητουντες την ψυχην του παιδιου.

فَقَامَ وَأَخَذَ الصَّبِيَّ وَأُمَّهُ وَجَاءَ إِلَى أَرْضِ إِسْرَائِيلَ.

וַיָּקָם וַיִּקַח אֶת־הַיֶּלֶד וְאֶת־אִמּוֹ וַיָּבֹא אַרְצָה יִשְׂרָאֵל׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥⲧⲱⲛϥ ⲁϥϭⲓ ⲙⲡⲓⲁⲗⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲕⲁϩⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲥ̅ⲗ̅

And he, having arisen, took the child and his mother, and came into the land of Israel.

Ο δε εγερθεις παρελαβε το παιδιον και την μητερα αυτου και ηλθεν εις γην Ισραηλ.

وَلكِنْ لَمَّا سَمِعَ أَنَّ أَرْخِيلاَوُسَ يَمْلِكُ عَلَى الْيَهُودِيَّةِ عِوَضًا عَنْ هِيرُودُسَ أَبِيهِ، خَافَ أَنْ يَذْهَبَ إِلَى هُنَاكَ. وَإِذْ أُوحِيَ إِلَيْهِ فِي حُلْمٍ، انْصَرَفَ إِلَى نَوَاحِي الْجَلِيلِ.

וּכְשָׁמְעוֹ כִּי אַרְכְלוֹס מָלַךְ בִּיהוּדָה תַּחַת הוֹרְדוֹס אָבִיו וַיִּירָא לָלֶכֶת שָׁמָּה וַיְצֻוֶּה בַחֲלוֹם וַיֵּלֵךְ לוֹ אֶל־אַרְצוֹת הַגָּלִיל׃

Ⲉⲧⲁϥⲥⲱⲧⲉⲙ ⲇⲉ ϫⲉ ⲁⲣⲭⲉⲗⲁⲟⲥ ⲉⲧⲟⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲣⲟ ⲉ̀ϯⲓⲟⲩⲇⲉⲁ ⲛ̀ⲧϣⲉⲃⲓⲱ ⲛ̀ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲡⲉϥⲓⲱⲧ ⲁϥⲉⲣϩⲟϯ ⲉ̀ϣⲉ ⲉ̀ⲙⲁⲩ ⲉⲧⲁⲩⲧⲁⲙⲟϥ ⲇⲉ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲣⲁⲥⲟⲩⲓ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ̀ⲉⲛⲓⲥⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ

And having heard that Archelaos is king of Judea instead of Herod his father, he feared to go thither; and having been told in a dream, he went to the parts of Galilee.

Ακουσας δε οτι ο Αρχελαος βασιλευει επι της Ιουδαιας αντι Ηρωδου του πατρος αυτου, εφοβηθη να υπαγη εκει· αποκαλυφθεις δε θεοθεν κατ' οναρ ανεχωρησεν εις τα μερη της Γαλιλαιας,

وَأَتَى وَسَكَنَ فِي مَدِينَةٍ يُقَالُ لَهَا نَاصِرَةُ، لِكَيْ يَتِمَّ مَا قِيلَ بِالأَنْبِيَاءِ: «إِنَّهُ سَيُدْعَى نَاصِرِيًّا».

וַיָּבֹא וַיֵשֶׁב בְּעִיר הַנִּקְרֵאת נְצָרֶת לְמַלּאת הַדָּבָר הַנֶּאֱמָר עַל־פִּי הַנְּבִיאִים כִּי נָצְרִי יִקָּרֵא לוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲓ̀ ⲁϥϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲃⲁⲕⲓ ⲉⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟⲥ ϫⲉ ⲛⲁⲍⲁⲣⲉⲑ. ϩⲟⲡⲱⲥ ⲛ̀ⲧⲉϥϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϫⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲉϥⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ϫⲉ ⲉⲩⲉ̀ⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲡⲓⲣⲉⲙⲛⲁⲍⲁⲣⲉⲑ

And he came, he dwelt in a city called 'Nazareth:' that it might be fulfilled which he said by his prophets: 'He shall be called "the Nazarene." '

και ελθων κατωκησεν εις πολιν λεγομενην Ναζαρετ, δια να πληρωθη το ρηθεν δια των προφητων· οτι Ναζωραιος θελει ονομασθη.

إصحاح 3

يوحنا المعمدان يمهد الطريق

وَفِي تِلْكَ الأَيَّامِ جَاءَ يُوحَنَّا الْمَعْمَدَانُ يَكْرِزُ فِي بَرِّيَّةِ الْيَهُودِيَّةِ

בַּיָּמִים הָהֵם קָם יוֹחָנָן הַמַּטְבִּיל וַיְהִי קֹרֵא בְמִדְבַּר יְהוּדָה לֵאמֹר׃

Ϧⲉⲛ ⲛⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲇⲉ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁϥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲡⲓⲣⲉϥϯⲱⲙⲥ ⲉϥϩⲓⲱⲓϣ ϩⲓ ⲡϣⲁϥⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲓⲟⲩⲇⲉⲁ

And in those days came John the Baptist, preaching in the desert of Judea,

Εν εκειναις δε ταις ημεραις ερχεται Ιωαννης ο βαπτιστης, κηρυττων εν τη ερημω της Ιουδαιας

قَائِلًا: «تُوبُوا، لأَنَّهُ قَدِ اقْتَرَبَ مَلَكُوتُ السَّمَاوَاتِ.

שׁוּבוּ כִּי מַלְכוּת הַשָׁמַיִם קָרְבָה לָבוֹא׃

Ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲣⲓⲙⲉⲧⲁⲛⲟⲓⲛ ⲁⲥϧⲱⲛⲧ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

saying: 'Repent; for the kingdom of the heavens is come near.

και λεγων· Μετανοειτε· διοτι επλησιασεν βασιλεια των ουρανων.

فَإِنَّ هَذَا هُوَ الَّذِي قِيلَ عَنْهُ بِإِشَعْيَاءَ النَّبِيِّ الْقَائِلِ: صَوْتُ صَارِخٍ فِي الْبَرِّيَّةِ: أَعِدُّوا طَرِيقَ الرَّبِّ. اصْنَعُوا سُبُلَهُ مُسْتَقِيمَةً».

כִּי זֶה הוּא אֲשֶׁר נִבָּא עָלָיו יְשַׁעְיָהוּ הַנָּבִיא לֵאמֹר קוֹל קוֹרֵא בַמִּדְבָּר פַּנּוּ דֶּרֶךְ יְהוָֹה יַשְׁרוּ מְסִלּוֹתָיו׃

Ⲫⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϫⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⲛ̀ⲏⲥⲁⲓⲁⲥ ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲧⲥⲙⲏ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓ ⲡϣⲁϥⲉ ϫⲉ ⲥⲉⲃⲧⲉ ⲫⲙⲱⲓⲧ ⲙ̀ⲡ⳪̅ ⲥⲟⲩⲧⲱⲛ ⲛ̀ⲛⲉϥⲙⲁⲛ̀ⲙⲟϣⲓ

For this is he of whom, he spake by Esaias the prophet, saying: "The voice of him who crieth in the desert: 'Prepare the road of the Lord, make straight his paths.'

Διοτι ουτος ειναι ο ρηθεις υπο Ησαιου του προφητου, λεγοντος· Φωνη βοωντος εν τη ερημω, ετοιμασατε την οδον του Κυριου, ευθειας καμετε τας τριβους αυτου.

وَيُوحَنَّا هَذَا كَانَ لِبَاسُهُ مِنْ وَبَرِ الإِبِلِ، وَعَلَى حَقْوَيْهِ مِنْطَقَةٌ مِنْ جِلْدٍ. وَكَانَ طَعَامُهُ جَرَادًا وَعَسَلًا بَرِّيًّا.

וְיוֹחָנָן לְבוּשׁוֹ שְׂעַר גְּמַלִּים וְאֵזוֹר עוֹר בְּמָתְנָיו וּמַאֲכָלוֹ חֲגָבִים וּדְבַשׁ הַיָּעַר׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲛⲉ ⲧⲉϥϩⲉⲃⲥⲱ ⲟⲩⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛϥⲱⲓ ⲛ̀ϭⲁⲙⲟⲩⲗ ⲧⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁϥⲙⲏⲣ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲟϫϧ ⲛ̀ϣⲁⲣ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲧⲉϥϯⲡⲓ ⲧⲉϥϧⲣⲉ ⲇⲉ ⲛⲉ ⲟⲩϣϫⲉ ⲧⲉ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲉⲃⲓⲱ ⲛ̀ⲧⲉ ⲧⲕⲟⲓ

And he, John, his raiment was of camel's hair, and he was girt with a girdle of skin upon his loins, and his food was locust and honey of the field.

Αυτος δε ο Ιωαννης ειχε το ενδυμα αυτου απο τριχων καμηλου και ζωνην δερματινην περι την οσφυν αυτου, η δε τροφη αυτου ητο ακριδες και μελι αγριον.

حِينَئِذٍ خَرَجَ إِلَيْهِ أُورُشَلِيمُ وَكُلُّ الْيَهُودِيَّةِ وَجَمِيعُ الْكُورَةِ الْمُحِيطَةِ بِالأُرْدُنِّ،

וַתֵּצֵא אֵלָיו יְרוּשָׁלַיִם וְכָל־יְהוּדָה וְכָל־כִּכַּר הַיַּרְדֵּן׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲛⲁⲩⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁⲣⲟϥ ⲡⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲁ ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ⲛⲉⲙ ϯⲓⲟⲩⲇⲉⲁ ⲧⲏⲣⲥ ⲛⲉⲙ ϯⲡⲉⲣⲓⲭⲱⲣⲟⲥ ⲧⲏⲣⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲓⲟⲣⲇⲁⲛⲏⲥ

Then came forth to him the people of Jerusalem, and all Judea, and all the region round about the Jordan;

Τοτε εξηρχετο προς αυτον η Ιεροσολυμα και πασα η Ιουδαια και παντα τα περιχωρα του Ιορδανου,

وَاعْتَمَدُوا مِنْهُ فِي الأُرْدُنِّ، مُعْتَرِفِينَ بِخَطَايَاهُمْ.

וַיִּטָּבְלוּ עַל־יָדוֹ בַּיַּרְדֵּן וַיִּתְוַדּוּ אֶת־חַטֹּאתָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲩϭⲓⲱⲙⲥ ⲛ̀ⲧⲟⲧϥ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲓⲟⲣⲇⲁⲛⲏⲥ ⲛ̀ⲓⲁⲣⲟ ⲉⲩⲟⲩⲱⲛϩ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲛⲟⲃⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

and were baptized by him in the river Jordan, confessing their sins

και εβαπτιζοντο εν τω Ιορδανη υπ' αυτου, εξομολογουμενοι τας αμαρτιας αυτων.

فَلَمَّا رَأَى كَثِيرِينَ مِنَ الْفَرِّيسِيِّينَ وَالصَّدُّوقِيِّينَ يَأْتُونَ إِلَى مَعْمُودِيَّتِهِ، قَالَ لَهُمْ: «يَا أَوْلاَدَ الأَفَاعِي، مَنْ أَرَاكُمْ أَنْ تَهْرُبُوا مِنَ الْغَضَبِ الْآتِي؟

וַיְהי כִּרְאוֹתוֹ רַבִּים מִן־הַפְּרוּשִׁים וְהַצַּדּוּקִים נִגָּשִׁים לְהִטָּבֵל וַיֹּאמֶר לָהֶם יַלְדֵי צִפְעוֹנִים מִי הִשְׂכִּיל אֶתְכֶם לְהִמָּלֵט מִן־הַקֶּצֶף הֶעָתִיד לָבֹא׃

Ⲉⲧⲁϥⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⲉ̀ⲟⲩⲙⲏϣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁⲇⲇⲟⲩⲕⲉⲟⲥ ⲉⲩⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲓⲱⲙⲥ ⲛ̀ⲧⲁϥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲛⲓⲙⲓⲥⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲁϫⲱ ⲛⲓⲙ ⲁϥⲧⲁⲙⲉ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉ̀ⲫⲱⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲁⲧϩⲏ ⲙ̀ⲡⲓϫⲱⲛⲧ ⲉⲑⲛⲏⲟⲩ

And having seen a multitude of the Pharisees and the Sadducees coming to his baptism, he said to them: 'Offspring of vipers, who told you to flee from the anger which cometh?

Ιδων δε πολλους εκ των Φαρισαιων και Σαδδουκαιων ερχομενους εις το βαπτισμα αυτου, ειπε προς αυτους· Γεννηματα εχιδνων, τις εδειξεν εις εσας να φυγητε απο της μελλουσης οργης;

فَاصْنَعُوا أَثْمَارًا تَلِيقُ بِالتَّوْبَةِ.

לָכֵן עֲשׂוֹּ פְרִי רָאוּי לַתְּשׁוּבָה׃

Ⲁⲣⲓⲟⲩⲓ ⲟⲩⲛ ⲛ̀ⲟⲩⲟⲩⲧⲁϩ ⲉϥⲙⲡϣⲁ ⲛ̀ϯⲙⲉⲧⲁⲛⲟⲓⲁ

Bring forth therefore fruit worthy of repentance;

Καμετε λοιπον καρπους αξιους της μετανοιας,

وَلَا تَفْتَكِرُوا أَنْ تَقُولُوا فِي أَنْفُسِكُمْ: لَنَا إِبْرَاهِيمُ أَبًا. لأَنِّي أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ اللهَ قَادِرٌ أَنْ يُقِيمَ مِنْ هَذِهِ الْحِجَارَةِ أَوْلاَدًا لإِبْرَاهِيمَ.

וְאַל־תַּחְשְׁבוּ בִלְבַבְכֶם לֵאמֹר אַבְרָהָם הוּא אָבִינוּ כִּי אֲנִי אֹמֵר לָכֶם כִּי מִן־הָאֲבָנִים הָאֵלֶּה יָכוֹל הָאֱלֹהִים לְהָקִים בָּנִים לְאַבְרָהָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲙⲉⲩⲓ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉ̀ϫⲟⲥ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲁⲛ ⲙ̀ⲡⲉⲛⲓⲱⲧ ⲁⲃⲣⲁⲁⲙ ϯϫⲱ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲫϯ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲁⲓⲱⲛⲓ ⲉⲧⲟⲩⲛⲉⲥ ϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲁⲃⲣⲁⲁⲙ

and think not in yourselves to say: " We have our father Abraam; " for I say unto you: " God has power to raise up from these stones sons unto Abraam.

και μη φαντασθητε να λεγητε καθ' εαυτους, Πατερα εχομεν τον Αβρααμ· διοτι σας λεγω οτι δυναται ο Θεος εκ των λιθων τουτων να αναστηση τεκνα εις τον Αβρααμ.

وَالآنَ قَدْ وُضِعَتِ الْفَأْسُ عَلَى أَصْلِ الشَّجَرِ، فَكُلُّ شَجَرَةٍ لَا تَصْنَعُ ثَمَرًا جَيِّدًا تُقْطَعُ وَتُلْقَى فِي النَّارِ.

וּכְבָר הוּשַׂם הַגַּרְזֶן עַל־שֹׁרֶשׁ הָעֵצִים וְהִנֵּה כָל־עֵץ אֲשֶׁר אֵינֶנּוּ עֹשֶׂה פְּרִי טוֹב יִכָּרֵת וְיֻשְׁלַךְ בָּאֵשׁ׃

Ϩⲏⲇⲏ ⲇⲉ ⲡⲓⲕⲉⲗⲉⲃⲓⲛ ϥⲭⲏ ϧⲁ ⲑⲛⲟⲩⲛⲓ ⲛ̀ⲛⲓϣϣⲏⲛ ϣϣⲏⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉ ϥⲛⲁⲉⲛ ⲟⲩⲧⲁϩ ⲉ̀ⲛⲁⲛⲉϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁⲛ ⲥⲉⲛⲁⲕⲟⲣϫϥ ⲛ̀ⲥⲉϩⲓⲧϥ ⲉ̀ⲡⲓⲭⲣⲱⲙ

The axe is now at the root of the trees: every tree which will not bring forth good fruit will be cut down, and cast into the fire.

Ηδη δε και η αξινη κειται προς την ριζαν των δενδρων· παν λοιπον δενδρον μη καμνον καρπον καλον εκκοπτεται και εις πυρ βαλλεται.

أَنَا أُعَمِّدُكُمْ بِمَاءٍ لِلتَّوْبَةِ، وَلكِنِ الَّذِي يَأْتِي بَعْدِي هُوَ أَقْوَى مِنِّي، الَّذِي لَسْتُ أَهْلًا أَنْ أَحْمِلَ حِذَاءَهُ. هُوَ سَيُعَمِّدُكُمْ بِالرُّوحِ الْقُدُسِ وَنَارٍ.

הֵן אָנֹכִי טוֹבֵל אֶתְכֶם בַּמַּיִם לַתְּשׁוּבָה וְהַבָּא אַחֲרַי חָזָק מִמֶּנִּי אֲשֶׁר קָטֹנְתִּי מִשְּׂאֵת נְעָלָיו וְהוּא יִטְבֹּל אֶתְכֶם בְּרוּחַ הַקֹּדֶשׁ וּבָאֵשׁ׃

Ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲙⲉⲛ ⲅⲁⲣ ϯⲱⲙⲥ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲙⲱⲟⲩ ⲉⲩⲙⲉⲧⲁⲛⲟⲓⲁ ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲱⲓ ϥϫⲟⲣ ⲉ̀ϩⲟⲧⲉⲣⲟⲓ ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲛ̀ϯⲙⲡϣⲁ ⲁⲛ ⲉ̀ϥⲁⲓ ⲙ̀ⲡⲉϥⲑⲱⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲉϥⲉ̀ⲉⲙⲥ ⲑⲏⲛⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲉϥⲟⲩⲁⲃ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲭⲣⲱⲙ

For I indeed baptize you with water to repentance: but he who cometh after me is stronger than I, whose shoe I am not worthy to carry: he shall baptize you with [the] Holy Spirit and fire.

Εγω μεν σας βαπτιζω εν υδατι εις μετανοιαν· ο δε οπισω μου ερχομενος ειναι ισχυροτερος μου, του οποιου δεν ειμαι αξιος να βαστασω τα υποδηματα· αυτος θελει σας βαπτισει εν Πνευματι Αγιω και πυρι.

الَّذِي رَفْشُهُ فِي يَدِهِ، وَسَيُنَقِّي بَيْدَرَهُ، وَيَجْمَعُ قَمْحَهُ إِلَى الْمَخْزَنِ، وَأَمَّا التِّبْنُ فَيُحْرِقُهُ بِنَارٍ لَا تُطْفَأُ».

וּבְיָדוֹ הַמִּזְרֶה וְזָרָה אֶת־גָּרְנוֹ וְאָסַף אֶת־דְּגָנוֹ אֶל־אוֹצָרוֹ וְאֶת־הַמֹּץ יִשְׂרְפֶנּוּ בָאֵשׁ אֲשֶׁר לֹא תִכְבֶּה׃

Ⲫⲏ ⲇⲉ ⲡⲉϥϧⲁⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲉϥϫⲓϫ ϥⲛⲁⲧⲟⲩⲃⲟ ⲙ̀ⲡⲉϥϭⲛⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ϥⲛⲁⲑⲱⲟⲩϯ ⲙ̀ⲡⲉϥⲥⲟⲩⲟ ⲉ̀ϯⲁⲡⲟⲑⲏⲕⲏ ⲡⲓⲧⲟϩ ⲇⲉ ϥⲛⲁⲣⲟⲕϩϥ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲭⲣⲱⲙ ⲛ̀ⲁⲧϭⲉⲛⲟ

And he--his fan in his hand--will cleanse his floor; and will gather his wheat into the garner, but will burn the chaff with fire unquenchable."

Οστις κρατει το πτυαριον εν τη χειρι αυτου και θελει διακαθαρισει το αλωνιον αυτου και θελει συναξει τον σιτον αυτου εις την αποθηκην, το δε αχυρον θελει κατακαυσει εν πυρι ασβεστω.

معمودية يسوع المسيح

حِينَئِذٍ جَاءَ يَسُوعُ مِنَ الْجَلِيلِ إِلَى الأُرْدُنِّ إِلَى يُوحَنَّا لِيَعْتَمِدَ مِنْهُ.

וַיָּבֹא יֵשׁוּעַ מִן־הַגָּלִיל הַיַּרְדֵּנָה אֶל־יוֹחָנָן לְהִטָּבֵל עַל־יָדוֹ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲓⲓⲟⲣⲇⲁⲛⲏⲥ ϩⲁ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲉⲑⲣⲉϥϭⲓⲱⲙⲥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ

Then came Jesus from Galilee upon the Jordan to John, to be baptized by him.

Τοτε ερχεται ο Ιησους απο της Γαλιλαιας εις τον Ιορδανην προς τον Ιωαννην δια να βαπτισθη υπ' αυτου.

وَلكِنْ يُوحَنَّا مَنَعَهُ قَائِلًا: «أَنَا مُحْتَاجٌ أَنْ أَعْتَمِدَ مِنْكَ، وَأَنْتَ تَأْتِي إِلَيَّ!»

וְיוֹחָנָן חָשַׂךְ אוֹתוֹ לֵאמֹר אָנֹכִי צָרִיךְ לְהִטָּבֵל עַל־יָדֶךָ וְאַתָּה בָּא אֵלַי׃

Ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲇⲉ ⲛⲁϥⲧⲁϩⲛⲟ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲉⲧⲉⲣⲭⲣⲓⲁ ⲉ̀ϭⲓⲱⲙⲥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ϩⲁⲣⲟⲓ

And John was forbidding him, saying: I have need to be baptized by thee, and thou comest to me.'

Ο δε Ιωαννης εκωλυεν αυτον, λεγων, Εγω χρειαν εχω να βαπτισθω υπο σου, και συ ερχεσαι προς εμε;

فَأَجَابَ يَسُوعُ وَقَالَ لَهُ: «اسْمَحِ الآنَ، لأَنَّهُ هَكَذَا يَلِيقُ بِنَا أَنْ نُكَمِّلَ كُلَّ بِرٍّ». حِينَئِذٍ سَمَحَ لَهُ.

וַיַּעַן יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר אֵלָיו הַנִּיחָה לִּי כִּי כֵן נָאֲוָה לִשְׁנֵינוּ לְמַלֵּא כָּל־הַצְּדָקָה וַיַּנַּח לוֹ׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲭⲁⲥ ϯⲛⲟⲩ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲡⲉⲧⲥⲉⲙⲡϣⲁ ⲛⲁⲛ ⲉ̀ϫⲉⲕ ⲙⲉⲑⲙⲏⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲭⲁϥ

And Jesus answered, he said to him: Permit it now: thus it becometh us to fulfil all righteousness.' Then he permitted him.

Αποκριθεις δε ο Ιησους ειπε προς αυτον· Αφες τωρα· διοτι ουτως ειναι πρεπον εις ημας να εκπληρωσωμεν πασαν δικαιοσυνην. Τοτε αφινει αυτον.

فَلَمَّا اعْتَمَدَ يَسُوعُ صَعِدَ لِلْوَقْتِ مِنَ الْمَاءِ، وَإِذَا السَّمَاوَاتُ قَدِ انْفَتَحَتْ لَهُ، فَرَأَى رُوحَ اللهِ نَازِلًا مِثْلَ حَمَامَةٍ وَآتِيًا عَلَيْهِ،

וַיְהִי כַּאֲשֶׁר נִטְבַּל יֵשׁוּעַ וַיְמַהֵר וַיַּעַל מִן־הַמָּיִם וְהִנֵּה הַשָׁמַיִם נִפְתְּחוּ־לוֹ וַיַּרְא אֶת־רוּחַ אֱלֹהִים יוֹרֶדֶת כְּיוֹנָה וְנָחָה עָלָיו׃

Ⲉⲧⲁϥⲱⲙⲥ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲥⲁⲧⲟⲧϥ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲡϣⲱⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲙⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁⲩⲟⲩⲱⲛ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ ⲉϥⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ⲟⲩϭⲣⲟⲙⲡⲓ ⲉϥⲛⲏⲟⲩ ϩⲁⲣⲟϥ

And having been baptized, Jesus immediately came up from the water; and lo, the heavens opened to him, and he saw a Spirit of God coming down as a dove, coming to him;

Και βαπτισθεις ο Ιησους ανεβη ευθυς απο του υδατος· και ιδου, ηνοιχθησαν εις αυτον οι ουρανοι, και ειδε το Πνευμα του Θεου καταβαινον ως περιστεραν και ερχομενον επ' αυτον·

وَصَوْتٌ مِنَ السَّمَاوَاتِ قَائِلًا: «هَذَا هُوَ ابْنِي الْحَبِيبُ الَّذِي بِهِ سُرِرْتُ».

וְהִנֵּה קוֹל מִן־הַשָׁמַיִם אוֹמֵר זֶה בְּנִי יְדִידִי אֲשֶׁר־רָצִיתִי בּוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ⲟⲩⲥⲙⲏ ⲁⲥϣⲱⲡⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲉⲥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲡⲁϣⲏⲣⲓ ⲡⲁⲙⲉⲛⲣⲓⲧ ⲉⲧⲁⲓϯⲙⲁϯ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ

and lo, there was a voice from the heavens, saying: This is my Son, my Beloved in whom I am well pleased.'

και ιδου φωνη εκ των ουρανων, λεγουσα· Ουτος ειναι ο Υιος μου ο αγαπητος, εις τον οποιον ευηρεστηθην.

إصحاح 4

يسوع يواجه التجربة

ثُمَّ أُصْعِدَ يَسُوعُ إِلَى الْبَرِّيَّةِ مِنَ الرُّوحِ لِيُجَرَّبَ مِنْ إِبْلِيسَ.

אָז נָשָׂא הָרוּחַ אֶת־יֵשׁוּעַ הַמִּדְבָּרָה לְמַעַן יְנַסֵּהוּ הַשָּׂטָן׃

Ⲧⲟⲧⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁ ⲡⲓⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲟⲗϥ ⲉⲡϣⲁϥⲉ ⲉⲡϫⲓⲛⲧⲉ ⲡⲓⲇⲓⲁⲃⲟⲗⲟⲥ ⲉⲣⲡⲓⲣⲁⲍⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ

Then Jesus--the Spirit took him away to (the) desert for the devil to tempt him,.

Τοτε ο Ιησους εφερθη υπο του Πνευματος εις την ερημον δια να πειρασθη υπο του διαβολου,

فَبَعْدَ مَا صَامَ أَرْبَعِينَ نَهَارًا وَأَرْبَعِينَ لَيْلَةً، جَاعَ أَخِيرًا.

וַיְהִי אַחֲרֵי צוּמוֹ אַרְבָּעִים יוֹם וְאַרְבָּעִים לָיְלָה וַיִּרְעָב׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲉⲣⲛⲏⲥⲧⲉⲩⲓⲛ ⲛ̀ⲙ̅ ⲛ̀ⲉϩⲟⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲙ̅ ⲛ̀ⲉϫⲱⲣϩ ⲉ̀ⲡϧⲁⲉ ⲁϥϩⲕⲟ

And having fasted forty days and forty nights, at last he hungered.

και νηστευσας ημερας τεσσαρακοντα και νυκτας τεσσαρακοντα, υστερον επεινασε.

فَتَقَدَّمَ إِلَيْهِ الْمُجَرِّبُ وَقَالَ لَهُ: «إِنْ كُنْتَ ابْنَ اللهِ فَقُلْ أَنْ تَصِيرَ هَذِهِ الْحِجَارَةُ خُبْزًا».

וַיִּגַּשׁ אֵלָיו הַמְנַסֶּה וַיֹּאמַר אִם בֶּן־הָאֱלֹהִים אַתָּה דַּבֵּר לָאֲבָנִים הָאֵלֶּה וְתִהְיֶינָה לְלָחֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧϭⲱⲛⲧ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲓⲥϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲡⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫϯ ⲁϫⲟⲥ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲁⲓⲱⲛⲓ ⲉ̀ⲣⲱⲓⲕ

And the tempter came, he said to him: If thou be (the) Son of God, command that these stones become bread.'

Και ελθων προς αυτον ο πειραζων ειπεν· Εαν ησαι Υιος του Θεου, ειπε να γεινωσιν αρτοι οι λιθοι ουτοι.

فَأَجَابَ وَقَالَ: «مَكْتُوبٌ: لَيْسَ بِالْخُبْزِ وَحْدَهُ يَحْيَا الإِنْسَانُ، بَلْ بِكُلِّ كَلِمَةٍ تَخْرُجُ مِنْ فَمِ اللهِ».

וַיַּעַן וַיֹּאמַר הֵן כָּתוּב לֹא עַל־הַלֶּחֶם לְבַדּוֹ יִחְיֶה הָאָדָם כִּי עַל־כָּל־מוֹצָא פִי־יְהוָֹה׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲥⲥϧⲏⲟⲩⲧ ϫⲉ ⲛⲁⲣⲉ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲛⲁⲱⲛϧ ⲉ̀ⲱⲓⲕ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧϥ ⲁⲛ ⲁⲗⲗⲁ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲥⲁϫⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲣⲱϥ ⲙ̀ⲫϯ

And he answered, he said to him: It is written, that the man was not to live by bread alone, but upon every word which cometh from the mouth of God.'

Ο δε αποκριθεις ειπεν· Ειναι γεγραμμενον, Με αρτον μονον δεν θελει ζησει ο ανθρωπος, αλλα με παντα λογον εξερχομενον δια στοματος Θεου.

ثُمَّ أَخَذَهُ إِبْلِيسُ إِلَى الْمَدِينَةِ الْمُقَدَّسَةِ، وَأَوْقَفَهُ عَلَى جَنَاحِ الْهَيْكَلِ،

וַיִּשָּׂאֵהוּ הַשָּׂטָן אֶל־עִיר הַקֹּדֶשׁ וַיַּעֲמִידֵהוּ עַל־פִּנַּת־גַּג בֵּית הַמִּקְדָּשׁ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲟⲗϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲇⲓⲁⲃⲟⲗⲟⲥ ⲉ̀ϯⲃⲁⲕⲓ ⲉⲑⲟⲩⲁⲃ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲁϩⲟϥ ⲉ̀ⲣⲁⲧϥ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲧⲉⲛϩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ

Then the devil took him away to the holy city, and made him, stand upon (the) wing of the temple;

Τοτε παραλαμβανει αυτον ο διαβολος εις την αγιαν πολιν και στηνει αυτον επι το πτερυγιον του ιερου

وَقَالَ لَهُ: «إِنْ كُنْتَ ابْنَ اللهِ فَاطْرَحْ نَفْسَكَ إِلَى أَسْفَلُ، لأَنَّهُ مَكْتُوبٌ: أَنَّهُ يُوصِي مَلاَئِكَتَهُ بِكَ، فَعَلَى أَيَادِيهِمْ يَحْمِلُونَكَ لِكَيْ لَا تَصْدِمَ بِحَجَرٍ رِجْلَكَ».

וַיֹּאמֶר אֵלָיו אִם בֶּן־הָאֱלֹהִים אַתָּה נְפֹל לְמָטָּה כִּי כָתוּב כִּי מַלְאָכָיו יְצַוֶּה־לָּךְ וְעַל־כַּפַּיִם יִשָּׂאוּנְךָ פֶּן־תִּגֹּף בָּאֶבֶן רַגְלֶךָ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲓⲥϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲡⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫϯ ϩⲓⲧⲕ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲧⲁⲓ ⲥⲥϧⲏⲟⲩⲧ ⲅⲁⲣ ϫⲉ ϥⲛⲁϩⲟⲛϩⲉⲛ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲉϥⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲉⲑⲃⲏⲧⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ϥⲓⲧⲕ ϩⲓϫⲉⲛ ⲛⲟⲩϫⲓϫ ⲙⲏⲡⲟⲧⲉ ⲛ̀ⲧⲉⲕϭⲓϭⲣⲟⲡ ⲉ̀ⲟⲩⲱⲛⲓ ⲛ̀ⲧⲉⲕϭⲁⲗⲟϫ

and said to him: If thou be the Son of God, throw thyself down from here: for it is written, that he will order his angels concerning thee, and they shall bear thee upon their hands, lest haply thou dash against a stone thy foot.'

και λεγει προς αυτον, Εαν ησαι Υιος του Θεου, ριψον σεαυτον κατω· διοτι ειναι γεγραμμενον, Οτι θελει προσταξει εις τους αγγελους αυτου περι σου, και θελουσι σε σηκωνει επι των χειρων αυτων, δια να μη προσκοψης προς λιθον τον ποδα σου.

قَالَ لَهُ يَسُوعُ: «مَكْتُوبٌ أَيْضًا: لَا تُجَرِّبِ الرَّبَّ إِلَهَكَ».

וַיֹּאמֶר אֵלָיו יֵשׁוּעַ וְעוֹד כָּתוּב לֹא תְנַסֶּה אֵת יְהוָֹה אֱלֹהֶיךָ׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲉ ⲡⲁⲗⲓⲛ ⲥⲥϧⲏⲟⲩⲧ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲉⲕⲉⲣⲡⲓⲣⲁⲍⲓⲛ ⲙ̀ⲡ⳪̅ ⲡⲉⲕⲛⲟⲩϯ

Jesus answered him: It is written again, that thou shalt not tempt the Lord thy God.'

Ειπε προς αυτον ο Ιησους· Παλιν ειναι γεγραμμενον, δεν θελεις πειρασει Κυριον τον Θεον σου.

ثُمَّ أَخَذَهُ أَيْضًا إِبْلِيسُ إِلَى جَبَلٍ عَالٍ جِدًّا، وَأَرَاهُ جَمِيعَ مَمَالِكِ الْعَالَمِ وَمَجْدَهَا،

וַיּוֹסֶף הַשָּׂטָן וַיִּשָּׂאֵהוּ אֶל־הַר גָּבֹהַּ מְאֹד וַיַּרְאֵהוּ אֶת־כָּל מַמְלְכוֹת תֵּבֵל וּכְבוֹדָן׃

Ⲡⲁⲗⲓⲛ ⲟⲛ ⲁϥⲟⲗϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲇⲓⲁⲃⲟⲗⲟⲥ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲟⲩⲧⲱⲟⲩ ⲉϥϭⲟⲥⲓ ⲉ̀ⲙⲁϣⲱ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲁⲙⲟϥ ⲉ̀ⲛⲓⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲱⲟⲩ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲡⲟⲩⲱⲟⲩ

Again, the devil took him away up to a very high mountain, and showed him all the kingdoms of the world, and their glory:

Παλιν παραλαμβανει αυτον ο διαβολος εις ορος πολυ υψηλον, και δεικνυει εις αυτον παντα τα βασιλεια του κοσμου και την δοξαν αυτων,

وَقَالَ لَهُ: «أُعْطِيكَ هَذِهِ جَمِيعَهَا إِنْ خَرَرْتَ وَسَجَدْتَ لِي».

וַיֹּאמֶר אֵלָיו כָּל־זֹאת לְךָ אֶתְּנֶנָּה אִם־תִּקֹּד וְתִשְׁתַּחֲוֶה לִי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲛⲁⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ϯⲛⲁⲧⲏⲓⲧⲟⲩ ⲛⲁⲕ ⲁⲕϣⲁⲛϩⲓⲧⲕ ⲉ̀ϧⲣⲏⲓ ⲛ̀ⲧⲉⲕⲟⲩⲱϣⲧ ⲙ̀ⲙⲟⲓ

and said to him: All these I will give thee, if thou shouldst throw thyself down and worship me.'

και λεγει προς αυτον· Ταυτα παντα θελω σοι δωσει, εαν πεσων προσκυνησης με.

حِينَئِذٍ قَالَ لَهُ يَسُوعُ: «اذْهَبْ يَا شَيْطَانُ! لأَنَّهُ مَكْتُوبٌ: لِلرَّبِّ إِلَهِكَ تَسْجُدُ وَإِيَّاهُ وَحْدَهُ تَعْبُدُ».

וַיֹּאמֶר אֵלָיו יֵשׁוּעַ סוּר מִמֶּנִּי הַשָּׂטָן כִּי כָתוּב לַיהוָֹה אֱלֹהֶיךָ תִּשְׁתַּחֲוֶה וְאוֹתוֹ לְבַדּוֹ תַּעֲבֹד׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲡⲥⲁⲧⲁⲛⲁⲥ ⲥⲥϧⲏⲟⲩⲧ ⲅⲁⲣ ϫⲉ ⲡ⳪̅ ⲡⲉⲕⲛⲟⲩϯ ⲡⲉⲧⲉⲕⲉⲟⲩⲱϣⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧϥ ⲡⲉⲧⲉⲕⲉϣⲉⲙϣⲏⲧϥ

Then said Jesus to him: Go, Satan; for it is written, that the Lord thy God is he whom thou shalt worship, and he alone whom thou shalt serve.

Τοτε ο Ιησους λεγει προς αυτον· Υπαγε, Σατανα· διοτι ειναι γεγραμμενον, Κυριον τον Θεον σου θελεις προσκυνησει και αυτον μονον θελεις λατρευσει.

ثُمَّ تَرَكَهُ إِبْلِيسُ، وَإِذَا مَلاَئِكَةٌ قَدْ جَاءَتْ فَصَارَتْ تَخْدِمُهُ.

וַיִּרֶף מִמֶּנּוּ הַשָּׂטָן וְהִנֵּה נִגְּשׁוּ אֵלָיו מַלְאָכִים וַיְשָׁרֲתוּהוּ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲭⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲇⲓⲁⲃⲟⲗⲟⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ϩⲁⲛⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲁⲩⲓ̀ ⲁⲩϣⲉⲙϣⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ

Then the devil left him, and lo, angels came and ministered to him.

Τοτε αφινει αυτον ο διαβολος, και ιδου, αγγελοι προσηλθον και υπηρετουν αυτον.

بداية خدمته في الجليل

وَلَمَّا سَمِعَ يَسُوعُ أَنَّ يُوحَنَّا أُسْلِمَ، انْصَرَفَ إِلَى الْجَلِيلِ.

וַיְהִי כִּשְׁמֹעַ יֵשׁוּעַ כִּי הִסְגִּירוּ אֶת־יוֹחָנָן וַיֵּלֶךְ אֶל אֶרֶץ הַגָּלִיל׃

Ⲉⲧⲁϥⲥⲱⲧⲉⲙ ⲇⲉ ϫⲉ ⲁⲩϯ ⲛ̀ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ

Now having heard that John was delivered (up), he went to Galilee;

Ακουσας δε ο Ιησους οτι ο Ιωαννης παρεδοθη, ανεχωρησεν εις την Γαλιλαιαν.

وَتَرَكَ النَّاصِرَةَ وَأَتَى فَسَكَنَ فِي كَفْرَنَاحُومَ الَّتِي عِنْدَ الْبَحْرِ فِي تُخُومِ زَبُولُونَ وَنَفْتَالِيمَ،

וַיֵּצֵא מִנְּצֶרֶת וַיָּבֹא וַיֵּשֵׁב בִּכְפַר־נַחוּם אֲשֶׁר עַל־שְׁפַת הַיָּם בִּגְבוּל זְבֻלוּן וְנַפְתָּלִי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲭⲱ ⲛ̀ⲛⲁⲍⲁⲣⲉⲑ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲁϥⲓ̀ ⲁϥϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲕⲁⲫⲁⲣⲛⲁⲟⲩⲙ ⲑⲏ ⲉⲧϩⲓⲥⲕⲉⲛ ⲫⲓⲟⲙ ϧⲉⲛ ⲛⲓϭⲓⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲍⲁⲃⲟⲩⲗⲱⲛ ⲛⲉⲙ ⲛⲉⲫⲑⲁⲗⲓⲙ

and he left Nazareth; he came, he dwelt in Kapharnaum, which is by (the) sea, in the boundaries of Zabulon and Nephthalim

Και αφησας την Ναζαρετ ηλθε και κατωκησεν εις Καπερναουμ την παραθαλασσιαν εν τοις οριοις Ζαβουλων και Νεφθαλειμ.

لِكَيْ يَتِمَّ مَا قِيلَ بِإِشَعْيَاءَ النَّبِيِّ الْقَائِلِ:

לְמַלֹאת הַנֶּאֱמָר עַל־פִּי יְשַׁעְיָהוּ הַנָּבִיא לֵאמֹר׃

Ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϫⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⲛ̀ⲏⲥⲁⲓⲁⲥ ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

That it might be fulfilled which he said by Esaias the prophet, saying:

Δια να πληρωθη το ρηθεν δια Ησαιου του προφητου λεγοντος·

«أَرْضُ زَبُولُونَ، وَأَرْضُ نَفْتَالِيمَ، طَرِيقُ الْبَحْرِ، عَبْرُ الأُرْدُنِّ، جَلِيلُ الأُمَمِ.

אַרְצָה זְבֻלוּן וְאַרְצָה נַפְתָּלִי דֶּרֶךְ הַיָּם עֵבֶר הַיַּרְדֵּן גְלִיל הַגּוֹיִם׃

Ϫⲉ ⲡⲕⲁϩⲓ ⲛ̀ⲍⲁⲃⲟⲩⲗⲱⲛ ⲛⲉⲙ ⲡⲕⲁϩⲓ ⲛ̀ⲛⲉⲫⲑⲁⲗⲓⲙ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫⲓⲟⲙ ϩⲓⲙⲏⲣ ⲙ̀ⲡⲓⲓⲟⲣⲇⲁⲛⲏⲥ ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲉⲑⲛⲟⲥ

(The) land of Zabulon and (the) land of Nephthalim, the road of (the) sea, beyond Jordan, Galilee of the nations:

Γη Ζαβουλων και γη Νεφθαλειμ, κατα την οδον της θαλασσης, περαν του Ιορδανου, Γαλιλαια των εθνων.

الشَّعْبُ الْجَالِسُ فِي ظُلْمَةٍ أَبْصَرَ نُورًا عَظِيمًا، وَالْجَالِسُونَ فِي كُورَةِ الْمَوْتِ وَظِلاَلِهِ أَشْرَقَ عَلَيْهِمْ نُورٌ».

הָעָם הָהֹלְכִים בַּחֹשֶׁךְ רָאוּ אוֹר גָּדוֹל ישְׁבֵי בְּאֶרֶץ צַלְמָוֶת אוֹר נָגַהּ עֲלֵיהֶם׃

Ⲡⲓⲗⲁⲟⲥ ⲉⲧϩⲉⲙⲥⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲭⲁⲕⲓ ⲁϥⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲛ̀ⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲏ ⲉⲧϩⲉⲙⲥⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲭⲱⲣⲁ ⲛⲉⲙ ⲧϧⲏⲓⲃⲓ ⲙ̀ⲫⲙⲟⲩ ⲟⲩⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲁϥϣⲁⲓ ⲛⲱⲟⲩ

the people who sit in (the) darkness saw a great light, and upon them who sit in (the) region and (the) shadow of death light sprang up.'

Ο λαος ο καθημενος εν σκοτει ειδε φως μεγα, και εις τους καθημενους εν τοπω και σκια θανατου φως ανετειλεν εις αυτους.

مِنْ ذَلِكَ الزَّمَانِ ابْتَدَأَ يَسُوعُ يَكْرِزُ وَيَقُولُ: «تُوبُوا لأَنَّهُ قَدِ اقْتَرَبَ مَلَكُوتُ السَّمَاوَاتِ».

מִן־הָעֵת הַהִיא הֵחֵל יֵשׁוּעַ לִקְרֹא קָרוֹא וְאָמוֹר שׁוּבוּ כִּי מַלְכוּת הַשָׁמַיִם קָרְבָה לָבוֹא׃

Ⲓⲥϫⲉⲛ ⲡⲓⲥⲏⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁϥⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛ̀ϩⲓⲱⲓϣ ⲛⲉⲙ ⲉ̀ϫⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲣⲓⲙⲉⲧⲁⲛⲟⲓⲛ ⲁⲥϧⲱⲛⲧ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

From that time Jesus began to preach, and to say: Repent, for the kingdom of the heavens approached.'

Απο τοτε ηρχισεν ο Ιησους να κηρυττη και να λεγη· Μετανοειτε διοτι επλησιασεν η βασιλεια των ουρανων.

دعوة التلاميذ الأولين

وَإِذْ كَانَ يَسُوعُ مَاشِيًا عِنْدَ بَحْرِ الْجَلِيلِ أَبْصَرَ أَخَوَيْنِ: سِمْعَانَ الَّذِي يُقَالُ لَهُ بُطْرُسُ، وَأَنْدَرَاوُسَ أَخَاهُ يُلْقِيَانِ شَبَكَةً فِي الْبَحْرِ، فَإِنَّهُمَا كَانَا صَيَّادَيْنِ.

וַיְהִי בְּהִתְהַלְּכוֹ עַל־יַד יָם־הַגָּלִיל וַיַּרְא וְהִנֵּה שְׁנֵי אֲנָשִׁים אַחִים שִׁמְעוֹן הַנִּקְרָא פֶטְרוֹס וְאַנְדְּרַי אָחִיו מַשְׁלִיכִים מְצוֹדָה בַּיָּם כִּי דַיָּגִים הֵם׃

Ⲉϥⲙⲟϣⲓ ⲇⲉ ⲉⲥⲕⲉⲛ ⲫⲓⲟⲙ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ ⲁϥⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲥⲟⲛ ⲃ̅ ⲥⲓⲙⲱⲛ ⲫⲏ ⲉⲧⲟⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲁⲛⲇⲣⲉⲁⲥ ⲡⲉϥⲥⲟⲛ ⲉⲩϩⲓ ϣⲛⲉ ⲉ̀ⲫⲓⲟⲙ ⲛⲉ ϩⲁⲛⲟⲩⲟϩⲓ ⲅⲁⲣ ⲛⲉ

And walking by the sea of Galilee, he saw two brothers, Simon who is called 'Peter,' and Andrew his brother, throwing a net into (the) sea, for they were fishers.

Περιπατων δε ο Ιησους παρα την θαλασσαν της Γαλιλαιας, ειδε δυο αδελφους, Σιμωνα τον λεγομενον Πετρον και Ανδρεαν τον αδελφον αυτου, ριπτοντας δικτυον εις την θαλασσαν· διοτι ησαν αλιεις·

فَقَالَ لَهُمَا: «هَلُمَّ وَرَائِي فَأَجْعَلُكُمَا صَيَّادَيِ النَّاسِ».

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם לְכוּ אַחֲרָי וַאֲשִׂימְכֶם לְדַיְּגֵי אֲנָשִׁים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲁⲙⲱⲓⲛⲓ ⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱⲓ ⲛ̀ⲧⲁⲉⲣ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲛ̀ⲟⲩⲟϩⲓ ⲛ̀ⲣⲉϥⲧⲁϩⲉ ⲣⲱⲙⲓ

And he said to them: Come, walk after me, that I may make you fishers, catchers of men.'

και λεγει προς αυτους· Ελθετε οπισω μου και θελω σας καμει αλιεις ανθρωπων.

فَلِلْوَقْتِ تَرَكَا الشِّبَاكَ وَتَبِعَاهُ.

וַיַּעַזְבוּ מְהֵרָה אֵת הַמִּכְמֹרוֹת וַיֵּלְכוּ אַחֲרָיו׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲥⲁⲧⲟⲧⲟⲩ ⲁⲩⲭⲱ ⲛ̀ⲛⲟⲩϣⲛⲏⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱϥ

And they immediately left their nets, and walked after him.

Οι δε αφησαντες ευθυς τα δικτυα, ηκολουθησαν αυτον.

ثُمَّ اجْتَازَ مِنْ هُنَاكَ فَرَأَى أَخَوَيْنِ آخَرَيْنِ: يَعْقُوبَ بْنَ زَبْدِي وَيُوحَنَّا أَخَاهُ، فِي السَّفِينَةِ مَعَ زَبْدِي أَبِيهِمَا يُصْلِحَانِ شِبَاكَهُمَا، فَدَعَاهُمَا.

וַיְהִי כְּעָבְרוֹ מִשָׁם וַיַּרְא שְׁנֵי אֲנָשִׁים אַחִים אֲחֵרִים אֶת־יַעֲקֹב בֶּן־זַבְדַּי וְאֶת־יוֹחָנָן אָחִיו בָּאֳנִיָּה עִם־זַבְדַּי אֲבִיהֶם וְהֵמָּה מְתַקְּנִים אֶת־מִכְמְרוֹתָם וַיִּקְרָא אֲלֵיהֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲥⲓⲛⲓ ⲉⲧϩⲏ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁϥⲛⲁⲩ ⲉⲕⲉⲥⲟⲛ ⲃ̅ ⲓⲁⲕⲱⲃⲟⲥ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲍⲉⲃⲉⲇⲉⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲡⲉϥⲥⲟⲛ ⲉⲩϩⲓ ⲡⲓϫⲟⲓ ⲛⲉⲙ ⲍⲉⲃⲉⲇⲉⲟⲥ ⲡⲟⲩⲓⲱⲧ ⲉⲩⲥⲟⲃϯ ⲛ̀ⲛⲟⲩϣⲛⲏⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ

And having passed on from there, he saw two other brothers, James, son of Zebedee, and John his brother, being on the ship with Zebedee their father, mending their nets, and he called them.

Και προχωρησας εκειθεν ειδεν αλλους δυο αδελφους, Ιακωβον τον του Ζεβεδαιου και Ιωαννην τον αδελφον αυτου, εν τω πλοιω μετα Ζεβεδαιου του πατρος αυτων επισκευαζοντας τα δικτυα αυτων, και εκαλεσεν αυτους.

فَلِلْوَقْتِ تَرَكَا السَّفِينَةَ وَأَبَاهُمَا وَتَبِعَاهُ.

וַיַּעַזְבוּ מְהֵרָה אֶת־הָאֳנִיָּה וְאֶת־אֲבִיהֶם וַיֵּלְכוּ אַחֲרָיו׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲥⲁⲧⲟⲧⲟⲩ ⲁⲩⲭⲱ ⲙ̀ⲡⲓϫⲟⲓ ⲛⲉⲙ ⲍⲉⲃⲉⲇⲉⲟⲥ ⲡⲟⲩⲓⲱⲧ ⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱϥ

And they immediately left the ship and Zebedee their father, they walked after him.

Οι δε αφησαντες ευθυς το πλοιον και τον πατερα αυτων, ηκολουθησαν αυτον.

يسوع يعلم ويشفي المرضى

وَكَانَ يَسُوعُ يَطُوفُ كُلَّ الْجَلِيلِ يُعَلِّمُ فِي مَجَامِعِهِمْ، وَيَكْرِزُ بِبِشَارَةِ الْمَلَكُوتِ، وَيَشْفِي كُلَّ مَرَضٍ وَكُلَّ ضَعْفٍ فِي الشَّعْبِ.

וַיָּסָב יֵשׁוּעַ בְּכָל־הַגָּלִיל וַיְלַמֵּד בִּכְנֵסִיּוֹתֵיהֶם וַיְבַשֵּׂר בְּשׂוֹרַת הַמַּלְכוּת וַיְרַפֵּא כָּל־מַחֲלָה וְכָל־מַדְוֶה בָּעָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁϥⲕⲱϯ ⲡⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϧⲉⲛ ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ ⲧⲏⲣⲥ ⲉϥϯⲥⲃⲱ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲥⲩⲛⲁⲅⲱⲅⲏ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥϩⲓⲱⲓϣ ⲙ̀ⲡⲓⲉⲩⲁⲅⲅⲉⲗⲓⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ⲉ̀ϣⲱⲛⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲡⲓⲗⲁⲟⲥ

And Jesus was going about in all Galilee, teaching in their synagogues, and preaching the gospel of the kingdom, and healing every sickness which was among the people.

Και περιηρχετο ο Ιησους ολην την Γαλιλαιαν, διδασκων εν ταις συναγωγαις αυτων και κηρυττων το ευαγγελιον της βασιλειας και θεραπευων πασαν νοσον και πασαν ασθενειαν μεταξυ του λαου.

فَذَاعَ خَبَرُهُ فِي جَمِيعِ سُورِيَّةَ. فَأَحْضَرُوا إِلَيْهِ جَمِيعَ السُّقَمَاءِ الْمُصَابِينَ بِأَمْرَاضٍ وَأَوْجَاعٍ مُخْتَلِفَةٍ، وَالْمَجَانِينَ وَالْمَصْرُوعِينَ وَالْمَفْلُوجِينَ، فَشَفَاهُمْ.

וְשִׁמְעוֹ יָצָא בְּכָל־אֶרֶץ סוּרְיָא וַיָּבִיאוּ אֵלָיו אֵת כָּל־הַחוֹלִים הַמְעֻנִּים בְּכָל־חֳלָיִם וּמַכְאוֹבִים וַאֲחוּזֵי שֵׁדִים וּמֻכֵּי יָרֵחַ וּנְכֵי אֵבָרִים וַיִּרְפָּאֵם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁ ⲧⲉϥⲥⲙⲏ ⲓ̀ ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϯⲥⲩⲣⲓⲁ ⲧⲏⲣⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲓ̀ⲛⲓ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲧϩⲉⲙⲕⲏⲟⲩⲧ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩϣⲱⲛⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲟⲩⲙⲕⲁⲩϩ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲏϣ ⲛ̀ⲣⲏϯ ⲛⲏ ⲉⲧⲉ ⲛⲓⲇⲉⲙⲱⲛ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲧⲟⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲙⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲧϣⲏⲗ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ

And his fame went forth in all Syria, and they brought to him all who were afflicted with their sicknesses and their pains in many ways, them with whom were the demons, and them who were epileptic, and them who were paralysed, and he healed them.

Και διηλθεν η φημη αυτου εις ολην την Συριαν, και εφερον προς αυτον παντας τους κακως εχοντας υπο διαφορων νοσηματων και βασανων συνεχομενους και δαιμονιζομενους και σεληνιαζομενους και παραλυτικους, και εθεραπευσεν αυτους·

فَتَبِعَتْهُ جُمُوعٌ كَثِيرَةٌ مِنَ الْجَلِيلِ وَالْعَشْرِ الْمُدُنِ وَأُورُشَلِيمَ وَالْيَهُودِيَّةِ وَمِنْ عَبْرِ الأُرْدُنِّ.

וַיֵּלְכוּ אַחֲרָיו הֲמֹנִים הֲמֹנִים מִן־הַגָּלִיל וּמִן־עֶשֶׂר הֶעָרִים וְמִירוּשָׁלַיִם וִיהוּדָה וּמֵעֵבֶר לַיַּרְדֵּן׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲛⲓϣϯ ⲙ̀ⲙⲏϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ ⲛⲉⲙ ϯⲙⲏϯ ⲙ̀ⲃⲁⲕⲓ ⲛⲉⲙ ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ⲛⲉⲙ ϯⲓⲟⲩⲇⲉⲁ ⲛⲉⲙ ϩⲓⲙⲏⲣ ⲙ̀ⲡⲓⲓⲟⲣⲇⲁⲛⲏⲥ

And great multitudes walked after him from Galilee and the ten cities and Jerusalem and Judea and beyond the Jordan.

και ηκολουθησαν αυτον οχλοι πολλοι απο της Γαλιλαιας και Δεκαπολεως και Ιεροσολυμων και Ιουδαιας και απο περαν του Ιορδανου.

إصحاح 5

الموعظة على الجبل - التطويبات

وَلَمَّا رَأَى الْجُمُوعَ صَعِدَ إِلَى الْجَبَلِ، فَلَمَّا جَلَسَ تَقَدَّمَ إِلَيْهِ تَلاَمِيذُهُ.

וַיְהִי כִּרְאוֹתוֹ אֶת־הֲמוֹן הָעָם וַיַּעַל הָהָרָה וַיֵּשֶׁב שָׁם וַיִּגְּשׁוּ אֵלָיו תַּלְמִידָיו׃

Ⲉⲧⲁϥⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⲉ̀ⲛⲓⲙⲏϣ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲡϣⲱⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲓⲧⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥϩⲉⲙⲥⲓ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ

And having seen the multitudes he went up upon the mountain; and having sat down his disciples came to him.

Ιδων δε τους οχλους, ανεβη εις το ορος και αφου εκαθησε, προσηλθον προς αυτον οι μαθηται αυτου,

فَفَتَحَ فَاهُ وعَلَّمَهُمْ قَائِلًا:

וַיִּפְתַּח אֶת־פִּיו וַיּוֹרֵם וַיֹּאמַר׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲟⲩⲱⲛ ⲛ̀ⲣⲱϥ ⲛⲁϥϯⲥⲃⲱ ⲛⲱⲟⲩ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

And having opened his mouth he was teaching them, saying:

και ανοιξας το στομα αυτου εδιδασκεν αυτους, λεγων.

«طُوبَى لِلْمَسَاكِينِ بِالرُّوحِ، لأَنَّ لَهُمْ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ.

אַשְׁרֵי עֲנִיֵּי הָרוּחַ כִּי לָהֶם מַלְכוּת הַשָׁמָיִם׃

Ⲱⲟⲩⲛⲓⲁⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓϩⲏⲕⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲡⲛ̅ⲁ̅ ϫⲉ ⲑⲱⲟⲩ ⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

Blessed are the poor of spirit, because theirs is the kingdom of the heavens.

Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευματι, διοτι αυτων ειναι η βασιλεια των ουρανων.

طُوبَى لِلْحَزَانَى، لأَنَّهُمْ يَتَعَزَّوْنَ.

אַשְׁרֵי הָאֲבֵלִים כִּי־הֵם יְנֻחָמוּ׃

Ⲱⲟⲩⲛⲓⲁⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲉⲣϩⲏⲃⲓ ϯⲛⲟⲩ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲡⲉⲧⲟⲩⲛⲁϯϩⲟ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ

Blessed are they who mourn now, because they will be comforted.

Μακαριοι οι πενθουντες, διοτι αυτοι θελουσι παρηγορηθη.

طُوبَى لِلْوُدَعَاءِ، لأَنَّهُمْ يَرِثُونَ الأَرْضَ.

אַשְׁרֵי הָעֲנָוִים כִּי־הֵמָּה יִירְשׁוּ אָרֶץ׃

Ⲱⲟⲩⲛⲓⲁⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲉⲙⲣⲁⲩϣ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲡⲉⲑⲛⲁⲉⲣⲕⲗⲏⲣⲟⲛⲟⲙⲓⲛ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲁϩⲓ

Blessed are the meek, because they will inherit the earth.

Μακαριοι οι πραεις, διοτι αυτοι θελουσι κληρονομησει την γην.

طُوبَى لِلْجِيَاعِ وَالْعِطَاشِ إِلَى الْبِرِّ، لأَنَّهُمْ يُشْبَعُونَ.

אַשְׁרֵי הָרְעֵבִים וְהַצְּמֵאִים לַצְּדָקָה כִּי־הֵם יִשְׂבָּעוּ׃

Ⲱⲟⲩⲛⲓⲁⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧϩⲟⲕⲉⲣ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲧⲟⲃⲓ ⲛ̀ϯⲙⲉⲑⲙⲏⲓ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲡⲉⲑⲛⲁⲥⲓ

Blessed are they who hunger and they who thirst after righteousness, because they will be satisfied.

Μακαριοι οι πεινωντες και διψωντες την δικαιοσυνην, διοτι αυτοι θελουσι χορτασθη.

طُوبَى لِلرُّحَمَاءِ، لأَنَّهُمْ يُرْحَمُونَ.

אַשְׁרֵי הָרַחֲמָנִים כִּי־הֵם יְרֻחָמוּ׃

Ⲱⲟⲩⲛⲓⲁⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲛⲁⲏⲧ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲡⲉⲧⲟⲩⲛⲁⲛⲁⲓ ⲛⲱⲟⲩ

Blessed are the pitiful, because they will be pitied.

Μακαριοι οι ελεημονες, διοτι αυτοι θελουσιν ελεηθη.

طُوبَى لِلأَنْقِيَاءِ الْقَلْبِ، لأَنَّهُمْ يُعَايِنُونَ اللهَ.

אַשְׁרֵי בָּרֵי לֵבָב כִּי־הֵם יֶחֱזוּ אֶת־הָאֱלֹהִים׃

Ⲱⲟⲩⲛⲓⲁⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲑⲟⲩⲁⲃ ϧⲉⲛ ⲡⲟⲩϩⲏⲧ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲡⲉⲑⲛⲁⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲫϯ

Blessed are they who are pure in their heart, because they will see God.

Μακαριοι οι καθαροι την καρδιαν, διοτι αυτοι θελουσιν ιδει τον Θεον.

طُوبَى لِصَانِعِي السَّلاَمِ، لأَنَّهُمْ أَبْنَاءَ اللهِ يُدْعَوْنَ.

אַשְׁרֵי רֹדְפֵי שָׁלוֹם כִּי־בְנֵי אֱלֹהִים יִקָּרֵא לָהֶם׃

Ⲱⲟⲩⲛⲓⲁⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲉϥⲉⲣϩⲓⲣⲏⲛⲏ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲡⲉⲧⲟⲩⲛⲁⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲛⲓϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ

Blessed are the peacemakers, because they will be called "the sons of God."

Μακαριοι οι ειρηνοποιοι, διοτι αυτοι θελουσιν ονομασθη υιοι Θεου.

طُوبَى لِلْمَطْرُودِينَ مِنْ أَجْلِ الْبِرِّ، لأَنَّ لَهُمْ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ.

אַשְׁרֵי הַנִּרְדָּפִים בִּגְלַל הַצְּדָקָה כִּי לָהֶם מַלְכוּת הַשָׁמָיִם׃

Ⲱⲟⲩⲛⲓⲁⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲁⲩϭⲟϫⲓ ⲛ̀ⲥⲱⲟⲩ ⲉⲑⲃⲉ ϯⲙⲉⲑⲙⲏⲓ ϫⲉ ⲑⲱⲟⲩ ⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

Blessed are they who were persecuted because of righteousness, because theirs is the kingdom of the heavens.

Μακαριοι οι δεδιωγμενοι ενεκεν δικαιοσυνης, διοτι αυτων ειναι η βασιλεια των ουρανων.

طُوبَى لَكُمْ إِذَا عَيَّرُوكُمْ وَطَرَدُوكُمْ وَقَالُوا عَلَيْكُمْ كُلَّ كَلِمَةٍ شِرِّيرَةٍ، مِنْ أَجْلِي، كَاذِبِينَ.

אַשְׁרֵיכֶם כִּי־יְחָרֲפוּ וְרָדְפוּ אֶתְכֶם וְדִבְּרוּ עֲלֵיכֶם בְּשֶׁקֶר כָּל־רָע בַּעֲבוּרִי׃

Ⲱⲟⲩⲛⲓⲁⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁⲩϣⲁⲛϭⲟϫⲓ ⲛ̀ⲥⲁ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲉϣⲉϣ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲉϫⲉ ⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲛ̀ⲥⲁ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉⲩϫⲉ ⲙⲉⲑⲛⲟⲩϫ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲉⲑⲃⲏⲧ

Blessed are ye if they should persecute you and revile you and say all evil at you, speaking falsely against you because of me.

Μακαριοι εισθε, οταν σας ονειδισωσι και διωξωσι και ειπωσιν εναντιον σας παντα κακον λογον ψευδομενοι ενεκεν εμου.

اِفْرَحُوا وَتَهَلَّلُوا، لأَنَّ أَجْرَكُمْ عَظِيمٌ فِي السَّمَاوَاتِ، فَإِنَّهُمْ هَكَذَا طَرَدُوا الأَنْبِيَاءَ الَّذِينَ قَبْلَكُمْ.

שִׂמְחוּ וְגִילוּ כִּי שְׂכַרְכֶם רַב בַּשָׁמָיִם כִּי־כֵן רָדְפוּ אֶת־הַנְּבִיאִים אֲשֶׁר הָיוּ לִפְנֵיכֶם׃

Ⲣⲁϣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲑⲉⲗⲏⲗ ϫⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲃⲉⲭⲉ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲡⲉ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲅⲁⲣ ⲁⲩϭⲟϫⲓ ⲛ̀ⲥⲁ ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉ̀ⲛⲁⲩϧⲁϫⲱⲧⲉⲛ

Rejoice and be glad, because your reward is great in the heavens. For thus they persecuted the prophets who were before you.

Χαιρετε και αγαλλιασθε, διοτι ο μισθος σας ειναι πολυς εν τοις ουρανοις· επειδη ουτως εδιωξαν τους προφητας τους προ υμων.

ملح الأرض ونور العالم

«أَنْتُمْ مِلْحُ الأَرْضِ، وَلكِنْ إِنْ فَسَدَ الْمِلْحُ فَبِمَاذَا يُمَلَّحُ؟ لَا يَصْلُحُ بَعْدُ لِشَيْءٍ، إِلاَّ لأَنْ يُطْرَحَ خَارِجًا وَيُدَاسَ مِنَ النَّاسِ.

אַתֶּם מֶלַח הָאָרֶץ וְאִם־הַמֶּלַח הָיָה תָפֵל בַּמֶּה יָמְלָח הֵן לֹא־יִצְלַח עוֹד לַכֹּל כִּי אִם־לְהַשְׁלִיךְ חוּצָה וְהָיָה מִרְמָס לִבְנֵי אָדָם׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲡϩⲙⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓϩⲙⲟⲩ ⲗⲱϥ ⲁⲩⲛⲁⲙⲟⲗϩϥ ⲛ̀ⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲁϥϣϫⲉⲙϫⲟⲙ ϫⲉ ⲉ̀ϩⲗⲓ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲛ̀ⲥⲉϩⲓⲧϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲥⲉϩⲱⲙⲓ ⲉ̀ϫⲱϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ

And ye (are the) salt of the earth, but if the salt have lost its savour, with what shall it be salted? it is no longer good for anything, but to be cast out, and trodden upon by men.

Σεις εισθε το αλας της γης· εαν δε το αλας διαφθαρη, με τι θελει αλατισθη; εις ουδεν πλεον χρησιμευει ειμη να ριφθη εξω και να καταπατηται υπο των ανθρωπων.

أَنْتُمْ نُورُ الْعَالَمِ. لَا يُمْكِنُ أَنْ تُخْفَى مَدِينَةٌ مَوْضُوعَةٌ عَلَى جَبَلٍ،

אַתֶּם אוֹרוֹ שֶׁל־עוֹלָם עִיר יֹשֶׁבֶת עַל־הָהָר לֹא תִסָּתֵר׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲡⲉ ⲫⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲛ̀ⲧⲉ ⲟⲩⲃⲁⲕⲓ ⲭⲱⲡ ⲉⲥⲭⲏ ϩⲓϫⲉⲛ ⲟⲩⲧⲱⲟⲩ

Ye are (the) light of the world: it is not possible that a city be hid, being set upon a mountain;

Σεις εισθε το φως του κοσμου· πολις κειμενη επανω ορους δεν δυναται να κρυφθη·

وَلَا يُوقِدُونَ سِرَاجًا وَيَضَعُونَهُ تَحْتَ الْمِكْيَالِ، بَلْ عَلَى الْمَنَارَةِ فَيُضِيءُ لِجَمِيعِ الَّذِينَ فِي الْبَيْتِ.

גַּם אֵין מַדְלִיקִים נֵר לָשׂוֹּם אוֹתוֹ תַּחַת הָאֵיפָה כִּי אִם־עַל־הַמְּנוֹרָה לְהָאִיר לְכָל־אֲשֶׁר בַּבָּיִת׃

Ⲟⲩⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲁⲩϭⲉⲣⲉ ⲟⲩϧⲏⲃⲥ ⲛ̀ⲥⲉⲭⲁϥ ϧⲁ ⲟⲩⲙⲉⲛⲧ ⲁⲗⲗⲁ ⲉ̀ϣⲁⲩⲭⲁϥ ϩⲓϫⲉⲛ ϯⲗⲩⲭⲛⲓⲁ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧϣⲟⲡ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲏⲓ

nor do they light a lamp and put it under a, measure, but they put it on the lamp-stand, and it gives light to every one who is in the house.

ουδε αναπτουσι λυχνον και θετουσιν αυτον υπο τον μοδιον, αλλ' επι τον λυχνοστατην, και φεγγει εις παντας τους εν τη οικια.

فَلْيُضِئْ نُورُكُمْ هَكَذَا قُدَّامَ النَّاسِ، لِكَيْ يَرَوْا أَعْمَالَكُمُ الْحَسَنَةَ، وَيُمَجِّدُوا أَبَاكُمُ الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ.

כֵּן יָאֵר אוֹרְכֶם לִפְנֵי בְּנֵי הָאָדָם לְמַעַן יִרְאוּ מַעֲשֵׂיכֶם הַטּוֹבִים וְשִׁבְּחוּ אֶת־אֲבִיכֶם שֶׁבַּשָׁמָיִם׃

Ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲙⲁⲣⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲉⲣⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ϩⲟⲡⲱⲥ ⲛ̀ⲥⲉⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲛⲉⲧⲉⲛϩⲃⲏⲟⲩⲓ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉⲩ ⲛ̀ⲥⲉϯⲱⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

Thus let your light give light before men, that they may see your good works, and glorify your Father who is in the heavens.

Ουτως ας λαμψη το φως σας εμπροσθεν των ανθρωπων, δια να ιδωσι τα καλα σας εργα και δοξασωσι τον Πατερα σας τον εν τοις ουρανοις.

إكمال الناموس

«لاَ تَظُنُّوا أَنِّي جِئْتُ لأَنْقُضَ النَّامُوسَ أَوِ الأَنْبِيَاءَ. مَا جِئْتُ لأَنْقُضَ بَلْ لأُكَمِّلَ.

אַל־תְּדַמּוּ כִּי בָאתִי לְהָפֵר אֶת־הַתּוֹרָה אוֹ אֶת־דִּבְרֵי הַנְּבִיאִים לֹא בָאתִי לְהָפֵר כִּי אִם־לְמַלּאת׃

Ⲙ̀ⲡⲉⲣⲙⲉⲩⲓ ϫⲉ ⲉⲧⲁⲓⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲉⲗ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲓⲉ ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲛⲉⲧⲁⲓⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗⲟⲩ ⲁⲛ ⲁⲗⲗⲁ ⲉ̀ϫⲟⲕⲟⲩ

Think not that I came to destroy the law or the prophets: I came not to destroy them, but to fulfil them.

Μη νομισητε οτι ηλθον να καταλυσω τον νομον η τους προφητας· δεν ηλθον να καταλυσω, αλλα να εκπληρωσω.

فَإِنِّي الْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِلَى أَنْ تَزُولَ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ لَا يَزُولُ حَرْفٌ وَاحِدٌ أَوْ نُقْطَةٌ وَاحِدَةٌ مِنَ النَّامُوسِ حَتَّى يَكُونَ الْكُلُّ.

כִּי אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם עַד כִּי־יַעַבְרוּ הַשָׁמַיִם וְהָאָרֶץ לֹא תַּעֲבֹר יוֹד אַחַת אוֹ־קוֹץ אֶחָד מִן־הַתּוֹרָה עַד אֲשֶׁר יְקֻיַּם הַכֹּל׃

Ⲁⲙⲏⲛ ⲅⲁⲣ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ϣⲁⲧⲉ ⲧⲫⲉ ⲛⲉⲙ ⲡⲕⲁϩⲓ ⲥⲓⲛⲓ ⲟⲩⲓⲱⲧⲁ ⲓⲉ ⲟⲩϣⲱⲗϩ ⲛ̀ⲛⲉϥⲥⲓⲛⲓ ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ϣⲁⲧⲉ ⲛⲁⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ϣⲱⲡⲓ

For verily I say to you, that until (the) heaven and (the) earth pass away, an iota or a point shall not pass away from the law until all these things be accomplished.

Διοτι αληθως σας λεγω, εως αν παρελθη ο ουρανος και η γη, ιωτα εν η μια κεραια δεν θελει παρελθει απο του νομου, εωσου εκπληρωθωσι παντα.

فَمَنْ نَقَضَ إِحْدَى هَذِهِ الْوَصَايَا الصُّغْرَى وَعَلَّمَ النَّاسَ هَكَذَا، يُدْعَى أَصْغَرَ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ. وَأَمَّا مَنْ عَمِلَ وَعَلَّمَ، فَهَذَا يُدْعَى عَظِيمًا فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ.

לָכֵן הָאִישׁ אֲשֶׁר יָפֵר אַחַת מִן־הַמִּצְוֹת הַקְּטַנּוֹת הָאֵלֶּה וִילַמֵּד אֶת־בְּנֵי הָאָדָם לַעֲשׂוֹת כָּמוֹהוּ קָטוֹן יִקָּרֵא לוֹ בְּמַלְכוּת הַשָׁמָיִם וַאֲשֶׁר יַעָשֶׂה וִילַמֵּד אוֹתָן לָזֶה גָּדוֹל יִקָּרֵא בְּמַלְכוּת הַשָׁמָיִם׃

Ⲫⲏ ⲟⲩⲛ ⲉⲑⲛⲁⲃⲉⲗ ⲟⲩⲓ̀ ⲛ̀ⲛⲁⲓⲕⲟⲩϫⲓ ⲛ̀ⲉⲛⲧⲟⲗⲏ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲉⲩⲉ̀ⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲡⲓⲕⲟⲩϫⲓ ϧⲉⲛ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲛⲁⲓⲣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲫⲁⲓ ⲉⲩⲉ̀ⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ϧⲉⲛ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

He, then, who will destroy one of these little commandments, and teach men thus, shall be called "the little in the kingdom of the heavens." But he who will do and teach, this (one) shall be called" great in the kingdom of the heavens."

Οστις λοιπον αθετηση μιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξη ουτω τους ανθρωπους, ελαχιστος θελει ονομασθη εν τη βασιλεια των ουρανων· οστις δε εκτελεση και διδαξη, ουτος μεγας θελει ονομασθη εν τη βασιλεια των ουρανων.

فَإِنِّي أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّكُمْ إِنْ لَمْ يَزِدْ بِرُّكُمْ عَلَى الْكَتَبَةِ وَالْفَرِّيسِيِّينَ لَنْ تَدْخُلُوا مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ.

כִּי אֲנִי אֹמֵר לָכֶם אִם לֹא־תִהְיֶה צִדְקַתְכֶם מְרֻבָּה מִצִּדְקַת הַסּוֹפְרִים וְהַפְּרוּשִׁים לֹא תָבֹאוּ בְּמַלְכוּת הַשָׁמָיִם׃

Ϯϫⲱ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲁⲣⲉϣⲧⲉⲙ ⲧⲉⲧⲉⲛⲙⲉⲑⲙⲏⲓ ⲉⲣϩⲟⲩⲟ ⲉ̀ⲑⲁ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

For I say to you, that unless your righteousness exceed that of the scribes and the 'Pharisees, ye shall not come into the kingdom of the heavens.

Επειδη σας λεγω οτι εαν μη περισσευση η δικαιοσυνη σας πλειοτερον της των γραμματεων και Φαρισαιων, δεν θελετε εισελθει εις την βασιλειαν των ουρανων.

الغضب

«قَدْ سَمِعْتُمْ أَنَّهُ قِيلَ لِلْقُدَمَاءِ: لَا تَقْتُلْ، وَمَنْ قَتَلَ يَكُونُ مُسْتَوْجِبَ الْحُكْمِ.

הֲלֹא שְׁמַעְתֶּם כִּי נֶאֱמַר לָרִאשֹׁנִים לֹא תִרְצָח וַאֲשֶׁר יִרְצַח חַיָּב הוּא לְבֵית דִּין׃

Ⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲧⲉⲙ ϫⲉ ⲁⲩϫⲟⲥ ⲛ̀ⲛⲓⲁⲣⲭⲉⲟⲥ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲉⲕϧⲱⲧⲉⲃ ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲛⲁϧⲱⲧⲉⲃ ⲉϥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲉϥⲟⲓ ⲛ̀ⲉⲛⲟⲭⲟⲥ ⲉ̀ϯⲕⲣⲓⲥⲓⲥ

Ye hear that it was said to them of old time: "Thou shalt not kill; and he who will kill shall be in danger of the judgement."

Ηκουσατε οτι ερρεθη εις τους αρχαιους, Μη φονευσης· οστις δε φονευση, θελει εισθαι ενοχος εις την κρισιν.

وَأَمَّا أَنَا فَأَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ كُلَّ مَنْ يَغْضَبُ عَلَى أَخِيهِ بَاطِلًا يَكُونُ مُسْتَوْجِبَ الْحُكْمِ، وَمَنْ قَالَ لأَخِيهِ: رَقَا، يَكُونُ مُسْتَوْجِبَ الْمَجْمَعِ، وَمَنْ قَالَ: يَا أَحْمَقُ، يَكُونُ مُسْتَوْجِبَ نَارِ جَهَنَّمَ.

וַאֲנִי אֹמֵר לָכֶם כָּל־אֲשֶׁר יִקְצֹף עַל־אָחִיו חִנָּם חַיָּב הוּא לְבֵית דִּין וַאֲשֶׁר יֹאמַר אֶל־אָחִיו רֵקָא חַיָּב הוּא לְסַנְהֶדְרִין וַאֲשֶׁר נָבָל יִקְרָא לוֹ הוּא מְחֻיַּב אֵשׁ גֵּיהִנֹּם׃

Ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲇⲉ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲑⲛⲁϫⲱⲛⲧ ⲉ̀ⲡⲉϥⲥⲟⲛ ϩⲓⲕⲏ ⲉϥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲉϥⲟⲓ ⲛ̀ⲉⲛⲟⲭⲟⲥ ⲉ̀ϯⲕⲣⲓⲥⲓⲥ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϫⲟⲥ ⲙ̀ⲡⲉϥⲥⲟⲛ ϫⲉ ⲣⲁⲕⲁ ⲉϥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲉϥⲟⲓ ⲛ̀ⲉⲛⲟⲭⲟⲥ ⲉ̀ⲡⲓⲙⲁⲛ̀ϯϩⲁⲡ ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲛⲁϫⲟⲥ ⲙ̀ⲡⲉϥⲥⲟⲛ ϫⲉ ⲡⲓⲥⲟϫ ⲉϥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲉϥⲟⲓ ⲛ̀ⲉⲛⲟⲭⲟⲥ ⲉ̀ϯⲅⲉⲉⲛⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲭⲣⲱⲙ

But I say to you, that every one who will be angry with his brother without cause shall be in danger of the judgement. He who will say to his brother "Raka" shall be in danger of the council. And he who will say to his brother "[the] fool" shall be in danger of the Geenna of the fire.

Εγω ομως σας λεγω οτι πας ο οργιζομενος αναιτιως κατα του αδελφου αυτου θελει εισθαι ενοχος εις την κρισιν· και οστις ειπη προς τον αδελφον αυτου Ρακα, θελει εισθαι ενοχος εις το συνεδριον· οστις δε ειπη Μωρε, θελει εισθαι ενοχος εις την γεενναν του πυρος.

فَإِنْ قَدَّمْتَ قُرْبَانَكَ إِلَى الْمَذْبَحِ، وَهُنَاكَ تَذَكَّرْتَ أَنَّ لأَخِيكَ شَيْئًا عَلَيْكَ،

לָכֵן אִם־תַּקְרִיב קָרְבָּנְךָ אֶל־הַמִּזְבֵּח וְזָכַרְתָּ כִּי־יֵשׁ לְאָחִיךָ דְּבַר רִיב עִמָּךְ׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲟⲩⲛ ⲉⲕⲛⲁⲓⲛⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲇⲱⲣⲟⲛ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲓⲙⲁⲛⲉⲣϣⲱⲟⲩϣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉⲕⲉⲣⲫⲙⲉⲩⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲁⲣⲓⲕⲓ ⲟⲩⲧⲱⲕ ⲛⲉⲙ ⲡⲉⲕⲥⲟⲛ

If, then, thou wilt offer up thy gift upon the altar, and remember there that willthere is a quarrel between thee and thy brother

Εαν λοιπον προσφερης το δωρον σου εις το θυσιαστηριον και εκει ενθυμηθης οτι ο αδελφος σου εχει τι κατα σου,

فَاتْرُكْ هُنَاكَ قُرْبَانَكَ قُدَّامَ الْمَذْبَحِ، وَاذْهَبْ أَوَّلًا اصْطَلِحْ مَعَ أَخِيكَ، وَحِينَئِذٍ تَعَالَ وَقَدِّمْ قُرْبَانَكَ.

הַנַּח שָׁם אֶת־קָרְבָּנֶךָ לִפְנֵי הַמִּזְבֵּח וְלֵךְ כַּפֵּר אֶת־פְּנֵי אָחִיךָ וְאַחֲרֵי כֵן בּוֹא הַקְרֵב אֶת־קָרְבָּנֶךָ׃

Ⲭⲱ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲇⲱⲣⲟⲛ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲙ̀ⲡⲓⲙⲁⲛ̀ⲉⲣϣⲱⲟⲩϣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲛ̀ϣⲟⲣⲡ ϩⲱⲧⲡ ⲉ̀ⲡⲉⲕⲥⲟⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲙⲟⲩ ⲁⲛⲓⲟⲩⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲇⲱⲣⲟⲛ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ

Leave there thy gift before the altar, and go thy way; first be reconciled to thy brother, and then come and offer thy gift.

αφες εκει το δωρον σου εμπροσθεν του θυσιαστηριου, και υπαγε πρωτον φιλιωθητι με τον αδελφον σου, και τοτε ελθων προσφερε το δωρον σου.

كُنْ مُرَاضِيًا لِخَصْمِكَ سَرِيعًا مَا دُمْتَ مَعَهُ فِي الطَّرِيقِ، لِئَلاَّ يُسَلِّمَكَ الْخَصْمُ إِلَى الْقَاضِي، وَيُسَلِّمَكَ الْقَاضِي إِلَى الشُّرَطِيِّ، فَتُلْقَى فِي السِّجْنِ.

מַהֵר הִתְרַצֵּה לְאִישׁ רִיבְךָ בְּעוֹדְךָ בַדֶּרֶךְ אִתּוֹ פֶּן־יַסְגִּירְךָ אִישׁ רִיבְךָ אֶל־הַשֹׁפֵט וְהַשֹׁפֵט יַסְגִּירְךָ לַשׁוֹטֵר וְהָשְׁלַכְתָּ אֶל־בֵּית הַכֶּלֶא׃

Ϣⲱⲡⲓ ⲉⲕⲕⲁϯ ⲉ̀ⲡⲉⲕⲁⲛⲧⲓⲇⲓⲕⲟⲥ ⲛ̀ⲭⲱⲗⲉⲙ ϩⲱⲥ ⲉϥⲭⲏ ⲛⲉⲙⲁⲕ ϩⲓ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ ⲙⲏⲡⲟⲧⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲁⲛⲧⲓⲇⲓⲕⲟⲥ ⲧⲏⲓⲕ ⲉ̀ⲡⲓⲕⲣⲓⲧⲏⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲕⲣⲓⲧⲏⲥ ⲧⲏⲓⲕ ⲉ̀ⲡⲓϩⲩⲡⲏⲣⲉⲧⲏⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲉϩⲓⲧⲕ ⲉ̀ⲡⲓϣⲧⲉⲕⲟ

Agree with thine adversary quickly, whiles thou art in the way with him; lest at any time the adversary deliver thee to the judge, and the judge deliver thee to the officer, and thou be cast into prison.

Ειρηνευσον με τον αντιδικον σου ταχεως, ενοσω εισαι καθ' οδον μετ' αυτου, μηποτε σε παραδωση ο αντιδικος εις τον κριτην και ο κριτης σε παραδωση εις τον υπηρετην, και ριφθης εις φυλακην·

اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكَ: لَا تَخْرُجُ مِنْ هُنَاكَ حَتَّى تُوفِيَ الْفَلْسَ الأَخِيرَ!

אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָךְ לֹא תֵצֵא מִשָׁם עַד אִם־שִׁלַּמְתָּ אֶת־הַפְּרוּטָה הָאַחֲרוֹנָה׃

Ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲁⲕ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲉⲕⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ϣⲁⲧⲉⲕϯ ⲛ̀ⲧϧⲁⲏ ⲛ̀ⲧⲉⲃⲓ

Verily I say unto thee, Thou shalt by no means come out thence, till thou hast paid the uttermost farthing.

αληθως σοι λεγω, δεν θελεις εξελθει εκειθεν, εωσου αποδωσης το εσχατον λεπτον.

الزنا

«قَدْ سَمِعْتُمْ أَنَّهُ قِيلَ لِلْقُدَمَاءِ: لَا تَزْنِ.

שְׁמַעְתֶּם כִּי נֶאֱמַר לָרִאשֹׁנִים לֹא תִנְאָף׃

Ⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲧⲉⲙ ϫⲉ ⲁⲩϫⲟⲥ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲉⲕⲉⲣⲛⲱⲓⲕ

Ye have heard that it was said by them of old time, Thou shalt not commit adultery:

Ηκουσατε οτι ερρεθη εις τους αρχαιους, μη μοιχευσης.

وَأَمَّا أَنَا فَأَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ كُلَّ مَنْ يَنْظُرُ إِلَى امْرَأَةٍ لِيَشْتَهِيَهَا، فَقَدْ زَنَى بِهَا فِي قَلْبِهِ.

וַאֲנִי אֹמֵר לָכֶם כָּל־הַמִּסְתַּכֵּל בְּאִשָׁה לַחְמֹד אוֹתָהּ נָאֹף נְאָפָהּ בְּלִבּוֹ׃

Ⲁⲛⲟⲕ ⲇⲉ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲑⲛⲁϫⲟⲩϣⲧ ⲛ̀ⲥⲁ ⲟⲩⲥϩⲓⲙⲓ ⲉ̀ⲡϫⲓⲛⲉⲣⲉⲡⲓⲑⲩⲙⲓⲛ ⲉ̀ⲣⲟⲥ ⲁϥⲕⲏⲛ ⲉϥⲟⲓ ⲛ̀ⲛⲱⲓⲕ ⲉ̀ⲣⲟⲥ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥϩⲏⲧ

But I say unto you, That whosoever looketh on a woman to lust after her hath committed adultery with her already in his heart.

Εγω ομως σας λεγω οτι πας ο βλεπων γυναικα δια να επιθυμηση αυτην ηδη εμοιχευσεν αυτην εν τη καρδια αυτου.

فَإِنْ كَانَتْ عَيْنُكَ الْيُمْنَى تُعْثِرُكَ فَاقْلَعْهَا وَأَلْقِهَا عَنْكَ، لأَنَّهُ خَيْرٌ لَكَ أَنْ يَهْلِكَ أَحَدُ أَعْضَائِكَ وَلَا يُلْقَى جَسَدُكَ كُلُّهُ فِي جَهَنَّمَ.

וְאִם תַּכְשִׁילְךָ עֵין יְמִינְךָ נַקֵּר אוֹתָהּ וְהַשְׁלֵךְ מִמְּךָ כִּי טוֹב לְךָ אֲשֶׁר יֹאבַד אֶחָד מֵאֵבָרֶיךָ מֵרֶדֶת כָּל־גּוּפְךָ אֶל־גֵּיהִנֹּם׃

Ⲓⲥϫⲉ ⲡⲉⲕⲃⲁⲗ ⲛ̀ⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ⲉⲣⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲓⲍⲉⲥⲑⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲕ ⲫⲟⲣⲕϥ ϩⲓⲧϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁⲣⲟⲕ ⲥⲉⲣⲛⲟϥⲣⲓ ⲅⲁⲣ ⲛⲁⲕ ⲛ̀ⲧⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲛ̀ⲛⲉⲕⲙⲉⲗⲟⲥ ⲧⲁⲕⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϣⲧⲉⲙ ⲡⲉⲕⲥⲱⲙⲁ ⲧⲏⲣϥ ϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ϯⲅⲉⲉⲛⲛⲁ

And if thy right eye offend thee, pluck it out, and cast it from thee: for it is profitable for thee that one of thy members should perish, and not that thy whole body should be cast into hell.

Εαν ο οφθαλμος σου ο δεξιος σε σκανδαλιζη, εκβαλε αυτον και ριψον απο σου· διοτι σε συμφερει να χαθη εν των μελων σου και να μη ριφθη ολον το σωμα σου εις την γεενναν.

وَإِنْ كَانَتْ يَدُكَ الْيُمْنَى تُعْثِرُكَ فَاقْطَعْهَا وَأَلْقِهَا عَنْكَ، لأَنَّهُ خَيْرٌ لَكَ أَنْ يَهْلِكَ أَحَدُ أَعْضَائِكَ وَلَا يُلْقَى جَسَدُكَ كُلُّهُ فِي جَهَنَّمَ.

וְאִם־יָדְךָ הַיְמָנִית תַּכְשִׁילְךָ קַצֵּץ אוֹתָהּ וְהַשְׁלֵךְ מִמְּךָ כִּי טוֹב לְךָ אֲשֶׁר יֹאבַד אֶחָד מֵאֵבָרֶיךָ מֵרֶדֶת כָּל־גּוּפְךָ אֶל־גֵּיהִנֹּם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥϫⲉ ⲧⲉⲕϫⲓϫ ⲛ̀ⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ⲉⲣⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲓⲍⲉⲥⲑⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲕ ϫⲟϫⲥ ϩⲓⲧⲥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁⲣⲟⲕ ⲥⲉⲣⲛⲟϥⲣⲓ ⲅⲁⲣ ⲛⲁⲕ ⲛ̀ⲧⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲛ̀ⲛⲉⲕⲙⲉⲗⲟⲥ ⲧⲁⲕⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϣⲧⲉⲙ ⲡⲉⲕⲥⲱⲙⲁ ⲧⲏⲣϥ ϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ϯⲅⲉⲉⲛⲛⲁ

And if thy right hand offend thee, cut it off, and cast it from thee: for it is profitable for thee that one of thy members should perish, and not that thy whole body should be cast into hell.

Και εαν η δεξια σου χειρ σε σκανδαλιζη, εκκοψον αυτην και ριψον απο σου· διοτι σε συμφερει να χαθη εν των μελων σου, και να μη ριφθη ολον το σωμα σου εις την γεενναν.

الطلاق

«وَقِيلَ: مَنْ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ فَلْيُعْطِهَا كِتَابَ طَلاَقٍ.

וְנֶאֱמַר אִישׁ כִּי יְשַׁלַּח אֶת־אִשְׁתּוֹ וְנָתַן לָהּ סֵפֶר כְּרִיתוּת׃

Ⲁⲩϫⲟⲥ ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϩⲓ ⲧⲉϥⲥϩⲓⲙⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙⲁⲣⲉϥϯ ⲛ̀ⲟⲩⲥϧⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲉⲓ ⲛⲁⲥ

It hath been said, Whosoever shall put away his wife, let him give her a writing of divorcement:

Ερρεθη προς τουτοις οτι οστις χωρισθη την γυναικα αυτου, ας δωση εις αυτην διαζυγιον.

وَأَمَّا أَنَا فَأَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ مَنْ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ إِلاَّ لِعِلَّةِ الزِّنَى يَجْعَلُهَا تَزْنِي، وَمَنْ يَتَزَوَّجُ مُطَلَّقَةً فَإِنَّهُ يَزْنِي.

וַאֲנִי אֹמֵר לָכֶם הַמְשַׁלֵּחַ אֶת־אִשְׁתּוֹ בִּלְתִּי עַל־דְּבַר זְנוּת מְבִיאָהּ לִידֵי נִאֻפִים וְהַלּקֵחַ אֶת־הַגְּרוּשָׁה לוֹ לְאִשָׁה נֹאֵף הוּא׃

Ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲇⲉ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϩⲓ ⲧⲉϥⲥϩⲓⲙⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲟⲩⲉϣⲉ ⲛ̀ⲥⲁϫⲓ ⲙ̀ⲡⲟⲣⲛⲓⲁ ⲁϥⲑⲣⲟ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲉ̀ϫⲫⲉ ⲛⲱⲓⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϭⲓ ⲛ̀ⲑⲏ ⲉⲧϩⲱⲟⲩⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϥⲟⲓ ⲛ̀ⲛⲱⲓⲕ

But I say unto you, That whosoever shall put away his wife, saving for the cause of fornication, causeth her to commit adultery: and whosoever shall marry her that is divorced committeth adultery.

Εγω ομως σας λεγω οτι οστις χωρισθη την γυναικα αυτου παρεκτος λογου πορνειας, καμνει αυτην να μοιχευηται, και οστις λαβη γυναικα κεχωρισμενην, γινεται μοιχος.

القَسَم

«أَيْضًا سَمِعْتُمْ أَنَّهُ قِيلَ لِلْقُدَمَاءِ: لَا تَحْنَثْ، بَلْ أَوْفِ لِلرَّبِّ أَقْسَامَكَ.

עוֹד שְׁמַעְתֶּם כִּי נֶאֱמַר לָרִאשֹׁנִים לֹא תִּשָׁבַע לַשָּׁקֶר וְשַׁלֵּם לֹיהוָֹה שְׁבֻעוֹתֶיךָ׃

Ⲡⲁⲗⲓⲛ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲧⲉⲙ ϫⲉ ⲁⲩϫⲟⲥ ⲛ̀ⲛⲓⲁⲣⲭⲉⲟⲥ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲉⲕⲱⲣⲕ ⲛ̀ⲛⲟⲩϫ ⲉⲕⲉ̀ϯ ⲇⲉ ⲛ̀ⲛⲉⲕⲁⲛⲁⲩϣ ⲙ̀ⲡ⳪̅

Again, ye have heard that it hath been said by them of old time, Thou shalt not forswear thyself, but shalt perform unto the Lord thine oaths:

Παλιν ηκουσατε οτι ερρεθη εις τους αρχαιους, Μη επιορκησης, αλλα εκπληρωσον εις τον Κυριον τους ορκους σου.

وَأَمَّا أَنَا فَأَقُولُ لَكُمْ: لَا تَحْلِفُوا الْبَتَّةَ، لَا بِالسَّمَاءِ لأَنَّهَا كُرْسِيُّ اللهِ،

וַאֲנִי אֹמֵר לָכֶם לֹא תִּשָׁבְעוּ כָּל־שְׁבוּעָה לֹא בַשָׁמַיִם כִּי־כִסֵּא אֱלֹהִים הֵמָּה׃

Ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲇⲉ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲱⲣⲕ ϩⲟⲗⲱⲥ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲱⲣⲕ ⲛ̀ⲧⲫⲉ ϫⲉ ⲡⲑⲣⲟⲛⲟⲥ ⲙ̀ⲫϯ ⲡⲉ

But I say unto you, Swear not at all; neither by heaven; for it is God’s throne:

Εγω ομως σας λεγω να μη ομοσητε μηδολως· μητε εις τον ουρανον, διοτι ειναι θρονος του Θεου·

وَلَا بِالأَرْضِ لأَنَّهَا مَوْطِئُ قَدَمَيْهِ، وَلَا بِأُورُشَلِيمَ لأَنَّهَا مَدِينَةُ الْمَلِكِ الْعَظِيمِ.

וְלֹא בָאָרֶץ כִּי־הֲדוֹם רַגְלָיו הִיא וְלֹא בִירוּשָׁלַיִם כִּי־הִיא קִרְיַת מֶלֶךְ רָב׃

Ⲟⲩⲇⲉ ⲡⲕⲁϩⲓ ϫⲉ ⲫⲙⲁⲛ̀ⲥⲉⲙⲛⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲉϥϭⲁⲗⲁⲩϫ ⲡⲉ ⲟⲩⲇⲉ ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ϫⲉ ⲑⲃⲁⲕⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲛⲓϣϯ ⲛ̀ⲟⲩⲣⲟ ⲧⲉ

Nor by the earth; for it is his footstool: neither by Jerusalem; for it is the city of the great King.

μητε εις την γην, διοτι ειναι υποποδιον των ποδων αυτου· μητε εις τα Ιεροσολυμα, διοτι ειναι πολις του μεγαλου βασιλεως·

وَلَا تَحْلِفْ بِرَأْسِكَ، لأَنَّكَ لَا تَقْدِرُ أَنْ تَجْعَلَ شَعْرَةً وَاحِدَةً بَيْضَاءَ أَوْ سَوْدَاءَ.

אַף בְּחַיֵּי רֹאשְׁךָ אַל־תִּשָׁבֵעַ כִּי־לֹא תוּכַל לַהֲפֹךְ שַׂעֲרָה אַחַת לִלְבָנָה אוֹ לִשְׁחֹרָה׃

Ⲟⲩⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲱⲣⲕ ⲛ̀ⲧⲉⲕⲁⲫⲉ ϫⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲟⲕ ⲉ̀ⲉⲣ ⲟⲩⲕⲁⲡ ⲙ̀ϥⲱⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲱⲃϣ ⲓⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲛ̀ⲭⲁⲙⲉ

Neither shalt thou swear by thy head, because thou canst not make one hair white or black.

μητε εις την κεφαλην σου να ομοσης, διοτι δεν δυνασαι μιαν τριχα να καμης λευκην η μελαιναν.

بَلْ لِيَكُنْ كَلاَمُكُمْ: نَعَمْ نَعَمْ، لَا لاَ. وَمَا زَادَ عَلَى ذَلِكَ فَهُوَ مِنَ الشِّرِّيرِ.

אַךְ־יְהִי דְבַרְכֶם הֵן הֵן לֹא לֹא וְהַיּוֹתֵר עַל אֵלֶּה מִן־הָרָע הוּא׃

Ⲙⲁⲣⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲥⲁϫⲓ ⲇⲉ ⲉⲣ ⲟⲩⲁϩⲁ ⲁϩⲁ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲡϩⲟⲩⲟ ⲇⲉ ⲛ̀ⲛⲁⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲛⲉ

But let your communication be, Yea, yea; Nay, nay: for whatsoever is more than these cometh of evil.

Αλλ' ας ηναι ο λογος σας Ναι, Ου, υ· το δε πλειοτερον τουτων ειναι εκ του πονηρου.

الانتقام

«سَمِعْتُمْ أَنَّهُ قِيلَ: عَيْنٌ بِعَيْنٍ وَسِنٌّ بِسِنٍّ.

שְׁמַעְתֶּם כִּי נֶאֱמַר עַיִן תַּחַת עַיִן שֵׁן תַּחַת שֵׁן׃

Ⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲧⲉⲙ ϫⲉ ⲁⲩϫⲟⲥ ϫⲉ ⲟⲩⲃⲁⲗ ϧⲁ ⲟⲩⲃⲁⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲛⲁϫϩⲓ ϧⲁ ⲟⲩⲛⲁϫϩⲓ

Ye have heard that it hath been said, An eye for an eye, and a tooth for a tooth:

Ηκουσατε οτι ερρεθη, Οφθαλμον αντι οφθαλμου και οδοντα αντι οδοντος.

وَأَمَّا أَنَا فَأَقُولُ لَكُمْ: لَا تُقَاوِمُوا الشَّرَّ، بَلْ مَنْ لَطَمَكَ عَلَى خَدِّكَ الأَيْمَنِ فَحَوِّلْ لَهُ الآخَرَ أَيْضًا.

וַאֲנִי אֹמֵר לָכֶם אַל־תִּתְקוֹמֲמוּ לָרָשָׁע וְהַמַּכֶּה אוֹתְךָ עַל־הַלְּחִי הַיְמָנִית הַטֵּה־לוֹ גַּם אֶת־הָאַחֶרֶת׃

Ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲇⲉ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣϯ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ϩⲣⲉⲛ ⲡⲓⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲁⲗⲗⲁ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϯ ⲛ̀ⲟⲩⲕⲟⲩⲣ ⲛⲁⲕ ϧⲉⲛ ⲧⲉⲕⲟⲩⲟϫⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ⲫⲉⲛϩ ϯⲭⲉϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ

But I say unto you, That ye resist not evil: but whosoever shall smite thee on thy right cheek, turn to him the other also.

Εγω ομως σας λεγω να μη αντισταθητε προς τον πονηρον· αλλ' οστις σε ραπιση εις την δεξιαν σου σιαγονα, στρεψον εις αυτον και την αλλην·

وَمَنْ أَرَادَ أَنْ يُخَاصِمَكَ وَيَأْخُذَ ثَوْبَكَ فَاتْرُكْ لَهُ الرِّدَاءَ أَيْضًا.

וַאֲשֶׁר יַחְפֹּץ לָרִיב עִמְּךָ וְלָקַחַת אֶת־כֻּתָּנְתֶּךָ תֵּן־לוֹ גַּם אֶת־הַמְּעִיל׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ϭⲓϩⲁⲡ ⲛⲉⲙⲁⲕ ⲉ̀ⲉⲗ ⲧⲉⲕϣⲑⲏⲛ ⲭⲁ ⲡⲉⲕⲉⲣϣⲱⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲫⲁⲓ

And if any man will sue thee at the law, and take away thy coat, let him have thy cloke also.

και εις τον θελοντα να κριθη μετα σου και να λαβη τον χιτωνα σου, αφες εις αυτον και το ιματιον·

وَمَنْ سَخَّرَكَ مِيلًا وَاحِدًا فَاذْهَبْ مَعَهُ اثْنَيْنِ.

וְהָאֹנֵס אוֹתְךָ לָלֶכֶת עִמּוֹ דֶּרֶךְ מִיל לֵךְ אִתּוֹ שְׁנָיִם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϭⲓⲧⲕ ⲛ̀ⲭⲃⲁ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲓⲗⲓⲟⲛ ⲙⲟϣⲓ ⲛⲉⲙⲁϥ ⲛ̀ⲃ̅

And whosoever shall compel thee to go a mile, go with him twain.

και αν σε αγγαρευση τις μιλιον εν, υπαγε μετ' αυτου δυο.

مَنْ سَأَلَكَ فَأَعْطِهِ، وَمَنْ أَرَادَ أَنْ يَقْتَرِضَ مِنْكَ فَلَا تَرُدَّهُ.

הַשׁאֵל מֵאִתְּךָ תֵּן־לוֹ וְהַבָּא לִלְוֹת מִמְּךָ אַל־תָּשֵׁב פָּנָיו׃

Ⲫⲏ ⲉⲧⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟⲕ ⲙⲟⲓ ⲛⲁϥ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ϭⲓ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲕ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲧⲁⲥⲑⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

Give to him that asketh thee, and from him that would borrow of thee turn not thou away.

Εις τον ζητουντα παρα σου διδε και τον θελοντα να δανεισθη απο σου μη αποστραφης.

محبة الأعداء

«سَمِعْتُمْ أَنَّهُ قِيلَ: تُحِبُّ قَرِيبَكَ وَتُبْغِضُ عَدُوَّكَ.

שְׁמַעְתֶּם כִּי נֶאֱמַר וְאָהַבְתָּ לְרֵעֲךָ וְשָׂנֵאתָ אֶת־אֹיְבֶךָ׃

Ⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲧⲉⲙ ϫⲉ ⲁⲩϫⲟⲥ ϫⲉ ⲉⲕⲉ̀ⲙⲉⲛⲣⲉ ⲡⲉⲕϣⲫⲏⲣ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲕⲉ̀ⲙⲉⲥⲧⲉ ⲡⲉⲕϫⲁϫⲓ

Ye have heard that it hath been said, Thou shalt love thy neighbour, and hate thine enemy.

Ηκουσατε οτι ερρεθη, θελεις αγαπα τον πλησιον σου και μισει τον εχθρον σου.

وَأَمَّا أَنَا فَأَقُولُ لَكُمْ: أَحِبُّوا أَعْدَاءَكُمْ. بَارِكُوا لاَعِنِيكُمْ. أَحْسِنُوا إِلَى مُبْغِضِيكُمْ، وَصَلُّوا لأَجْلِ الَّذِينَ يُسِيئُونَ إِلَيْكُمْ وَيَطْرُدُونَكُمْ،

וַאֲנִי אֹמֵר לָכֶם אֶהֱבוּ אֶת־אֹיְבֵיכֶם בָּרֲכוּ אֶת־מְקַלְלֵיכֶם הֵיטִיבוּ לְשׂנְאֵיכֶם וְהִתְפַּלֲלוּ בְּעַד מַכְאִיבֵיכֶם וְ רֹדְפֵיכֶם׃

Ⲁ̀ⲛⲟⲕ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲙⲉⲛⲣⲉ ⲛⲉⲧⲉⲛϫⲁϫⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲧⲱⲃϩ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲏ ⲉⲧϭⲟϫⲓ ⲛ̀ⲥⲁ ⲑⲏⲛⲟⲩ

But I say unto you, Love your enemies, bless them that curse you, do good to them that hate you, and pray for them which despitefully use you, and persecute you;

Εγω ομως σας λεγω, Αγαπατε τους εχθρους σας, ευλογειτε εκεινους, οιτινες σας καταρωνται, ευεργετειτε εκεινους, οιτινες σας μισουσι, και προσευχεσθε υπερ εκεινων, οιτινες σας βλαπτουσι και σας κατατρεχουσι,

لِكَيْ تَكُونُوا أَبْنَاءَ أَبِيكُمُ الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ، فَإِنَّهُ يُشْرِقُ شَمْسَهُ عَلَى الأَشْرَارِ وَالصَّالِحِينَ، وَيُمْطِرُ عَلَى الأَبْرَارِ وَالظَّالِمِينَ.

לְמַעַן תִּהְיוּ בָנִים לַאֲבִיכֶם שֶׁבַּשָׁמָיִם אֲשֶׁר הוּא מַזְרִיחַ שִׁמְשׁוֹ לָרָעִים וְלַטּוֹבִים וּמַמְטִיר עַל־הַצַּדִּיקִים וְגַם עַל־הָרְשָׁעִים׃

Ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲣϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ϫⲉ ⲉϥⲑⲣⲟ ⲙ̀ⲡⲉϥⲣⲏ ϣⲁⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲓⲥⲁⲙⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁⲙⲡⲉⲑⲛⲁⲛⲉⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥϩⲱⲟⲩ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲓⲑⲙⲏⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲟϫⲓ

That ye may be the children of your Father which is in heaven: for he maketh his sun to rise on the evil and on the good, and sendeth rain on the just and on the unjust.

δια να γεινητε υιοι του Πατρος σας του εν τοις ουρανοις, διοτι αυτος ανατελλει τον ηλιον αυτου επι πονηρους και αγαθους και βρεχει επι δικαιους και αδικους.

لأَنَّهُ إِنْ أَحْبَبْتُمُ الَّذِينَ يُحِبُّونَكُمْ، فَأَيُّ أَجْرٍ لَكُمْ؟ أَلَيْسَ الْعَشَّارُونَ أَيْضًا يَفْعَلُونَ ذَلِكَ؟

כִּי אִם־תְּאֵהֲבוּ אֶת־אֹהֲבֵיכֶם מַה־שְּׂכַרְכֶם הֲלֹא גַּם־הַמֹּכְסִים יַעֲשׂוֹּ־זֹאת׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛⲙⲉⲛⲣⲉ ⲛⲏ ⲉⲑⲙⲉⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ⲁϣ ⲡⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲃⲉⲭⲉ ⲛⲓⲕⲉⲧⲉⲗⲱⲛⲏⲥ ϩⲱⲟⲩ ϣⲁⲩⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ

For if ye love them which love you, what reward have ye? do not even the publicans the same?

Διοτι εαν αγαπησητε τους αγαπωντας σας, ποιον μισθον εχετε; και οι τελωναι δεν καμνουσι το αυτο;

وَإِنْ سَلَّمْتُمْ عَلَى إِخْوَتِكُمْ فَقَطْ، فَأَيَّ فَضْلٍ تَصْنَعُونَ؟ أَلَيْسَ الْعَشَّارُونَ أَيْضًا يَفْعَلُونَ هَكَذَا؟

וְאִם־תִּשְׁאֲלוּ לִשְׁלוֹם אֲחֵיכֶם בִּלְבָד מַה־שִׁבְחֲכֶם הֲלֹא גַם־הַמֹּכְסִים יַעֲשׂוֹּ־זֹאת׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛϣⲉⲡ ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲥⲛⲏⲟⲩ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧⲟⲩ ⲟⲩ ⲙ̀ⲙⲉⲧϩⲟⲩⲟ ⲉⲧⲉ ⲧⲉⲛⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛⲓⲕⲉⲉⲑⲛⲓⲕⲟⲥ ϩⲱⲟⲩ ϣⲁⲩⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ

And if ye salute your brethren only, what do ye more than others? do not even the publicans so?

και εαν ασπασθητε τους αδελφους σας μονον, τι περισσοτερον καμνετε; και οι τελωναι δεν καμνουσιν ουτως;

فَكُونُوا أَنْتُمْ كَامِلِينَ كَمَا أَنَّ أَبَاكُمُ الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ هُوَ كَامِلٌ.

לָכֵן הֱיוּ שְׁלֵמִים כַּאֲשֶׁר אֲבִיכֶם שֶׁבַּשָׁמַיִם שָׁלֵם הוּא׃

Ϣⲱⲡⲓ ⲟⲩⲛ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϫⲏⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲉⲧϫⲏⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

Be ye therefore perfect, even as your Father which is in heaven is perfect.

εστε λοιπον σεις τελειοι, καθως ο Πατηρ σας ο εν τοις ουρανοις ειναι τελειος.

إصحاح 6

الصدَقة

«اِحْتَرِزُوا مِنْ أَنْ تَصْنَعُوا صَدَقَتَكُمْ قُدَّامَ النَّاسِ لِكَيْ يَنْظُرُوكُمْ، وَإِلاَّ فَلَيْسَ لَكُمْ أَجْرٌ عِنْدَ أَبِيكُمُ الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ.

הִשָׁמְרוּ לָכֶם מֵעֲשׂוֹת צִדְקַתְכֶם לִפְנֵי בְּנֵי אָדָם לְהֵרָאוֹת לָהֶם כִּי אִם־כֵּן אֵין־לָכֶם שָׂכָר מֵאֵת אֲבִיכֶם שֶׁבַּשָׁמָיִם׃

Ⲙⲁϩⲑⲏⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲉ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲧⲁⲓⲟ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲁⲓϥ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲉⲑⲣⲟⲩⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲙ̀ⲙⲟⲛⲧⲉⲧⲉⲛ ⲃⲉⲭⲉ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛ̀ⲧⲟⲧϥ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

And give heed to your gift: do it not before [the] men to cause them to see you: (thus) ye have no reward from your Father who is in the heavens.

Προσεχετε να μη καμνητε την ελεημοσυνην σας εμπροσθεν των ανθρωπων δια να βλεπησθε υπ' αυτων· ει δε μη, δεν εχετε μισθον πλησιον του Πατρος σας του εν τοις ουρανοις.

فَمَتَى صَنَعْتَ صَدَقَةً فَلَا تُصَوِّتْ قُدَّامَكَ بِالْبُوقِ، كَمَا يَفْعَلُ الْمُرَاؤُونَ فِي الْمَجَامِعِ وَفِي الأَزِقَّةِ، لِكَيْ يُمَجَّدُوا مِنَ النَّاسِ. اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّهُمْ قَدِ اسْتَوْفَوْا أَجْرَهُمْ!

לָכֵן בַּעֲשׂוֹתְךָ צְדָקָה אַל־תָּרִיעַ לְפָנֶיךָ בַּשׂוֹפָר כַּאֲשֶׁר יַעֲשׂוֹּ הַחֲנֵפִים בְּבָתֵּי כְנֵסִיּוֹת וּבָרְחֹבוֹת לְמַעַן יְהַלֲלוּ אוֹתָם הָאֲנָשִׁים אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם הֵמָּה נָשְׂאוּ אֶת שְׂכָרָם׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲟⲩⲛ ⲉⲕⲛⲁⲓⲣⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲉⲑⲛⲁⲏⲧ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲉϣ ⲧⲁⲡ ϧⲁϫⲱⲕ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲟⲩⲣⲁ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓϣⲟⲃⲓ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲩⲛⲁⲅⲱⲅⲏ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲁⲅⲟⲣⲁ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲥⲉϯⲱⲟⲩ ⲛⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲁⲩⲕⲏⲛ ⲉⲩϭⲓ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲃⲉⲭⲉ

If then thou wilt do alms, sound not a trumpet before thee as the hypocrites do in the synagogues and the market places that men may glorify them. Verily I say to you, that they have already received their reward.

Οταν λοιπον καμνης ελεημοσυνην, μη σαλπισης εμπροσθεν σου, καθως καμνουσιν οι υποκριται εν ταις συναγωγαις και εν ταις οδοις, δια να δοξασθωσιν υπο των ανθρωπων· αληθως σας λεγω, εχουσιν ηδη τον μισθον αυτων.

وَأَمَّا أَنْتَ فَمَتَى صَنَعْتَ صَدَقَةً فَلَا تُعَرِّفْ شِمَالَكَ مَا تَفْعَلُ يَمِينُكَ،

וְאַתָּה בַּעֲשׂוֹתְךָ צְדָקָה אַל־תֵּדַע שְׂמֹאלְךָ אֵת אֲשֶׁר עֹשָׂה יְמִינֶךָ׃

Ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲇⲉ ⲉⲕⲛⲁⲓⲣⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲉⲑⲛⲁⲏⲧ ⲙ̀ⲡⲉⲛⲑⲣⲉⲭⲁ ⲧⲉⲕϫⲁϭⲏ ⲉ̀ⲉⲙⲓ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉ ⲉⲧⲉ ⲧⲉⲕⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ

But thou going to do alms, let not thy left hand know what thy right hand doeth:

Οταν δε συ καμνης ελεημοσυνην, ας μη γνωριση η αριστερα σου τι καμνει η δεξια σου,

لِكَيْ تَكُونَ صَدَقَتُكَ فِي الْخَفَاءِ. فَأَبُوكَ الَّذِي يَرَى فِي الْخَفَاءِ هُوَ يُجَازِيكَ عَلاَنِيَةً.

לְמַעַן תִּהְיֶה צִדְקָתְךָ בַּסָּתֶר וְאָבִיךָ הָרֹאֶה בַּמִּסְתָּרִים הוּא בַּגָּלוּי יִגְמְלֶךָ׃

Ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲧⲉⲕⲙⲉⲑⲛⲁⲏⲧ ϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲧϩⲏⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉⲕⲓⲱⲧ ⲉⲑⲛⲁⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲧϩⲏⲡ ⲉϥⲉ̀ϯ ⲛⲁⲕ

that thine alms may be in secret: and thy Father who seeth in secret shall give to thee.

δια να ηναι η ελεημοσυνη σου εν τω κρυπτω, και ο Πατηρ σου ο βλεπων εν τω κρυπτω αυτος θελει σοι ανταποδωσει εν τω φανερω.

الصلاة

«وَمَتَى صَلَّيْتَ فَلَا تَكُنْ كَالْمُرَائِينَ، فَإِنَّهُمْ يُحِبُّونَ أَنْ يُصَلُّوا قَائِمِينَ فِي الْمَجَامِعِ وَفِي زَوَايَا الشَّوَارِعِ، لِكَيْ يَظْهَرُوا لِلنَّاسِ. اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّهُمْ قَدِ اسْتَوْفَوْا أَجْرَهُمْ!

וְכִי תִתְפַּלֵּל אַל־תְּהִי כַּחֲנֵפִים הָאֹהֲבִים לְהִתְפַּלֵּל בְּעָמְדָם בְּבָתֵּי כְנֵסִיּוֹת וּבְפִנּוֹת הַשְׁוָקִים לְמַעַן יֵרָאוּ לִבְנֵי אָדָם אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם הֵמָּה נָשְׂאוּ אֶת שְׂכָרָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲧⲱⲃϩ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲉⲣ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ⲛⲓϣⲟⲃⲓ ϫⲉ ϣⲁⲩⲙⲉⲓ ⲛ̀ⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲩⲛⲁⲅⲱⲅⲏ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲗⲁⲕϩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓϣⲑⲉϩ ⲛ̀ⲥⲉⲧⲱⲃϩ ϩⲟⲡⲱⲥ ⲛ̀ⲥⲉⲟⲩⲱⲛϩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲁⲩⲕⲏⲛ ⲉⲩϭⲓ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲃⲉⲭⲉ

And if ye will pray, ye shall not be as the hypocrites; because they love to stand in the synagogues and the corners of the streets and pray, that they may appear to men. Verily I say to you, that they have already received their reward.

Και οταν προσευχησαι, μη εσο ως οι υποκριται, διοτι αγαπωσι να προσευχωνται ισταμενοι εν ταις συναγωγαις και εν ταις γωνιαις των πλατειων, δια να φανωσιν εις τους ανθρωπους· αληθως σας λεγω οτι εχουσιν ηδη τον μισθον αυτων.

وَأَمَّا أَنْتَ فَمَتَى صَلَّيْتَ فَادْخُلْ إِلَى مِخْدَعِكَ وَأَغْلِقْ بَابَكَ، وَصَلِّ إِلَى أَبِيكَ الَّذِي فِي الْخَفَاءِ. فَأَبُوكَ الَّذِي يَرَى فِي الْخَفَاءِ يُجَازِيكَ عَلاَنِيَةً.

וְאַתָּה כִּי תִתְפַּלֵּל בּוֹא בְחֶדְרְךָ וּסְגֹר דְּלָתְךָ בַּעַדְךָ וְהִתְפַּלֵּל אֶל־אָבִיךָ אֲשֶׁר בַּסָּתֶר וְאָבִיךָ הָרֹאֶה בַּמִּסְתָּרִים הוּא בַּגָּלוּי יִגְמְלֶךָ׃

Ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲇⲉ ⲉⲕⲛⲁⲧⲱⲃϩ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲉⲕⲧⲁⲙⲓⲟⲛ ⲙⲁϣⲑⲁⲙ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲣⲟ ⲉ̀ⲣⲟⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲧⲱⲃϩ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲓⲱⲧ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲧϩⲏⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉⲕⲓⲱⲧ ⲉⲑⲛⲁⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲧϩⲏⲡ ⲉϥⲉ̀ϯ ⲛⲁⲕ

But thou going to pray, go into thy chamber; shut thy door upon thee, and pray to thy Father in secret: and thy Father who seeth in secret shall give to thee.

Συ ομως, οταν προσευχησαι, εισελθε εις το ταμειον σου, και κλεισας την θυραν σου προσευχηθητι εις τον Πατερα σου τον εν τω κρυπτω, και ο Πατηρ σου ο βλεπων εν τω κρυπτω θελει σοι ανταποδωσει εν τω φανερω.

وَحِينَمَا تُصَلُّونَ لَا تُكَرِّرُوا الْكَلاَمَ بَاطِلًا كَالأُمَمِ، فَإِنَّهُمْ يَظُنُّونَ أَنَّهُ بِكَثْرَةِ كَلاَمِهِمْ يُسْتَجَابُ لَهُمْ.

וּבְהִתְפַּלֶּלְכֶם אַל־תְּפַטְפְּטוּ כַּגּוֹיִם הָאֹמְרִים בִּלְבָבָם בְּרֹב דְּבָרֵינוּ נִשָׁמֵעַ׃

Ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲧⲱⲃϩ ⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲉⲣ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲛ̀ⲥⲁϫⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛⲛⲓⲉⲑⲛⲓⲕⲟⲥ ⲥⲉⲙⲉⲩⲓ ⲅⲁⲣ ϫⲉ ϧⲉⲛ ⲡⲟⲩⲙⲏϣ ⲛ̀ⲥⲁϫⲓ ⲥⲉⲛⲁⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ

And ye going to pray, do not make a multitude of words as the Gentiles. For they think that they will be heard in their multitude of words.

Οταν δε προσευχησθε, μη βαττολογησητε ως οι εθνικοι· διοτι νομιζουσιν οτι με την πολυλογιαν αυτων θελουσιν εισακουσθη.

فَلَا تَتَشَبَّهُوا بِهِمْ. لأَنَّ أَبَاكُمْ يَعْلَمُ مَا تَحْتَاجُونَ إِلَيْهِ قَبْلَ أَنْ تَسْأَلُوهُ.

וְאַתֶּם אַל־תִּדַּמּוּ לָהֶם כִּי יוֹדֵעַ אֲבִיכֶם כָּל־צָרְכְּכֶם בְּטֶרֶם תִּשְׁאֲלוּ מִמֶּנּוּ׃

Ⲙ̀ⲡⲉⲣⲓⲛⲓ ⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ϥⲥⲱⲟⲩⲛ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲉ ⲧⲉⲛⲉⲣⲭⲣⲓⲁ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲧⲟⲃϩϥ ⲉⲑⲃⲏⲧⲟⲩ

Be not then like to them: for your Father knoweth the things which ye have need of before ye pray him concerning them.

Μη ομοιωθητε λοιπον με αυτους· διοτι εξευρει ο Πατηρ σας τινων εχετε χρειαν, πριν σεις ζητησητε παρ' αυτου.

«فَصَلُّوا أَنْتُمْ هَكَذَا: أَبَانَا الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ، لِيَتَقَدَّسِ اسْمُكَ.

לָכֵן כֹּה תִתְפַּלָּלוּ אָבִינוּ שֶׁבַּשָׁמַיִם יִתְקַדַּשׁ שְׁמֶךָ׃

Ⲧⲱⲃϩ ⲟⲩⲛ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲡⲉⲛⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲙⲁⲣⲉϥⲧⲟⲩⲃⲟ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲕⲣⲁⲛ

Pray ye then thus. Our Father who art in the heavens, hallowed be thy name.

Ουτω λοιπον προσευχεσθε σεις· Πατερ ημων ο εν τοις ουρανοις· αγιασθητω το ονομα σου·

لِيَأْتِ مَلَكُوتُكَ. لِتَكُنْ مَشِيئَتُكَ كَمَا فِي السَّمَاءِ كَذَلِكَ عَلَى الأَرْضِ.

תָּבֹּא מַלְכוּתֶךָ יֵעָשֶׂה רְצוֹנְךָ כַּאֲשֶׁר בַּשָׁמַיִם גַּם בָּאָרֶץ׃

Ⲙⲁⲣⲉⲥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲧⲉⲕⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲡⲉⲧⲉϩⲛⲁⲕ ⲙⲁⲣⲉϥϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ϧⲉⲛ ⲧⲫⲉ ⲛⲉⲙ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ

Thy kingdom come. Thy will be done as in (the) heaven so upon the earth.

ελθετω η βασιλεια σου· γενηθητω το θελημα σου, ως εν ουρανω, και επι της γης·

خُبْزَنَا كَفَافَنَا أَعْطِنَا الْيَوْمَ.

אֶת־לֶחֶם חֻקֵּנוּ תֵּן־לָנוּ הַיּוֹם׃

Ⲡⲉⲛⲱⲓⲕ ⲛ̀ⲧⲉ ⲣⲁⲥϯ ⲙⲏⲓϥ ⲛⲁⲛ ⲙ̀ⲫⲟⲟⲩ

Give us our bread of to-morrow to-day.

τον αρτον ημων τον επιουσιον δος εις ημας σημερον·

وَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا كَمَا نَغْفِرُ نَحْنُ أَيْضًا لِلْمُذْنِبِينَ إِلَيْنَا.

וּמְחַל־לָנוּ עַל־חֹבוֹתֵינוּ כַּאֲשֶׁר מָחַלְנוּ גַּם־אֲנַחְנוּ לְחַיָּבֵינוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲭⲁ ⲛⲉⲧⲉⲣⲟⲛ ⲛⲁⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ϩⲱⲛ ⲛ̀ⲧⲉⲛⲭⲱ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲁⲛ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ

And forgive us our debts as we also forgive our debtors.

και συγχωρησον εις ημας τας αμαρτιας ημων, καθως και ημεις συγχωρουμεν εις τους αμαρτανοντας εις ημας·

وَلَا تُدْخِلْنَا فِي تَجْرِبَةٍ، لكِنْ نَجِّنَا مِنَ الشِّرِّيرِ. لأَنَّ لَكَ الْمُلْكَ، وَالْقُوَّةَ، وَالْمَجْدَ، إِلَى الأَبَدِ. آمِينَ.

וְאַל־תְּבִיאֵנוּ לִידֵי נִסָּיוֹן כִּי אִם־תְּחַלְּצֵנוּ מִן־הָרָע כִּי לְךָ הַמַּמְלָכָה וְהַגְּבוּרָה וְהַתִּפְאֶרֶת לְעוֹלְמֵי עוֹלָמִים אָמֵן׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲉⲛⲧⲉⲛ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲣⲁⲥⲙⲟⲥ ⲁⲗⲗⲁ ⲛⲁϩⲙⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁ ⲡⲓⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ

And bring us not into temptation: but save us from the evil.

και μη φερης ημας εις πειρασμον, αλλα ελευθερωσον ημας απο του πονηρου. Διοτι σου ειναι η βασιλεια και η δυναμις και η δοξα εις τους αιωνας· αμην.

فَإِنَّهُ إِنْ غَفَرْتُمْ لِلنَّاسِ زَلاَتِهِمْ، يَغْفِرْ لَكُمْ أَيْضًا أَبُوكُمُ السَّمَاوِيُّ.

כִּי אִם־תִּמְחֲלוּ לִבְנֵי־אָדָם עַל־חַטֹּאתָם יִמְחַל גַּם־לָכֶם אֲבִיכֶם שֶׁבַּשָׁמָיִם׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛⲭⲱ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲡⲁⲣⲁⲡⲧⲱⲙⲁ ⲉϥⲉ̀ⲭⲱ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲡⲁⲣⲁⲡⲧⲱⲙⲁ

For if ye forgive [the] men their trespasses your Father who is in the heavens shall forgive your trespasses.

Διοτι εαν συγχωρησητε εις τους ανθρωπους τα πταισματα αυτων, θελει συγχωρησει και εις εσας ο Πατηρ σας ο ουρανιος·

وَإِنْ لَمْ تَغْفِرُوا لِلنَّاسِ زَلاَتِهِمْ، لَا يَغْفِرْ لَكُمْ أَبُوكُمْ أَيْضًا زَلاَتِكُمْ.

וְאִם לֹא תִמְחֲלוּ לִבְנֵי אָדָם גַּם־אֲבִיכֶם לֹא־יִמְחַל לְחַטֹּאתֵיכֶם׃

Ⲉϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛϣⲧⲉⲙⲭⲱ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲟⲩⲇⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ϥⲛⲁⲭⲱ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁⲛ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲡⲁⲣⲁⲡⲧⲱⲙⲁ

But if ye do not forgive [the] men, neither will your Father forgive you your trespasses.

εαν ομως δεν συγχωρησητε εις τους ανθρωπους τα πταισματα αυτων, ουδε ο Πατηρ σας θελει συγχωρησει τα πταισματα σας.

الصوم

«وَمَتَى صُمْتُمْ فَلَا تَكُونُوا عَابِسِينَ كَالْمُرَائِينَ، فَإِنَّهُمْ يُغَيِّرُونَ وُجُوهَهُمْ لِكَيْ يَظْهَرُوا لِلنَّاسِ صَائِمِينَ. اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّهُمْ قَدِ اسْتَوْفَوْا أَجْرَهُمْ.

וְכִי תָצוּמוּ אַל־תִּהְיוּ זֹעֲפִים כַּחֲנֵפִים הַמְשַׁנִּים אֶת־פְּנֵיהֶם לְהֵרָאוֹת צָמִים לִבְנֵי אָדָם אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם הֵמָּה נָשְׂאוּ אֶת־שְׂכָרָם׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲛⲏⲥⲧⲉⲩⲓⲛ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲉⲣ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ⲛⲓϣⲟⲃⲓ ⲉ̀ϣⲁⲩⲱⲕⲉⲙ ⲙ̀ⲡⲟⲩϩⲟ ϣⲁⲩⲧⲁⲕⲉ ⲛⲟⲩϩⲟ ⲅⲁⲣ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲥⲉⲟⲩⲱⲛϩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲉⲩⲉⲣⲛⲏⲥⲧⲉⲩⲓⲛ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲁⲩⲕⲏⲛ ⲉⲩϭⲓ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲃⲉⲭⲉ

And if ye fast ye shall not be as the hypocrites, who make sad their face: for they disfigure their faces that they may appear to [the] men (as) fasting. Verily I say to you, that they have already received their reward.

Και οταν νηστευητε, μη γινεσθε ως οι υποκριται σκυθρωποι· διοτι αφανιζουσι τα προσωπα αυτων, δια να φανωσιν εις τους ανθρωπους οτι νηστευουσιν· αληθως σας λεγω, οτι εχουσιν ηδη τον μισθον αυτων.

وَأَمَّا أَنْتَ فَمَتَى صُمْتَ فَادْهُنْ رَأْسَكَ وَاغْسِلْ وَجْهَكَ،

וְאַתָּה כִּי תָצוּם סוּךְ אֶת־רֹאשְׁךָ וּרְחַץ אֶת־פָּנֶיךָ׃

Ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲇⲉ ⲉⲕⲉⲣⲛⲏⲥⲧⲉⲩⲓⲛ ⲑⲱϩⲥ ⲛ̀ⲧⲉⲕⲁⲫⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲓⲁ ⲡⲉⲕϩⲟ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

But thou, fasting, anoint thy head and wash thy face;

Συ ομως οταν νηστευης, αλειψον την κεφαλην σου και νιψον το προσωπον σου,

لِكَيْ لَا تَظْهَرَ لِلنَّاسِ صَائِمًا، بَلْ لأَبِيكَ الَّذِي فِي الْخَفَاءِ. فَأَبُوكَ الَّذِي يَرَى فِي الْخَفَاءِ يُجَازِيكَ عَلاَنِيَةً.

אֲשֶׁר לֹא־תֵרָאֶה צָם לִבְנֵי אָדָם כִּי אִם־לְאָבִיךָ בַּסָּתֶר וְאָבִיךָ הָרֹאֶה בַּמִּסְתָּרִים הוּא בַּגָּלוּי יִגְמְלֶךָ׃

Ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉⲕϣⲧⲉⲙⲟⲩⲱⲛϩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲉⲕⲉⲣⲛⲏⲥⲧⲉⲩⲓⲛ ⲁⲗⲗⲁ ⲡⲉⲕⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲡⲉⲧϩⲏⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉⲕⲓⲱⲧ ⲉⲑⲛⲁⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲧϩⲏⲡ ⲉϥⲉ̀ϯϣⲉⲃⲓⲱ ⲛⲁⲕ

that thou appear not to [the] men (as) fasting, but (to) thy Father who is in secret: and thy Father who seeth in secret shall reward thee.

δια να μη φανης εις τους ανθρωπους οτι νηστευεις, αλλ' εις τον Πατερα σου τον εν τω κρυπτω, και ο Πατηρ σου ο βλεπων εν τω κρυπτω θελει σοι ανταποδωσει εν τω φανερω.

كنوز في السماء

«لاَ تَكْنِزُوا لَكُمْ كُنُوزًا عَلَى الأَرْضِ حَيْثُ يُفْسِدُ السُّوسُ وَالصَّدَأُ، وَحَيْثُ يَنْقُبُ السَّارِقُونَ وَيَسْرِقُونَ.

אַל תַּאַצְרוּ לָכֶם אוֹצָרוֹת בָּאָרֶץ אֲשֶׁר יֹאכְלוּם שָׁם סָס וְרָקָב וְגַנָּבִים יַחְתְּרוּ וְגָנָבוּ׃

Ⲙ̀ⲡⲉⲣϩⲓⲟⲩⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲛ̀ϩⲁⲛⲁϩⲱⲣ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲡⲓⲙⲁ ⲉ̀ϣⲁⲣⲉ ⲧϩⲟⲗⲓ ⲛⲉⲙ ⲧϫⲟⲗⲓ ⲧⲁⲕⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲙⲁ ⲉ̀ϣⲁⲣⲉ ⲛⲓⲥⲟⲛⲓ ϩⲓϣⲁⲧⲥ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲟⲩⲕⲟⲗⲡⲟⲩ

Throw not in for yourselves treasures upon the earth, where (the) rust and (the) moth destroy them, and where the thieves break through for them and steal them.

Μη θησαυριζετε εις εαυτους θησαυρους επι της γης, οπου σκωληξ και σκωρια αφανιζει και οπου κλεπται διατρυπουσι και κλεπτουσιν.

بَلِ اكْنِزُوا لَكُمْ كُنُوزًا فِي السَّمَاءِ، حَيْثُ لَا يُفْسِدُ سُوسٌ وَلَا صَدَأٌ، وَحَيْثُ لَا يَنْقُبُ سَارِقُونَ وَلَا يَسْرِقُونَ،

אֲבָל תַּאַצְרוּ לָכֶם אוֹצָרוֹת בַּשָׁמָיִם אֲשֶׁר סָס וְרָקָב לֹא־יֹאכְלוּם שָׁם וְגַנָּבִים לֹא יַחְתְּרוּ וְלֹא יִגְנֹבוּ׃

Ϩⲓⲟⲩⲓ ⲇⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲛ̀ϩⲁⲛⲁϩⲱⲣ ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲫⲉ ⲡⲓⲙⲁ ⲉⲧⲉ ⲙ̀ⲡⲁⲣⲉ ϩⲟⲗⲓ ⲟⲩⲇⲉ ϫⲟⲗⲓ ⲧⲁⲕⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲁⲣⲉ ⲛⲓⲥⲟⲛⲓ ϩⲓϣⲁⲧⲥ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲟⲩⲕⲟⲗⲡⲟⲩ

But throw in for yourselves treasures in (the) heaven, where neither rust nor moth destroy them, and the thieves break not through for them and steal them.

Αλλα θησαυριζετε εις εαυτους θησαυρους εν ουρανω, οπου ουτε σκωληξ ουτε σκωρια αφανιζει και οπου κλεπται δεν διατρυπουσιν ουδε κλεπτουσιν·

لأَنَّهُ حَيْثُ يَكُونُ كَنْزُكَ هُنَاكَ يَكُونُ قَلْبُكَ أَيْضًا.

כִּי בִמְקוֹם אֲשֶׁר־אוֹצַרְכֶם בּוֹ שָׁם יִהְיֶה גַם־לְבַבְכֶם׃

Ⲡⲓⲙⲁ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲉ ⲡⲉⲕⲁϩⲟ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉϥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲕⲕⲉϩⲏⲧ

For the place in which thy treasure is, there shall be thy heart also.

επειδη οπου ειναι ο θησαυρος σας, εκει θελει εισθαι και η καρδια σας.

سِرَاجُ الْجَسَدِ هُوَ الْعَيْنُ، فَإِنْ كَانَتْ عَيْنُكَ بَسِيطَةً فَجَسَدُكَ كُلُّهُ يَكُونُ نَيِّرًا،

נר הַגּוּף הָעָיִן וְאִם־עֵינְךָ תְמִימָה כָּל־גּוּפְךָ יֵאוֹר׃

Ⲡϧⲏⲃⲥ ⲙ̀ⲡⲓⲥⲱⲙⲁ ⲡⲉ ⲡⲓⲃⲁⲗ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲟⲩⲛ ⲡⲉⲕⲃⲁⲗ ⲟⲩϩⲁⲡⲗⲟⲩⲥ ⲡⲉ ⲡⲉⲕⲥⲱⲙⲁ ⲧⲏⲣϥ ⲉϥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲉϥⲟⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲱⲓⲛⲓ

(The) lamp of the body is the eye: if then thine eye is single, thy whole body shall be shining.

Ο λυχνος του σωματος ειναι ο οφθαλμος· εαν λοιπον ο οφθαλμος σου ηναι καθαρος, ολον το σωμα σου θελει εισθαι φωτεινον·

وَإِنْ كَانَتْ عَيْنُكَ شِرِّيرَةً فَجَسَدُكَ كُلُّهُ يَكُونُ مُظْلِمًا، فَإِنْ كَانَ النُّورُ الَّذِي فِيكَ ظَلاَمًا فَالظَّلاَمُ كَمْ يَكُونُ!

וְאִם־עֵינְךָ רָעָה כָּל־גּוּפְךָ יֶחְשָׁךְ וְאִם יֶחְשַׁךְ הָאוֹר אֲשֶׁר בְּקִרְבְּךָ מָה־רַב הַחשֶׁךְ׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲡⲉⲕⲃⲁⲗ ⲟⲩⲥⲁⲙⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲡⲉ ⲡⲉⲕⲥⲱⲙⲁ ⲧⲏⲣϥ ⲉϥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲉϥⲟⲓ ⲛ̀ⲭⲁⲕⲓ ⲓⲥϫⲉ ⲟⲩⲛ ⲡⲓⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲉⲧⲉ ⲛ̀ϧⲏⲧⲕ ⲟⲩⲭⲁⲕⲓ ⲡⲉ ⲓⲉ ⲁⲩⲏⲣ ⲡⲓⲭⲁⲕⲓ

But if thine eye is evil, thy whole body shall be dark. If then the light which is in thee is darkness, how great the darkness?

εαν ομως ο οφθαλμος σου ηναι πονηρος, ολον το σωμα σου θελει εισθαι σκοτεινον. Εαν λοιπον το φως το εν σοι ηναι σκοτος, το σκοτος ποσον;

«لاَ يَقْدِرُ أَحَدٌ أَنْ يَخْدِمَ سَيِّدَيْنِ، لأَنَّهُ إِمَّا أَنْ يُبْغِضَ الْوَاحِدَ وَيُحِبَّ الآخَرَ، أَوْ يُلاَزِمَ الْوَاحِدَ وَيَحْتَقِرَ الآخَرَ. لَا تَقْدِرُونَ أَنْ تَخْدِمُوا اللهَ وَالْمَالَ.

לֹא יוּכַל אִישׁ לַעֲבֹד שְׁנֵי אֲדֹנִים כִּי יִשְׂנָא אֶת־הָאֶחָד וְיֶאֱהַב אֶת הָאַחֵר אוֹ יִדְבַּק בְּאֶחָד וְיִבְזֶה אֶת־הָאַחֵר לֹא תּוּכְלוּ עֲבוֹד אֶת־הָאֱלֹהִים וְאֶת־הַמָּמוֹן׃

Ⲙ̀ⲙⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲛ̀ⲧⲉ ϩⲗⲓ ⲉⲣⲃⲱⲕ ⲛ̀⳪̅ ⲃ̅ ⲓⲉ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ⲧⲉϥⲙⲉⲥⲧⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥⲙⲉⲛⲣⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲓⲉ ⲛ̀ⲧⲉϥϣⲉⲡ ⲟⲩⲁⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥⲉⲣⲕⲁⲧⲁⲫⲣⲟⲛⲓⲛ ⲙ̀ⲡⲓⲭⲉⲧ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲉⲣⲃⲱⲕ ⲙ̀ⲫϯ ⲛⲉⲙ ⲙⲁⲙⲱⲛⲁ

It is not possible that any man should serve two lords: for either (it is) that he hates one, and loves one; or that he accepts one, and despises the other. It is not possible for you to serve God and mamon.

Ουδεις δυναται δυο κυριους να δουλευη· διοτι η τον ενα θελει μισησει και τον αλλον θελει αγαπησει, η εις τον ενα θελει προσκολληθη και τον αλλον θελει καταφρονησει. Δεν δυνασθε να δουλευητε Θεον και μαμμωνα.

الله يعتني بنا

«لِذَلِكَ أَقُولُ لَكُمْ: لَا تَهْتَمُّوا لِحَيَاتِكُمْ بِمَا تَأْكُلُونَ وَبِمَا تَشْرَبُونَ، وَلَا لأَجْسَادِكُمْ بِمَا تَلْبَسُونَ. أَلَيْسَتِ الْحَيَاةُ أَفْضَلَ مِنَ الطَّعَامِ، وَالْجَسَدُ أَفْضَلَ مِنَ اللِّبَاسِ؟

עַל־כֵּן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם אַל תִּדְאֲגוּ לְנַפְשְׁכֶם לֵאמֹר מַה־נֹּאכֵל וּמַה־נִּשְׁתֶּה וּלְגוּפְכֶם לֵאמֹר מַה־נִּלְבָּשׁ הֲלֹא הַנֶּפֶשׁ הִיא יְקָרָה מִן־הַמָּזוֹן וְהַגּוּף יָקָר מִן־הַמַּלְבּוּשׁ׃

Ⲉⲑⲃⲉ ⲫⲁⲓ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣϥⲓⲣⲱⲟⲩϣ ϧⲁ ⲧⲉⲧⲉⲛⲯⲩⲭⲏ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉ ⲉⲧⲉ ⲧⲉⲛⲛⲁⲟⲩⲟⲙϥ ⲓⲉ ⲟⲩ ⲡⲉ ⲉⲧⲉ ⲧⲉⲛⲛⲁⲥⲟϥ ⲟⲩⲇⲉ ϧⲁ ⲡⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲙⲁ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉ ⲉⲧⲉ ⲧⲉⲛⲛⲁⲧⲏⲓϥ ϩⲓ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲙⲏ ϯⲯⲩⲭⲏ ⲟⲩⲟⲧ ⲁⲛ ⲉϯϧⲣⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲥⲱⲙⲁ ⲉ̀ϯϩⲉⲃⲥⲱ

Therefore I say to you: "Do not take care about your life: viz. what will ye eat or what will ye drink: nor about your body: viz. with what will ye clothe yourselves." Is not the life better than the food, and the body than the raiment?

Δια τουτο σας λεγω, μη μεριμνατε περι της ζωης σας τι να φαγητε και τι να πιητε, μηδε περι του σωματος σας τι να ενδυθητε· δεν ειναι η ζωη τιμιωτερον της τροφης και το σωμα του ενδυματος;

اُنْظُرُوا إِلَى طُيُورِ السَّمَاءِ: إِنَّهَا لَا تَزْرَعُ وَلَا تَحْصُدُ وَلَا تَجْمَعُ إِلَى مَخَازِنَ، وَأَبُوكُمُ السَّمَاوِيُّ يَقُوتُهَا. أَلَسْتُمْ أَنْتُمْ بِالْحَرِيِّ أَفْضَلَ مِنْهَا؟

הַבִּיטוּ אֶל־עוֹף הַשָׁמַיִם וּרְאוּ הֵן לֹא יִזְרְעוּ וְלֹא יִקְצְרוּ וְלֹא יַאַסְפוּ לַאֲסָמִים וַאֲבִיכֶם שֶׁבַּשָׁמַיִם מְכַלְכֵּל אֹתָם הֲלֹא אַתֶּם נַעֲלֵיתֶם עֲלֵיהֶם מְאֹד׃

Ⲙⲁⲓⲁⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓϩⲁⲗⲁϯ ⲛ̀ⲧⲉ ⲧⲫⲉ ϫⲉ ⲥⲉⲥⲓϯ ⲁⲛ ⲟⲩⲇⲉ ⲥⲉⲱⲥϧ ⲁⲛ ⲟⲩⲇⲉ ⲥⲉϩⲓⲟⲩⲓ ⲁⲛ ⲉ̀ⲁⲡⲟⲑⲏⲕⲏ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ϥϣⲁⲛϣ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲙⲏ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲁⲛ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ⲉⲑⲟⲩⲟⲧ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ

Consider the birds of (the) heaven that they sow not, nor reap, nor put into barn; and your Father who is in the heavens feedeth them. Are not ye much better than they?

Εμβλεψατε εις τα πετεινα του ουρανου, οτι δεν σπειρουσιν ουδε θεριζουσιν ουδε συναγουσιν εις αποθηκας, και ο Πατηρ σας ο ουρανιος τρεφει αυτα· σεις δεν εισθε πολυ ανωτεροι αυτων;

وَمَنْ مِنْكُمْ إِذَا اهْتَمَّ يَقْدِرُ أَنْ يَزِيدَ عَلَى قَامَتِهِ ذِرَاعًا وَاحِدَةً؟

וּמִי בָכֶָם בְּדַאֲגָתוֹ יוּכַל לְהוֹסִיף עַל־קומָתוֹ אַמָּהּ אֶחָת׃

Ⲛⲓⲙ ⲇⲉ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉⲧϥⲓⲣⲱⲟⲩϣ ⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉ̀ⲧⲁⲗⲉ ⲟⲩⲁⲙⲁϩⲓ ⲛ̀ϣⲓⲏ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲧⲉϥⲙⲁⲓⲏ

And for which of you by taking care is it possible to add (lit. put upon) a cubit to his stature?

Αλλα τις απο σας μεριμνων δυναται να προσθεση μιαν πηχην εις το αναστημα αυτου;

وَلِمَاذَا تَهْتَمُّونَ بِاللِّبَاسِ؟ تَأَمَّلُوا زَنَابِقَ الْحَقْلِ كَيْفَ تَنْمُو! لَا تَتْعَبُ وَلَا تَغْزِلُ.

וְלִלְבוּשׁ לָמָּה תִדְאָגה הִתְבּוֹזָנוּ־נָא אֶל־שׁוֹשַׁנֵּי הַשָּׂדֶה הַצֹּמְחוֹת׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲧⲉⲧⲉⲛϥⲓⲣⲱⲟⲩϣ ⲉⲑⲃⲉ ϩⲉⲃⲥⲱ ⲙⲁⲓⲁⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓϩⲣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲧⲕⲟⲓ ϫⲉ ⲡⲱⲥ ⲥⲉⲁⲓⲁⲓ ⲛ̀ⲥⲉϧⲟⲥⲓ ⲁⲛ ⲟⲩⲇⲉ ⲛ̀ⲥⲉⲉⲣⲓⲟⲡⲏ ⲁⲛ

And why take ye care for raiment? consider the flowers of (the) field how they grow, they toil not, nor spin:

Και περι ενδυματος τι μεριμνατε; Παρατηρησατε τα κρινα του αγρου πως αυξανουσι· δεν κοπιαζουσιν ουδε κλωθουσι.

وَلكِنْ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّهُ وَلَا سُلَيْمَانُ فِي كُلِّ مَجْدِهِ كَانَ يَلْبَسُ كَوَاحِدَةٍ مِنْهَا.

לֹא יַעַמְלוּ וְלֹא יִטְווּ וַאֲנִי אֹמֵר לָכֶם כִּי גַם־שְׁלֹמֹה בְּכָל־הֲדָרוֹ לֹא־הָיָה לָבוּשׁ כְּאַחַת מֵהֵנָּה׃

Ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲟⲩⲇⲉ ⲥⲟⲗⲟⲙⲱⲛ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥⲱⲟⲩ ⲧⲏⲣϥ ⲙ̀ⲡⲉϥϯ ϩⲓⲱⲧϥ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ⲟⲩⲁⲓ ⲛ̀ⲛⲁⲓ

and I say to you, that even Solomon in all his glory was not clothed as one of these.

Σας λεγω ομως οτι ουδε ο Σολομων εν παση τη δοξη αυτου ενεδυθη ως εν τουτων.

فَإِنْ كَانَ عُشْبُ الْحَقْلِ الَّذِي يُوجَدُ الْيَوْمَ وَيُطْرَحُ غَدًا فِي التَّنُّورِ، يُلْبِسُهُ اللهُ هَكَذَا، أَفَلَيْسَ بِالْحَرِيِّ جِدًّا يُلْبِسُكُمْ أَنْتُمْ يَا قَلِيلِي الإِيمَانِ؟

וְאִם־כָּכָה מַלְבִּישׁ הָאֱלֹהִים אֶת־חֲצִיר הַשָּׂדֶה אֲשֶׁר הַיּוֹם צּמֵחַ וּמָחָר יֻשְׁלַךְ לְתוֹךְ הַתַּנּוּר אַף כִּי־אֶתְכֶם קְטַנֵּי אֱמוּנָה׃

Ⲓⲥϫⲉ ⲇⲉ ⲡⲓⲥⲓⲙ ⲛ̀ⲧⲉ ⲧⲕⲟⲓ ϥϣⲟⲡ ⲙ̀ⲫⲟⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲣⲁⲥϯ ϣⲁⲩϩⲓⲧϥ ⲉ̀ϯⲑⲣⲓⲣ ⲫϯ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ϥϯϩⲉⲃⲥⲱ ϩⲓⲱⲧϥ ⲓⲉ ⲁⲩⲏⲣ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲛⲁ ⲡⲓⲕⲟⲩϫⲓ ⲛ̀ⲛⲁϩϯ

And if God thus robes the grass of (the) field (which) to-day is and to-morrow they

Αλλ' εαν τον χορτον του αγρου, οστις σημερον υπαρχει και αυριον ριπτεται εις κλιβανον, ο Θεος ενδυη ουτω, δεν θελει ενδυσει πολλω μαλλον εσας, ολιγοπιστοι;

فَلَا تَهْتَمُّوا قَائِلِينَ: مَاذَا نَأْكُلُ؟ أَوْ مَاذَا نَشْرَبُ؟ أَوْ مَاذَا نَلْبَسُ؟

לָכֵן אַל־תִּדְאֲגוּ לֵאמֹר מַה־נֹּאכַל וּמַה־נִּשְׁתֶּה וּמַה־נִּלְבָּשׁ׃

Ⲙ̀ⲡⲉⲣϥⲓⲣⲱⲟⲩϣ ⲟⲩⲛ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲟⲩⲟⲙϥ ⲓⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲥⲟϥ ⲓⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲧⲏⲓϥ ϩⲓⲱⲧⲉⲛ

Therefore take no thought, saying, What shall we eat? or, What shall we drink? or, Wherewithal shall we be clothed?

Μη μεριμνησητε λοιπον λεγοντες, Τι να φαγωμεν η τι να πιωμεν η τι να ενδυθωμεν;

فَإِنَّ هَذِهِ كُلَّهَا تَطْلُبُهَا الأُمَمُ. لأَنَّ أَبَاكُمُ السَّمَاوِيَّ يَعْلَمُ أَنَّكُمْ تَحْتَاجُونَ إِلَى هَذِهِ كُلِّهَا.

כִּי אֶת־כָּל־אֵלֶּה מְבַקְשִׁים הַגּוֹיִם הֲלֹא יֹדֵעַ אֲבִיכֶם אֲשֶׁר בַּשָׁמַיִם כִּי צְרִיכִים אַתֶּם לְכָל־אֵלֶּה׃

Ⲛⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲛⲓⲉⲑⲛⲓⲕⲟⲥ ⲥⲉⲕⲱϯ ⲛ̀ⲥⲱⲟⲩ ϥⲥⲱⲟⲩⲛ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲭⲣⲓⲁ ⲛ̀ⲛⲁⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ

(For after all these things do the Gentiles seek:) for your heavenly Father knoweth that ye have need of all these things.

Διοτι παντα ταυτα ζητουσιν οι εθνικοι· επειδη εξευρει ο Πατηρ σας ο ουρανιος οτι εχετε χρειαν παντων τουτων.

لكِنِ اطْلُبُوا أَوَّلًا مَلَكُوتَ اللهِ وَبِرَّهُ، وَهَذِهِ كُلُّهَا تُزَادُ لَكُمْ.

אַךְ דִּרְשׂוּ בָרִאשׁוֹנָה אֶת־מַלְכוּת אֱלֹהִים וְאֶת־צִדְקָתוֹ וְנוֹסַף לָכֶם כָּל־אֵלֶּה׃

Ⲕⲱϯ ⲇⲉ ⲛ̀ϣⲟⲣⲡ ⲛ̀ⲥⲁ ⲧⲉϥⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲙⲉⲑⲙⲏⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲉϥⲉ̀ⲟⲩⲁϩⲟⲩ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ

But seek ye first the kingdom of God, and his righteousness; and all these things shall be added unto you.

Αλλα ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου, και ταυτα παντα θελουσι σας προστεθη.

فَلَا تَهْتَمُّوا لِلْغَدِ، لأَنَّ الْغَدَ يَهْتَمُّ بِمَا لِنَفْسِهِ. يَكْفِي الْيَوْمَ شَرُّهُ.

לָכֵן אַל־תִּדְאֲגוּ לְיוֹם מָחָר כִּי יוֹם מָחָר הוּא יִדְאַג לוֹ וְדַיָּהּ לַצָּרָה בְּשַׁעְתָּה׃

Ⲙ̀ⲡⲉⲣϥⲓⲣⲱⲟⲩϣ ϧⲁ ⲣⲁⲥϯ ⲣⲁⲥϯ ⲅⲁⲣ ⲉϥⲉ̀ϥⲓⲣⲱⲟⲩϣ ϧⲁⲣⲟϥ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧϥ ⲕⲏⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲉ̀ϩⲟⲟⲩ ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉ̀ⲧⲉϥⲕⲁⲕⲓⲁ

Take therefore no thought for the morrow: for the morrow shall take thought for the things of itself. Sufficient unto the day is the evil thereof.

Μη μεριμνησητε λοιπον περι της αυριον· διοτι η αυριον θελει μεριμνησει τα εαυτης· αρκετον ειναι εις την ημεραν το κακον αυτης.

إصحاح 7

إدانة الآخرين

«لاَ تَدِينُوا لِكَيْ لَا تُدَانُوا،

אַל־תִּשְׁפֹטוּ לְמַעַן אֲשֶׁר לֹא תִּשָׁפֵטוּ׃

Ⲙ̀ⲡⲉⲣϯϩⲁⲡ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲟⲩϣⲧⲉⲙϯϩⲁⲡ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ

Judge not, that ye may not be judged:

Μη κρινετε, δια να μη κριθητε·

لأَنَّكُمْ بِالدَّيْنُونَةِ الَّتِي بِهَا تَدِينُونَ تُدَانُونَ، وَبِالْكَيْلِ الَّذِي بِهِ تَكِيلُونَ يُكَالُ لَكُمْ.

כִּי בַמִּשְׁפָּט אֲשֶׁר אַתֶּם שֹׁפְטִים תִּשָׁפֵטוּ וּבַמִּדָּה אֲשֶׁר אַתֶּם מֹדֲדִים יִמַּד לָכֶם׃

Ⲡⲓϩⲁⲡ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲧⲏⲓϥ ⲁⲩⲛⲁϯϩⲁⲡ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ ⲟⲩⲟϩ ϧⲉⲛ ⲡⲓϣⲓ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁϣⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲁⲩⲛⲁϣⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲙⲙⲟϥ

for ye are to be judged with the judgement which ye will give: and in the measure which ye will measure, it is to be measured to you.

διοτι με οποιαν κρισιν κρινετε θελετε κριθη, και με οποιον μετρον μετρειτε θελει αντιμετρηθη εις εσας.

وَلِمَاذَا تَنْظُرُ الْقَذَى الَّذِي فِي عَيْنِ أَخِيكَ، وَأَمَّا الْخَشَبَةُ الَّتِي فِي عَيْنِكَ فَلَا تَفْطَنُ لَهَا؟

וְלָמָּה זֶּה תִרְאֶה אֶת־הַקֵּיסָם בְּעֵין אָחִיךָ וְאֶל־הַקּוֹרָה אֲשֶׁר בְּעֵינְךָ לֹא תַבִּיט׃

Ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲭⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲡⲓϫⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲫⲃⲁⲗ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲥⲟⲛ ⲡⲓⲥⲟⲓ ⲇⲉ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲃⲁⲗ ⲕϯⲛⲓⲁⲧⲕ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲁⲛ

Wherefore seest thou the mote in thy brother's eye; and the beam which is in thine eye thou considerest it not?'

Και δια τι βλεπεις το ξυλαριον το εν τω οφθαλμω του αδελφου σου, την δε δοκον την εν τω οφθαλμω σου δεν παρατηρεις;

أَمْ كَيْفَ تَقُولُ لأَخِيكَ: دَعْنِي أُخْرِجِ الْقَذَى مِنْ عَيْنِكَ، وَهَا الْخَشَبَةُ فِي عَيْنِكَ؟

וְאֵיךְ תֹּאמַר אֶל־אָחִיךָ הַנִּיחָה לִּי וְאָסִיר אֶת־הַקֵּיסָם מֵעֵינֶךָ וְהִנֵּה הַקּוֹרָה בְּעֵינֶךָ׃

Ⲓⲉ ⲡⲱⲥ ⲭⲛⲁϫⲟⲥ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲥⲟⲛ ϫⲉ ⲭⲁⲧ ⲛ̀ⲧⲁϩⲓ ⲡⲓϫⲏⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲃⲁⲗ ⲟⲩⲟϩ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ⲡⲓⲥⲟⲓ ϥⲭⲏ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲃⲁⲗ

Or how wilt thou say to thy brother: "Let me cast the mote from thine eye;" and behold the beam is in thine eye?

Η πως θελεις ειπει προς τον αδελφον σου, Αφες να εκβαλω το ξυλαριον απο του οφθαλμου σου, ενω η δοκος ειναι εν τω οφθαλμω σου;

يَا مُرَائِي، أَخْرِجْ أَوَّلًا الْخَشَبَةَ مِنْ عَيْنِكَ، وَحِينَئِذٍ تُبْصِرُ جَيِّدًا أَنْ تُخْرِجَ الْقَذَى مِنْ عَيْنِ أَخِيكَ!

הֶחָנֵף הָסֵר בָּרִאשׁוֹנָה אֶת־הַקּוֹרָה מֵעֵינְךָ וְאַחֲרֵי כֵן רָאֹה תִרְאֶה לְהָסִיר אֶת־הַקֵּיסָם מֵעֵין אָחִיךָ׃

Ⲡⲓϣⲟⲃⲓ ϩⲓ ⲡⲓⲥⲟⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲃⲁⲗ ⲛ̀ϣⲟⲣⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲕⲉ̀ⲛⲁⲩ ⲙ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ϩⲓ ⲡⲓϫⲏⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲫⲃⲁⲗ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲥⲟⲛ

Hypocrite, first cast the beam from thine eye; and then thou shalt see clearly to cast the mote from thy brother's eye.

Υποκριτα, εκβαλε πρωτον την δοκον εκ του οφθαλμου σου, και τοτε θελεις ιδει καθαρως δια να εκβαλης το ξυλαριον εκ του οφθαλμου του αδελφου σου.

لَا تُعْطُوا الْقُدْسَ لِلْكِلَابِ، وَلَا تَطْرَحُوا دُرَرَكُمْ قُدَّامَ الْخَنَازِيرِ، لِئَلَّا تَدُوسَهَا بِأَرْجُلِهَا وَتَلْتَفِتَ فَتُمَزِّقَكُمْ.

אַל־תִּתְּנוּ אֶת־הַקֹּדֶשׁ לַכְּלָבִים וְאַל־תַּשְׁלִיכוּ פְנִינֵיכֶם לִפְנֵי הַחֲזִירִים פֶּן־יִרְמְסוּם בְּרַגְלֵיהֶם וּפַנוּ וְטָרְפוּ אֶתְכֶם׃

Ⲙ̀ⲡⲉⲣϯ ⲙ̀ⲡⲉⲑⲟⲩⲁⲃ ⲛ̀ⲛⲓⲟⲩϩⲱⲣ ⲟⲩⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣϩⲓⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲁⲛⲁⲙⲏⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲛ̀ⲛⲓⲉϣⲁⲩ ⲙⲏⲡⲟⲧⲉ ⲛ̀ⲥⲉϩⲱⲙⲓ ⲉ̀ϫⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲟⲩϭⲁⲗⲁⲩϫ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲉⲕⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲥⲉⲫⲉϧ ⲑⲏⲛⲟⲩ

Give not the holy to the dogs: nor cast your pearls before the swine, lest haply they trample on them with their feet, and turn and rend you.

Μη δωσητε το αγιον εις τους κυνας μηδε ριψητε τους μαργαριτας σας εμπροσθεν των χοιρων, μηποτε καταπατησωσιν αυτους με τους ποδας αυτων και στραφεντες σας διασχισωσιν.

اسألوا... اطلبوا... اقرعوا

«اِسْأَلُوا تُعْطَوْا. اُطْلُبُوا تَجِدُوا. اِقْرَعُوا يُفْتَحْ لَكُمْ.

שַׁאֲלוּ וְיִנָּתֵן לָכֶם דִּרְשׁוּ וְתִמְצָאוּ דִּפְקוּ וְיִפָּתַח לָכֶם׃

Ⲁⲣⲓⲉⲧⲓⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ϯ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲕⲱϯ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ϫⲓⲙⲓ ⲕⲱⲗϩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ⲁⲟⲩⲱⲛ ⲛⲱⲧⲉⲛ

Ask, and it shall be given you. Seek, and ye shall find. Knock, and it shall be opened to you.

Αιτειτε, και θελει σας δοθη· ζητειτε, και θελετε ευρει, κρουετε, και θελει σας ανοιχθη.

لأَنَّ كُلَّ مَنْ يَسْأَلُ يَأْخُذُ، وَمَنْ يَطْلُبُ يَجِدُ، وَمَنْ يَقْرَعُ يُفْتَحُ لَهُ.

כִּי כָּל־הַשֹׁאֵל יְקַבֵּל וְהַדֹּרֵשׁ יִמְצָא וְהַדֹּפֵק יִפָּתַח לוֹ׃

Ⲟⲩⲟⲛ ⲅⲁⲣ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ϣⲁϥϭⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲧⲕⲱϯ ϣⲁϥϫⲓⲙⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲧⲕⲱⲗϩ ϣⲁⲩⲟⲩⲱⲛ ⲛⲁϥ

For every one who asketh receiveth; and he who seeketh findeth; and to him who knocketh they open.

Διοτι πας ο αιτων λαμβανει και ο ζητων ευρισκει και εις τον κρουοντα θελει ανοιχθη.

أَمْ أَيُّ إِنْسَانٍ مِنْكُمْ إِذَا سَأَلَهُ ابْنُهُ خُبْزًا، يُعْطِيهِ حَجَرًا؟

הֲיֵשׁ בָּכֶם אִישׁ אֲשֶׁר יִשְׁאַל מִמֶּנּוּ בְּנוֹ לָחֶם וְנָתַן־לוֹ אָבֶן׃

Ⲓⲉ ⲛⲓⲙ ⲛ̀ⲣⲱⲙⲓ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉⲧⲉ ⲡⲉϥϣⲏⲣⲓ ⲛⲁⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛ̀ⲟⲩⲱⲓⲕ ⲙⲏ ϥⲛⲁϯ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲟⲩⲱⲛⲓ

Or what man who is among you, whose son will ask him for a loaf, will he give him a stone?

Η τις ανθρωπος ειναι απο σας, οστις εαν ο υιος αυτου ζητηση αρτον, μηπως θελει δωσει εις αυτον λιθον;

وَإِنْ سَأَلَهُ سَمَكَةً، يُعْطِيهِ حَيَّةً؟

וְכִי יִשְׁאַל מִמֶּנּוּ דָּג הֲיִתֶּן־לוֹ נָחָשׁ׃

Ⲓⲉ ⲛ̀ⲧⲉϥⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛ̀ⲟⲩⲧⲉⲃⲧ ⲙⲏ ϥⲛⲁϯ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲟⲩϩⲟϥ

Or who will ask him for a fish, will he give him a serpent?

και εαν ζητηση οψαριον, μηπως θελει δωσει εις αυτον οφιν;

فَإِنْ كُنْتُمْ وَأَنْتُمْ أَشْرَارٌ تَعْرِفُونَ أَنْ تُعْطُوا أَوْلاَدَكُمْ عَطَايَا جَيِّدَةً، فَكَمْ بِالْحَرِيِّ أَبُوكُمُ الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ، يَهَبُ خَيْرَاتٍ لِلَّذِينَ يَسْأَلُونَهُ!

הֵן אַתֶּם הָרָעִים יֹדְעִים לָתֵת מַתָּנוֹת טֹבוֹת לִבְנֵיכֶם אַף כִּי־אֲבִיכֶם שֶׁבַּשָׁמַיִם יִתֵּן אַךְ־טוֹב לַשֹׁאֲלִים מֵאִתּוֹ׃

Ⲓⲥϫⲉ ⲟⲩⲛ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲁⲛⲥⲁⲙⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲟⲩⲛ ⲉ̀ϯ ⲛ̀ⲛⲓⲧⲁⲓⲟ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉⲩ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛϣⲏⲣⲓ ⲓⲉ ⲁⲩⲏⲣ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲉϥⲉ̀ϯ ⲛ̀ⲛⲓⲁⲅⲁⲑⲟⲛ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲑⲛⲁⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ

If then ye being evil, know how to give the good gifts to your sons, how much more then shall your Father which is in the heavens give the good things to those who will ask him?

εαν λοιπον σεις, πονηροι οντες, εξευρητε να διδητε καλας δοσεις εις τα τεκνα σας, ποσω μαλλον ο Πατηρ σας ο εν τοις ουρανοις θελει δωσει αγαθα εις τους ζητουντας παρ' αυτου;

فَكُلُّ مَا تُرِيدُونَ أَنْ يَفْعَلَ النَّاسُ بِكُمُ افْعَلُوا هَكَذَا أَنْتُمْ أَيْضًا بِهِمْ، لأَنَّ هَذَا هُوَ النَّامُوسُ وَالأَنْبِيَاءُ.

לָכֵן כֹּל אֲשֶׁר תִּרְצוּ שֶׁיַּעֲשׂוֹּ לָכֶם בְּנֵי הָאָדָם עֲשׂוֹּ לָהֶם גַּם־אַתֶּם כִּי־זֹאת הַתּוֹרָה וְהַנְּבִיאִים׃

Ϩⲱⲃ ⲇⲉ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲱϣ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲁⲓⲧⲟⲩ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲁⲣⲓⲟⲩⲓ ⲛⲱⲟⲩ ϩⲱⲧⲉⲛ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲫⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⲡⲉ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ

And all things which ye wish that men should do to you, do ye also thus to them; for this is the law and the prophets.

Λοιπον παντα οσα αν θελητε να καμνωσιν εις εσας οι ανθρωποι, ουτω και σεις καμνετε εις αυτους· διοτι ουτος ειναι ο νομος και οι προφηται.

الباب الضَّيِّق

«اُدْخُلُوا مِنَ الْبَابِ الضَّيِّقِ، لأَنَّهُ وَاسِعٌ الْبَابُ وَرَحْبٌ الطَّرِيقُ الَّذِي يُؤَدِّي إِلَى الْهَلاَكِ، وَكَثِيرُونَ هُمُ الَّذِينَ يَدْخُلُونَ مِنْهُ!

בֹּאוּ בַּפֶּתַח הַצָּר כִּי רָחָב הַפֶּתַח וּמְרֻוַּחַת דֶּרֶךְ הָאֲבַדּוֹן וְרַבִּים אֲשֶׁר יָבֹאוּ בוֹ׃

Ⲁⲙⲱⲓⲛⲓ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲉⲛ ϯⲡⲩⲗⲏ ⲉⲧϫⲏⲟⲩ ϫⲉ ⲥⲟⲩⲟϣⲥ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲡⲩⲗⲏ ⲟⲩⲟϩ ϥⲟⲩⲉⲥⲑⲱⲛ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ ⲉⲧϭⲓ ⲉⲡⲧⲁⲕⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲉⲟϣ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲏ ⲉⲑⲛⲁϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ

Enter by the narrow gate; because wide is the gate and broad is the road which leadeth to destruction; and many are they who will go in by it.

Εισελθετε δια της στενης πυλης· διοτι πλατεια ειναι η πυλη και ευρυχωρος η οδος η φερουσα εις την απωλειαν, και πολλοι ειναι οι εισερχομενοι δι' αυτης.

مَا أَضْيَقَ الْبَابَ وَأَكْرَبَ الطَّرِيقَ الَّذِي يُؤَدِّي إِلَى الْحَيَاةِ، وَقَلِيلُونَ هُمُ الَّذِينَ يَجِدُونَهُ!

וְצַר הַפֶּתַח וּמוּצָק דֶּרֶךְ הָחַיִּים וּמְעַטִּים הֵם אֲשֶׁר יִמְצְאוּהָ׃

Ϫⲉ ⲥϫⲏⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲡⲩⲗⲏ ⲟⲩⲟϩ ϥϩⲉϫϩⲱϫ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ ⲉⲧϭⲓ ⲉ̀ⲡⲱⲛϧ ⲟⲩⲟϩ ϩⲁⲛⲕⲟⲩϫⲓ ⲡⲉⲑⲛⲁϫⲉⲙϥ

Because narrow is the gate and straitened is the road which leadeth to (the) life; and few will find it.

Επειδη στενη ειναι η πυλη και τεθλιμμενη η οδος η φερουσα εις την ζωην, και ολιγοι ειναι οι ευρισκοντες αυτην.

الشجرة وثمارها

«اِحْتَرِزُوا مِنَ الأَنْبِيَاءِ الْكَذَبَةِ الَّذِينَ يَأْتُونَكُمْ بِثِيَابِ الْحُمْلاَنِ، وَلكِنَّهُمْ مِنْ دَاخِلٍ ذِئَابٌ خَاطِفَةٌ!

הִשָׁמְרוּ לָכֶם מִנְּבִיאֵי הַשָׁקֶר הַבָּאִים אֲלֵיכֶם בִּלְבוּשׁ כְּבָשִׂים וּבְקִרְבָּם זְאֵבִים טֹרְפִים הֵמָּה׃

Ⲁⲣⲉϩ ⲇⲉ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁ ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲛ̀ⲛⲟⲩϫ ⲛⲏ ⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ϩⲁⲣⲱⲧⲉⲛ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛϩⲉⲃⲥⲱ ⲛⲉⲥⲱⲟⲩ ⲥⲁϧⲟⲩⲛ ⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ϩⲁⲛⲟⲩⲱⲛϣ ⲛ̀ⲣⲉϥϩⲱⲗⲉⲙ ⲛⲉ

And beware of the false prophets who come to you in sheep's raiment: but inside of them they are ravening wolves.

Προσεχετε δε απο των ψευδοπροφητων, οιτινες ερχονται προς εσας με ενδυματα προβατων, εσωθεν ομως ειναι λυκοι αρπαγες.

مِنْ ثِمَارِهِمْ تَعْرِفُونَهُمْ. هَلْ يَجْتَنُونَ مِنَ الشَّوْكِ عِنَبًا، أَوْ مِنَ الْحَسَكِ تِينًا؟

הַכֵּר תַּכִּירוּ אוֹתָם בְּפִרְיָם הֲיֵאָסְפוּ עֲנָבִים מִן־הַקֹּצִים אוֹ תְאֵנִים מִן־הַבַּרְקָנִים׃

Ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲟⲩⲧⲁϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ⲥⲟⲩⲱⲛⲟⲩ ⲙⲏⲧⲓ ϣⲁⲩⲥⲉⲕ ⲁⲗⲟⲗⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓ ϩⲁⲛϣⲟⲛϯ ⲓⲉ ϣⲁⲩⲥⲉⲕ ⲕⲉⲛⲧⲉ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓ ⲛⲓⲥⲉⲣⲟϫⲓ

By their fruits ye shall know them. Do they gather grapes off thorns; or do they gather figs off the thistles?

Απο των καρπων αυτων θελετε γνωρισει αυτους. Μηποτε συναγουσιν απο ακανθων σταφυλια η απο τριβολων συκα;

هَكَذَا كُلُّ شَجَرَةٍ جَيِّدَةٍ تَصْنَعُ أَثْمَارًا جَيِّدَةً، وَأَمَّا الشَّجَرَةُ الرَّدِيَّةُ فَتَصْنَعُ أَثْمَارًا رَدِيَّةً،

כֵּן כָּל־עֵץ טוֹב עֹשֶׂה פְּרִי טוֹב וְהַנִּשְׁחָת עֹשֶׂה פְּרִי רָע׃

Ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ϣϣⲏⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ϣⲁϥⲉⲛ ⲟⲩⲧⲁϩ ⲉ̀ⲛⲁⲛⲉϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲡⲓϣϣⲏⲛ ⲇⲉ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ϣⲁϥⲉⲛ ⲟⲩⲧⲁϩ ⲉϥϩⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

Thus every good tree bringeth forth good fruit; and the evil tree bringeth forth evil fruit.

ουτω παν δενδρον καλον καμνει καλους καρπους, το δε σαπρον δενδρον καμνει κακους καρπους.

لَا تَقْدِرُ شَجَرَةٌ جَيِّدَةٌ أَنْ تَصْنَعَ أَثْمَارًا رَدِيَّةً، وَلَا شَجَرَةٌ رَدِيَّةٌ أَنْ تَصْنَعَ أَثْمَارًا جَيِّدَةً.

עֵץ טוֹב לֹא־יוּכַל עֲשׂוֹת פְּרִי רָע וְעֵץ נִשְׁחָת לֹא יַעֲשֶׂה פְּרִי טוֹב׃

Ⲙ̀ⲙⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲛ̀ⲟⲩϣϣⲏⲛ ⲉ̀ⲛⲁⲛⲉϥ ⲉ̀ⲉⲣⲟⲩⲧⲁϩ ⲉϥϩⲱⲟⲩ ⲟⲩⲇⲉ ⲟⲩϣϣⲏⲛ ⲉϥϩⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲉⲣⲟⲩⲧⲁϩ ⲉ̀ⲛⲁⲛⲉϥ

It is not possible for a good tree to produce evil fruit; nor an evil tree to produce good fruit.

Δεν δυναται δενδρον καλον να καμνη καρπους κακους, ουδε δενδρον σαπρον να καμνη καρπους καλους.

كُلُّ شَجَرَةٍ لَا تَصْنَعُ ثَمَرًا جَيِّدًا تُقْطَعُ وَتُلْقَى فِي النَّارِ.

וְכָל־עֵץ אֲשֶׁר־לֹא יַעֲשֶׂה פְּרִי טוֹב יִכָּרֵת וְיֻשְׁלַךְ בָּאֵשׁ׃

Ϣϣⲏⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉϥⲛⲁⲓⲣⲓ ⲁⲛ ⲛ̀ⲟⲩⲟⲩⲧⲁϩ ⲉ̀ⲛⲁⲛⲉϥ ⲥⲉⲛⲁⲕⲟⲣϫϥ ⲛ̀ⲥⲉϩⲓⲧϥ ⲉ̀ⲡⲓⲭⲣⲱⲙ

Every tree which will not produce a good fruit will be cut down and cast to the fire.

Παν δενδρον μη καμνον καρπον καλον εκκοπτεται και εις πυρ βαλλεται.

فَإِذًا مِنْ ثِمَارِهِمْ تَعْرِفُونَهُمْ.

לָכֵן בְּפִרְיָם תַּכִּירוּ אוֹתָם׃

Ϩⲁⲣⲁ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲟⲩⲧⲁϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ⲥⲟⲩⲱⲛⲟⲩ

So then by their fruits ye shall know them.

Αρα απο των καρπων αυτων θελετε γνωρισει αυτους.

«لَيْسَ كُلُّ مَنْ يَقُولُ لِي: يَا رَبُّ، يَا رَبُّ! يَدْخُلُ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ. بَلِ الَّذِي يَفْعَلُ إِرَادَةَ أَبِي الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ.

לֹא כָל־הָאֹמֵר לִי אֲדֹנִי אֲדֹנִי יָבוֹא בְּמַלְכוּת הַשָׁמָיִם כִּי אִם־הָעֹשֶׂה רְצוֹן אָבִי שֶׁבַּשָׁמָיִם׃

Ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲁⲛ ⲉⲧϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲏⲓ ϫⲉ ⲡ⳪̅ ⲡ⳪̅ ⲉⲑⲛⲁⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲁⲗⲗⲁ ⲡⲉⲧⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉϩⲛⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

Not every one who saith to me, "Lord, Lord," will come into the kingdom of the heavens: but he who doeth the will of my Father who is in the heavens.

Δεν θελει εισελθει εις την βασιλειαν των ουρανων πας ο λεγων προς εμε, Κυριε, Κυριε, αλλ' ο πραττων το θελημα του Πατρος μου του εν τοις ουρανοις.

كَثِيرُونَ سَيَقُولُونَ لِي فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ: يَا رَبُّ، يَا رَبُّ! أَلَيْسَ بِاسْمِكَ تَنَبَّأْنَا، وَبِاسْمِكَ أَخْرَجْنَا شَيَاطِينَ، وَبِاسْمِكَ صَنَعْنَا قُوَّاتٍ كَثِيرَةً؟

וְהָיָה בַּיּוֹם הַהוּא יֹאמְרוּ רַבִּים אֵלַי אֲדֹנִי אֲדֹנִי הֲלֹא בְשִׁמְךָ נִבֵּאנוּ וּבְשִׁמְךָ גֵּרַשְׁנוּ שֵׁדִים וּבְשִׁמְךָ עָשִׂינוּ נִפְלָאוֹת רַבּוֹת׃

Ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲅⲁⲣ ⲉⲩⲛⲁϫⲟⲥ ⲛⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ϫⲉ ⲡ⳪̅ ⲡ⳪̅ ⲙⲏ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲣⲁⲛ ⲁⲛ ⲁⲛⲉⲣⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲉⲩⲓⲛ ⲟⲩⲟϩ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲣⲁⲛ ⲁⲛϩⲓ ⲇⲉⲙⲱⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲣⲁⲛ ⲁⲛⲓⲣⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲏϣ ⲛ̀ϫⲟⲙ

For there will be many saying to me in that day: "Lord, Lord, prophesied we not in thy name? and in thy name cast out devils? and in thy name did many mighty works?"

Πολλοι θελουσιν ειπει προς εμε εν εκεινη τη ημερα, Κυριε, Κυριε, δεν προεφητευσαμεν εν τω ονοματι σου, και εν τω ονοματι σου εξεβαλομεν δαιμονια, και εν τω ονοματι σου εκαμομεν θαυματα πολλα;

فَحِينَئِذٍ أُصَرِّحُ لَهُمْ: إِنِّي لَمْ أَعْرِفْكُمْ قَطُّ! اذْهَبُوا عَنِّي يَا فَاعِلِي الإِثْمِ!

אָז אֶעֱנֶה־בָּם לֵאמֹר מֵעוֹלָם לֹא יָדַעְתִּי אֶתְכֶם סוּרוּ מִמֶּנִּי פֹּעֲלֵי אָוֶן׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲓⲉ̀ⲟⲩⲱⲛϩ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲓⲥⲟⲩⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉ̀ⲛⲉϩ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁⲣⲟⲓ ⲛⲓⲉⲣⲅⲁⲧⲏⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲁⲛⲟⲙⲓⲁ

And then I shall profess unto them: "I never knew you; go from me, [the] workers of iniquity."

Και τοτε θελω ομολογησει προς αυτους οτι ποτε δεν σας εγνωρισα· φευγετε απ' εμου οι εργαζομενοι την ανομιαν.

البناؤون الحكماء والبناؤون الجهلاء

«فَكُلُّ مَنْ يَسْمَعُ أَقْوَالِي هَذِهِ وَيَعْمَلُ بِهَا، أُشَبِّهُهُ بِرَجُلٍ عَاقِلٍ، بَنَى بَيْتَهُ عَلَى الصَّخْرِ.

לָכֵן כָּל־הַשֹׁמֵעַ אֶת־דְבָרַי אֵלֶּה וְעָשָׂה אֹתָם אֲדַמֵּהוּ לְאִישׁ חָכָם אֲשֶׁר־בָּנָה אֶת־בֵּיתוֹ עַל־הַצּוּר׃

Ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲟⲩⲛ ⲉⲧⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲛⲁⲥⲁϫⲓ ⲛⲁⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲉⲓⲉ̀ⲧⲉⲛⲑⲱⲛϥ ⲉ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲥⲁⲃⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥⲕⲱⲧ ⲙ̀ⲡⲉϥⲏⲓ ϩⲓϫⲉⲛ ϯⲡⲉⲧⲣⲁ

Every one, then, who heareth these my words, and (is) doing them, I shall liken him to a wise man, who built his house upon the rock.

Πας λοιπον οστις ακουει τους λογους μου τουτους και καμνει αυτους, θελω ομοιωσει αυτον με ανδρα φρονιμον, οστις ωκοδομησε την οικιαν αυτου επι την πετραν·

فَنَزَلَ الْمَطَرُ، وَجَاءَتِ الأَنْهَارُ، وَهَبَّتِ الرِّيَاحُ، وَوَقَعَتْ عَلَى ذَلِكَ الْبَيْتِ فَلَمْ يَسْقُطْ، لأَنَّهُ كَانَ مُؤَسَّسًا عَلَى الصَّخْرِ.

וַיֵּרֶד הַגֶּשֶׁם וַיִּשְׁטְפוּ הַנְּחָלִים וַיְנַשְׁבוּ הָרוּחוֹת וַיִּגְּעוּ בַּבַּיִת הַהוּא וְלֹא נָפָל כִּי יֻסַּד עַל־הַצּוּר׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲙⲟⲩⲛϩⲱⲟⲩ ⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲓⲁⲣⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲕⲱⲗϩ ⲙ̀ⲡⲓⲏⲓ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉϥϩⲉⲓ ⲛⲁⲣⲉ ⲧⲉϥⲥⲉⲛϯ ⲅⲁⲣ ⲧⲁϫⲣⲏⲟⲩⲧ ⲡⲉ ϩⲓϫⲉⲛ ϯⲡⲉⲧⲣⲁ

And the rain came down; the rivers came and struck that house, and it fell not; for its foundation was established upon the rock.

και κατεβη η βροχη και ηλθον οι ποταμοι και επνευσαν οι ανεμοι και προσεβαλον εις την οικιαν εκεινην, και δεν επεσε· διοτι ητο τεθεμελιωμενη επι την πετραν.

وَكُلُّ مَنْ يَسْمَعُ أَقْوَالِي هَذِهِ وَلَا يَعْمَلُ بِهَا، يُشَبَّهُ بِرَجُلٍ جَاهِلٍ، بَنَى بَيْتَهُ عَلَى الرَّمْلِ.

וְכָל־הַשֹׁמֵעַ אֶת־דְּבָרַי אֵלֶּה וְלֹא יַעֲשֶׂה אֹתָם יִדְמֶה לְאִישׁ בַּעַר אֲשֶׁר־בָּנָה אֶת־בֵּיתוֹ עַל־הַחוֹל׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲛⲁⲥⲁϫⲓ ⲛⲁⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲁⲛ ⲉⲓⲉ̀ⲧⲉⲛⲑⲱⲛϥ ⲉ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲥⲟϫ ⲫⲁⲓ ⲉⲧⲁϥⲕⲱⲧ ⲙ̀ⲡⲉϥⲏⲓ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓϣⲱ

And every one who heareth these my words, and (is) doing them not, I shall liken him to a foolish man, this (one) who built his house upon the sand.

Και πας ο ακουων τους λογους μου τουτους και μη καμνων αυτους θελει ομοιωθη με ανδρα μωρον, οστις ωκοδομησε την οικιαν αυτου επι την αμμον·

فَنَزَلَ الْمَطَرُ، وَجَاءَتِ الأَنْهَارُ، وَهَبَّتِ الرِّيَاحُ، وَصَدَمَتْ ذَلِكَ الْبَيْتَ فَسَقَطَ، وَكَانَ سُقُوطُهُ عَظِيمًا!»

וַיֵּרֶד הַגֶּשֶׁם וַיִּשְׁטְפוּ הַנְּחָלִים וַיְנַשְׁבוּ הָרוּחוֹת וַיִּפְגְּעוּ בַּבַּית הַהוּא וַיִפֹּל וַתְּהִי מַפַּלְתּוֹ גְדוֹלָה׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲙⲟⲩⲛ̀ϩⲱⲟⲩ ⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲓⲁⲣⲱⲟⲩ ⲁⲩⲛⲓϥⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲑⲏⲟⲩ ⲁⲩⲕⲱⲗϩ ⲙ̀ⲡⲓⲏⲓ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϩⲉⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϥϩⲉⲓ ⲛⲉ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲡⲉ

And the rain descended; the rivers came; the winds blew; they struck that house, and it fell; and its fall was great.'

και κατεβη η βροχη και ηλθον οι ποταμοι και επνευσαν οι ανεμοι και προσεβαλον εις την οικιαν εκεινην, και επεσε, και ητο η πτωσις αυτης μεγαλη.

فَلَمَّا أَكْمَلَ يَسُوعُ هَذِهِ الأَقْوَالَ بُهِتَتِ الْجُمُوعُ مِنْ تَعْلِيمِهِ،

וַיְהִי כְּכַלּוֹת יֵשׁוּעַ לְדַבֵּר אֶת־הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה וַיִּשְׁתּוֹמֵם הֲמוֹן הָעָם עַל־תּוֹרָתוֹ׃

Ⲁⲥϣⲱⲡⲓ ⲇⲉ ⲉⲧⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲉⲕ ⲛⲁⲓⲥⲁϫⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛⲁⲩⲉⲣϣⲫⲏⲣⲓ ⲡⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲧⲉϥⲥⲃⲱ

And it came to pass (that), Jesus having finished these words, the multitudes were wondering at his teaching:

Οτε δε ετελειωσεν ο Ιησους τους λογους τουτους, εξεπληττοντο οι οχλοι δια την διδαχην αυτου·

لأَنَّهُ كَانَ يُعَلِّمُهُمْ كَمَنْ لَهُ سُلْطَانٌ وَلَيْسَ كَالْكَتَبَةِ.

כִּי הָיָה מְלַמֵּד אוֹתָם כְּאִישׁ שִׁלְטוֹן וְלֹא כַּסּוֹפְרִים׃

Ⲛⲁϥϯⲥⲃⲱ ⲅⲁⲣ ⲛⲱⲟⲩ ⲡⲉ ϩⲱⲥ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲛⲧⲉϥ ⲉⲣϣⲓϣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲁⲛ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲥⲁϧ

for he was teaching them as having authority, and not as their scribes.

διοτι εδιδασκεν αυτους ως εχων εξουσιαν, και ουχι ως οι γραμματεις.

إصحاح 8

شفاء أبرص

وَلَمَّا نَزَلَ مِنَ الْجَبَلِ تَبِعَتْهُ جُمُوعٌ كَثِيرَةٌ.

וַיֵּרֶד מִן־הָהָר וַיֵּלֶךְ אַחֲרָיו הֲמוֹן עַם רָב׃

Ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲇⲉ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲧⲱⲟⲩ ⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲛⲓϣϯ ⲙ̀ⲙⲏϣ

And having come down from upon the mountain, great multitudes walked after him.

Οτε δε κατεβη απο του ορους, ηκολουθησαν αυτον οχλοι πολλοι.

وَإِذَا أَبْرَصُ قَدْ جَاءَ وَسَجَدَ لَهُ قَائِلًا: «يَا سَيِّدُ، إِنْ أَرَدْتَ تَقْدِرْ أَنْ تُطَهِّرَنِي».

וְהִנֵּה אִישׁ מְצֹרָע בָּא וַיִּשְׁתַּחוּ־לוֹ וַיֹּאמַר אֲדֹנִי אִם־תִּרְצֶה תּוּכַל לְטַהֲרֵנִי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ⲟⲩⲕⲁⲕⲥⲉϩⲧ ⲁϥⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲁϥⲟⲩⲱϣⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ⲁⲕϣⲁⲛⲟⲩⲱϣ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲟⲕ ⲉ̀ⲧⲟⲩⲃⲟⲓ

And lo, a leper came to him: he worshipped him, saying: My Lord, if thou shouldst wish, it is possible for thee to cleanse me.'

Και ιδου, λεπρος ελθων προσεκυνει αυτον, λεγων· Κυριε, εαν θελης, δυνασαι να με καθαρισης.

فَمَدَّ يَسُوعُ يَدَهُ وَلَمَسَهُ قَائِلًا: «أُرِيدُ، فَاطْهُرْ!» وَلِلْوَقْتِ طَهُرَ بَرَصُهُ.

וַיִּשְׁלַח יֵשׁוּעַ אֶת־יָדוֹ וַיִּגַּע־בּוֹ וַיֹּאמֶר חָפֵץ אָנֹכִי טְהָר וּבְרֶגַע נִרְפְּאָה צָרַעְתּוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲥⲟⲩⲧⲉⲛ ⲧⲉϥϫⲓϫ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁϥϭⲓ ⲛⲉⲙⲁϥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ϯⲟⲩⲱϣ ⲙⲁⲧⲟⲩⲃⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲁⲧⲟⲧϥ ⲁϥⲧⲟⲩⲃⲟ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉϥⲥⲉϩⲧ

And having stretched out his hand, he touched him, saying: I wish, be cleansed.' And immediately his leprosy was cleansed.

Και εκτεινας την χειρα ο Ιησους ηγγισεν αυτον, λεγων· Θελω, καθαρισθητι. Και ευθυς εκαθαρισθη η λεπρα αυτου.

فَقَالَ لَهُ يَسُوعُ: «انْظُرْ أَنْ لَا تَقُولَ لأَحَدٍ. بَلِ اذْهَبْ أَرِ نَفْسَكَ لِلْكَاهِنِ، وَقَدِّمِ الْقُرْبَانَ الَّذِي أَمَرَ بِهِ مُوسَى شَهَادَةً لَهُمْ».

וַיֹּאמֶר אֵלָיו יֵשׁוּעַ רְאֵה אַל־תְּסַפֵּר לְאִישׁ וְלֵךְ הֵרָאֵה אֶל־הַכֹּהֵן וְהִקְרַבְתָּ אֶת־הַקָּרְבָּן אֲשֶׁר צִוָּה משֶׁה לְעֵדוּת לָהֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲁⲛⲁⲩ ⲙ̀ⲡⲉⲣϫⲟⲥ ⲛ̀ϩⲗⲓ ⲁⲗⲗⲁ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲙⲁⲧⲁⲙⲉ ⲡⲓⲟⲩⲏⲃ ⲉ̀ⲣⲟⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲛⲓⲟⲩⲓ̀ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲇⲱⲣⲟⲛ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉⲧⲁ ⲙⲱⲩⲥⲏⲥ ⲟⲩⲁϩⲥⲁϩⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉⲩⲙⲉⲧⲙⲉⲑⲣⲉ ⲛⲱⲟⲩ

And Jesus said to him: 'See, tell it not to any one, but go shew thyself to the priest, and offer thy gift which Moses commanded for a witness to them.'

Και λεγει προς αυτον ο Ιησους· Προσεχε μη ειπης τουτο εις μηδενα, αλλ' υπαγε, δειξον σεαυτον εις τον ιερεα και προσφερε το δωρον, το οποιον προσεταξεν ο Μωυσης δια μαρτυριαν εις αυτους.

إيمان قائد المئة

وَلَمَّا دَخَلَ يَسُوعُ كَفْرَنَاحُومَ، جَاءَ إِلَيْهِ قَائِدُ مِئَةٍ يَطْلُبُ إِلَيْهِ

וַיְהִי כְּבֹאוֹ אֶל־כְּפַר־נַחוּם וַיִּגַּשׁ אֵלָיו שַׂר־מֵאָה אֶחָד וַיִּתְחַנֶּן־לוֹ לֵאמֹר׃

Ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲇⲉ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲕⲁⲫⲁⲣⲛⲁⲟⲩⲙ ⲁϥⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩⲉⲕⲁⲧⲟⲛⲧⲁⲣⲭⲟⲥ ⲉϥϯϩⲟ ⲉ̀ⲣⲟϥ

And having come into Capernaum a centurion came to him, beseeching him,

Οτε δε εισηλθεν ο Ιησους εις Καπερναουμ, προσηλθε προς αυτον εκατονταρχος παρακαλων αυτον

وَيَقُولُ: «يَا سَيِّدُ، غُلاَمِي مَطْرُوحٌ فِي الْبَيْتِ مَفْلُوجًا مُتَعَذِّبًا جِدًّا».

אֲדֹנִי הִנֵּה נַעֲרִי נָפַל לְמִשְׁכָּב בְּבֵיתִי וְהוּא נְכֵה אֵבָרִים וּמְעֻנֶּה עַד־מְאֹד׃

Ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ⲡⲁⲁⲗⲟⲩ ⲣⲁϧⲧ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲏⲓ ⲉϥϣⲏⲗ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲧϩⲉⲙⲕⲏⲟⲩⲧ ⲉ̀ⲙⲁϣⲱ

saying: My Lord, my servant (lit. child) lieth in my house being paralysed and afflicted greatly.'

και λεγων· Κυριε, ο δουλος μου κειται εν τη οικια παραλυτικος, δεινως βασανιζομενος.

فَقَالَ لَهُ يَسُوعُ: «أَنَا آتِي وَأَشْفِيهِ».

וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אֵלָיו אָבֹא וּרְפָאתִיו׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲉⲑⲛⲁⲓ̀ ⲛ̀ⲧⲁⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ

And he said to him: 'I will come and heal him.'

Και λεγει προς αυτον ο Ιησους· Εγω ελθων θελω θεραπευσει αυτον.

فَأَجَابَ قَائِدُ الْمِئَةِ وَقَالَ: «يَا سَيِّدُ، لَسْتُ مُسْتَحِقًّا أَنْ تَدْخُلَ تَحْتَ سَقْفِي، لكِنْ قُلْ كَلِمَةً فَقَطْ فَيَبْرَأَ غُلاَمِي.

וַיַּעַן שַׂר־הַמֵּאָה וַיֹּאמַר אֲדֹנִי נְקַלּתִי מֵאֲשֶׁר תָּבֹא בְּצֵל קוֹרָתִי רַק דַבֶּר־נָא דָּבָר וְנִרְפָּא נַעֲרִי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲉⲕⲁⲧⲟⲛⲧⲁⲣⲭⲟⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ϯⲙⲡϣⲁ ⲁⲛ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉⲕⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ϧⲁ ⲑⲟⲩⲁϩⲥⲟⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲏⲓ ⲁⲗⲗⲁ ⲙⲟⲛⲟⲛ ⲁϫⲟⲥ ϧⲉⲛ ⲡⲥⲁϫⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲉ̀ⲟⲩϫⲁⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲁⲁⲗⲟⲩ

And the centurion answered, he said: My Lord, I am not worthy that thou shouldst come in under (the) roof of my house. But only say with (the) word and my servant (lit. child) shall be cured.

Και αποκριθεις ο εκατονταρχος ειπε· Κυριε, δεν ειμαι αξιος να εισελθης υπο την στεγην μου· αλλα μονον ειπε λογον, και θελει ιατρευθη ο δουλος μου.

لأَنِّي أَنَا أَيْضًا إِنْسَانٌ تَحْتَ سُلْطَانٍ. لِي جُنْدٌ تَحْتَ يَدِي. أَقُولُ لِهَذَا: اذْهَبْ! فَيَذْهَبُ، وَلآخَرَ: ائْتِ! فَيَأْتِي، وَلِعَبْدِيَ: افْعَلْ هَذَا! فَيَفْعَلُ».

כִּי אָנֹכִי אִישׁ אֲשֶׁר תַּחַת מֶמְשָׁלָה וְגַם־יֵשׁ תַּחַת יָדִי אַנְשֵׁי צָבָא וְאָמַרְתִּי לָזֶה לֵךְ וְהָלַךְ וְלָזֶה בּוֹא וּבָא וּלְעַבְדִּי עֲשֵׂה־זֹאת וְעָשָׂה׃

Ⲕⲉ ⲅⲁⲣ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ϩⲱ ⲉϥⲭⲏ ϧⲁ ⲟⲩⲉⲣϣⲓϣⲓ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲛ ϩⲁⲛⲙⲁⲧⲟⲓ ϧⲁⲣⲁⲧ ⲁⲓϣⲁⲛϫⲟⲥ ⲙ̀ⲫⲁⲓ ϫⲉ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ϣⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲕⲉⲟⲩⲁⲓ ϫⲉ ⲁⲙⲟⲩ ϣⲁϥⲓ̀ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲁⲃⲱⲕ ϫⲉ ⲁⲣⲓ ⲫⲁⲓ ϣⲁϥⲁⲓϥ

For I also am a man set under authority, having (lit. being) soldiers under me: if I should say to this (one), "Go," he goeth; another, "Come," he cometh; and my servant," Do this," he doeth it.'

Διοτι και εγω ειμαι ανθρωπος υπο εξουσιαν, εχων υπ' εμαυτον στρατιωτας, και λεγω προς τουτον, Υπαγε, και υπαγει, και προς αλλον, Ερχου, και ερχεται, και προς τον δουλον μου, Καμε τουτο, και καμνει.

فَلَمَّا سَمِعَ يَسُوعُ تَعَجَّبَ، وَقَالَ لِلَّذِينَ يَتْبَعُونَ: «اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: لَمْ أَجِدْ وَلَا فِي إِسْرَائِيلَ إِيمَانًا بِمِقْدَارِ هَذَا!

וַיִּשְׁמַע יֵשׁוּעַ וַיִּתְמַהּ וַיֹּאמֶר אֶל־הַהֹלְכִים אַחֲרָיו אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם גַּם־בְּיִשְׂרָאֵל לֹא־מָצָאתִי אֱמוּנָה רַבָּה כָּזֹאת׃

Ⲉⲧⲁϥⲥⲱⲧⲉⲙ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁϥⲉⲣϣⲫⲏⲣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉ̀ⲛⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱϥ ϫⲉ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲓϫⲉⲙ ⲟⲩⲛⲁϩϯ ⲛ̀ⲧⲁⲓⲙⲁⲓⲏ ⲛⲧⲉⲛ ϩⲗⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲥ̅ⲗ̅

And Jesus having heard, wondered, and said to them who were walking after him: Verily I say to you that I found not faith of this degree from any in Israel.

Ακουσας δε ο Ιησους εθαυμασε και ειπε προς τους ακολουθουντας· Αληθως σας λεγω, ουδε εν τω Ισραηλ ευρον τοσαυτην πιστιν.

وَأَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ كَثِيرِينَ سَيَأْتُونَ مِنَ الْمَشَارِقِ وَالْمَغَارِبِ وَيَتَّكِئُونَ مَعَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ،

וַאֲנִי אֹמֵר לָכֶם רַבִּים יָבֹאוּ מִמִּזְרָח וּמִמַּעֲרָב וְיָסֵבּוּ עִם־אַבְרָהָם וְיִצְחָק וְיַעֲקֹב בְּמַלְכוּת הַשָׁמָיִם׃

Ϯϫⲱ ⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ϩⲁⲛⲙⲏϣ ⲉⲩⲉ̀ⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲥⲁⲡⲉⲓⲉⲃⲧ ⲛⲉⲙ ⲡⲉⲙⲉⲛⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ⲣⲟⲑⲃⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲁⲃⲣⲁⲁⲙ ⲛⲉⲙ ⲓⲥⲁⲁⲕ ⲛⲉⲙ ⲓⲁⲕⲱⲃ ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

And I say to you that many shall come from [the] east and (the) west, and shall sit down to meat with Abram and Isaac and Jacob in the kingdom of the heavens.

Σας λεγω δε οτι πολλοι θελουσιν ελθει απο ανατολων και δυσμων και θελουσι καθησει μετα του Αβρααμ και Ισαακ και Ιακωβ εν τη βασιλεια των ουρανων,

وَأَمَّا بَنُو الْمَلَكُوتِ فَيُطْرَحُونَ إِلَى الظُّلْمَةِ الْخَارِجِيَّةِ. هُنَاكَ يَكُونُ الْبُكَاءُ وَصَرِيرُ الأَسْنَانِ».

אֲבָל בְּנֵי הַמַּלְכוּת הֵמָּה יְגֹרֲשׂוּ אֶל־הַחשֶׁךְ הַחִיצוֹן שָׁם תִּהְיֶה הַיְלָלָה וַחֲרוֹק הַשִׁנָּיִם׃

Ⲛⲓϣⲏⲣⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲉⲩⲉ̀ϩⲓⲧⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ⲡⲓⲭⲁⲕⲓ ⲉⲧⲥⲁⲃⲟⲗ ⲡⲓⲙⲁ ⲉⲧⲉ ⲫⲣⲓⲙⲓ ⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲥⲑⲉⲣⲧⲉⲣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲛⲁϫϩⲓ

And the sons of the kingdom shall be cast out to the outer darkness, the place in which will be (the) weeping and the gnashing of the teeth.'

οι δε υιοι της βασιλειας θελουσιν εκβληθη εις το σκοτος το εξωτερον· εκει θελει εισθαι ο κλαυθμος και ο τριγμος των οδοντων.

ثُمَّ قَالَ يَسُوعُ لِقَائِدِ الْمِئَةِ: «اذْهَبْ، وَكَمَا آمَنْتَ لِيَكُنْ لَكَ». فَبَرَأَ غُلاَمُهُ فِي تِلْكَ السَّاعَةِ.

וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אֶל־שַׂר־הַמֵּאָה לֵךְ וְכֶאֱמוּנָתְךָ כֵּן יִהְיֶה־לָּךְ וַיֵּרָפֵא נַעֲרוֹ בַּשָׁעָה הַהִיא׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲙ̀ⲡⲓⲉⲕⲁⲧⲟⲛⲧⲁⲣⲭⲟⲥ ϫⲉ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲁⲕⲛⲁϩϯ ⲉⲥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲛⲁⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲟⲩϫⲁⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲁⲗⲟⲩ ϧⲉⲛ ϯⲟⲩⲛⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

And Jesus said to the centurion, Go: as thou believedst, it shall be done to thee.' And the servant (lit. child) was cured in that hour.

Και ειπεν ο Ιησους προς τον εκατονταρχον, Υπαγε, και ως επιστευσας, ας γεινη εις σε. Και ιατρευθη ο δουλος αυτου εν τη ωρα εκεινη.

شفاء حماة بطرس وآخرين

وَلَمَّا جَاءَ يَسُوعُ إِلَى بَيْتِ بُطْرُسَ، رَأَى حَمَاتَهُ مَطْرُوحَةً وَمَحْمُومَةً،

וַיָּבֹא יֵשׁוּעַ בֵּיתָה פֶטְרוֹס וַיַּרְא אֶת־חֲמוֹתוֹ נֹפֶלֶת לְמִשְׁכָּב וְחוֹלַת קַדָּחַת׃

Ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲏⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲁϥⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲧⲉϥϣⲱⲙⲓ ⲉⲥⲣⲁϧⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲥϧⲏⲙ

And Jesus having come into (the) house of Peter, saw his wife's mother lying, and sick of a fever.

Και ελθων ο Ιησους εις την οικιαν του Πετρου, ειδε την πενθεραν αυτου κατακοιτον και πασχουσαν πυρετον·

فَلَمَسَ يَدَهَا فَتَرَكَتْهَا الْحُمَّى، فَقَامَتْ وَخَدَمَتْهُمْ.

וַיִּגַּע בְּיָדָהּ וַתִּרֶף מִמֶּנָּה הַקַּדָּחַת וְתָּקָם וַתְּשָׁרֲתֵם׃

Ⲁϥϭⲓ ⲛⲉⲙ ⲧⲉⲥϫⲓϫ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲭⲁⲥ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓϧⲙⲟⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥⲧⲱⲛⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥϣⲉⲙϣⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ

He touched her hand, and the fever left her, and she arose and ministered to them.

και επιασε την χειρα αυτης, και αφηκεν αυτην ο πυρετος, και εσηκωθη και υπηρετει αυτους.

وَلَمَّا صَارَ الْمَسَاءُ قَدَّمُوا إِلَيْهِ مَجَانِينَ كَثِيرِينَ، فَأَخْرَجَ الأَرْوَاحَ بِكَلِمَةٍ، وَجَمِيعَ الْمَرْضَى شَفَاهُمْ،

וַיְהִי לְעֵת עֶרֶב וַיָּבִיאוּ אֵלָיו רַבִּים אֲחוּזֵי שֵׁדִים וַיְגָרֶשׁ אֵת־הָרוּחוֹת בִּדְבַר פִּיו וַיְרַפֵּא אֵת כָּל־הַחוֹלִים׃

Ⲉⲧⲁ ⲣⲟⲩϩⲓ ⲇⲉ ϣⲱⲡⲓ ⲁⲩⲓⲛⲓ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϩⲁⲛⲙⲏϣ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲛ ϩⲁⲛⲓϧ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁϥϩⲓⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲛⲓⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲥⲁϫⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲧϩⲉⲙⲕⲏⲟⲩⲧ ⲁϥⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ

And evening having come, they brought to him multitudes having (lit. being) demons with them, and he was casting out the spirits with (the) word, and he healed all who were afflicted.

Και οτε εγεινεν εσπερα, εφεραν προς αυτον δαιμονιζομενους πολλους, και εξεβαλε τα πνευματα με λογον και παντας τους κακως εχοντας εθεραπευσε,

لِكَيْ يَتِمَّ مَا قِيلَ بِإِشَعْيَاءَ النَّبِيِّ الْقَائِلِ: «هُوَ أَخَذَ أَسْقَامَنَا وَحَمَلَ أَمْرَاضَنَا».

לְמַלּאת אֵת אֲשֶׁר דִּבֶּר יְשַׁעְיָהוּ הַנָּבִיא לֵאמֹר חֳלָיֵנוּ הוּא נָשָׂא וּמַכְאֹבֵינוּ סְבָלָם׃

Ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϫⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⲛ̀ⲏⲥⲁⲓⲁⲥ ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲁϥϭⲓ ⲛ̀ⲛⲉⲛϣⲱⲛⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϥⲁⲓ ⲛ̀ⲛⲉⲛⲓⲁⲃⲓ

That it might be fulfilled which he spake by Esaias the prophet, saying: He took our sicknesses, and carried our diseases.'

δια να πληρωθη το ρηθεν δια Ησαιου του προφητου, λεγοντος· Αυτος τας ασθενειας ημων ελαβε και τας νοσους εβαστασεν.

ثمن التَبعيَّة

وَلَمَّا رَأَى يَسُوعُ جُمُوعًا كَثِيرَةً حَوْلَهُ، أَمَرَ بِالذَّهَابِ إِلَى الْعَبْرِ.

וַיְהִי כִּרְאוֹת יֵשׁוּעַ הֲמוֹן עַם רַב סְבִיבֹתָיו וַיְצַו לַעֲבֹר מִשָׁם אֶל־עֵבֶר הַיָּם׃

Ⲉⲧⲁϥⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ⲛⲓⲙⲏϣ ⲉⲧⲕⲱϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲁϥⲟⲩⲁϩⲥⲁϩⲛⲓ ⲉ̀ⲑⲣⲟⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲙⲏⲣ

And Jesus having seen the multitudes who were around him, commanded to go across.

Ιδων δε ο Ιησους πολλους οχλους περι εαυτον, προσεταξε να αναχωρησωσιν εις το περαν.

فَتَقَدَّمَ كَاتِبٌ وَقَالَ لَهُ: «يَا مُعَلِّمُ، أَتْبَعُكَ أَيْنَمَا تَمْضِي».

וַיִּגַּשׁ אֵלָיו אַחַד הַסּוֹפְרִים וַיֹּאמֶר אֵלָיו רַבִּי אֵלְכָה אַחֲרֶיךָ אֶל כָּל־אֲשֶׁר תֵּלֵךְ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩⲥⲁϧ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲫⲣⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲛ̀ⲧⲁⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱⲕ ⲉ̀ⲫⲙⲁ ⲉⲧⲁⲕϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲉ̀ⲣⲟϥ

And a scribe having come to him, said to him: Teacher, let me walk after thee whither thou wentest.'

Και πλησιασας εις γραμματευς ειπε προς αυτον, Διδασκαλε, θελω σοι ακολουθησει οπου αν υπαγης.

فَقَالَ لَهُ يَسُوعُ: «لِلثَّعَالِبِ أَوْجِرَةٌ وَلِطُيُورِ السَّمَاءِ أَوْكَارٌ، وَأَمَّا ابْنُ الإِنْسَانِ فَلَيْسَ لَهُ أَيْنَ يُسْنِدُ رَأْسَهُ».

וַיֹּאמֶר אֵלָיו יֵשׁוּעַ לַשׂוּעָלִים יֵשׁ־חוֹרִים וּלְעוֹף הַשָׁמַיִם קִנִּים וּבֶן־הָאָדָם אֵין לוֹ מָקוֹם לְהַנִּיחַ אֶת־רֹאשׁוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲁϥ ⲛⲓⲃⲁϣⲟⲣ ⲟⲩⲟⲛⲧⲟⲩ ⲃⲏⲃ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲓϩⲁⲗⲁϯ ⲛ̀ⲧⲉ ⲧⲫⲉ ⲟⲩⲟⲛⲧⲟⲩ ⲙⲁⲛ̀ⲟⲩⲟϩ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲙ̀ⲙⲟⲛⲧⲉϥ ⲙⲁⲛⲣⲉⲕϫⲱϥ ⲉ̀ⲣⲟϥ

And Jesus said to him: The foxes have holes, and the birds of (the) heaven have nests; but (the) Son of (the) man hath not where to lay his head.'

Και λεγει προς αυτον ο Ιησους· Αι αλωπεκες εχουσι φωλεας και τα πετεινα του ουρανου κατοικιας, ο δε Υιος του ανθρωπου δεν εχει που να κλινη την κεφαλην.

وَقَالَ لَهُ آخَرُ مِنْ تَلاَمِيذِهِ: «يَا سَيِّدُ، ائْذَنْ لِي أَنْ أَمْضِيَ أَوَّلًا وَأَدْفِنَ أَبِي».

וְאִישׁ אַחֵר מִן־הַתַּלְמִידִים אָמַר אֵלָיו אֲדֹנִי הַנִּיחָה־לִּי וְאֵלֵךְ בָּרִאשׁוֹנָה לִקְבֹּר אֶת־אָבִי׃

Ⲕⲉⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ⲙⲁⲉⲣϣⲓϣⲓ ⲛⲏⲓ ⲛ̀ϣⲟⲣⲡ ⲛ̀ⲧⲁϣⲉ ⲛⲏⲓ ⲛ̀ⲧⲁⲑⲱⲙⲥ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲱⲧ

And another of his disciples said to him: My Lord, give me authority first to go and bury my father.'

Αλλος δε εκ των μαθητων αυτου ειπε προς αυτον· Κυριε, συγχωρησον μοι να υπαγω πρωτον και να θαψω τον πατερα μου.

فَقَالَ لَهُ يَسُوعُ: «اتْبَعْنِي، وَدَعِ الْمَوْتَى يَدْفِنُونَ مَوْتَاهُمْ».

וַיֹּאמֶר אֵלָיו יֵשׁוּעַ לֵךְ אַחֲרָי וְהַנַּח לַמֵּתִים לִקְבֹּר אֶת־מֵתֵיהֶם׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲭⲁ ⲛⲓⲣⲉϥⲙⲱⲟⲩⲧ ⲙⲁⲣⲟⲩⲑⲱⲙⲥ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲣⲉϥⲙⲱⲟⲩⲧ

But Jesus said to him: Walk after me; and leave the dead, let them bury their dead.'

Ο δε Ιησους ειπε προς αυτον· Ακολουθει μοι και αφες τους νεκρους να θαψωσι τους εαυτων νεκρους.

تهدئة العاصفة

وَلَمَّا دَخَلَ السَّفِينَةَ تَبِعَهُ تَلاَمِيذُهُ.

וַיֵּרֶד אֶל־הָאֳנִיָּה וַיֵּרְדוּ אִתּוֹ תַּלְמִידָיו׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲁⲗⲏⲓ ⲉ̀ⲡϫⲟⲓ ⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ

And (he) having entered into (the) ship, his disciples walked after him.

Και οτε εισηλθεν εις το πλοιον, ηκολουθησαν αυτον οι μαθηται αυτου.

وَإِذَا اضْطِرَابٌ عَظِيمٌ قَدْ حَدَثَ فِي الْبَحْرِ حَتَّى غَطَّتِ الأَمْوَاجُ السَّفِينَةَ، وَكَانَ هُوَ نَائِمًا.

וְהִנֵּה סַעַר גָּדוֹל הָיָה בַיָּם עַד־אֲשֶׁר כִּסּוּ הַגַּלִּים אֶת־הָאֳנִיָּה וְהוּא יָשֵׁן׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲙ̀ⲙⲟⲛⲙⲉⲛ ⲁϥϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲫⲓⲟⲙ ϩⲱⲥⲧⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓϩⲱⲓⲙⲓ ⲛ̀ⲧⲟⲩϩⲱⲃⲥ ⲙ̀ⲡⲓϫⲟⲓ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲛⲁϥⲛ̀ⲕⲟⲧ ⲡⲉ

And lo, there was a great storm in (the) sea, so that the waves covered the ship. And he was sleeping.

Και ιδου, τρικυμια μεγαλη εγεινεν εν τη θαλασση, ωστε το πλοιον εσκεπαζετο υπο των κυματων· αυτος δε εκοιματο.

فَتَقَدَّمَ تَلاَمِيذُهُ وَأَيْقَظُوهُ قَائِلِينَ: «يَا سَيِّدُ، نَجِّنَا فَإِنَّنَا نَهْلِكُ!»

וַיִּגְּשׁוּ אֵלָיו תַּלְמִידָיו וַיָּעִירוּ אוֹתוֹ לֵאמֹר הוֹשִׁיעֵנוּ אֲדֹנֵינוּ אָבָדְנוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲛⲉϩⲥⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡ⳪̅ ⲛⲁϩⲙⲉⲛ ⲧⲉⲛⲛⲁⲧⲁⲕⲟ

And they woke him, saying: Lord, save us; we shall perish.'

Και προσελθοντες οι μαθηται αυτου εξυπνισαν αυτον, λεγοντες· Κυριε, σωσον ημας, χανομεθα.

فَقَالَ لَهُمْ: «مَا بَالُكُمْ خَائِفِينَ يَا قَلِيلِي الإِيمَانِ؟» ثُمَّ قَامَ وَانْتَهَرَ الرِّيَاحَ وَالْبَحْرَ، فَصَارَ هُدُوٌ عَظِيمٌ.

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם קְטַנֵּי אֱמוּנָה מַה חֲרֵדִים אַתֶּם וַיָּקָם וַיִּגְעַר בָּרוּחוֹת וּבַיָּם וַתְּהִי דְּמָמָה רַבָּה׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲧⲉⲧⲉⲛϣⲟⲗϩ̅ ⲛ̀ϩⲏⲧ ⲛⲁ ⲡⲓⲕⲟⲩϫⲓ ⲛ̀ⲛⲁϩϯ ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲧⲁϥⲧⲱⲛϥ ⲁϥⲉⲣⲉⲡⲓⲧⲓⲙⲁⲛ ⲛ̀ⲛⲓⲑⲏⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲫⲓⲟⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥϣⲱⲡⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲛ̀ϫⲁⲙⲏ

And he said to them: Wherefore are ye doubtful, (ye) of [the] little faith?'Then having risen he rebuked the winds and (the) sea; and there was a great calm.

Και λεγει προς αυτους· Δια τι εισθε δειλοι, ολιγοπιστοι; Τοτε σηκωθεις επετιμησε τους ανεμους και την θαλασσαν, και εγεινε γαληνη μεγαλη.

فَتَعَجَّبَ النَّاسُ قَائِلِينَ: «أَيُّ إِنْسَانٍ هَذَا؟ فَإِنَّ الرِّيَاحَ وَالْبَحْرَ جَمِيعًا تُطِيعُهُ!»

וַיִּתְמְהוּ הָאֲנָשִׁים וַיֹּאמְרוּ מִי אֵפוֹא הוּא אֲשֶׁר גַּם־הָרוּחוֹת וְהַיָּם אֵלָיו יִשְׁמָעוּן׃

Ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲇⲉ ⲛⲁⲩⲉⲣϣⲫⲏⲣⲓ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲟⲩ ⲁϣ ⲛ̀ⲣⲏϯ ⲡⲉ ⲫⲁⲓ ⲛⲓⲑⲏⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲫⲓⲟⲙ ⲥⲉⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛⲁϥ

And the men were wondering, saying: What manner (of man) is this, because the winds and (the) sea obey him!'

Οι δε ανθρωποι εθαυμασαν, λεγοντες· Οποιος ειναι ουτος, οτι και οι ανεμοι και η θαλασσα υπακουουσιν εις αυτον;

طرد الشياطين

وَلَمَّا جَاءَ إِلَى الْعَبْرِ إِلَى كُورَةِ الْجِرْجَسِيِّينَ، اسْتَقْبَلَهُ مَجْنُونَانِ خَارِجَانِ مِنَ الْقُبُورِ هَائِجَانِ جِدًّا، حَتَّى لَمْ يَكُنْ أَحَدٌ يَقْدِرُ أَنْ يَجْتَازَ مِنْ تِلْكَ الطَّرِيقِ.

וַיְהִי כְּבֹאוֹ אֶל־עֵבֶר הַיָּם אֶל־אֶרֶץ הַגַּדְרִיִּם וַיִּפְגְּשׁוּהוּ שְׁנֵי אֲנָשִׁים אֲחוּזֵי שֵׁדִים יֹצְאִים מִבָּתֵּי הַקְּבָרוֹת וְהֵמָּה רַגְזָנִים מְאֹד עַד אֲשֶׁר לֹא־יָכֹל אִישׁ לַעֲבֹר בַּדֶּרֶךְ הַהוּא׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲙⲏⲣ ⲉ̀ⲧⲭⲱⲣⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲅⲉⲣⲅⲉⲥⲏⲛⲟⲥ ⲁⲩⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ϩⲣⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲥⲛⲁⲩ ⲉⲣⲉ ⲛⲓⲓϧ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲉⲩⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲉⲙϩⲁⲩ ⲉⲩϩⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲙⲁϣⲱ ϩⲱⲥⲧⲉ ⲛ̀ⲧⲉϣⲧⲉⲙ ϩⲗⲓ ϣϫⲉⲙϫⲟⲙ ⲛ̀ⲥⲓⲛⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

And having come across to (the) country of (the) Gergesenes, two men came out to meet him having (lit. being) the demons with them, coming out of the sepulchres, very fierce so that no one could pass by that way.

Και οτε ηλθεν εις το περαν εις την χωραν των Γεργεσηνων, υπηντησαν αυτον δυο δαιμονιζομενοι εξερχομενοι εκ των μνημειων, αγριοι καθ' υπερβολην, ωστε ουδεις ηδυνατο να περαση δια της οδου εκεινης.

وَإِذَا هُمَا قَدْ صَرَخَا قَائِلَيْنِ: «مَا لَنَا وَلَكَ يَا يَسُوعُ ابْنَ اللهِ؟ أَجِئْتَ إِلَى هُنَا قَبْلَ الْوَقْتِ لِتُعَذِّبَنَا؟»

וְהִנֵּה הֵם צֹעֲקִים לֵאמֹר מָה לָּנוּ וָלָךְ יֵשׁוּעַ בֶּן הָאֱלֹהִים הֲבָאתָ הֲלֹם לְעַנּוֹתֵנוּ בְּלֹא עֵת׃

Ⲟⲩⲟϩ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁⲩⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁ̀ϧⲟⲕ ⲛⲉⲙⲁⲛ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫϯ ⲉⲧⲁⲕⲓ̀ ⲉⲙⲛⲁⲓ ⲉ̀ⲧⲁⲕⲟⲛ ⲙ̀ⲡⲁⲧⲉ ⲡⲉⲛⲥⲏⲟⲩ ϣⲱⲡⲓ

And lo, they cried out, saying: What (hast) thou with us, Son of God? Camest thou hither to destroy us before that it is our time?'

Και ιδου, εκραξαν λεγοντες· Τι ειναι μεταξυ ημων και σου, Ιησου, Υιε του Θεου; ηλθες εδω προ καιρου να μας βασανισης;

وَكَانَ بَعِيدًا مِنْهُمْ قَطِيعُ خَنَازِيرَ كَثِيرَةٍ تَرْعَى.

וְשָׁם עֵדֶר חֲזִירִים רַבִּים רֹעִים הָרְחֵק מֵהֶם׃

Ⲛⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲟϩⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ⲣⲓⲣ ⲉⲩⲟϣ ⲉⲩⲟⲩⲏⲟⲩ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲉⲩⲙⲟⲛⲓ

And there was a herd of many swine at a distance from them feeding.

Ητο δε μακραν απ' αυτων αγελη χοιρων πολλων βοσκομενη.

فَالشَّيَاطِينُ طَلَبُوا إِلَيْهِ قَائِلِينَ: «إِنْ كُنْتَ تُخْرِجُنَا، فَأْذَنْ لَنَا أَنْ نَذْهَبَ إِلَى قَطِيعِ الْخَنَازِيرِ».

וַיִּתְחַנֲנוּ אֵלָיו הַשֵׁדִים לֵאמֹר אִם תְּגָרֲשֵׁנוּ תְּנָה לָּנוּ לָבוֹא בְּעֵדֶר הַחֲזִירִים׃

Ⲛⲓⲓϧ ⲇⲉ ⲛⲁⲩϯϩⲟ ⲉⲣⲟϥ ⲡⲉ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲓⲥϫⲉ ⲭⲛⲁϩⲓⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟⲣⲡⲧⲉⲛ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲟϩⲓ ⲛ̀ⲣⲓⲣ

And the demons were beseeching him, saying: If thou wilt cast us out, send us into the herd of swine.'

Και οι δαιμονες παρεκαλουν αυτον, λεγοντες· Εαν μας εκβαλης, επιτρεψον εις ημας να απελθωμεν εις την αγελην των χοιρων.

فَقَالَ لَهُمُ: «امْضُوا». فَخَرَجُوا وَمَضَوْا إِلَى قَطِيعِ الْخَنَازِيرِ، وَإِذَا قَطِيعُ الْخَنَازِيرِ كُلُّهُ قَدِ انْدَفَعَ مِنْ عَلَى الْجُرُفِ إِلَى الْبَحْرِ، وَمَاتَ فِي الْمِيَاهِ.

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם לֵכוּ וַיֵּצְאוּ וַיָּבֹאוּ בְּעֵדֶר הַחֲזִירִים וְהִנֵּה הִשְׂתָּעֵר כָּל־עֵדֶר הַחֲזִירִים מִן־הַמּוֹרָד אֶל־הַיָּם וַיָּמוּתוּ בַּמָּיִם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲛⲓⲉ̀ϣⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ⲡⲓⲟϩⲓ ⲧⲏⲣϥ ⲛ̀ⲣⲓⲣ ⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲟⲩⲟⲓ ϧⲁⲧⲉⲛ ⲡⲓϫⲁϫⲣⲓⲙ ⲉ̀ϧⲣⲏⲓ ⲉ̀ⲫⲓⲟⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲙⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲙⲱⲟⲩ

And he said to them: Go.' And they having come out, went into the swine. And behold the whole herd of swine went with a rush by the precipice down to (the) sea, and they died in the waters.

Και ειπε προς αυτους· Υπαγετε. Και εκεινοι εξελθοντες υπηγαν εις την αγελην των χοιρων· και ιδου, ωρμησε πασα η αγελη των χοιρων κατα του κρημνου εις την θαλασσαν και απεθανον εν τοις υδασιν.

أَمَّا الرُّعَاةُ فَهَرَبُوا وَمَضَوْا إِلَى الْمَدِينَةِ، وَأَخْبَرُوا عَنْ كُلِّ شَيْءٍ، وَعَنْ أَمْرِ الْمَجْنُونَيْنِ.

וַיָּנוּסוּ הָרֹעִים וַיָּבֹאוּ הָעִירָה וַיַּגִּידוּ אֶת־הַכֹּל וְאֵת אֲשֶׁר נַעֲשָׂה לַאֲחוּזֵי הַשֵׁדִים׃

Ⲛⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲙⲟⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲁⲩⲫⲱⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ϯⲃⲁⲕⲓ ⲁⲩⲧⲁⲙⲱⲟⲩ ⲉ̀ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲛⲉⲙ ⲉⲑⲃⲉ ⲛⲏ ⲉⲧⲉ ⲛⲓⲓϧ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ

And they who fed them fled; and having gone to the city they told them everything, and concerning them who [had] the demons with them.

Οι δε βοσκοντες εφυγον και ελθοντες εις την πολιν, απηγγειλαν παντα και τα των δαιμονιζομενων.

فَإِذَا كُلُّ الْمَدِينَةِ قَدْ خَرَجَتْ لِمُلاَقَاةِ يَسُوعَ. وَلَمَّا أَبْصَرُوهُ طَلَبُوا أَنْ يَنْصَرِفَ عَنْ تُخُومِهِمْ.

וְהִנֵּה כָּל־הָעִיר יָצְאָה לִקְרַאת יֵשׁוּעַ וְכִרְאוֹתָם אֹתוֹ וַיְבַקְשׁוּ מִמֶּנּוּ לַעֲבֹר מִגְּבוּלָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ϯⲃⲁⲕⲓ ⲧⲏⲣⲥ ⲁⲥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ϩⲣⲉⲛ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲛⲁⲩϯϩⲟ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥⲟⲩⲱⲧⲉⲃ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩϭⲓⲏ

And lo, the whole city came out to meet Jesus. And having seen him, they were beseeching him that he should go away from their boundaries.

Και ιδου, πασα η πολις εξηλθεν εις συναντησιν του Ιησου, και ιδοντες αυτον παρεκαλεσαν να μεταβη απο των οριων αυτων.

إصحاح 9

شفاء مشلول

فَدَخَلَ السَّفِينَةَ وَاجْتَازَ وَجَاءَ إِلَى مَدِينَتِهِ.

וַיֵּרֶד בָּאֳנִיָּה וַיַּעֲבֹר וַיָּבֹא אֶל־עִירוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲁⲗⲏⲓ ⲉ̀ⲡϫⲟⲓ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲙⲏⲣ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲧⲉϥⲃⲁⲕⲓ

And having entered into (the) ship he came across; he came into his city.

Και εμβας εις το πλοιον, διεπερασε και ηλθεν εις την εαυτου πολιν.

وَإِذَا مَفْلُوجٌ يُقَدِّمُونَهُ إِلَيْهِ مَطْرُوحًا عَلَى فِرَاشٍ. فَلَمَّا رَأَى يَسُوعُ إِيمَانَهُمْ قَالَ لِلْمَفْلُوجِ: «ثِقْ يَا بُنَيَّ. مَغْفُورَةٌ لَكَ خَطَايَاكَ».

וְהִנֵּה הֵם מְבִיאִים אֵלָיו אִישׁ נְכֵה אֵבָרִים וְהוּא מֻשְׁכָּב עַל־הַמִּטָּה וַיְהִי כִּרְאוֹת יֵשׁוּעַ אֶת־אֱמוּנָתָם וַיֹּאמֶר אֶל־נְכֵה הָאֵבָרִים חֲזַק בְּנִי נִסְלְחוּ־לְךָ חַטֹּאתֶיךָ׃

Ⲟⲩⲟϩ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲉⲧⲁⲩⲓⲛⲓ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲟⲩⲁⲓ ⲉϥϣⲏⲗ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥϣⲧⲏⲟⲩⲧ ϩⲓϫⲉⲛ ⲟⲩϭⲗⲟϫ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲛⲁⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ⲡⲟⲩⲛⲁϩϯ ⲡⲉϫⲁϥ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧϣⲏⲗ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϫⲉ ϫⲉⲙⲛⲟⲙϯ ⲡⲁϣⲏⲣⲓ ⲛⲉⲕⲛⲟⲃⲓ ⲥⲉⲭⲏ ⲛⲁⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

And lo, they brought to him one paralysed and prostrate upon a bed, and Jesus having seen their faith, said to him who was paralysed: 'Be of good cheer, my son; thy sins are forgiven thee.'

Και ιδου, εφερον προς αυτον παραλυτικον κειμενον επι κλινης· και ιδων ο Ιησους την πιστιν αυτων, ειπε προς τον παραλυτικον· Θαρρει, τεκνον· συγκεχωρημεναι ειναι εις σε αι αμαρτιαι σου.

وَإِذَا قَوْمٌ مِنَ الْكَتَبَةِ قَدْ قَالُوا فِي أَنْفُسِهِمْ: «هَذَا يُجَدِّفُ!»

וְהִנֵּה אֲנָשִׁים מִן־הַסּוֹפְרִים אָמְרוּ בִלְבָבָם מְגַדֵּף הוּא׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ϩⲁⲛⲟⲩⲟⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛ̀ϧⲣⲏⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ϫⲉ ⲫⲁⲓ ϫⲉⲟⲩⲁ

And lo, some of the scribes said within themselves: This (man) blasphemeth.'

Και ιδου, τινες εκ των γραμματεων ειπον καθ' εαυτους· Ουτος βλασφημει.

فَعَلِمَ يَسُوعُ أَفْكَارَهُمْ، فَقَالَ: «لِمَاذَا تُفَكِّرُونَ بِالشَّرِّ فِي قُلُوبِكُمْ؟

וְיֵשׁוּעַ רָאָה אֶת־מַחְשְׁבֹתָם וַיֹּאמַר לָמָּה תַחְשְׁבוּ רָעָה בִּלְבַבְכֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲛⲁⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ⲛⲟⲩⲙⲟⲕⲙⲉⲕ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲧⲉⲧⲉⲛⲙⲟⲕⲙⲉⲕ ⲉ̀ϩⲁⲛⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲛⲉⲧⲉⲛϩⲏⲧ

And Jesus having seen their thoughts said: Wherefore think ye evil things in your hearts?

Και ιδων ο Ιησους τους διαλογισμους αυτων, ειπε· Δια τι σεις διαλογιζεσθε πονηρα εν ταις καρδιαις σας;

أَيُّمَا أَيْسَرُ، أَنْ يُقَالَ: مَغْفُورَةٌ لَكَ خَطَايَاكَ، أَمْ أَنْ يُقَالَ: قُمْ وَامْشِ؟

כִּי מָה הַנָּקֵל הֶאָמֹר נִסְלְחוּ־לְךָ חַטֹּאתֶיךָ אִם־אָמֹר קוּם הִתְהַלֵּךְ׃

Ⲟⲩ ⲅⲁⲣ ⲉⲑⲙⲟⲧⲉⲛ ⲉ̀ϫⲟⲥ ϫⲉ ⲛⲉⲕⲛⲟⲃⲓ ⲥⲉⲭⲏ ⲛⲁⲕ ⲉⲃⲟⲗ ϣⲁⲛ ⲉ̀ϫⲟⲥ ϫⲉ ⲧⲱⲛⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲙⲟϣⲓ

For what is easy to say: "Thy sins are forgiven thee;" or to say: "Rise, and walk?"

Διοτι τι ειναι ευκολωτερον, να ειπω, Συγκεχωρημεναι ειναι αι αμαρτιαι σου, η να ειπω, Εγερθητι και περιπατει;

وَلكِنْ لِكَيْ تَعْلَمُوا أَنَّ لابْنِ الإِنْسَانِ سُلْطَانًا عَلَى الأَرْضِ أَنْ يَغْفِرَ الْخَطَايَا». حِينَئِذٍ قَالَ لِلْمَفْلُوجِ: «قُمِ احْمِلْ فِرَاشَكَ وَاذْهَبْ إِلَى بَيْتِكَ!»

אַךְ לְמַעַן תֵּדְעוּן כִּי בֶן־הָאָדָם יֶשׁ־לוֹ הַשָׁלְטָן בָּאָרֶץ לִסְלֹחַ לַחֲטָאִים וַיֹּאמֶר אֶל־נְכֵה הָאֵבָרִים קוּם שָׂא אֶת־מִטָּתְךָ וְלֶךְ־לְךָ אֶל־בֵּיתֶך׃

Ϩⲓⲛⲁ ⲇⲉ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲙⲓ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲉⲣϣⲓϣⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲉ̀ⲭⲁ ⲛⲟⲃⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧϣⲏⲗ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϫⲉ ⲧⲱⲛⲕ ⲱⲗⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲕϭⲗⲟϫ ⲟⲩⲟϩ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲉ̀ⲡⲉⲕⲏⲓ

But that ye may know that (the) Son of (the) man hath authority to forgive sin upon the earth;'then he said to him who was paralysed: 'Rise, take up thy bed, and go to thy house.'

Αλλα δια να γνωρισητε οτι εξουσιαν εχει ο Υιος του ανθρωπου επι της γης να συγχωρη αμαρτιας, τοτε λεγει προς τον παραλυτικον· Εγερθεις σηκωσον την κλινην σου και υπαγε εις τον οικον σου.

فَقَامَ وَمَضَى إِلَى بَيْتِهِ.

וַיָּקָם וַיֵּלֶךְ לְבֵיתוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲱⲛϥ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲡⲉϥⲏⲓ

And he arose, he went to his house.

Και εγερθεις ανεχωρησεν εις τον οικον αυτου.

فَلَمَّا رَأَى الْجُمُوعُ تَعَجَّبُوا وَمَجَّدُوا اللهَ الَّذِي أَعْطَى النَّاسَ سُلْطَانًا مِثْلَ هَذَا.

וַהֲמוֹן הָעָם רָאוּ וַיִּשְׁתּוֹמֲמוּ וַיְשַׁבְּחוּ אֶת־הָאֱלֹהִים אֲשֶׁר נָתַן שָׁלְטָן כָּזֶה לִבְנֵי אָדָם׃

Ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲁⲩⲉⲣϩⲟϯ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩϯⲱⲟⲩ ⲙ̀ⲫϯ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϯⲉⲣϣⲓϣⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ

And the multitudes having seen, feared: and they glorified God, who gave authority thus to [the] men.

Ιδοντες δε οι οχλοι, εθαυμασαν και εδοξασαν τον Θεον, οστις εδωκε τοιαυτην εξουσιαν εις τους ανθρωπους.

دعوة مَتَّى

وَفِيمَا يَسُوعُ مُجْتَازٌ مِنْ هُنَاكَ، رَأَى إِنْسَانًا جَالِسًا عِنْدَ مَكَانِ الْجِبَايَةِ، اسْمُهُ مَتَّى. فَقَالَ لَهُ: «اتْبَعْنِي». فَقَامَ وَتَبِعَهُ.

וַיְהִי בַּעֲבֹר יֵשׁוּעַ מִשָׁם וַיַּרְא אִישׁ יֹשֵׁב בְּבֵית־הַמֶּכֶס וּשְׁמוֹ מַתָּי וַיֹּאמֶר אֵלָיו לְכָה אַחֲרָי וַיָּקָם וַיֵּלֶךְ אַחֲרָיו׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲥⲓⲛⲓⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁϥⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲉϥϩⲉⲙⲥⲓ ϩⲓ ⲟⲩⲧⲉⲗⲱⲛⲓⲟⲛ ⲉ̀ⲡⲉϥⲣⲁⲛ ⲡⲉ ⲙⲁⲧⲑⲉⲟⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲱⲛϥ ⲁϥⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱϥ

And Jesus passed from there, he saw a man sitting at a custom-house, whose name is Matthew; and he said to him: Walk after me.' And he arose, he walked after him.

Και διαβαινων ο Ιησους εκειθεν ειδεν ανθρωπον καθημενον εις το τελωνιον, Ματθαιον λεγομενον, και λεγει προς αυτον· Ακολουθει μοι. Και σηκωθεις ηκολουθησεν αυτον.

وَبَيْنَمَا هُوَ مُتَّكِئٌ فِي الْبَيْتِ، إِذَا عَشَّارُونَ وَخُطَاةٌ كَثِيرُونَ قَدْ جَاءُوا وَاتَّكَأُوا مَعَ يَسُوعَ وَتَلاَمِيذِهِ.

וַיְהִי בַּהֲסִבּוֹ בְּבֵיתוֹ וְהִנֵּה מוֹכְסִים וְחַטָּאִים רַבִּים בָּאוּ וַיָּסֵבּוּ עִם־יֵשׁוּעַ וְתַלְמִידָיו׃

Ⲉϥⲣⲟⲧⲉⲃ ⲇⲉ ϧⲉⲛ ⲡⲏⲓ ⲛ̀ⲥⲓⲙⲱⲛ ⲓⲥ ϩⲁⲛⲧⲉⲗⲱⲛⲏⲥ ⲁⲩⲓ̀ ⲁⲩⲣⲟⲑⲃⲟⲩ ⲛⲉⲙ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲉⲙ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ

And (as he is) sitting at meat in (the) house of Simon, lo, publicans came, they sat down to meat with Jesus and his disciples.

Και ενω εκαθητο εις την τραπεζαν εν τη οικια, ιδου, πολλοι τελωναι και αμαρτωλοι ελθοντες συνεκαθηντο μετα του Ιησου και των μαθητων αυτου.

فَلَمَّا نَظَرَ الْفَرِّيسِيُّونَ قَالُوا لِتَلاَمِيذِهِ: «لِمَاذَا يَأْكُلُ مُعَلِّمُكُمْ مَعَ الْعَشَّارِينَ وَالْخُطَاةِ؟»

וַיִּרְאוּ הַפְּרוּשִׁים וַיֹּאמְרוּ אֶל־תַּלְמִידָיו מַדּוּעַ יֹאכַל רַבְּכֶם עִם־הַמּוֹכְסִים וְהַחַטָּאִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲁⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛ̀ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉⲛⲣⲉϥϯⲥⲃⲱ ϥⲟⲩⲱⲙ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲧⲉⲗⲱⲛⲏⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲣⲉϥⲉⲣⲛⲟⲃⲓ

And the Pharisees having seen, were saying to his disciples: Wherefore eateth your Teacher with the publicans and the sinners?'

Και ιδοντες οι Φαρισαιοι ειπον προς τους μαθητας αυτου· Δια τι ο Διδασκαλος σας τρωγει μετα των τελωνων και αμαρτωλων;

فَلَمَّا سَمِعَ يَسُوعُ قَالَ لَهُمْ: «لاَ يَحْتَاجُ الأَصِحَّاءُ إِلَى طَبِيبٍ بَلِ الْمَرْضَى.

וַיִּשְׁמַע יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם הַחֲזָקִים אֵינָם צְרִיכִים לְרֹפֵא כִּי אִם־הַחוֹלִים׃

Ⲉⲧⲁϥⲥⲱⲧⲉⲙ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲛⲏ ⲉⲧϫⲟⲣ ⲥⲉⲉⲣⲭⲣⲓⲁ ⲁⲛ ⲙ̀ⲡⲓⲥⲏⲓⲛⲓ ⲁⲗⲗⲁ ⲛⲏ ⲉⲑⲙⲟⲕϩ

But Jesus having heard, said to them: They who are strong have not need of the physician, but they who are diseased.

Ο δε Ιησους ακουσας ειπε προς αυτους· Δεν εχουσι χρειαν ιατρου οι υγιαινοντες, αλλ' οι πασχοντες.

فَاذْهَبُوا وَتَعَلَّمُوا مَا هُوَ: إِنِّي أُرِيدُ رَحْمَةً لَا ذَبِيحَةً، لأَنِّي لَمْ آتِ لأَدْعُوَ أَبْرَارًا بَلْ خُطَاةً إِلَى التَّوْبَةِ».

וְאַתֶּם צְאוּ וְלִמְדוּ מָה הוּא שֶׁנֶּאֱמַר חֶסֶד חָפַצְתִּי וְלֹא זָבַח כִּי לֹא־בָאתִי לִקְרֹא אֶת־הַצַּדִּיקִים כִּי אִם־אֶת־הַחַטָּאִים לִתְשׁוּבָה׃

Ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲁⲣⲓⲉⲙⲓ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉ ⲟⲩⲛⲁⲓ ⲡⲉϯⲟⲩⲁϣϥ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲟⲩϣⲟⲩϣⲱⲟⲩϣⲓ ⲁⲛ ⲛⲉⲧⲁⲓⲓ̀ ⲅⲁⲣ ⲁⲛ ⲉ̀ⲑⲁϩⲉⲙ ⲛⲓⲑⲙⲏⲓ ⲁⲗⲗⲁ ⲛⲓⲣⲉϥⲉⲣⲛⲟⲃⲓ

But go, learn what it is--pity I wish for, and not sacrifice: for I came not to invite the righteous, but the sinners.'

Υπαγετε δε και μαθετε τι ειναι, Ελεον θελω και ουχι θυσιαν. Διοτι δεν ηλθον δια να καλεσω δικαιους αλλα αμαρτωλους εις μετανοιαν.

السؤال عن الصوم

حِينَئِذٍ أَتَى إِلَيْهِ تَلاَمِيذُ يُوحَنَّا قَائِلِينَ: «لِمَاذَا نَصُومُ نَحْنُ وَالْفَرِّيسِيُّونَ كَثِيرًا، وَأَمَّا تَلاَمِيذُكَ فَلَا يَصُومُونَ؟»

וַיִּגְּשׁוּ אֵלָיו תַּלְמִידֵי יוֹחָנָן וַיֹּאמְרוּ מַדּוּעַ אֲנַחְנוּ וְהַפְּרוּשִׁים צָמִים הַרְבֵּה וְתַלְמִידֶיךָ אֵינָם צָמִים׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲁ̀ⲛⲟⲛ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲧⲉⲛⲉⲣⲛⲏⲥⲧⲉⲩⲓⲛ ⲛ̀ϩⲁⲛⲙⲏϣ ⲛⲉⲕⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲇⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲥⲉⲉⲣⲛⲏⲥⲧⲉⲩⲓⲛ ⲁⲛ

Then came to him the disciples of John, saying: 'Wherefore do we and the Pharisees fast many (times), but thy disciples--they fast not?'

Τοτε ερχονται προς αυτον οι μαθηται του Ιωαννου, λεγοντες· Δια τι ημεις και οι Φαρισαιοι νηστευομεν πολλα, οι δε μαθηται σου δεν νηστευουσι;

فَقَالَ لَهُمْ يَسُوعُ: «هَلْ يَسْتَطِيعُ بَنُو الْعُرْسِ أَنْ يَنُوحُوا مَا دَامَ الْعَرِيسُ مَعَهُمْ؟ وَلكِنْ سَتَأْتِي أَيَّامٌ حِينَ يُرْفَعُ الْعَرِيسُ عَنْهُمْ، فَحِينَئِذٍ يَصُومُونَ.

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם יֵשׁוּעַ אֵיךְ יוּכְלוּ בְּנֵי הַחֻפָּה לְהִתְאַבֵּל בְּעוֹד הֶחָתָן עִמָּהֶם הִנֵּה יָמִים בָּאִים וְלֻקַּח מֵאִתָּם הֶחָתָן וְאָז יָצוּמוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙⲏ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲛ̀ⲛⲓϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲡⲁⲧϣⲉⲗⲉⲧ ⲉ̀ⲉⲣϩⲏⲃⲓ ϩⲱⲥ ⲉϥⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲡⲁⲧϣⲉⲗⲉⲧ ⲥⲉⲛⲏⲟⲩ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲉϩⲟⲟⲩ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁⲩϣⲁⲛⲱⲗⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲡⲁⲧϣⲉⲗⲉⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁⲣⲱⲟⲩ ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲩⲉ̀ⲉⲣⲛⲏⲥⲧⲉⲩⲓⲛ

And Jesus said to them: Is it possible for the sons of the bridegroom to mourn while the bridegroom is with them? but days come whenever the bridegroom shall be taken from them: then they shall fast.

Και ειπε προς αυτους ο Ιησους· Μηπως δυνανται οι υιοι του νυμφωνος να πενθωσιν, ενοσω ειναι μετ' αυτων ο νυμφιος; θελουσιν ομως ελθει ημεραι, οταν αφαιρεθη απ' αυτων ο νυμφιος, και τοτε θελουσι νηστευσει.

لَيْسَ أَحَدٌ يَجْعَلُ رُقْعَةً مِنْ قِطْعَةٍ جَدِيدَةٍ عَلَى ثَوْبٍ عَتِيقٍ، لأَنَّ الْمِلْءَ يَأْخُذُ مِنَ الثَّوْبِ، فَيَصِيرُ الْخَرْقُ أَرْدَأَ.

אֵין אָדָם מֵשִׂים טְלַאי חָדָשׁ עַל־שִׁמְלָה בָלָה כִּי יִנָּתֵק הַטְּלַאי מִן־הַשִּׂמְלָה וְיִתְרַחֵב הַקֶּרַע׃

Ⲙ̀ⲡⲁⲣⲉ ϩⲗⲓ ⲉⲗ ⲟⲩⲧⲱⲓⲥ ⲙ̀ⲃⲉⲣⲓ ⲛ̀ⲧⲉϥϩⲓⲧⲥ ⲉ̀ⲟⲩⲫⲉⲗϫⲓ ⲛ̀ϩⲃⲟⲥ ϣⲁⲥⲱⲗⲓ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲡⲉⲥⲙⲟϩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓ ⲡⲓϩⲃⲟⲥ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁⲣⲉ ⲟⲩⲫⲱϧ ϣⲱⲡⲓ ⲛ̀ϩⲟⲩⲟ

No one taketh up a piece of new cloth and putteth it on a torn garment; for (the new cloth) draweth away its filling up from the garment, and a rent becometh greater.

Και ουδεις βαλλει επιρραμμα αγναφου πανιου επι ιματιον παλαιον· διοτι αφαιρει το αναπληρωμα αυτου απο του ιματιου, και γινεται σχισμα χειροτερον.

وَلَا يَجْعَلُونَ خَمْرًا جَدِيدَةً فِي زِقَاقٍ عَتِيقَةٍ، لِئَلاَّ تَنْشَقَّ الزِّقَاقُ، فَالْخَمْرُ تَنْصَبُّ وَالزِّقَاقُ تَتْلَفُ. بَلْ يَجْعَلُونَ خَمْرًا جَدِيدَةً فِي زِقَاقٍ جَدِيدَةٍ فَتُحْفَظُ جَمِيعًا».

וְאֵין נוֹתְנִים יַיִן חָדָשׁ בְּנֹאדוֹת בָּלִים פֶּן־יִבָּקְעוּ הַנֹּאדוֹת וְהַיַּיִן יִשָׁפֵךְ וְהַנֹּאדוֹת יֹאבֵדוּ אֲבָל נוֹתְנִים אֶת־הַיַּיִן הֶחָדָשׁ בְּנֹאדוֹת חֲדָשִׁים וּשְׁנֵיהֶם יַחְדָּו יִשָׁמֵרוּ׃

Ⲟⲩⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲁⲩϩⲓ ⲏⲣⲡ ⲙ̀ⲃⲉⲣⲓ ⲉ̀ⲁⲥⲕⲟⲥ ⲛ̀ⲁⲡⲁⲥ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ϣⲁⲣⲉ ⲛⲓⲁⲥⲕⲟⲥ ⲫⲱϧ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁⲣⲉ ⲡⲓⲏⲣⲡ ⲫⲱⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁⲣⲉ ⲛⲓⲁⲥⲕⲟⲥ ⲧⲁⲕⲟ ⲁⲗⲗⲁ ϣⲁⲩϩⲓ ⲏⲣⲡ ⲙ̀ⲃⲉⲣⲓ ⲉ̀ⲁⲥⲕⲟⲥ ⲙ̀ⲃⲉⲣⲓ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁⲩϥⲓ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲉⲣⲏⲟⲩ

Neither do they put new wine into old bottles: otherwise the bottles are rent, and the wine is poured out, and the bottles perish: but they put new wine into new bottles, and they support one another.'

Ουδε βαλλουσιν οινον νεον εις ασκους παλαιους· ει δε μη, σχιζονται οι ασκοι, και ο οινος εκχεεται και οι ασκοι φθειρονται· αλλα βαλλουσιν οινον νεον εις ασκους νεους, και αμφοτερα διατηρουνται.

إقامة ابنة يايرس وشفاء نازفة الدم

وَفِيمَا هُوَ يُكَلِّمُهُمْ بِهَذَا، إِذَا رَئِيسٌ قَدْ جَاءَ فَسَجَدَ لَهُ قَائِلًا: «إِنَّ ابْنَتِي الآنَ مَاتَتْ، لكِنْ تَعَالَ وَضَعْ يَدَكَ عَلَيْهَا فَتَحْيَا».

וַיְהִי הוּא מְדַבֵּר אֲלֵיהֶם אֶת־הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה וְהִנֵּה אַחַד הַשָּׂרִים בָּא וַיִּשְׁתַּחוּ־לוֹ וַיֹּאמַר עַתָּה זֶה מֵתָה בִתִּי בֹּא־נָא וְשִׂים אֶת־יָדְךָ עָלֶיהָ וְתִחְיֶה׃

Ⲛⲁⲓ ⲇⲉ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲓⲥ ⲟⲩⲁⲣⲭⲱⲛ ⲁϥⲓ ⲁϥⲟⲩⲱϣⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁ ⲧⲁϣⲉⲣⲓ ⲙⲟⲩ ϯⲛⲟⲩ ⲁⲗⲗⲁ ⲁⲙⲟⲩ ⲭⲁ ⲧⲉⲕϫⲓϫ ϩⲓϫⲱⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲥⲉ̀ⲱⲛϧ

And (as he is) saying these (things), lo, a ruler came, he worshipped him, saying:'My daughter died now: but come, lay thy hand upon her, and she shall live.'

Ενω αυτος ελαλει ταυτα προς αυτους, ιδου, αρχων τις ελθων προσεκυνει αυτον, λεγων οτι η θυγατηρ μου ετελευτησε προ ολιγου· αλλα ελθε και βαλε την χειρα σου επ' αυτην και θελει ζησει.

فَقَامَ يَسُوعُ وَتَبِعَهُ هُوَ وَتَلاَمِيذُهُ.

וַיָּקָם יֵשׁוּעַ וַיֵּלֶךְ אַחֲרָיו הוּא וְתַלְמִידָיו׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲱⲛϥ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁϥⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲛⲉⲙ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ

And Jesus arose, he walked after him and his disciples.

Και σηκωθεις ο Ιησους ηκολουθησεν αυτον και οι μαθηται αυτου.

وَإِذَا امْرَأَةٌ نَازِفَةُ دَمٍ مُنْذُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ سَنَةً قَدْ جَاءَتْ مِنْ وَرَائِهِ وَمَسَّتْ هُدْبَ ثَوْبِهِ،

וְהִנֵּה אִשָׁה זָבַת דָּם שְׁתֵּים עֶשְׂרֵה שָׁנָה נִגְּשָׁה מֵאַחֲרָיו וַתִּגַּע בִּכְנַף בִּגְדוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ⲟⲩⲥϩⲓⲙⲓ ⲉⲣⲉ ⲡⲉⲥⲥⲛⲟϥ ϣⲁⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲁⲣⲟⲥ ⲙ̀ⲓ̅ⲃ̅ ⲛ̀ⲣⲟⲙⲡⲓ ⲁⲥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲥⲁⲫⲁϩⲟⲩ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲁⲥϭⲓ ⲛⲉⲙ ⲡϣⲧⲁϯ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲉϥϩⲃⲟⲥ

And lo, a woman, having an issue of blood twelve years, came forth behind him, she touched (the) hem of his garment:

Και ιδου, γυνη αιμορροουσα δωδεκα ετη, πλησιασασα οπισθεν ηγγισε το ακρον του ιματιου αυτου·

لأَنَّهَا قَالَتْ فِي نَفْسِهَا: «إِنْ مَسَسْتُ ثَوْبَهُ فَقَطْ شُفِيتُ».

כִּי אָמְרָה בְּלִבָּהּ רַק אִם־אֶגַּע בְּבִגְדוֹ אִוָּשֵׁעַ׃

Ⲁⲥϫⲱ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛ̀ϧⲣⲏⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧⲥ ϫⲉ ⲙⲟⲛⲟⲛ ⲁⲓϣⲁⲛϭⲓ ⲛⲉⲙ ⲡϣⲧⲁϯ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲉϥϩⲃⲟⲥ ϯⲛⲁⲛⲟϩⲉⲙ

for she said in herself: I should only touch (the) hem of his garment, I shall be saved.'

διοτι ελεγε καθ' εαυτην, Εαν μονον εγγισω το ιματιον αυτου, θελω σωθη.

فَالْتَفَتَ يَسُوعُ وَأَبْصَرَهَا، فَقَالَ: «ثِقِي يَا ابْنَةُ، إِيمَانُكِ قَدْ شَفَاكِ». فَشُفِيَتِ الْمَرْأَةُ مِنْ تِلْكَ السَّاعَةِ.

וַיִּפֶן יֵשׁוּעַ וַיַּרְא אוֹתָהּ וַיֹּאמַר חִזְקִי בִתִּי אֱמוּנָתֵךְ הוֹשִׁיעָה לָּךְ וַתִּוָּשַׁע הָאִשָׁה מִן־הַשָׁעָה הַהִיא׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥⲫⲟⲛϩϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲟⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ϫⲉⲙⲛⲟⲙϯ ⲧⲁϣⲉⲣⲓ ⲡⲉⲛⲁϩϯ ⲡⲉⲧⲁϥⲛⲁϩⲙⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥⲟⲩϫⲁⲓ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲥϩⲓⲙⲓ ⲓⲥϫⲉⲛ ϯⲟⲩⲛⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

But Jesus having turned himself and having seen her, said: Be of good cheer, my daughter; thy faith saved thee.' And the woman was cured from that hour.

Ο δε Ιησους επιστραφεις και ιδων αυτην ειπε· Θαρρει, θυγατερ· η πιστις σου σε εσωσε. Και εσωθη η γυνη απο της ωρας εκεινης.

وَلَمَّا جَاءَ يَسُوعُ إِلَى بَيْتِ الرَّئِيسِ، وَنَظَرَ الْمُزَمِّرِينَ وَالْجَمْعَ يَضِجُّونَ،

וַיָּבֹא יֵשׁוּעַ אֶל־בֵּית הַשָּׂר וַיַּרְא אֶת הַמְחַלֲלִים בַּחֲלִילִים וְאֶת־הָעָם הַהוֹמֶה וַיֹּאמַר׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲏⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲁⲣⲭⲱⲛ ⲁϥⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲛⲓⲣⲉϥϫⲱⲟⲩⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲉⲩϣⲧⲉⲣⲑⲱⲣ

And Jesus having come into (the) house of the ruler, saw the singers, and the multitudes making a tumult.

Και ελθων ο Ιησους εις την οικιαν του αρχοντος και ιδων τους αυλητας και τον οχλον θορυβουμενον,

قَالَ لَهُمْ: «تَنَحَّوْا، فَإِنَّ الصَّبِيَّةَ لَمْ تَمُتْ لكِنَّهَا نَائِمَةٌ». فَضَحِكُوا عَلَيْهِ.

סוּרוּ מִפֹּה כִּי לֹא מֵתָה הַיַּלְדָּה אַךְ יְשֵׁנָה הִיא וַיִּשְׂחֲקוּ לוֹ׃

Ⲛⲁϥϫⲱ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲙⲱⲓⲛⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲙ̀ⲡⲉⲥⲙⲟⲩ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲁⲗⲟⲩ ⲁⲗⲗⲁ ⲁⲥⲛⲕⲟⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲩⲥⲱⲃⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲡⲉ

[For] he was saying: Come from there; for the child died not, but slept.' And they were mocking him.

λεγει προς αυτους· Αναχωρειτε· διοτι δεν απεθανε το κορασιον, αλλα κοιμαται. Και κατεγελων αυτον.

فَلَمَّا أُخْرِجَ الْجَمْعُ دَخَلَ وَأَمْسَكَ بِيَدِهَا، فَقَامَتِ الصَّبِيَّةُ.

וַיְהִי כַּאֲשֶׁר הוֹצִיאוּ אֶת־הָעָם מִשָׁם וַיָּבֹא הַבַּיְתָה וַיֹּאחֶז בְּיָדָהּ וַתָּקָם הַנַּעֲרָה׃

Ϩⲟⲧⲉ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥϩⲓ ⲡⲓⲙⲏϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲁϥⲁⲙⲟⲛⲓ ⲛ̀ⲧⲉⲥϫⲓϫ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥⲧⲱⲛⲥ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲁⲗⲟⲩ

But when he (had) put forth the multitude, he went in, he laid hold on her hand, and the child arose.

Οτε δε εξεβληθη ο οχλος, εισελθων επιασε την χειρα αυτης, και εσηκωθη το κορασιον.

فَخَرَجَ ذَلِكَ الْخَبَرُ إِلَى تِلْكَ الأَرْضِ كُلِّهَا.

וַתֵּצֵא הַשְׁמוּעָה הַזֹּאת בְּכָל־הָאָרֶץ הַהִיא׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁ ⲧⲉⲥⲥⲙⲏ ϣⲉ ⲛⲁⲥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲧⲏⲣϥ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

And her fame went out over all that land.

Και διεδοθη η φημη αυτη εις ολην την γην εκεινην.

شفاء أعميين

وَفِيمَا يَسُوعُ مُجْتَازٌ مِنْ هُنَاكَ، تَبِعَهُ أَعْمَيَانِ يَصْرَخَانِ وَيَقُولَانِ: «ارْحَمْنَا يَا ابْنَ دَاوُدَ!»

וַיַּעֲבֹר יֵשׁוּעַ מִשָׁם וַיֵּלְכוּ אַחֲרָיו שְׁנֵי אֲנָשִׁים עִוְרִים וְהֵמָּה צֹעֲקִים וְאֹמְרִים חָנֵּנוּ בֶּן־דָּוִד׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲃⲉⲗⲗⲉ ⲃ̅ ⲉⲩⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛⲁⲓ ⲛⲁⲛ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲇⲁⲩⲓⲇ

And Jesus coming from there, two blind men walked after him, crying out, saying: Pity us, Son of David.'

Και ενω ανεχωρει εκειθεν ο Ιησους, ηκολουθησαν αυτον δυο τυφλοι, κραζοντες και λεγοντες· Ελεησον ημας, υιε του Δαβιδ.

وَلَمَّا جَاءَ إِلَى الْبَيْتِ تَقَدَّمَ إِلَيْهِ الأَعْمَيَانِ، فَقَالَ لَهُمَا يَسُوعُ: «أَتُؤْمِنَانِ أَنِّي أَقْدِرُ أَنْ أَفْعَلَ هَذَا؟» قَالاَ لَهُ: «نَعَمْ، يَا سَيِّدُ!»

וּכְבוֹאוֹ הַבַּיְתָה נִגְּשׁוּ אֵלָיו הַעִוְרִים וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם יֵשׁוּעַ הֲמַאֲמִינִים אַתֶּם כִּי יֵשׁ־לְאֵל יָדִי לַעֲשׂוֹת זֹאת וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו הֵן אֲדֹנֵינוּ׃

Ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲇⲉ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲏⲓ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲃⲉⲗⲗⲉⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁϩϯ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ⲉ̀ⲉⲣ ⲫⲁⲓ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲥⲉ ⲡⲉⲛ⳪̅

And (he) having come into the house, the blind men came to him: and Jesus said to them: Believe ye that it is possible for me to do this? They said to him: Yea, our Lord.'

Και οτε εισηλθεν εις την οικιαν, επλησιασαν εις αυτον οι τυφλοι, και λεγει προς αυτους ο Ιησους· Πιστευετε οτι δυναμαι να καμω τουτο; Λεγουσι προς αυτον· Ναι, Κυριε.

حِينَئِذٍ لَمَسَ أَعْيُنَهُمَا قَائِلًا: «بِحَسَبِ إِيمَانِكُمَا لِيَكُنْ لَكُمَا».

וַיִּגַּע בְּעֵינֵיהֶם וַיֹּאמַר יְהִי לָכֶם כֶּאֱמוּנַתְכֶם׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥϭⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲟⲩⲃⲁⲗ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲕⲁⲧⲁ ⲡⲉⲧⲉⲛⲛⲁϩϯ ⲉⲥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ

Then he touched their eyes, saying: 'According to your faith it shall be done to you.'

Τοτε ηγγισε τους οφθαλμους αυτων, λεγων· Κατα την πιστιν σας ας γεινη εις εσας.

فَانْفَتَحَتْ أَعْيُنُهُمَا. فَانْتَهَرَهُمَا يَسُوعُ قَائِلًا: «انْظُرَا، لَا يَعْلَمْ أَحَدٌ!»

וַתִּפָּקַחְנָה עֵינֵיהֶם וַיִּגְעַר־בָּם יֵשׁוּעַ וַיֹּאמַר רְאוּ פֶּן־יִוָּדַע לְאִישׁ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲟⲩⲱⲛ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲟⲩⲃⲁⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϩⲟⲛϩⲉⲛ ⲛⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲛⲁⲩ ⲙ̀ⲡⲉⲛⲑⲣⲉ ϩⲗⲓ ⲉⲙⲓ

And their eyes opened: and Jesus ordered them, saying: See! let no one know (it).'

Και ηνοιχθησαν αυτων οι οφθαλμοι· προσεταξε δε αυτους εντονως ο Ιησους, λεγων· Προσεχετε, ας μη εξευρη τουτο μηδεις.

وَلكِنَّهُمَا خَرَجَا وَأَشَاعَاهُ فِي تِلْكَ الأَرْضِ كُلِّهَا.

וְהֵמָּה בְּצֵאתָם הִשְׁמִיעוּ אֶת־שָׁמְעוֹ בְּכָל־הָאָרֶץ הַהִיא׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁⲩⲥⲉⲣ ⲧⲉϥⲥⲙⲏ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲧⲏⲣϥ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

But they having come out, spread his fame abroad in all that land.

Αλλ' εκεινοι εξελθοντες διεφημισαν αυτον εν ολη τη γη εκεινη.

شفاء أخرس

وَفِيمَا هُمَا خَارِجَانِ، إِذَا إِنْسَانٌ أَخْرَسُ مَجْنُونٌ قَدَّمُوهُ إِلَيْهِ.

הֵמָּה יָצָאוּ וְהִנֵּה הֵבִיאוּ אֵלָיו אִישׁ אִלֵּם אֲחוּז שֵׁד׃

Ⲉϥⲛⲏⲟⲩ ⲇⲉ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁⲩⲓⲛⲓ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲟⲩⲉⲃⲟ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲇⲉⲙⲱⲛ ⲛⲉⲙⲁϥ

And (as he is) coming from there, lo, they brought to him a dumb (man) having (lit. being) a demon with him.

Ενω δε αυτοι εξηρχοντο, ιδου, εφεραν προς αυτον ανθρωπον κωφον δαιμονιζομενον·

فَلَمَّا أُخْرِجَ الشَّيْطَانُ تَكَلَّمَ الأَخْرَسُ، فَتَعَجَّبَ الْجُمُوعُ قَائِلِينَ: «لَمْ يَظْهَرْ قَطُّ مِثْلُ هَذَا فِي إِسْرَائِيلَ!»

וַיְגָרֶשׁ אֶת־הַשֵׁד וְהָאִלֵּם הֵחֵל לְדַבֵּר וַיִּתְמַהּ הֲמוֹן הָאֲנָשִׁים וַיֹּאמְרוּ מֵעוֹלָם לֹא־נִרְאֲתָה כָזֹאת בְּיִשְׂרָאֵל׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥϩⲓ ⲡⲓⲇⲉⲙⲱⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁϥⲥⲁϫⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲉⲃⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲩⲉⲣϣⲫⲏⲣⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉ ϩⲗⲓ ⲟⲩⲟⲛϩϥ ⲉ̀ⲛⲉϩ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲥ̅ⲗ̅

And (he) having cast out the demon, the dumb spake: and the multitudes were wondering, saying: 'Nothing ever appeared (lit. manifested him) thus in Israel.'

και αφου εξεβληθη το δαιμονιον, ελαλησεν ο κωφος, και εθαυμασαν οι οχλοι, λεγοντες οτι ποτε δεν εφανη τοιουτον εν τω Ισραηλ.

أَمَّا الْفَرِّيسِيُّونَ فَقَالُوا: «بِرَئِيسِ الشَّيَاطِينِ يُخْرِجُ الشَّيَاطِينَ!»

וְהַפְּרוּשִׁים אָמְרוּ עַל־יְדֵי שַׂר הַשֵׁדִים מְגָרֵשׁ הוּא אֵת הַשֵׁדִים׃

Ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲇⲉ ⲛⲁⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲣⲭⲱⲛ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲇⲉⲙⲱⲛ ⲁϥϩⲓⲟⲩⲓ̀ ⲛ̀ⲛⲓⲇⲉⲙⲱⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

But the Pharisees were saying, that by (lit. in) (the) ruler of the demons he cast out the demons.

Οι δε Φαρισαιοι ελεγον· Δια του αρχοντος των δαιμονιων εκβαλλει τα δαιμονια.

الْفَعَلَة قليلون

وَكَانَ يَسُوعُ يَطُوفُ الْمُدُنَ كُلَّهَا وَالْقُرَى يُعَلِّمُ فِي مَجَامِعِهَا، وَيَكْرِزُ بِبِشَارَةِ الْمَلَكُوتِ، وَيَشْفِي كُلَّ مَرَضٍ وَكُلَّ ضُعْفٍ فِي الشَّعْبِ.

וַיָּסָב יֵשׁוּעַ בְּכָל־הֶעָרִים וְהַכְּפָרִים וַיְלַמֵּד בִּכְנֵסִיּוֹתֵיהֶם וַיְבַשֵּׂר בְּשׂוֹרַת הַמַּלְכוּת וַיְרַפֵּא כָּל־מַחֲלָה וְכָל־מַדְוֶה בָּעָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁϥⲕⲱϯ ⲡⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ⲛⲓⲃⲁⲕⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲓϯⲙⲓ ⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲥⲩⲛⲁⲅⲱⲅⲏ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥϩⲓⲱⲓϣ ⲙ̀ⲡⲓⲉⲩⲁⲅⲅⲉⲗⲓⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ⲉ̀ϣⲱⲛⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲛⲉⲙ ⲓⲁⲃⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ

And Jesus was going round all the cities and the villages, teaching in their synagogues, and preaching the gospel of the kingdom, and healing every sickness and every disease.

Και περιηρχετο ο Ιησους τας πολεις πασας και τας κωμας, διδασκων εν ταις συναγωγαις αυτων και κηρυττων το ευαγγελιον της βασιλειας και θεραπευων πασαν νοσον και πασαν ασθενειαν εν τω λαω.

وَلَمَّا رَأَى الْجُمُوعَ تَحَنَّنَ عَلَيْهِمْ، إِذْ كَانُوا مُنْزَعِجِينَ وَمُنْطَرِحِينَ كَغَنَمٍ لَا رَاعِيَ لَهَا.

וּבִרְאוֹתוֹ אֶת־הַהֲמֹנִים נִכְמְרוּ רַחֲמָיו עֲלֵיהֶם כִּי הֵם מִתְעַלְּפִים וְנִדָּחִים כַּצֹּאן אֲשֶׁר אֵין־לָהֶם רֹעֶה׃

Ⲉⲧⲁϥⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⲉ̀ⲛⲓⲙⲏϣ ⲁϥϣⲉⲛϩⲏⲧ ϧⲁⲣⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲛⲁⲩⲥⲟⲣⲉⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲩⲣⲟϫⲡ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ϩⲁⲛⲉⲥⲱⲟⲩ ⲙ̀ⲙⲟⲛⲧⲟⲩ ⲙⲁⲛⲉⲥⲱⲟⲩ

But having seen the multitudes he had compassion upon them, because they were going astray and were being scattered as sheep not having a shepherd.

Ιδων δε τους οχλους, εσπλαγχνισθη δι' αυτους, διοτι ησαν εκλελυμενοι και εσκορπισμενοι ως προβατα μη εχοντα ποιμενα.

حِينَئِذٍ قَالَ لِتَلاَمِيذِهِ: «الْحَصَادُ كَثِيرٌ وَلكِنَّ الْفَعَلَةَ قَلِيلُونَ.

אָז יְדַבֵּר לְתַלְמִידָיו וַיֹּאמַר רַב הַקָּצִיר וְהַפֹּעֲלִים מְעַטִּים׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛ̀ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϫⲉ ⲡⲓⲱⲥϧ ⲙⲉⲛ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲡⲉ ⲛⲓⲉⲣⲅⲁⲧⲏⲥ ⲇⲉ ϩⲁⲛⲕⲟⲩϫⲓ ⲛⲉ

Then he said to his disciples The harvest indeed is great, but the labourers are few.

Τοτε λεγει προς τους μαθητας αυτου· Ο μεν θερισμος πολυς, οι δε εργαται ολιγοι·

فَاطْلُبُوا مِنْ رَبِّ الْحَصَادِ أَنْ يُرْسِلَ فَعَلَةً إِلَى حَصَادِهِ».

לָכֵן הִתְחַנֲנוּ אֶל־בַּעַל הַקָּצִיר לִשְׁלֹחַ פֹּעֲלִים לִקְצִירוֹ׃

Ⲧⲱⲃϩ ⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲡ⳪̅ ⲙ̀ⲡⲓⲱⲥϧ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥⲧⲁⲟⲩⲟ ⲛ̀ϩⲁⲛⲉⲣⲅⲁⲧⲏⲥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ⲡⲉϥⲱⲥϧ

Pray, then, (the) Lord of the harvest that he send labourers forth to his harvest.'

παρακαλεσατε λοιπον τον κυριον του θερισμου, δια να αποστειλη εργατας εις τον θερισμον αυτου.

إصحاح 10

إرسال الاثني عشر

ثُمَّ دَعَا تَلاَمِيذَهُ الاثْنَيْ عَشَرَ وَأَعْطَاهُمْ سُلْطَانًا عَلَى أَرْوَاحٍ نَجِسَةٍ حَتَّى يُخْرِجُوهَا، وَيَشْفُوا كُلَّ مَرَضٍ وَكُلَّ ضُعْفٍ.

וַיִּקְרָא אֵלָיו אֶת־שְׁנֵים עָשָׂר תַּלְמִידָיו וַיִּתֵּן לָהֶם שָׁלְטָן עַל־רוּחוֹת הַטֻּמְאָה לְגָרֲשֵׁם וְלִרְפּוֹא כָּל־חֳלִי וְכָל־מַדְוֶה׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲡⲓⲓ̅ⲃ̅ ⲙ̀ⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁϥϯⲉⲣϣⲓϣⲓ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲓⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲛ̀ⲁⲕⲁⲑⲁⲣⲧⲟⲛ ϩⲱⲥⲧⲉ ⲉ̀ϩⲓⲧⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ⲉ̀ϣⲱⲛⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲛⲉⲙ ⲓⲁⲃⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ

And having called the twelve disciples, he gave authority to them over the unclean spirits, to cast them out, and to heal every sickness and every disease.

Και προσκαλεσας τους δωδεκα μαθητας αυτου, εδωκεν εις αυτους εξουσιαν κατα πνευματων ακαθαρτων, ωστε να εκβαλλωσιν αυτα και να θεραπευωσι πασαν νοσον και πασαν ασθενειαν.

وَأَمَّا أَسْمَاءُ الاثْنَيْ عَشَرَ رَسُولًا فَهِيَ هَذِهِ: اَلأَوَّلُ سِمْعَانُ الَّذِي يُقَالُ لَهُ بُطْرُسُ، وَأَنْدَرَاوُسُ أَخُوهُ. يَعْقُوبُ بْنُ زَبْدِي، وَيُوحَنَّا أَخُوهُ.

וְאֵלֶּה שְׁמוֹת שְׁנֵים עָשָׂר הַשְׁלִיחִים הָרִאשׁוֹן שִׁמְעוֹן הַנִּקְרָא פֶטְרוֹס וְאַנְדְּרַי אָחִיו יַעֲקֹב בֶּן־זַבְדַּי וְיוֹחָנָן אָחִיו׃

Ⲫⲣⲁⲛ ⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲓⲓ̅ⲃ̅ ⲛ̀ⲁⲡⲟⲥⲧⲟⲗⲟⲥ ⲛⲁⲓ ⲛⲉ ⲡⲓϩⲟⲩⲓⲧ ⲡⲉ ⲥⲓⲙⲱⲛ ⲫⲏ ⲉⲧⲟⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲁⲛⲇⲣⲉⲁⲥ ⲡⲉϥⲥⲟⲛ ⲓⲁⲕⲱⲃⲟⲥ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛⲍⲉⲃⲉⲇⲉⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲡⲉϥⲥⲟⲛ

Now the names (lit. name) of the twelve apostles are these: the first is Simon, who is called Peter,' and Andrew his brother; James (the) son of Zebedee, and John his brother;

Τα δε ονοματα των δωδεκα αποστολων ειναι ταυτα· πρωτος Σιμων ο λεγομενος Πετρος και Ανδρεας ο αδελφος αυτου, Ιακωβος ο του Ζεβεδαιου και Ιωαννης ο αδελφος αυτου,

فِيلُبُّسُ، وَبَرْثُولَمَاوُسُ. تُومَا، وَمَتَّى الْعَشَّارُ. يَعْقُوبُ بْنُ حَلْفَى، وَلَبَّاوُسُ الْمُلَقَّبُ تَدَّاوُسَ.

פִילִפּוֹס וּבַר־תַּלְמַי תּוֹמָא וּמַתַּי הַמּוֹכֵס יַעֲקֹב בֶּן־חַלְפַי וְ לַבַּי הַמְכֻנֶּה תַדָּי׃

Ⲫⲓⲗⲓⲡⲡⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲃⲁⲣⲑⲟⲗⲟⲙⲉⲟⲥ ⲑⲱⲙⲁⲥ ⲛⲉⲙ ⲙⲁⲧⲑⲉⲟⲥ ⲡⲓⲧⲉⲗⲱⲛⲏⲥ ⲓⲁⲕⲱⲃⲟⲥ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲁⲗⲫⲉⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲑⲁⲇⲇⲉⲟⲥ

Philip, and Bartholomew; Thomas, and Matthew the publican; James (the) son of Alphaeus, and Thaddaeus;

Φιλιππος και Βαρθολομαιος, Θωμας και Ματθαιος ο τελωνης, Ιακωβος ο του Αλφαιου και Λεββαιος ο επονομασθεις Θαδδαιος,

سِمْعَانُ الْقَانَوِيُّ، وَيَهُوذَا الإِسْخَرْيُوطِيُّ الَّذِي أَسْلَمَهُ.

שִׁמְעוֹן הַקַּנָּי וִיהוּדָה אִישׁ־קְרִיּוֹת הוּא הַמֹּסֵר אֹתוֹ׃

Ⲥⲓⲙⲱⲛ ⲡⲓⲭⲁⲛⲁⲛⲉⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲓⲟⲩⲇⲁⲥ ⲡⲓⲥⲕⲁⲣⲓⲱⲧⲏⲥ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁⲧⲏⲓϥ

Simon the Cananaean, and Judas Iscariot, who will deliver him (up).

Σιμων ο Κανανιτης και ο Ιουδας ο Ισκαριωτης, οστις και παρεδωκεν αυτον.

هَؤُلاَءِ الاثْنَا عَشَرَ أَرْسَلَهُمْ يَسُوعُ وَأَوْصَاهُمْ قَائِلًا: «إِلَى طَرِيقِ أُمَمٍ لَا تَمْضُوا، وَإِلَى مَدِينَةٍ لِلسَّامِرِيِّينَ لَا تَدْخُلُوا.

אֶת־שְׁנֵים הֶעָשָׁר הָאֵלֶּה שָׁלַח יֵשׁוּעַ וַיְצַו אֹתָם לֵאמֹר אֶל־דֶּרֶךְ הַגּוֹיִם אַל־תֵּלֵכוּ וְאֶל־עִיר הַשֹׁמְרוֹנִים אַל־תָּבֹאוּ׃

Ⲡⲓⲓ̅ⲃ̅ ⲁϥⲟⲩⲟⲣⲡⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ⲁϥϩⲟⲛϩⲉⲛ ⲛⲱⲟⲩ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣϣⲉ ⲉ̀ⲫⲙⲱⲓⲧ ⲛ̀ⲛⲓⲉⲑⲛⲟⲥ ⲟⲩⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣϣⲉ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲃⲁⲕⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲥⲁⲙⲁⲣⲓⲧⲏⲥ

These (lit, the) twelve Jesus sent, having ordered them, saying: Go not to (the) road of the Gentiles, nor enter city of the Samaritans.

Τουτους τους δωδεκα απεστειλεν ο Ιησους και παρηγγειλεν εις αυτους, λεγων· Εις οδον εθνων μη υπαγητε, και εις πολιν Σαμαρειτων μη εισελθητε·

بَلِ اذْهَبُوا بِالْحَرِيِّ إِلَى خِرَافِ بَيْتِ إِسْرَائِيلَ الضَّالَّةِ.

לְכוּ אֶל־הַצֹּאן הָאֹבְדוֹת אֲשֶׁר לְבֵית־יִשְׂרָאֵל׃

Ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ⲉ̀ϩⲁⲛⲉⲥⲱⲟⲩ ⲉⲧⲥⲱⲣⲉⲙ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲏⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲥ̅ⲗ̅

But go ye rather to the stray sheep of (the) house of Israel.

υπαγετε δε μαλλον προς τα προβατα τα απολωλοτα του οικου Ισραηλ.

وَفِيمَا أَنْتُمْ ذَاهِبُونَ اكْرِزُوا قَائِلِينَ: إِنَّهُ قَدِ اقْتَرَبَ مَلَكُوتُ السَّمَاوَاتِ.

וּבְלֶכְתְּכֶם קִרְאוּ לֵאמֹר מַלְכוּת הַשָׁמַיִם קָרְבָה לָבוֹא׃

Ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲙⲟϣⲓ ⲇⲉ ϩⲓⲱⲓϣ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲥϧⲱⲛⲧ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

And (as ye are) walking, preach, saying that the kingdom of the heavens approached.

Και υπαγοντες κηρυττετε, λεγοντες οτι επλησιασεν η βασιλεια των ουρανων.

اِشْفُوا مَرْضَى. طَهِّرُوا بُرْصًا. أَقِيمُوا مَوْتَى. أَخْرِجُوا شَيَاطِينَ. مَجَّانًا أَخَذْتُمْ، مَجَّانًا أَعْطُوا.

רִפְאוּ אֵת הַחוֹלִים טַהֲרוּ אֵת הַמְּצֹרָעִים הָקִימוּ אֵת הַמֵּתִים וְאֵת הַשֵׁדִים גָּרֵשׁוּ חִנָּם לְקַחְתֶּם חִנָּם תִּתֵּנוּ׃

Ⲛⲏ ⲉⲧϣⲱⲛⲓ ⲁⲣⲓⲫⲁϧⲣⲓ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲛⲓⲣⲉϥⲙⲱⲟⲩⲧ ⲙⲁⲧⲟⲩⲛⲟⲥⲟⲩ ⲛⲓⲕⲁⲕⲥⲉϩⲧ ⲙⲁⲧⲟⲩⲃⲱⲟⲩ ⲛⲓⲇⲉⲙⲱⲛ ϩⲓⲧⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛϭⲓ ⲛ̀ϫⲓⲛϫⲏ ⲙⲟⲓ ⲛ̀ϫⲓⲛϫⲏ

Them who are sick, heal; the dead, raise; the lepers, cleanse; the demons, cast out: ye received freely, give freely.

Ασθενουντας θεραπευετε, λεπρους καθαριζετε, νεκρους εγειρετε, δαιμονια εκβαλλετε· δωρεαν ελαβετε, δωρεαν δοτε.

لَا تَقْتَنُوا ذَهَبًا وَلَا فِضَّةً وَلَا نُحَاسًا فِي مَنَاطِقِكُمْ،

לֹא־תִקְחוּ זָהָב וְלֹא כֶסֶף וְלֹא נְחשֶׁת בַּחֲגוֹרֵיכֶם׃

Ⲙ̀ⲡⲉⲣⲭⲁ ⲛⲟⲩⲃ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲟⲩⲇⲉ ϩⲁⲧ ⲟⲩⲇⲉ ϩⲟⲙⲧ ϧⲉⲛ ⲛⲉⲧⲉⲛⲙⲟϫϧ

Put not gold for you, nor silver, nor brass in your girdles;

Μη εχετε χρυσον μηδε αργυρον μηδε χαλκον εις τας ζωνας σας,

وَلَا مِزْوَدًا لِلطَّرِيقِ وَلَا ثَوْبَيْنِ وَلَا أَحْذِيَةً وَلَا عَصًا، لأَنَّ الْفَاعِلَ مُسْتَحِقٌ طَعَامَهُ.

וְלֹא תַרְמִיל לַדֶּרֶךְ וְלֹא שְׁתֵּי כֻתָּנוֹת וְלֹא נַעֲלַיִם וְלֹא מַטֶּה כִּי־רָאוּי לַפֹּעֵל דֵּי מִחְיָתוֹ׃

Ⲟⲩⲇⲉ ⲡⲏⲣⲁ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϩⲓ ⲫⲙⲱⲓⲧ ⲟⲩⲇⲉ ϣⲑⲏⲛ ⲥⲛⲟⲩϯ ⲟⲩⲇⲉ ⲑⲱⲟⲩⲓ ⲟⲩⲇⲉ ϣⲃⲱⲧ ⲡⲓⲉⲣⲅⲁⲧⲏⲥ ⲅⲁⲣ ϥⲉⲙⲡϣⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥϧⲣⲉ

nor (take) scrip for you on (the) road, nor two coats, nor shoe, nor staff: for the labourer is worthy of his food.

μη σακκιον δια την οδον μηδε δυο χιτωνας μηδε υποδηματα μηδε ραβδον· διοτι ο εργατης ειναι αξιος της τροφης αυτου.

«وَأَيَّةُ مَدِينَةٍ أَوْ قَرْيَةٍ دَخَلْتُمُوهَا فَافْحَصُوا مَنْ فِيهَا مُسْتَحِقٌ، وَأَقِيمُوا هُنَاكَ حَتَّى تَخْرُجُوا.

וְכָל־עִיר וּכְפָר אֲשֶׁר תָּבֹאוּ שָׁמָּה דִּרְשׁוּ מִי הוּא הָגוּן לָזֶה בְּתוֹכָהּ וְשָׁם שְׁבוּ עַד צֵאתְכֶם׃

Ϯⲃⲁⲕⲓ ⲇⲉ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉⲣⲟⲥ ⲓⲉ ⲡⲓϯⲙⲓ ϣⲓⲛⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧⲥ ϫⲉ ⲛⲓⲙ ⲡⲉⲧⲉⲙⲡϣⲁ ⲟⲩⲟϩ ϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ϣⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ

And the city which ye will go into or the village,--ask in it who is worthy; and abide there until ye go thence.

Εις οποιαν δε πολιν η κωμην εισελθητε, εξετασατε τις ειναι αξιος εν αυτη, και εκει μεινατε εωσου εξελθητε.

وَحِينَ تَدْخُلُونَ الْبَيْتَ سَلِّمُوا عَلَيْهِ،

וּבְבוֹאֲכֶם אֶל־הַבָּיִת שַׁאֲלוּ־לוֹ לְשָׁלוֹם׃

Ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲛⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲏⲓ ⲙⲁⲧⲁⲓⲉ ⲙⲟⲩϯ ⲛⲁϥ

Being about to go into the house salute it.

Εισερχομενοι δε εις την οικιαν χαιρετησατε αυτην.

فَإِنْ كَانَ الْبَيْتُ مُسْتَحِقًّا فَلْيَأْتِ سَلاَمُكُمْ عَلَيْهِ، وَلكِنْ إِنْ لَمْ يَكُنْ مُسْتَحِقًّا فَلْيَرْجِعْ سَلاَمُكُمْ إِلَيْكُمْ.

וְהָיָה אִם־הָגוּן הַבַּיִת יָבוֹא עָלָיו שְׁלוֹמְכֶם וְאִם־אֵינֶנּוּ הָגוּן שְׁלוֹמְכֶם אֲלֵיכֶם יָשׁוּב׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲙⲉⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲏⲓ ⲙ̀ⲡϣⲁ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛϩⲓⲣⲏⲛⲏ ⲉⲥⲉ̀ⲓ̀ ⲉ̀ϫⲱϥ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ϥⲙⲡϣⲁ ⲁⲛ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛϩⲓⲣⲏⲛⲏ ⲉⲥⲉ̀ⲕⲟⲧⲥ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ

And if indeed the house is worthy of your peace, it shall come upon it; but if it is not worthy, your peace shall return to you.

Και εαν μεν η οικια ηναι αξια, ας ελθη η ειρηνη σας επ' αυτην· αλλ' εαν δεν ηναι αξια, η ειρηνη σας ας επιστρεψη εις εσας.

وَمَنْ لَا يَقْبَلُكُمْ وَلَا يَسْمَعُ كَلاَمَكُمْ فَاخْرُجُوا خَارِجًا مِنْ ذَلِكَ الْبَيْتِ أَوْ مِنْ تِلْكَ الْمَدِينَةِ، وَانْفُضُوا غُبَارَ أَرْجُلِكُمْ.

וְכֹל אֲשֶׁר לֹא־יְקַבֵּל אֶתְכֶם וְלֹא יִשְׁמַע לְדִבְרֵיכֶם וִיצָאתֶם מִן־הַבַּיִת הַהוּא וּמִן־הָעִיר הַהִיא וּנְעַרְתֶּם אֶת־עֲפַר רַגְלֵיכֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲛ̀ϥⲛⲁϣⲉⲡ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲁⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲉ ⲛ̀ϥⲛⲁⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛ̀ⲥⲁ ⲛⲉⲧⲉⲛⲥⲁϫⲓ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲏⲓ ⲓⲉ ϯⲃⲁⲕⲓ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲓⲉ ⲡⲓϯⲙⲓ ⲛⲉϩ ⲡϣⲱⲓϣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲉⲧⲉⲛϭⲁⲗⲁⲩϫ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

And he who will not receive you to him, and who will not hearken to your words, coming out of the house or that city or the village, shake off (the) dust of your feet.

Και οστις δεν σας δεχθη μηδε ακουση τους λογους σας, εξερχομενοι της οικιας η της πολεως εκεινης εκτιναξατε τον κονιορτον των ποδων σας.

اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: سَتَكُونُ لأَرْضِ سَدُومَ وَعَمُورَةَ يَوْمَ الدِّينِ حَالَةٌ أَكْثَرُ احْتِمَالًا مِمَّا لِتِلْكَ الْمَدِينَةِ.

אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם כִּי יֵקַל לְאֶרֶץ־סְדוֹם וַעֲמֹרָה בְּיוֹם הַדִּין מִן־הָעִיר הַהִיא׃

Ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲉⲩⲉ̀ϯⲁⲥⲟ ⲉ̀ⲡⲕⲁϩⲓ ⲛ̀ⲥⲟⲇⲟⲙⲁ ⲛⲉⲙ ⲅⲟⲙⲟⲣⲣⲁ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲕⲣⲓⲥⲓⲥ ⲉ̀ϩⲟⲧⲉ ϯⲃⲁⲕⲓ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

Verily I say to you, that they shall spare (the) land of Sodom and Gomorra in the day of the judgement than that city.

Αληθως σας λεγω, Ελαφροτερα θελει εισθαι η τιμωρια εν ημερα κρισεως εις την γην των Σοδομων και Γομορρων παρα εις την πολιν εκεινην.

«هَا أَنَا أُرْسِلُكُمْ كَغَنَمٍ فِي وَسْطِ ذِئَابٍ، فَكُونُوا حُكَمَاءَ كَالْحَيَّاتِ وَبُسَطَاءَ كَالْحَمَامِ.

הִנֵּה אָנֹכִי שֹׁלֵחַ אֶתְכֶם כִּשְׁלֹחַ כְּבָשִׂים בֵּין זְאֵבִים לָכֵן הֱיוּ עֲרוּמִים כַּנְּחָשִׁים וּתְמִימִים כַּיּוֹנִים׃

Ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ϯⲟⲩⲱⲣⲡ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ϩⲁⲛⲉⲥⲱⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲑⲙⲏϯ ⲛ̀ϩⲁⲛⲟⲩⲱⲛϣ ϣⲱⲡⲓ ⲟⲩⲛ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲟⲓ ⲛ̀ⲥⲁⲃⲉ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ⲛⲓϩⲱϥ ⲁⲕⲉⲣⲉⲟⲥ ⲇⲉ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ⲛⲓϭⲣⲟⲙⲡⲓ

Lo, I send you as sheep in (the) midst of wolves: become, then, wise as the serpents, but harmless as the doves.

Ιδου, εγω σας αποστελλω ως προβατα εν μεσω λυκων· γινεσθε λοιπον φρονιμοι ως οι οφεις και απλοι ως αι περιστεραι.

وَلكِنِ احْذَرُوا مِنَ النَّاسِ، لأَنَّهُمْ سَيُسْلِمُونَكُمْ إِلَى مَجَالِسَ، وَفِي مَجَامِعِهِمْ يَجْلِدُونَكُمْ.

וְהִשָׁמְרוּ לָכֶם מִבְּנֵי הָאָדָם כִּי יִמְסְרוּ אֶתְכֶם לְסַנְהֶדְרִיּוֹת וְיַכּוּ אֶתְכֶם בַּשׁוֹטִים בִּכְנֵסִיּוֹתֵיהֶם׃

Ⲙⲁϩⲑⲏⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲥⲉⲛⲁϯ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲅⲁⲣ ⲉ̀ϩⲁⲛⲙⲁⲛ̀ϯϩⲁⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲉⲛⲁⲉⲣⲙⲁⲥⲧⲓⲅⲅⲟⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲥⲩⲛⲁⲅⲱⲅⲏ

But beware of [the] men: for they will deliver you to councils, and they will scourge you in their synagogues;

Προσεχετε δε απο των ανθρωπων· διοτι θελουσι σας παραδωσει εις συνεδρια και εν ταις συναγωγαις αυτων θελουσι σας μαστιγωσει·

وَتُسَاقُونَ أَمَامَ وُلاَةٍ وَمُلُوكٍ مِنْ أَجْلِي شَهَادَةً لَهُمْ وَلِلأُمَمِ.

וְלִפְנֵי מֹשְׁלִים וּמְלָכִים תּוּבְאוּ לְמַעֲנִי לְעֵדוּת לָהֶם וְלַגּוֹיִם׃

Ⲉⲩⲉ̀ⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲇⲉ ⲛ̀ⲛⲓⲟⲩⲣⲱⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲓϩⲏⲅⲉⲙⲱⲛ ⲉⲑⲃⲏⲧ ⲉⲩⲙⲉⲧⲙⲉⲑⲣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲉⲑⲛⲟⲥ

and they shall bring you to the kings and the governors because of me, for a witness to them and the Gentiles.

και ετι ενωπιον ηγεμονων και βασιλεων θελετε φερθη ενεκεν εμου προς μαρτυριαν εις αυτους και εις τα εθνη.

فَمَتَى أَسْلَمُوكُمْ فَلَا تَهْتَمُّوا كَيْفَ أَوْ بِمَا تَتَكَلَّمُونَ، لأَنَّكُمْ تُعْطَوْنَ فِي تِلْكَ السَّاعَةِ مَا تَتَكَلَّمُونَ بِهِ،

וְכִי יִמְסְרוּ אֶתְכֶם אַל־תִּדְאֲגוּ אֵיךְ תְּדַבְּרוּ וּמֶה תְּדַבֵּרוּ כִּי יִנָּתֵן לָכֶם בַּשָׁעָה הַהִיא אֵת אֲשֶׁר תְּדַבֵּרוּן׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲁⲩϣⲁⲛϯ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲉⲣϥⲓⲣⲱⲟⲩϣ ⲓⲉ ⲡⲱⲥ ⲓⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁϫⲟϥ ⲥⲉⲛⲁϯ ⲅⲁⲣ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲥⲁϫⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ

But if they should deliver you (up) take no care either how or what ye will say: for it will be given you in that day whit ye will speak.

Οταν δε σας παραδιδωσι, μη μεριμνησητε πως η τι θελετε λαλησει· διοτι θελει σας δοθη εν εκεινη τη ωρα τι πρεπει να λαλησητε.

لأَنْ لَسْتُمْ أَنْتُمُ الْمُتَكَلِّمِينَ بَلْ رُوحُ أَبِيكُمُ الَّذِي يَتَكَلَّمُ فِيكُمْ.

כִּי לֹא אַתֶּם הֵם הַמְדַבְּרִים כִּי רוּחַ אֲבִיכֶם הוּא הַמְדַבֵּר בְּפִיכֶם׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲁⲛ ⲅⲁⲣ ⲡⲉⲑⲛⲁⲥⲁϫⲓ ⲁⲗⲗⲁ ⲡⲓⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ⲉⲑⲛⲁⲥⲁϫⲓ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ

For it is not ye who will speak, but the Spirit of your Father which will speak in you.

Επειδη σεις δεν εισθε οι λαλουντες, αλλα το Πνευμα του Πατρος σας, το οποιον λαλει εν υμιν.

وَسَيُسْلِمُ الأَخُ أَخَاهُ إِلَى الْمَوْتِ، وَالأَبُ وَلَدَهُ، وَيَقُومُ الأَوْلاَدُ عَلَى وَالِدِيهِمْ وَيَقْتُلُونَهُمْ،

וְאָח יִמְסֹר אֶת־אָחִיו לַמָּוֶת וְאָב יִמְסֹר אֶת־בְּנוֹ וְקָמוּ בָנִים בַּאֲבוֹתָם וְיָמִיתוּ אוֹתָם׃

Ⲉⲣⲉ ⲟⲩⲥⲟⲛ ⲇⲉ ⲉϥⲉ̀ϯ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲟⲛ ⲉ̀ⲫⲙⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉ ⲟⲩⲓⲱⲧ ⲉϥⲉ̀ϯ ⲛ̀ⲟⲩϣⲏⲣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉ ϩⲁⲛϣⲏⲣⲓ ⲧⲱⲟⲩⲛⲟⲩ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲟⲩⲓⲟϯ ⲉⲩⲉ̀ϧⲟⲑⲃⲟⲩ

And brother shall deliver brother to (the) death, and father shall deliver (up) son: and sons, rising upon their fathers, shall kill them.

Θελει δε παραδωσει αδελφος αδελφον εις θανατον και πατηρ τεκνον, και θελουσιν επαναστη τεκνα κατα γονεων και θελουσι θανατωσει αυτους·

وَتَكُونُونَ مُبْغَضِينَ مِنَ الْجَمِيعِ مِنْ أَجْلِ اسْمِي. وَلكِنِ الَّذِي يَصْبِرُ إِلَى الْمُنْتَهَى فَهَذَا يَخْلُصُ.

וִהְיִיתֶם שְׂנוּאִים לְכָל־אָדָם לְמַעַן שְׁמִי וְהַמְחַכֶּה עַד־עֵת קֵץ הוּא יִוָּשֵׁעַ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲉⲩⲙⲟⲥϯ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲁⲣⲁⲛ ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲛⲁⲁⲙⲟⲛⲓ ⲛ̀ⲧⲟⲧϥ ϣⲁ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲫⲁⲓ ⲡⲉⲑⲛⲁⲛⲟϩⲉⲙ

And ye shall become hated by all because of my name: but he who will hold on until the end (lit. out), this (one) will be saved.

και θελετε εισθαι μισουμενοι υπο παντων δια το ονομα μου· ο δε υπομεινας εως τελους, ουτος θελει σωθη.

وَمَتَى طَرَدُوكُمْ فِي هَذِهِ الْمَدِينَةِ فَاهْرُبُوا إِلَى الأُخْرَى. فَإِنِّي الْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: لَا تُكَمِّلُونَ مُدُنَ إِسْرَائِيلَ حَتَّى يَأْتِيَ ابْنُ الإِنْسَانِ.

וְאִם־יִרְדְּפוּ אֶתְכֶם בְּעִיר אַחַת נוּסוּ לְעִיר אַחֶרֶת כִּי אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם לֹא תְכַלּוּ לַעֲבֹר עָרֵי יִשְׂרָאֵל עַד כִּי־יָבוֹא בֶן־הָאָדָם׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲁⲩϣⲁⲛϭⲟϫⲓ ⲛ̀ⲥⲱⲧⲉⲛ ϧⲉⲛ ⲧⲁⲓⲃⲁⲕⲓ ⲫⲱⲧ ⲉ̀ⲕⲉⲟⲩⲓ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲫⲟϩ ⲉ̀ⲙⲉϣⲧ ⲛⲓⲃⲁⲕⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲥ̅ⲗ̅ ϣⲁⲧⲉϥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ

But if they should persecute you in this city, flee to another: verily I say to you, that ye shall not attain to pass through the cities of Israel, until (the) Son of (the) man come.

Οταν δε σας διωκωσιν εν τη πολει ταυτη, φευγετε εις την αλλην· διοτι αληθως σας λεγω, δεν θελετε τελειωσει τας πολεις του Ισραηλ, εωσου ελθη ο Υιος του ανθρωπου.

«لَيْسَ التِّلْمِيذُ أَفْضَلَ مِنَ الْمُعَلِّمِ، وَلَا الْعَبْدُ أَفْضَلَ مِنْ سَيِّدِهِ.

אֵין תַּלְמִיד נַעֲלֶה עַל־רַבּוֹ וְעֶבֶד עַל־אֲדֹנָיו׃

Ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲟⲩⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲉϥⲟⲩⲟⲧ ⲉ̀ⲡⲉϥⲣⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲟⲩⲇⲉ ⲟⲩⲃⲱⲕ ⲉϥⲟⲩⲟⲧ ⲉ̀ⲡⲉϥ⳪̅

A disciple is not greater than his teacher, nor a servant greater than his lord.

Δεν ειναι μαθητης ανωτερος του διδασκαλου ουδε δουλος ανωτερος του κυριου αυτου.

يَكْفِي التِّلْمِيذَ أَنْ يَكُونَ كَمُعَلِّمِهِ، وَالْعَبْدَ كَسَيِّدِهِ. إِنْ كَانُوا قَدْ لَقَّبُوا رَبَّ الْبَيْتِ بَعْلَزَبُولَ، فَكَمْ بِالْحَرِيِّ أَهْلَ بَيْتِهِ!

דַּיּוֹ לַתַּלְמִיד לִהְיוֹת כְּרַבּוֹ וְלָעֶבֶד לִהְיוֹת כַּאדֹנָיו אִם־לְבַעַל הַבַּיִת קָרְאוּ בַעַל־זְבוּל אַף כִּי־לְאַנְשֵׁי בֵיתוֹ׃

Ⲕⲏⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲛ̀ⲧⲉϥⲉⲣ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲙ̀ⲡⲉϥⲣⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲃⲱⲕ ⲛ̀ⲧⲉϥⲉⲣ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲙ̀ⲡⲉϥ⳪̅ ⲓⲥϫⲉ ⲡⲓⲛⲉⲃⲏⲓ ⲁⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲃⲉⲗⲍⲉⲃⲟⲩⲗ ⲡⲟⲥⲱ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ⲛⲉϥⲣⲉⲙⲛ̀ⲏⲓ

It is sufficient for the disciple that he be as his teacher, and the servant that he be as his lord. If they called the owner of the house "Belzeboul," how much more (shall they call) his household?

Αρκετον ειναι εις τον μαθητην να γεινη ως ο διδασκαλος αυτου, και ο δουλος ως ο κυριος αυτου. Εαν τον οικοδεσποτην ωνομασαν Βεελζεβουλ, ποσω μαλλον τους οικιακους αυτου;

فَلَا تَخَافُوهُمْ. لأَنْ لَيْسَ مَكْتُومٌ لَنْ يُسْتَعْلَنَ، وَلَا خَفِيٌّ لَنْ يُعْرَفَ.

עַל־כֵּן לֹא תִירְאוּ מִפְּנֵיהֶם כִּי אֵין דָּבָר מְכֻסֶּה אֲשֶׁר לֹא יִגָּלֶה וְאֵין נֶעְלָם אֲשֶׁר לֹא יִוָּדֵעַ׃

Ⲙ̀ⲡⲉⲣⲉⲣϩⲟϯ ⲟⲩⲛ ϧⲁⲧⲟⲩϩⲏ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲡⲉⲧϩⲟⲃⲥ ⲅⲁⲣ ϫⲉ ϥⲛⲁϭⲱⲣⲡ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁⲛ ⲟⲩⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲡⲉⲧϩⲏⲡ ϫⲉ ⲥⲉⲛⲁⲉⲙⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲁⲛ

Fear not then them: for there is not that which is covered, (except) that it will be revealed; nor hidden, (except) that it will be known.

Μη φοβηθητε λοιπον αυτους· διοτι δεν ειναι ουδεν κεκαλυμμενον, το οποιον δεν θελει ανακαλυφθη, και κρυπτον, το οποιον δεν θελει γνωσθη.

اَلَّذِي أَقُولُهُ لَكُمْ فِي الظُّلْمَةِ قُولُوهُ فِي النُّورِ، وَالَّذِي تَسْمَعُونَهُ فِي الأُذُنِ نَادُوا بِهِ عَلَى السُّطُوحِ،

אֵת אֲשֶׁר אֲנִי אֹמֵר לָכֶם בַּחשֶׁךְ דַּבְּרוּ בָאוֹר וַאֲשֶׁר יִלָּחֵשׁ לְאָזְנֵיכֶם הַשְׁמִיעוּ מֵעַל הַגַּגּוֹת׃

Ⲫⲏ ⲉ̀ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϧⲉⲛ ⲡⲭⲁⲕⲓ ⲁϫⲟϥ ϧⲉⲛ ⲫⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϧⲉⲛ ⲛⲉⲧⲉⲛⲙⲁϣϫ ϩⲓⲱⲓϣ ⲙ̀ⲙⲟϥ ϩⲓϫⲉⲛ ⲛⲉⲧⲉⲛϫⲉⲛⲉⲫⲱⲣ

That which I say to you in darkness, say in light: and that which ye hear in your ears, preach upon your housetops.

Ο, τι σας λεγω εν τω σκοτει, ειπατε εν τω φωτι, και ο, τι ακουετε εις το ωτιον, κηρυξατε επι των δωματων.

وَلَا تَخَافُوا مِنَ الَّذِينَ يَقْتُلُونَ الْجَسَدَ وَلكِنَّ النَّفْسَ لَا يَقْدِرُونَ أَنْ يَقْتُلُوهَا، بَلْ خَافُوا بِالْحَرِيِّ مِنَ الَّذِي يَقْدِرُ أَنْ يُهْلِكَ النَّفْسَ وَالْجَسَدَ كِلَيْهِمَا فِي جَهَنَّمَ.

וְאַל־תִּירְאוּ מִן־הַהֹרְגִים אֶת־הַגּוּף וְאֶת־הַנֶּפֶשׁ לֹא־יוּכְלוּ לַהֲרֹג אַךְ תִּירְאוּ אֵת אֲשֶׁר־יוּכַל לְאַבֵּד גַּם אֶת־הַנֶּפֶשׁ גַּם אֶת־הַגּוּף בְּגֵיהִנֹּם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲉⲣϩⲟϯ ϧⲁⲧϩⲏ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϧⲱⲧⲉⲃ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲙⲁ ⲧⲉⲧⲉⲛⲯⲩⲭⲏ ⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲉ̀ϧⲟⲑⲃⲉⲥ ⲁⲣⲓϩⲟϯ ⲇⲉ ⲛ̀ⲑⲟϥ ϧⲁⲧϩⲏ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉϯ ⲯⲩⲭⲏ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲥⲱⲙⲁ ⲉ̀ⲧⲁⲕⲱⲟⲩ ϧⲉⲛ ϯⲅⲉⲉⲛⲛⲁ

And fear not him who will kill your body, while it is not possible for them to kill your soul: but fear that one for whom it is possible to destroy the soul and the body in the Geenna.

Και μη φοβηθητε απο των αποκτεινοντων το σωμα, την δε ψυχην μη δυναμενων να αποκτεινωσι· φοβηθητε δε μαλλον τον δυναμενον και ψυχην και σωμα να απολεση εν τη γεεννη.

أَلَيْسَ عُصْفُورَانِ يُبَاعَانِ بِفَلْسٍ؟ وَوَاحِدٌ مِنْهُمَا لَا يَسْقُطُ عَلَى الأَرْضِ بِدُونِ أَبِيكُمْ.

הֲלֹא תִמָּכַרְנָה שְׁתֵּי צִפֳּרִים בְּאִסָּר וְאַחַת מֵהֵנָּה לֹא תִּפּוֹל אַרְצָה מִבַּלְעֲדֵי אֲבִיכֶם׃

Ⲙⲏ ϭⲁϫ ⲃ̅ ⲁⲛ ⲉⲧⲟⲩϯ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲁ ⲟⲩⲧⲉⲃⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲁⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲉϥϩⲉⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲁϭⲛⲉ ⲡⲉⲧⲉϩⲛⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

Are not two sparrows sold for a farthing? and one of them shall not fall upon the earth without the will of your Father who is in the heavens:

Δυο στρουθια δεν πωλουνται δι' εν ασσαριον; και εν εξ αυτων δεν θελει πεσει επι την γην ανευ του θεληματος του Πατρος σας.

وَأَمَّا أَنْتُمْ فَحَتَّى شُعُورُ رُؤُوسِكُمْ جَمِيعُهَا مُحْصَاةٌ.

וְאַתֶּם גַּם־שַׂעֲרוֹת רֹאשְׁכֶם נִמְנוֹת כֻּלָּן׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲛⲓⲕⲉϥⲱⲓ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛⲁⲫⲉ ⲥⲉⲏⲡ ⲧⲏⲣⲟⲩ

but the very hairs of your head are all numbered.

Υμων δε και αι τριχες της κεφαλης ειναι πασαι ηριθμημεναι.

فَلَا تَخَافُوا! أَنْتُمْ أَفْضَلُ مِنْ عَصَافِيرَ كَثِيرَةٍ!

לָכֵן אַל־תִּירָאוּ הִנֵּה יְקַרְתֶּם מִצִּפֳּרִים רַבּוֹת׃

Ⲙ̀ⲡⲉⲣⲉⲣϩⲟϯ ⲟⲩⲛ ⲧⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲟⲧ ⲅⲁⲣ ⲉ̀ⲟⲩⲙⲏϣ ⲛ̀ϭⲁϫ

Fear not, then, for ye are better than many sparrows.

Μη φοβηθητε λοιπον· πολλων στρουθιων διαφερετε σεις.

فَكُلُّ مَنْ يَعْتَرِفُ بِي قُدَّامَ النَّاسِ أَعْتَرِفُ أَنَا أَيْضًا بِهِ قُدَّامَ أَبِي الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ،

הֵן כָּל־אֲשֶׁר יוֹדֶה בִי לִפְנֵי הָאָדָם אוֹדֶה־בּוֹ גַם־אָנִי לִפְנֵי אָבִי שֶׁבַּשָׁמָיִם׃

Ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲑⲛⲁⲟⲩⲱⲛϩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϧⲏⲧ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ϯⲛⲁⲟⲩⲱⲛϩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ ϩⲱ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

Every one who will confess me before men, I shall confess him also before my Father who is in the heavens.

Πας λοιπον οστις με ομολογηση εμπροσθεν των ανθρωπων, θελω ομολογησει και εγω αυτον εμπροσθεν του Πατρος μου του εν ουρανοις.

وَلكِنْ مَنْ يُنْكِرُنِي قُدَّامَ النَّاسِ أُنْكِرُهُ أَنَا أَيْضًا قُدَّامَ أَبِي الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ.

וַאֲשֶׁר יְכַחֵשׁ בִּי לִפְנֵי הָאָדָם אֲכַחֶשׁ־בּוֹ גַם־אָנִי לִפְנֵי אָבִי שֶׁבַּשָׁמָיִם׃

Ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϫⲟⲗⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ϯⲛⲁϫⲟⲗϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲱ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

But he who will deny me before men, I shall deny him also before my Father who is in the heavens.

Οστις δε με αρνηθη εμπροσθεν των ανθρωπων, θελω αρνηθη αυτον και εγω εμπροσθεν του Πατρος μου του εν ουρανοις.

«لاَ تَظُنُّوا أَنِّي جِئْتُ لأُلْقِيَ سَلاَمًا عَلَى الأَرْضِ. مَا جِئْتُ لأُلْقِيَ سَلاَمًا بَلْ سَيْفًا.

אַל־תַּחְשְׁבוּ כִּי בָאתִי לְהָטִיל שָׁלוֹם בָּאָרֶץ לֹא בָאתִי לְהָטִיל שָׁלוֹם כִּי אִם־חָרֶב׃

Ⲙ̀ⲡⲉⲣⲙⲉⲩⲓ ϫⲉ ⲉⲧⲁⲓⲓ̀ ⲉ̀ϩⲓⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲟⲩϩⲓⲣⲏⲛⲏ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲛⲉⲧⲁⲓⲓ̀ ⲉ̀ϩⲓⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲟⲩϩⲓⲣⲏⲛⲏ ⲁⲛ ⲁⲗⲗⲁ ⲟⲩⲥⲏϥⲓ

Think not that I came to send (lit. cast) peace on the earth: I came not to send (lit. cast) peace, but a sword.

Μη νομισητε οτι ηλθον να βαλω ειρηνην επι την γην· δεν ηλθον να βαλω ειρηνην, αλλα μαχαιραν.

فَإِنِّي جِئْتُ لأُفَرِّقَ الإِنْسَانَ ضِدَّ أَبِيهِ، وَالابْنَةَ ضِدَّ أُمِّهَا، وَالْكَنَّةَ ضِدَّ حَمَاتِهَا.

כִּי בָאתִי לְהַפְרִיד בֵּין אִישׁ וְאָבִיו וּבֵין בַּת וְאִמָּהּ וּבֵין כַּלָּה וַחֲמוֹתָהּ׃

Ⲁⲓⲓ̀ ⲅⲁⲣ ⲉ̀ⲫⲉⲣϫ ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲉ̀ⲡⲉϥⲓⲱⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩϣⲉⲣⲓ ⲉ̀ⲧⲉⲥⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩϣⲉⲗⲉⲧ ⲉ̀ⲧⲉⲥϣⲱⲙⲓ

For I came to set a man at variance against his father, and a daughter against her mother, and a daughter-in-law against her mother-in-law:

Διοτι ηλθον να διαχωρισω ανθρωπον κατα του πατρος αυτου και θυγατερα κατα της μητρος αυτης και νυμφην κατα της πενθερας αυτης·

وَأَعْدَاءُ الإِنْسَانِ أَهْلُ بَيْتِهِ.

וְאֹיְבֵי אִישׁ אַנְשֵׁי בֵיתוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲉⲛϫⲁϫⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲛⲉ ⲛⲉϥⲣⲉⲙⲛ̀ⲏⲓ

and the man's foes are his household.

και εχθροι του ανθρωπου θελουσιν εισθαι οι οικιακοι αυτου.

مَنْ أَحَبَّ أَبًا أَوْ أُمًّا أَكْثَرَ مِنِّي فَلَا يَسْتَحِقُّنِي، وَمَنْ أَحَبَّ ابْنًا أَوِ ابْنَةً أَكْثَرَ مِنِّي فَلَا يَسْتَحِقُّنِي،

הָאֹהֵב אֶת־אָבִיו וְאֶת־אִמּוֹ יוֹתֵר מִמֶּנִּי אֵינוֹ כְדַי לִי וְהָאֹהֵב אֶת־בְּנוֹ וּבִתּוֹ יוֹתֵר מִמֶּנִּי אֵינוֹ כְדַי לִי׃

Ⲫⲏ ⲉⲑⲙⲉⲓ ⲙ̀ⲡⲉϥⲓⲱⲧ ⲓⲉ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⲉ̀ϩⲟⲧⲉⲣⲟⲓ ϥⲉⲙⲡϣⲁ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ⲁⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲙⲉⲓ ⲙ̀ⲡⲉϥϣⲏⲣⲓ ⲓⲉ ⲧⲉϥϣⲉⲣⲓ ⲉ̀ϩⲟⲧⲉⲣⲟⲓ ϥⲉⲙⲡϣⲁ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ⲁⲛ

He who loveth his father or his mother more than me is not worthy of me; and he who loveth his son or his daughter more than me is not worthy of me.

Οστις αγαπα πατερα η μητερα υπερ εμε, δεν ειναι αξιος εμου· και οστις αγαπα υιον η θυγατερα υπερ εμε, δεν ειναι αξιος εμου·

وَمَنْ لَا يَأْخُذُ صَلِيبَهُ وَيَتْبَعُنِي فَلَا يَسْتَحِقُّنِي.

וַאֲשֶׁר לֹא־יִקַּח אֶת־צְלוּבוֹ וְהָלַךְ אַחֲרָי אֵינוֹ כְדַי לִי׃

Ⲫⲏ ⲉ̀ⲧⲉ ⲛ̀ϥⲛⲁⲱⲗⲓ ⲙ̀ⲡⲉϥⲥⲧⲁⲩⲣⲟⲥ ⲁⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱⲓ ϥⲉⲙⲡϣⲁ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ⲁⲛ

He who will not take up his cross and walk after me, is not worthy of me.

και οστις δεν λαμβανει τον σταυρον αυτου και ακολουθει οπισω μου, δεν ειναι αξιος εμου.

مَنْ وَجَدَ حَيَاتَهُ يُضِيعُهَا، وَمَنْ أَضَاعَ حَيَاتَهُ مِنْ أَجْلِي يَجِدُهَا.

הַמֹּצֵא אֶת־נַפְשׁוֹ יְאַבְּדֶנָּה וְהַמְאַבֵּד אֶת־נַפְשׁוֹ לְמַעֲנִי הוּא יִמְצָאֶנָּה׃

Ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϫⲓⲙⲓ ⲛ̀ⲧⲉϥⲯⲩⲭⲏ ⲉϥⲉ̀ⲧⲁⲕⲟⲥ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁⲧⲁⲕⲟ ⲛ̀ⲧⲉϥⲯⲩⲭⲏ ⲉⲑⲃⲏⲧ ⲉϥⲉ̀ϫⲉⲙⲥ

He who found his life shall lose it; he who will lose his life because of me shall find it.

Οστις ευρη την ζωην αυτου θελει απολεσει αυτην, και οστις απολεση την ζωην αυτου δι' εμε θελει ευρει αυτην.

مَنْ يَقْبَلُكُمْ يَقْبَلُنِي، وَمَنْ يَقْبَلُنِي يَقْبَلُ الَّذِي أَرْسَلَنِي.

הַמְקַבֵּל אֶתְכֶם אוֹתִי הוּא מְקַבֵּל וְהַמְקַבֵּל אוֹתִי הוּא מְקַבֵּל אֵת אֲשֶׁר שְׁלָחָנִי׃

Ⲫⲏ ⲉⲧϣⲱⲡ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ⲁϥϣⲱⲡ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲧϣⲱⲡ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ⲁϥϣⲱⲡ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥⲧⲁⲟⲩⲟⲓ

He who receiveth you, received me, and he who receiveth me received him who sent me.

Οστις δεχεται εσας εμε δεχεται, και οστις δεχεται εμε δεχεται τον αποστειλαντα με.

مَنْ يَقْبَلُ نَبِيًّا بِاسْمِ نَبِيٍّ فَأَجْرَ نَبِيٍّ يَأْخُذُ، وَمَنْ يَقْبَلُ بَارًّا بِاسْمِ بَارٍّ فَأَجْرَ بَارٍّ يَأْخُذُ،

הַמְקַבֵּל נָבִיא לְשֵׁם נָבִיא שְׂכַר נָבִיא יִקָּח וְהַמְקַבֵּל צַדִּיק לְשֵׁם צַדִּיק שְׂכַר צַדִּיק יִקָּח׃

Ⲫⲏ ⲉⲧϣⲱⲡ ⲛ̀ⲟⲩⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉ̀ⲫⲣⲁⲛ ⲛ̀ⲟⲩⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥⲉ̀ϭⲓ ⲙ̀ⲫⲃⲉⲭⲉ ⲛ̀ⲟⲩⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲫⲏ ⲉⲧϣⲱⲡ ⲛ̀ⲟⲩⲑⲙⲏⲓ ⲉ̀ⲫⲣⲁⲛ ⲛ̀ⲟⲩⲑⲙⲏⲓ ⲉϥⲉ̀ϭⲓ ⲙ̀ⲫⲃⲉⲭⲉ ⲛ̀ⲟⲩⲑⲙⲏⲓ

He who receiveth a prophet in the name of a prophet shall receive a prophet's reward; and he who receiveth a righteous (man) in the name of a righteous (man) shall receive a righteous (man's) reward.

Ο δεχομενος προφητην εις ονομα προφητου μισθον προφητου θελει λαβει, και ο δεχομενος δικαιον εις ονομα δικαιου, μισθον δικαιου θελει λαβει.

وَمَنْ سَقَى أَحَدَ هَؤُلاَءِ الصِّغَارِ كَأْسَ مَاءٍ بَارِدٍ فَقَطْ بِاسْمِ تِلْمِيذٍ، فَالْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ إِنَّهُ لَا يُضِيعُ أَجْرَهُ».

וְהַמַּשְׁקֶה אֶת־אַחַד הַקְּטַנִּים הָאֵלֶּה רַק כּוֹס מַיִם קָרִים לְשֵׁם תַּלְמִיד אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם כִּי לֹא־יֹאבַד שְׂכָרוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁⲧⲥⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲛ̀ⲛⲁⲓⲕⲟⲩϫⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲁⲫⲟⲧ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ϩⲱϫ ⲙⲟⲛⲟⲛ ⲉ̀ⲫⲣⲁⲛ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲉϥⲧⲁⲕⲟ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉϥⲃⲉⲭⲉ

And he who will give to drink to one of these little (ones) a cup of cold water only, in (the) name of a disciple, verily I say to you, that his reward shall not perish.'

Και οστις ποτιση ενα των μικρων τουτων ποτηριον μονον ψυχρου υδατος εις ονομα μαθητου, αληθως σας λεγω, δεν θελει χασει τον μισθον αυτου.

إصحاح 11

تابع: إرسال الاثني عشر

وَلَمَّا أَكْمَلَ يَسُوعُ أَمْرَهُ لِتَلاَمِيذِهِ الاثْنَيْ عَشَرَ، انْصَرَفَ مِنْ هُنَاكَ لِيُعَلِّمَ وَيَكْرِزَ فِي مُدُنِهِمْ.

וַיְהִי כְּכַלּוֹת יֵשׁוּעַ לְצַוֹּת אֶת־שְׁנֵים עָשָׂר תַּלְמִידָיו וַיֵּלֶךְ מִשָׁם לְלַמֵּד וְלִקְרֹא בְּעָרֵיהֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥϣⲱⲡⲓ ⲉⲧⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲕⲏⲛ ⲉϥⲟⲩⲁϩⲥⲁϩⲛⲓ ⲉ̀ⲧⲟⲧϥ ⲙ̀ⲡⲉϥⲓ̅ⲃ̅ ⲙ̀ⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁϥⲟⲩⲱⲧⲉⲃ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲉⲑⲣⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥϩⲓⲱⲓϣ ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲃⲁⲕⲓ

And it came to pass (that) Jesus having finished commanding his twelve disciples went away from there to teach and preach in their cities.

Και οτε ετελειωσεν ο Ιησους διαταττων εις τους δωδεκα μαθητας αυτου, μετεβη εκειθεν δια να διδασκη και να κηρυττη εν ταις πολεσιν αυτων.

يسوع ويوحنا المعمدان

أَمَّا يُوحَنَّا فَلَمَّا سَمِعَ فِي السِّجْنِ بِأَعْمَالِ الْمَسِيحِ، أَرْسَلَ اثْنَيْنِ مِنْ تَلاَمِيذِهِ،

וְיוֹחָנָן שָׁמַע בְּבֵית הַסֹּהַר אֶת־מַעֲשֵׂי הַמָּשִׁיחַ וַיִּשְׁלַח שְׁנַיִם מִתַּלְמִידָיו׃

Ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉϥⲭⲏ ϧⲉⲛ ⲡⲓϣⲧⲉⲕⲟ ⲉⲑⲃⲉ ⲛⲓϩⲃⲏⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲧⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲁϥⲟⲩⲱⲣⲡ ⲛ̀ⲃ̅ ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ

Now John having heard, being in the prison, concerning the works of Christ, sent two of his disciples.

Ο δε Ιωαννης, ακουσας εν τω δεσμωτηριω τα εργα του Χριστου, επεμψε δυο των μαθητων αυτου,

وَقَالَ لَهُ: «أَنْتَ هُوَ الآتِي أَمْ نَنْتَظِرُ آخَرَ؟»

וַיֹּאמֶר אֵלָיו הַאַתָּה הוּא הַבָּא אִם־נְחַכֶּה לְאַחֵר׃

Ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲡⲉ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ϣⲁⲛ ⲛ̀ⲧⲉⲛϫⲟⲩϣⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲁϫⲱϥ ⲛ̀ⲕⲉⲟⲩⲁⲓ

He said to him: Art thou he who cometh, or look we for another?'

και ειπε προς αυτον· Συ εισαι ο ερχομενος, η αλλον προσδοκωμεν;

فَأَجَابَ يَسُوعُ وَقَالَ لَهُمَا: «اذْهَبَا وَأَخْبِرَا يُوحَنَّا بِمَا تَسْمَعَانِ وَتَنْظُرَانِ:

וַיַּעַן יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר לָהֶם לְכוּ הַגִּידוּ לְיוֹחָנָן אֶת־אֲשֶׁר שְׁמַעְתֶּם וְאֶת־אֲשֶׁר רְאִיתֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲙⲁⲧⲁⲙⲉ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲉ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ

And Jesus having answered, said to them: Go, tell John the things which ye see and the' things which ye hear:

Και αποκριθεις ο Ιησους ειπε προς αυτους· Υπαγετε και απαγγειλατε προς τον Ιωαννην οσα ακουετε και βλεπετε·

اَلْعُمْيُ يُبْصِرُونَ، وَالْعُرْجُ يَمْشُونَ، وَالْبُرْصُ يُطَهَّرُونَ، وَالصُّمُّ يَسْمَعُونَ، وَالْمَوْتَى يَقُومُونَ، وَالْمَسَاكِينُ يُبَشَّرُونَ.

עִוְרִים רֹאִים וּפִסְחִים מְהַלְּכִים מְצֹרָעִים מְטֹהָרִים וְחֵרְשִׁים שׁוֹמְעִים וּמֵתִים קָמִים וַעֲנִיִּים מִתְבַּשְׁרִים׃

Ϫⲉ ⲛⲓⲃⲉⲗⲗⲉⲩ ⲥⲉⲛⲁⲩ ⲙ̀ⲃⲟⲗ ⲛⲓϭⲁⲗⲉⲩ ⲥⲉⲙⲟϣⲓ ⲛⲓⲕⲁⲕⲥⲉϩⲧ ⲥⲉⲧⲟⲩⲃⲏⲟⲩⲧ ⲛⲓⲕⲟⲩⲣ ⲥⲉⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛⲓⲣⲉϥⲙⲱⲟⲩⲧ ⲥⲉⲧⲱⲟⲩⲛⲟⲩ ⲛⲓϩⲏⲕⲓ ⲥⲉϩⲓϣⲉⲛⲛⲟⲩϥⲓ ⲛⲱⲟⲩ

that the blind see, the lame walk, the lepers are cleansed, the deaf hear, the dead rise, the poor have good tidings preached to them.

τυφλοι αναβλεπουσι και χωλοι περιπατουσι, λεπροι καθαριζονται και κωφοι ακουουσι, νεκροι εγειρονται και πτωχοι ευαγγελιζονται·

وَطُوبَى لِمَنْ لَا يَعْثُرُ فِيَّ».

וְאַשְׁרֵי הָאִישׁ אֲשֶׁר לֹא־יִכָּשֵׁל בִּי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲱⲟⲩⲛⲓⲁⲧϥ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲛ̀ϥⲛⲁⲉⲣⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲓⲍⲉⲥⲑⲉ ⲛ̀ϧⲏⲧ

And blessed is he who will not be offended in me.'

και μακαριος ειναι οστις δεν σκανδαλισθη εν εμοι.

وَبَيْنَمَا ذَهَبَ هَذَانِ ابْتَدَأَ يَسُوعُ يَقُولُ لِلْجُمُوعِ عَنْ يُوحَنَّا: «مَاذَا خَرَجْتُمْ إِلَى الْبَرِّيَّةِ لِتَنْظُرُوا؟ أَقَصَبَةً تُحَرِّكُهَا الرِّيحُ؟

הֵמָּה הָלְכוּ וְיֵשׁוּעַ הֵחֵל לְדַבֵּר אֶל־הֲמוֹן הָעָם עַל־אֹדוֹת יוֹחָנָן וַיֹּאמַר מַה־זֶּה יְצָאתֶם הַמִּדְבָּרָה לִרְאוֹת הֲקָנֶה אֲשֶׁר יִנּוֹע בָּרוּחַ׃

Ⲛⲁⲓ ⲇⲉ ⲉⲩⲛⲁϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲁϥⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛ̀ϫⲟⲥ ⲛ̀ⲛⲓⲙⲏϣ ⲉⲑⲃⲉ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ϫⲉ ⲉⲧⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ⲡϣⲁϥⲉ ⲉ̀ⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲟⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲕⲁϣ ⲉⲣⲉ ⲡⲓⲑⲏⲟⲩ ⲕⲓⲙ ⲉ̀ⲣⲟϥ

And these being about to go, Jesus began to say to the multitudes concerning John:'What came ye out to the wilderness to see? a reed--the wind shaking it?

Ενω δε ουτοι ανεχωρουν, ηρχισεν ο Ιησους να λεγη προς τους οχλους περι του Ιωαννου· Τι εξηλθετε εις την ερημον να ιδητε; καλαμον υπο ανεμου σαλευομενον;

لكِنْ مَاذَا خَرَجْتُمْ لِتَنْظُرُوا؟ أَإِنْسَانًا لاَبِسًا ثِيَابًا نَاعِمَةً؟ هُوَذَا الَّذِينَ يَلْبَسُونَ الثِّيَابَ النَّاعِمَةَ هُمْ فِي بُيُوتِ الْمُلُوكِ.

אוֹ מַה־זֶּה יְצָאתֶם לִרְאוֹת הַאִישׁ לָבוּשׁ בִּגְדֵי עֲדָנִים הִנֵּה הַלּבְשִׁים עֲדָנִים בְּבָתֵּי הַמְּלָכִים הֵמָּה׃

Ⲁⲗⲗⲁ ⲉⲧⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲟⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲉϥⲭⲏ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛϭⲓϩⲃⲟⲥ ⲛ̀ϫⲁⲛⲉ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ⲛⲁ ⲛⲓϩⲃⲱⲥ ⲛ̀ϫⲁⲛⲉ ⲥⲉⲭⲏ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲏⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲟⲩⲣⲱⲟⲩ

But what came ye out to see? a man clothed (lit. being) in soft clothes? Behold, those with soft garments are in the houses of the kings.

Αλλα τι εξηλθετε να ιδητε; ανθρωπον ενδεδυμενον μαλακα ιματια; ιδου, οι τα μαλακα φορουντες εν τοις οικοις των βασιλεων ευρισκονται.

لكِنْ مَاذَا خَرَجْتُمْ لِتَنْظُرُوا؟ أَنَبِيًّا؟ نَعَمْ، أَقُولُ لَكُمْ، وَأَفْضَلَ مِنْ نَبِيٍّ.

וְעַתָּה מַה־זֶּה יְצָאתֶם לִרְאוֹת אִם לִרְאוֹת אִישׁ נָבִיא אָכֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם אַף־גָּדוֹל הוּא מִנָּבִיא׃

Ⲁⲗⲗⲁ ⲉⲧⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲉ̀ⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲁϩⲁ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ϩⲟⲩⲟ ⲉ̀ⲟⲩⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ

But wherefore came ye out? to see a prophet? Yea, I say to you, more than a prophet.

Αλλα τι εξηλθετε να ιδητε; προφητην; ναι, σας λεγω, και περισσοτερον προφητου.

فَإِنَّ هَذَا هُوَ الَّذِي كُتِبَ عَنْهُ: هَا أَنَا أُرْسِلُ أَمَامَ وَجْهِكَ مَلاَكِي الَّذِي يُهَيِّئُ طَرِيقَكَ قُدَّامَكَ.

כִּי זֶּה הוּא אֲשֶׁר כָּתוּב עָלָיו הִנְנִי שֹׁלֵחַ מַלְאָכִי לְפָנֶיךָ וּפִנָּה דַּרְכְּךָ לְפָנֶיךָ׃

Ⲫⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⲫⲏ ⲉⲧⲥϧⲏⲟⲩⲧ ⲉⲑⲃⲏⲧϥ ϫⲉ ϩⲏⲡⲡⲉ ϯⲛⲁⲟⲩⲱⲣⲡ ⲙⲡⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ϧⲁϫⲱⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲉ̀ⲥⲟⲃϯ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲙⲑⲟ

For this is he concerning whom it is written: "Lo, I will send (the) messenger before thee, and he shall prepare in front of thee."

Διοτι ουτος ειναι, περι του οποιου ειναι γεγραμμενον· Ιδου, εγω αποστελλω τον αγγελον μου προ προσωπου σου, οστις θελει κατασκευασει την οδον σου εμπροσθεν σου.

اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: لَمْ يَقُمْ بَيْنَ الْمَوْلُودِينَ مِنَ النِّسَاءِ أَعْظَمُ مِنْ يُوحَنَّا الْمَعْمَدَانِ، وَلكِنَّ الأَصْغَرَ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ أَعْظَمُ مِنْهُ.

אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם לֹא קָם בִּילוּדֵי אִשָׁה גָּדוֹל מִיּוֹחָנָן הַמַּטְבִּיל וְהַקָּטֹן בְּמַלְכוּת הַשָׁמַיִם יִגְדַּל מִמֶּנּוּ׃

Ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲧⲱⲛϥ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲙⲓⲥⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓϩⲓⲟⲙⲓ ⲉ̀ⲛⲁⲁϥ ⲉ̀ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲡⲓⲣⲉϥϯⲱⲙⲥ ⲡⲓⲕⲟⲩϫⲓ ⲇⲉ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϧⲉⲛ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲡⲉ

Verily, I say to you, that no one rose among them that are born of women greater than John the Baptist; but the lesser than he in the kingdom of the heavens is greater than he.

Αληθως σας λεγω, μεταξυ των γεννηθεντων υπο γυναικων δεν ηγερθη μεγαλητερος Ιωαννου του βαπτιστου· πλην ο μικροτερος εν τη βασιλεια των ουρανων ειναι μεγαλητερος αυτου.

وَمِنْ أَيَّامِ يُوحَنَّا الْمَعْمَدَانِ إِلَى الآنَ مَلَكُوتُ السَّمَاوَاتِ يُغْصَبُ، وَالْغَاصِبُونَ يَخْتَطِفُونَهُ.

וּמִימֵי יוֹחָנָן הַמַּטְבִּיל וְעַד־הֵנָּה מַלְכוּת הַשָׁמַיִם נִתְפְּשָׂה בְיָד חֲזָקָה וְהַמִּתְחַזְּקִים יַחְטְפוּהָ׃

Ⲓⲥϫⲉⲛ ⲛⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲇⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲡⲓⲣⲉϥϯⲱⲙⲥ ϣⲁ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ϯⲛⲟⲩ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲥⲉϭⲓ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛ̀ϫⲟⲛⲥ ⲟⲩⲟϩ ϩⲁⲛⲣⲉϥϭⲓ ⲛ̀ϫⲟⲛⲥ ⲡⲉⲧϩⲱⲗⲉⲙ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

And from the days of John the Baptist until now the kingdom of the heavens suffereth violence, and (the) violent take it by force.

Απο δε των ημερων Ιωαννου του βαπτιστου εως του νυν η βασιλεια των ουρανων βιαζεται, και οι βιασται αρπαζουσιν αυτην.

لأَنَّ جَمِيعَ الأَنْبِيَاءِ وَالنَّامُوسَ إِلَى يُوحَنَّا تَنَبَّأُوا.

כִּי כָל־הַנְּבִיאִים וְהַתּוֹרָה עַד־יוֹחָנָן נִבָּאוּ׃

Ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲅⲁⲣ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲁⲩⲉⲣⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲉⲩⲓⲛ ϣⲁ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ

For all the prophets and the law prophesied until John.

Διοτι παντες οι προφηται και ο νομος εως Ιωαννου προεφητευσαν.

وَإِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَقْبَلُوا، فَهَذَا هُوَ إِيلِيَّا الْمُزْمِعُ أَنْ يَأْتِيَ.

וְאִם־תִּרְצוּ לְקַבֵּל הִנֵּה הוּא אֵלִיָּה הֶעָתִיד לָבוֹא׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ϣⲟⲡϥ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲡⲉ ⲏⲗⲓⲁⲥ ⲉⲑⲛⲏⲟⲩ

And if ye wish to receive him, he is Elias who cometh.

Και αν θελητε να δεχθητε τουτο, αυτος ειναι ο Ηλιας, οστις εμελλε να ελθη.

مَنْ لَهُ أُذُنَانِ لِلسَّمْعِ فَلْيَسْمَعْ.

מִי אֲשֶׁר אָזְנַיִם לוֹ לִשְׁמֹעַ יִשְׁמָע׃

Ⲫⲏ ⲉ̀ⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲙⲁϣϫ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉ̀ⲥⲱⲧⲉⲙ ⲙⲁⲣⲉϥⲥⲱⲧⲉⲙ

He who hath an ear to hear, let him hear.

Ο εχων ωτα δια να ακουη ας ακουη.

«وَبِمَنْ أُشَبِّهُ هَذَا الْجِيلَ؟ يُشْبِهُ أَوْلاَدًا جَالِسِينَ فِي الأَسْوَاقِ يُنَادُونَ إِلَى أَصْحَابِهِمْ

וְאֶל־מִי אֲדַמֶּה אֶת־הַדּוֹר הַזֶּה דּוֹמֶה הוּא לַיְלָדִים הַיֹּשְׁבִים בַּשְׁוָקִים וְקֹרְאִים לְחַבְרֵיהֶם לֵאמֹר׃

Ⲁⲓⲛⲁⲧⲉⲛⲑⲱⲛ ⲧⲁⲓⲅⲉⲛⲉⲁ ⲇⲉ ⲉ̀ⲛⲓⲙ ⲥⲟⲛⲓ ⲛ̀ϩⲁⲛⲁⲗⲱⲟⲩⲓ ⲉⲩϩⲉⲙⲥⲓ ϩⲓ ⲛⲓⲁⲅⲟⲣⲁ ⲛⲁⲓ ⲉⲑⲙⲟⲩϯ ⲟⲩⲃⲉ ⲛⲟⲩⲉⲣⲏⲟⲩ

But to whom am I to liken this generation? It is like to children sitting in the market-places, these who call to one another,

Αλλα με τι να ομοιωσω την γενεαν ταυτην; ειναι ομοια με παιδαρια καθημενα εν ταις αγοραις και φωναζοντα προς τους συντροφους αυτων,

وَيَقُولُونَ: زَمَّرْنَا لَكُمْ فَلَمْ تَرْقُصُوا! نُحْنَا لَكُمْ فَلَمْ تَلْطِمُوا!

חִלַּלְנוּ לָכֶם בַּחֲלִילִים וְלֹא רִקַּדְתֶּם קוֹנַנּוּ לָכֶם קִינָה וְלֹא סְפַדְתֶּם׃

Ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲛϫⲱ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛϭⲟⲥϫⲉⲥ ⲁⲛⲣⲓⲙⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲛⲉϩⲡⲓ

saying, "We sang to you, and ye danced not; we wept, and ye wailed not."

και λεγοντα· Αυλον σας επαιξαμεν, και δεν εχορευσατε, σας εθρηνωδησαμεν, και δεν εκλαυσατε.

لأَنَّهُ جَاءَ يُوحَنَّا لَا يَأْكُلُ وَلَا يَشْرَبُ، فَيَقُولُونَ: فِيهِ شَيْطَانٌ.

כִּי־בָא־יוֹחָנָן וְהוּא לֹא אֹכֵל וְלֹא שֹׁתֶה וַיֹּאמְרוּ שֵׁד בּוֹ׃

Ⲁϥⲓ̀ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϫⲉ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲉ̀ⲛ̀ϥⲟⲩⲱⲙ ⲁⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ⲛ̀ϥⲥⲱ ⲁⲛ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲇⲉⲙⲱⲛ ⲛⲉⲙⲁϥ

For John came, not eating and not drinking; they said that there is a demon with him.

Διοτι ηλθεν ο Ιωαννης μητε τρωγων μητε πινων, και λεγουσι· Δαιμονιον εχει.

جَاءَ ابْنُ الإِنْسَانِ يَأْكُلُ وَيَشْرَبُ، فَيَقُولُونَ: هُوَذَا إِنْسَانٌ أَكُولٌ وَشِرِّيبُ خَمْرٍ، مُحِبٌّ لِلْعَشَّارِينَ وَالْخُطَاةِ. وَالْحِكْمَةُ تَبَرَّرَتْ مِنْ بَنِيهَا».

וַיָּבֹא בֶן־הָאָדָם אֹכֵל וְשֹׁתֶה וְהֵם אֹמְרִים הִנֵּה אִישׁ זוֹלֵל וְסֹבֵא וְאֹהֵב מוֹכְסִים וְחַטָּאִים וְנִצְדְּקָה הַחָכְמָה בְּבָנֶיהָ׃

Ⲁϥⲓ̀ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲉϥⲟⲩⲱⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲥⲱ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲓⲥ ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲣⲉϥⲟⲩⲱⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲁⲩⲏⲣⲡ ⲡϣⲫⲏⲣ ⲡⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲧⲉⲗⲱⲛⲏⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲣⲉϥⲉⲣⲛⲟⲃⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥⲑⲙⲁⲓⲟ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲥⲟⲫⲓⲁ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲉⲥϩⲃⲏⲟⲩⲓ

And (the) Son of (the) man came eating and drinking; they said: "Lo, a man gluttonous and (a) winebibber, (he) is (the) friend of the publicans and the sinners!" And [the] wisdom was justified from her works.'

Ηλθεν ο Υιος του ανθρωπου τρωγων και πινων, και λεγουσιν· Ιδου, ανθρωπος φαγος και οινοποτης, φιλος τελωνων και αμαρτωλων. Και εδικαιωθη η σοφια απο των τεκνων αυτης.

ويل للمدن التي لم تَتُب

حِينَئِذٍ ابْتَدَأَ يُوَبِّخُ الْمُدُنَ الَّتِي صُنِعَتْ فِيهَا أَكْثَرُ قُوَّاتِهِ لأَنَّهَا لَمْ تَتُبْ:

אָז הֵחֵל לְהוֹכִיחַ הֶעָרִים אֲשֶׁר־רֹב גְּבוּרוֹתָיו נַעֲשׂוֹּ בְתוֹכָן וְלֹא שָׁבוּ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲛ̀ϩⲓⲭⲟϩ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲛⲓⲃⲁⲕⲓ ⲛⲏ ⲉⲧⲁ ⲡϩⲟⲩⲟ ⲛ̀ⲛⲉϥϫⲟⲙ ϣⲱⲡⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲉⲣⲙⲉⲧⲁⲛⲟⲓⲛ

Then he began to upbraid the cities in which most of his mighty works were done, and they repented not.

Τοτε ηρχισε να ονειδιζη τας πολεις εν αις εγειναν τα πλειοτερα θαυματα αυτου, διοτι δεν μετενοησαν·

«وَيْلٌ لَكِ يَا كُورَزِينُ! وَيْلٌ لَكِ يَا بَيْتَ صَيْدَا! لأَنَّهُ لَوْ صُنِعَتْ فِي صُورَ وَصَيْدَاءَ الْقُوَّاتُ الْمَصْنُوعَةُ فِيكُمَا، لَتَابَتَا قَدِيمًا فِي الْمُسُوحِ وَالرَّمَادِ.

אוֹי לָךְ כּוֹרָזִין אוֹי לָךְ בֵּית־צַיְדָה כִּי הַגְּבוּרוֹת אֲשֶׁר נַעֲשׂוֹּ בְקִרְבְּכֶן לוּ בְּצוֹר וּבְצִידוֹן נַעֲשׂוֹּ הֲלֹא־כְבָר שָׁבוּ בְּשַׂק וָאֵפֶר׃

Ⲟⲩⲟⲓ ⲛⲉ ⲭⲟⲣⲁⲍⲓⲛ ⲟⲩⲟⲓ ⲛⲉ ⲃⲏⲑⲥⲁⲓⲇⲁ ϫⲉ ⲉⲛⲉ ⲁ ⲛⲁⲓϫⲟⲙ ϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲩⲣⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲧⲥⲓⲇⲱⲛ ⲉⲧⲁⲩϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲛⲉ ⲓⲥⲑⲛⲉⲓ ⲡⲉ ⲁⲩⲉⲣⲙⲉⲧⲁⲛⲟⲓⲛ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲥⲟⲕ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲕⲉⲣⲙⲓ

Woe to thee, Chorazin woe to thee, Bethsaida! because if these mighty works (had) been done in Tyre and Sidon which were done in you, long ago they would (have) repented in sackcloth and ashes.

Ουαι εις σε, Χοραζιν, ουαι εις σε, Βηθσαιδαν· διοτι εαν τα θαυματα τα γενομενα εν υμιν εγινοντο εν τη Τυρω και Σιδωνι προ πολλου ηθελον μετανοησει εν σακκω και σποδω.

وَلكِنْ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ صُورَ وَصَيْدَاءَ تَكُونُ لَهُمَا حَالَةٌ أَكْثَرُ احْتِمَالًا يَوْمَ الدِّينِ مِمَّا لَكُمَا.

אֲבָל אֲנִי אֹמֵר לָכֶם כִּי בְּיוֹם הַדִּין יֵקַל לְצוֹר וְצִידוֹן מִכֶּם׃

Ⲡⲗⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲧⲩⲣⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲧⲥⲓⲇⲱⲛ ⲉⲩⲉ̀ϯⲁⲥⲟ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲉϩⲟⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲕⲣⲓⲥⲓⲥ ⲉ̀ϩⲟⲧⲉⲣⲱⲧⲉⲛ

But I say to you, that they shall spare Tyre and Sidon in (the) day of the judgement rather than you.

Πλην σας λεγω εις την Τυρον και Σιδωνα ελαφροτερα θελει εισθαι η τιμωρια εν ημερα κρισεως παρα εις εσας.

وَأَنْتِ يَا كَفْرَنَاحُومَ الْمُرْتَفِعَةَ إِلَى السَّمَاءِ! سَتُهْبَطِينَ إِلَى الْهَاوِيَةِ. لأَنَّهُ لَوْ صُنِعَتْ فِي سَدُومَ الْقُوَّاتُ الْمَصْنُوعَةُ فِيكِ لَبَقِيَتْ إِلَى الْيَوْمِ.

וְאַתְּ כְּפַר־נַחוּם הַמְרוֹמָמָה עַד־הַשָׁמַיִם עַד־שְׁאוֹל תּוּרָדִי כִּי הַגְּבוּרוֹת אֲשֶׁר נַעֲשׂוֹּ בְתוֹכֵךְ לוּ בִסְדוֹם נַעֲשׂוֹּ כִּי עַתָּה עָמְדָה עַל־תִּלָּהּ עַד־הַיּוֹם הַזֶּה׃

Ⲛⲉⲙ ⲛ̀ⲑⲟ ϩⲱⲓ ⲕⲁⲫⲁⲣⲛⲁⲟⲩⲙ ⲙⲏ ⲧⲉⲣⲁϭⲓⲥⲓ ϣⲁ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ⲧⲫⲉ ⲉⲩⲉ̀ⲑⲉⲃⲓⲟ ϣⲁ ⲉ̀ϧⲣⲏⲓ ⲉ̀ⲁⲙⲉⲛϯ ϫⲉ ⲉⲛⲉ ϧⲉⲛ ⲥⲟⲇⲟⲙⲁ ⲁⲩϣⲱⲡⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲁⲓϫⲟⲙ ⲉⲧⲁⲩϣⲱⲡⲓ ⲛ̀ϧⲏϯ ⲛⲉ ⲓⲥϫⲉⲕ ⲥⲉϣⲟⲡ ϣⲁ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲫⲟⲟⲩ

And thou, Kapharnaum, wilt thou be exalted up to (the) heaven? thou shalt be humiliated down to Amenti: because if in Sodom (had) been done these mighty works which were done in thee, how would they not (have) remained until to-day!

Και συ, Καπερναουμ, η υψωθεισα εως του ουρανου, θελεις καταβιβασθη εως αδου· διοτι εαν τα θαυματα τα γενομενα εν σοι εγινοντο εν Σοδομοις, ηθελον μεινει μεχρι της σημερον.

وَلكِنْ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ أَرْضَ سَدُومَ تَكُونُ لَهَا حَالَةٌ أَكْثَرُ احْتِمَالًا يَوْمَ الدِّينِ مِمَّا لَكِ».

אֲבָל אֲנִי אֹמֵר לָכֶם כִּי בְּיוֹם הַדִּין יֵקַל לְאַדְמַת סְדוֹם מִמֵּךְ׃

Ⲡⲗⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲡⲕⲁϩⲓ ⲛ̀ⲥⲟⲇⲟⲙⲁ ⲉⲩⲉ̀ϯⲁⲥⲟ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϧⲉⲛ ⲡⲉϩⲟⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲕⲣⲓⲥⲓⲥ ⲉ̀ϩⲟⲧⲉⲣⲟ

But I say to you, that they shall spare (the) land of Sodom in (the) day of the judgement rather than thee.'

Πλην σας λεγω, οτι εις την γην των Σοδομων ελαφροτερα θελει εισθαι η τιμωρια εν ημερα κρισεως παρα εις σε.

راحة للمتعبين

فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ أَجَابَ يَسُوعُ وَقَالَ: «أَحْمَدُكَ أَيُّهَا الآبُ رَبُّ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ، لأَنَّكَ أَخْفَيْتَ هَذِهِ عَنِ الْحُكَمَاءِ وَالْفُهَمَاءِ وَأَعْلَنْتَهَا لِلأَطْفَالِ.

בָּעֵת הַהִיא עָנָה יֵשׁוּעַ וְאָמַר אוֹדְךָ אָבִי אֲדוֹן הַשָׁמַיִם וְהָאָרֶץ כִּי הִסְתַּרְתָּ אֶת־אֵלֶּה מִן־הַחֲכָמִים וְהַנְּבוֹנִים וְגִלִּיתָם לָעוֹלֲלִים׃

Ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ⲇⲉ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲥⲏⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ϯⲟⲩⲱⲛϩ ⲛⲁⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲫⲓⲱⲧ ⲡ⳪̅ ⲛ̀ⲧⲫⲉ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ϫⲉ ⲁⲕϩⲉⲡ ⲛⲁⲓ ⲉ̀ϩⲁⲛⲥⲁⲃⲉⲩ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲕⲁⲧϩⲏⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲕϭⲟⲣⲡⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϩⲁⲛⲕⲟⲩϫⲓ ⲛ̀ⲁⲗⲱⲟⲩⲓ

And at that time Jesus answered and said: I thank thee, Father, Lord of (the) heaven and the earth, because thou hiddest these (things) from (the) wise and understanding, and revealedst them to little children.

Εν εκεινω τω καιρω αποκριθεις ο Ιησους ειπε· Δοξαζω σε, Πατερ, κυριε του ουρανου και της γης, οτι απεκρυψας ταυτα απο σοφων και συνετων και απεκαλυψας αυτα εις νηπια·

نَعَمْ أَيُّهَا الآبُ، لأَنْ هَكَذَا صَارَتِ الْمَسَرَّةُ أَمَامَكَ.

הֵן אָבִי כִּי כֵן הָיָה רָצוֹן לְפָנֶיךָ׃

Ⲁϩⲁ ⲫⲓⲱⲧ ϫⲉ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲡⲓϯⲙⲁϯ ⲉⲧⲁϥϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲙⲑⲟ

Yea, Father, because this is the good pleasure which was before thee.

ναι, ω Πατερ, διοτι ουτως εγεινεν αρεστον εμπροσθεν σου.

كُلُّ شَيْءٍ قَدْ دُفِعَ إِلَيَّ مِنْ أَبِي، وَلَيْسَ أَحَدٌ يَعْرِفُ الابْنَ إِلاَّ الآبُ، وَلَا أَحَدٌ يَعْرِفُ الآبَ إِلاَّ الابْنُ وَمَنْ أَرَادَ الابْنُ أَنْ يُعْلِنَ لَهُ.

הַכֹּל נִמְסַר־לִי מֵאֵת אָבִי וְאֵין מַכִּיר אֶת־הַבֵּן בִּלְתִּי הָאָב וְאֵין מַכִּיר אֶת־הָאָב בִּלְתִּי הַבֵּן וַאֲשֶׁר יַחְפֹּץ הַבֵּן לְגַלּוֹת לוֹ׃

Ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲁ ⲫⲓⲱⲧ ⲧⲏⲓⲧⲟⲩ ⲉ̀ⲧⲟⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ϩⲗⲓ ⲥⲱⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲡϣⲏⲣⲓ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲉ̀ⲫⲓⲱⲧ ⲟⲩⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ϩⲗⲓ ⲥⲱⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲫⲓⲱⲧ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲉ̀ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛⲉⲙ ⲫⲏ ⲉ̀ⲧⲉϩⲛⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲉ̀ϭⲱⲣⲡ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

All things hath (the) Father given me: and no one knoweth (the) Son except (the) Father, nor doth any one know (the) Father except (the) Son, and he to whom (the) Son willeth to reveal (him).

Παντα παρεδοθησαν εις εμε απο του Πατρος μου· και ουδεις γινωσκει τον Υιον ει μη ο Πατηρ· ουδε τον Πατερα γινωσκει τις ειμη ο Υιος και εις οντινα θελει ο Υιος να αποκαλυψη αυτον.

تَعَالَوْا إِلَيَّ يَا جَمِيعَ الْمُتْعَبِينَ وَالثَّقِيلِي الأَحْمَالِ، وَأَنَا أُرِيحُكُمْ.

פְּנוּ אֵלַי כָּל־הָעֲמֵלִים וְהַטְּעוּנִים וַאֲנִי אָנִיחַ לָכֶם׃

Ⲁⲙⲱⲓⲛⲓ ϩⲁⲣⲟⲓ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧϧⲟⲥⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲟⲡⲧ ϧⲁ ⲛⲟⲩⲉⲧⲫⲱⲟⲩⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲉⲑⲛⲁϯⲙⲧⲟⲛ ⲛⲱⲧⲉⲛ

Come to me, all who toil and are laden under their burdens, and I will give you rest.

Ελθετε προς με, παντες οι κοπιωντες και πεφορτισμενοι, και εγω θελω σας αναπαυσει.

اِحْمِلُوا نِيرِي عَلَيْكُمْ وَتَعَلَّمُوا مِنِّي، لأَنِّي وَدِيعٌ وَمُتَوَاضِعُ الْقَلْبِ، فَتَجِدُوا رَاحَةً لِنُفُوسِكُمْ.

קַבְּלוּ עֲלֵיכֶם אֶת־עֻלִי וְלִמְדוּ מִמֶּנִּי כִּי־עָנָו וּשְׁפַל רוּחַ אָנֹכִי וּמִצְאוּ מַרְגּוֹעַ לְנַפְשֹׁתֵיכֶם׃

Ⲁⲗⲓⲟⲩⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲛⲁϩⲃⲉϥ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲣⲓⲉⲙⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ϫⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲟⲩⲣⲉⲙⲣⲁⲩϣ ⲟⲩⲟϩ ϯⲑⲉⲃⲓⲏⲟⲩⲧ ϧⲉⲛ ⲡⲁϩⲏⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ϫⲓⲙⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲁⲛ̀ⲙⲧⲟⲛ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲯⲩⲭⲏ

Take my yoke upon you, and learn of me; because I (am) meek and I am humble in my heart: and ye shall find a resting-place for your souls.

Αρατε τον ζυγον μου εφ' υμας και μαθετε απ' εμου, διοτι πραος ειμαι και ταπεινος την καρδιαν, και θελετε ευρει αναπαυσιν εν ταις ψυχαις υμων·

لأَنَّ نِيرِي هَيِّنٌ وَحِمْلِي خَفِيفٌ».

כִּי עֻלִּי נָעִים וְקַל מַשָּׂאִי׃

Ⲡⲁⲛⲁϩⲃⲉϥ ⲅⲁⲣ ϩⲟⲗϫ ⲟⲩⲟϩ ⲧⲁⲉⲧⲫⲱ ⲁⲥⲓⲱⲟⲩ

For my yoke (is) sweet, and my burden (is) light.'

διοτι ο ζυγος μου ειναι καλος και το φορτιον μου ελαφρον.

إصحاح 12

رب السبت

فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ ذَهَبَ يَسُوعُ فِي السَّبْتِ بَيْنَ الزُّرُوعِ، فَجَاعَ تَلاَمِيذُهُ وَابْتَدَأُوا يَقْطِفُونَ سَنَابِلَ وَيَأْكُلُونَ.

בָּעֵת הַהִיא עָבַר יֵשׁוּעַ בֵּין הַקָּמָה בְּיוֹם הַשַׁבָּת וְתַלְמִידָיו רָעֵבוּ וַיָּחֵלּוּ לִקְטֹף מְלִילֹת וַיֹּאכֵלוּ׃

Ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ⲇⲉ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲥⲏⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϧⲉⲛ ⲡⲥⲁⲃⲃⲁⲧⲟⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲟϯ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲇⲉ ⲛⲉ ⲁⲩϩⲕⲟ ⲡⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲛ̀ⲥⲱⲗⲡ ⲛ̀ⲥⲁ ⲛⲓϧⲉⲙⲥ ⲉ̀ⲟⲩⲱⲙ

And at that time Jesus went on (the) Sabbath through the cornfields; and his disciples had hungered, and began to pluck the ears of corn to eat.

Εν εκεινω τω καιρω επορευετο ο Ιησους δια των σπαρτων εν σαββατω· οι δε μαθηται αυτου επεινασαν και ηρχισαν να ανασπωσιν ασταχυα και να τρωγωσιν.

فَالْفَرِّيسِيُّونَ لَمَّا نَظَرُوا قَالُوا لَهُ: «هُوَذَا تَلاَمِيذُكَ يَفْعَلُونَ مَا لَا يَحِلُّ فِعْلُهُ فِي السَّبْتِ!»

וַיִּרְאוּ הַפְּרוּשִׁים וַיֹּאמְרוּ לוֹ הִנֵּה תַּלְמִידֶיךָ עֹשִׂים אֵת אֲשֶׁר לֹא יֵעָשֶׂה בַּשַׁבָּת׃

Ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲇⲉ ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲓⲥ ⲛⲉⲕⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲥⲉⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲥϣⲉ ⲛ̀ⲁⲓϥ ⲁⲛ ϧⲉⲛ ⲡⲥⲁⲃⲃⲁⲧⲟⲛ

But the Pharisees having seen, said to him: Lo, thy disciples do that which is not lawful to do on (the) Sabbath.'

Οι δε Φαρισαιοι ιδοντες ειπον προς αυτον· Ιδου, οι μαθηται σου πραττουσιν ο, τι δεν συγχωρειται να πραττηται το σαββατον.

فَقَالَ لَهُمْ: «أَمَا قَرَأْتُمْ مَا فَعَلَهُ دَاوُدُ حِينَ جَاعَ هُوَ وَالَّذِينَ مَعَهُ؟

וַיּאֹמֶר אֲלֵיהֶם הֲלֹא קְרָאתֶם אֵת אֲשֶׁר עָשָׂה דָוִד כַּאֲשֶׁר רָעֵב הוּא וַאֲנָשָׁיו׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲱϣ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉ ⲉⲧⲁ ⲇⲁⲩⲓⲇ ⲁⲓϥ ⲉⲧⲁϥϩⲕⲟ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲑⲛⲉⲙⲁϥ

But he said to them: Did ye not read what David did, having hungered, and they who were with him;

Ο δε ειπε προς αυτους· Δεν ανεγνωσατε τι επραξεν ο Δαβιδ οτε επεινασεν αυτος και οι μετ' αυτου;

كَيْفَ دَخَلَ بَيْتَ اللهِ وَأَكَلَ خُبْزَ التَّقْدِمَةِ الَّذِي لَمْ يَحِلَّ أَكْلُهُ لَهُ وَلَا لِلَّذِينَ مَعَهُ، بَلْ لِلْكَهَنَةِ فَقَطْ.

אֲשֶׁר בָּא אֶל־בֵּית הָאֱלֹהִים וַיֹּאכַל אֶת־לֶחֶם הַפָּנִים אֲשֶׁר אֵינֶנּוּ מֻתָּר לוֹ וְלַאֲנָשָׁיו לֶאֱכֹל רַק לַכֹּהֲנִים לְבַדָּם׃

Ⲡⲱⲥ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲏⲓ ⲙ̀ⲫϯ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲓⲱⲓⲕ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲡⲣⲟⲑⲉⲥⲓⲥ ⲁϥⲟⲩⲟⲙⲟⲩ ⲛⲏ ⲉⲧⲉ ⲛⲁⲥⲙⲡϣⲁ ⲛⲁϥ ⲁⲛ ⲡⲉ ⲉ̀ⲟⲩⲱⲙ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ⲟⲩⲇⲉ ⲛⲏ ⲉⲑⲛⲉⲙⲁϥ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲉ̀ⲛⲓⲟⲩⲏⲃ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲧⲟⲩ

how he went into (the) house of God, and ate the shewbread, of which it was not right for him to eat, nor for them who were with him, but only for the priests?

πως εισηλθεν εις τον οικον του Θεου και εφαγε τους αρτους της προθεσεως, τους οποιους δεν ητο συγκεχωρημενον εις αυτον να φαγη, ουτε εις τους μετ' αυτου, ειμη εις τους ιερεις μονους;

أَوَ مَا قَرَأْتُمْ فِي التَّوْرَاةِ أَنَّ الْكَهَنَةَ فِي السَّبْتِ فِي الْهَيْكَلِ يُدَنِّسُونَ السَّبْتَ وَهُمْ أَبْرِيَاءُ؟

וַהֲלֹא קְרָאתֶם בַּתּוֹרָה כִּי בַשַׁבָּתוֹת יְחַלְּלוּ הַכֹּהֲנִים אֶת־הַשַׁבָּת בַּמִּקְדָּשׁ וְאֵין לָהֶם עָוֹן׃

Ⲁⲛ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲱϣ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲁⲃⲃⲁⲧⲟⲛ ⲛⲓⲟⲩⲏⲃ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲥⲉⲥⲱϥ ⲙ̀ⲡⲓⲥⲁⲃⲃⲁⲧⲟⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲛⲟⲃⲓ ϭⲓ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ

Or did ye not read in the law, that on the Sabbaths the priests in the temple profane the Sabbath and no sin attaches to them?

Η δεν ανεγνωσατε εν τω νομω οτι εν τοις σαββασιν οι ιερεις βεβηλονουσι το σαββατον εν τω ιερω και ειναι αθωοι;

وَلكِنْ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ هَهُنَا أَعْظَمَ مِنَ الْهَيْكَلِ!

וַאֲנִי אֹמֵר לָכֶם כִּי יֶשׁ־פֹּה גָּדוֹל מִן־הַמִּקְדָּשׁ׃

Ϯϫⲱ ⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲓⲥ ϩⲟⲩⲟ ⲉ̀ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲙⲁ

But I say to you, that lo, (one) greater than the temple (is) in this place.

Σας λεγω δε οτι εδω ειναι μεγαλητερος του ιερου.

فَلَوْ عَلِمْتُمْ مَا هُوَ: إِنِّي أُرِيدُ رَحْمَةً لَا ذَبِيحَةً، لَمَا حَكَمْتُمْ عَلَى الأَبْرِيَاءِ!

וְלוּ יְדַעְתֶּם מַה־הוּא שֶׁנֶּאֱמַר חֶסֶד חָפַצְתִּי וְלֹא זָבַח לֹא הִרְשַׁעְתֶּם אֵת הַנְּקִיִּם׃

Ⲉ̀ⲛⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲉⲙⲓ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉ ⲟⲩⲛⲁⲓ ϯⲟⲩⲁϣϥ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲟⲩϣⲟⲩϣⲱⲟⲩϣⲓ ⲁⲛ ⲛⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲛⲁϯϩⲁⲡ ⲁⲛ ⲡⲉ ⲉ̀ⲛⲓⲁⲧⲛⲟⲃⲓ

If ye were knowing what this meaneth, pity is what I wish for, and not sacrifice, ye would not have judged the sinless.

Εαν ομως εγνωριζετε τι ειναι Ελεον θελω και ουχι θυσιαν, δεν ηθελετε καταδικασει τους αθωους.

فَإِنَّ ابْنَ الإِنْسَانِ هُوَ رَبُّ السَّبْتِ أَيْضًا».

כִּי בֶּן־הָאָדָם הוּא גַּם־אֲדוֹן הַשַׁבָּת׃

Ⲡ⳪̅ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲡⲥⲁⲃⲃⲁⲧⲟⲛ ⲡⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ

For the lord of (the) Sabbath is (the) Son of (the) man.'

Διοτι ο Υιος του ανθρωπου ειναι κυριος και του σαββατου.

ثُمَّ انْصَرَفَ مِنْ هُنَاكَ وَجَاءَ إِلَى مَجْمَعِهِمْ،

וַיַעֲבֹר מִשָׁם אֶל־בֵּית הַכְּנֶסֶת שֶׁלָּהֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲟⲩⲱⲧⲉⲃ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁϥⲓ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲧⲟⲩⲥⲩⲛⲁⲅⲱⲅⲏ

And having gone away from there, he came into their synagogue:

Και μεταβας εκειθεν ηλθεν εις την συναγωγην αυτων.

وَإِذَا إِنْسَانٌ يَدُهُ يَابِسَةٌ، فَسَأَلُوهُ قَائِلِينَ: «هَلْ يَحِلُّ الإِبْرَاءُ فِي السُّبُوتِ؟» لِكَيْ يَشْتَكُوا عَلَيْهِ.

וְהִנֵּה־שָׁם אִישׁ וְיָדוֹ יְבֵשָׁה וַיִּשְׁאָלוּהוּ הֲמֻתָּר לִרְפֹּא בַּשַׁבָּת לְמַעַן יִמְצְאוּ עָלָיו עֲלִילֹת דְּבָרִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲉⲣⲉ ⲧⲉϥϫⲓϫ ϣⲟⲩⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩϣⲉⲛϥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲛ ⲥϣⲉ ⲛⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲥⲁⲃⲃⲁⲧⲟⲛ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲥⲉⲉⲣⲕⲁⲧⲏⲅⲟⲣⲓⲛ ⲉ̀ⲣⲟϥ

and lo, (there was) a man whose hand was (lit. is) withered, and they asked him, saying: Is it lawful to heal on the Sabbath?'that they might accuse him.

Και ιδου, ητο ανθρωπος εχων την χειρα ξηραν· και ηρωτησαν αυτον λεγοντες· Συγχωρειται ταχα να θεραπευη τις εν τω σαββατω; δια να κατηγορησωσιν αυτον.

فَقَالَ لَهُمْ: «أَيُّ إِنْسَانٍ مِنْكُمْ يَكُونُ لَهُ خَرُوفٌ وَاحِدٌ، فَإِنْ سَقَطَ هَذَا فِي السَّبْتِ فِي حُفْرَةٍ، أَفَمَا يُمْسِكُهُ وَيُقِيمُهُ؟

וַיּאֹמֶר אֲלֵיהֶם הַיֵּשׁ בָּכֶם אָדָם אֲשֶׁר־לוֹ כֶּבֶשׂ אֶחָד וְנָפַל בְּבוֹר בַּשַׁבָּת וְלֹא־יַחֲזִיק בּוֹ וְיַעֲלֶנּוּ׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲛⲓⲙ ⲛ̀ⲣⲱⲙⲓ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛⲧⲉϥ ⲟⲩⲉⲥⲱⲟⲩ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫⲁⲓ ϩⲉⲓ ⲉ̀ⲟⲩϣⲓⲕ ϧⲉⲛ ⲡⲥⲁⲃⲃⲁⲧⲟⲛ ⲙⲏ ϥⲛⲁⲁⲙⲟⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲁⲛ ⲛ̀ⲧⲉϥⲧⲟⲩⲛⲟⲥϥ

And he said to them: What man who is among you, having a sheep, and (if) this fall into a pit on the Sabbath, will he not lay hold on it and raise it up?

Ο δε ειπε προς αυτους· Τις ανθρωπος απο σας θελει εισθαι, οστις εχων προβατον εν, εαν τουτο πεση εν τω σαββατω εις λακκον, δεν θελει πιασει και σηκωσει αυτο;

فَالإِنْسَانُ كَمْ هُوَ أَفْضَلُ مِنَ الْخَرُوفِ! إِذًا يَحِلُّ فِعْلُ الْخَيْرِ فِي السُّبُوتِ!»

וּמַה־יָּקָר אָדָם מִן־הַכֶּבֶשׂ לָכֵן מֻתָּר לַעֲשׂוֹת טוֹבָה בַּשַׁבָּת׃

Ⲓⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲧ ⲉ̀ⲟⲩⲉⲥⲱⲟⲩ ⲛⲁⲩⲏⲣ ϩⲱⲥⲧⲉ ⲥϣⲉ ⲛ̀ⲉⲣⲡⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲁⲃⲃⲁⲧⲟⲛ

How much better then is a man than a sheep! So that it is lawful to do good on the Sabbaths.'

ποσον λοιπον διαφερει ανθρωπος προβατου; ωστε συγχωρειται εν τω σαββατω να αγαθοποιη τις.

ثُمَّ قَالَ لِلإِنْسَانِ: «مُدَّ يَدَكَ». فَمَدَّهَا. فَعَادَتْ صَحِيحَةً كَالأُخْرَى.

וַיּאֹמֶר אֶל־הָאִישׁ פְּשֹׁט אֶת־יָדֶךָ וַיִּפְשֹׁט אֹתָהּ וַתֵּרָפֵא וַתָּשָׁב כְּיָדוֹ הָאַחֶרֶת׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲙ̀ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ϫⲉ ⲥⲟⲩⲧⲉⲛ ⲧⲉⲕϫⲓϫ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲥⲟⲩⲧⲱⲛⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥⲟⲩϫⲁⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ϯⲭⲉϯ

Then he said to the man: Stretch forth thy hand.' And he stretched it forth, and it was cured as the other.

Τοτε λεγει προς τον ανθρωπον· Εκτεινον την χειρα σου· και εξετεινε, και αποκατεσταθη υγιης ως η αλλη.

فتى الله المُختار

فَلَمَّا خَرَجَ الْفَرِّيسِيُّونَ تَشَاوَرُوا عَلَيْهِ لِكَيْ يُهْلِكُوهُ،

וַיֵּצְאוּ הַפְּרוּשִׁים וַיִּתְיָעֲצוּ עָלָיו לְאַבְּדוֹ׃

Ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲁⲩⲉⲣ ⲟⲩⲥⲟϭⲛⲓ ϧⲁⲣⲟϥ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲥⲉⲧⲁⲕⲟϥ

The Pharisees having come forth, took counsel against him, that they might destroy him.

Οι δε Φαρισαιοι εξελθοντες συνεβουλευθησαν κατ' αυτου, δια να απολεσωσιν αυτον.

فَعَلِمَ يَسُوعُ وَانْصَرَفَ مِنْ هُنَاكَ. وَتَبِعَتْهُ جُمُوعٌ كَثِيرَةٌ فَشَفَاهُمْ جَمِيعًا.

וַיֵּדַע יֵשׁוּעַ וַיָּסַר מִשָׁם וַיֵּלֶךְ אַחֲרָיו הֲמוֹן עַם רָב וַיִּרְפָּאֵם כֻּלָּם׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥⲉⲙⲓ ⲁϥⲟⲩⲱⲧⲉⲃ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲟⲩⲁϩⲟⲩ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲛⲓϣϯ ⲙ̀ⲙⲏϣ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲧⲏⲣⲟⲩ

And Jesus having known, went away from there; and great multitudes followed him; and he healed them all.

Αλλ' ο Ιησους νοησας ανεχωρησεν εκειθεν· και ηκολουθησαν αυτον οχλοι πολλοι, και εθεραπευσεν αυτους παντας.

وَأَوْصَاهُمْ أَنْ لَا يُظْهِرُوهُ،

וַיִּגְעַר בָּם וַיְצַו עֲלֵיהֶם שֶׁלּא יְגַלֻּהוּ׃

Ⲁϥⲉⲣⲉⲡⲓⲧⲓⲙⲁⲛ ⲛⲱⲟⲩ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲥⲉϣⲧⲉⲙⲟⲩⲟⲛϩϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

He charged them that they should not make him known:

Και παρηγγειλεν εις αυτους αυστηρως δια να μη φανερωσωσιν αυτον,

لِكَيْ يَتِمَّ مَا قِيلَ بِإِشَعْيَاءَ النَّبِيِّ الْقَائِلِ:

לְמַלּאת אֵת אֲשֶׁר דִּבֶּר יְשַׁעְיָהוּ הַנָּבִיא לֵאמֹר׃

Ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϫⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⲛ̀ⲏⲥⲁⲓⲁⲥ ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

that it might be fulfilled which he spake by Esaias the prophet, saying:

δια να πληρωθη το ρηθεν δια Ησαιου του προφητου, λεγοντος·

«هُوَذَا فَتَايَ الَّذِي اخْتَرْتُهُ، حَبِيبِي الَّذِي سُرَّتْ بِهِ نَفْسِي. أَضَعُ رُوحِي عَلَيْهِ فَيُخْبِرُ الأُمَمَ بِالْحَقِّ.

הֵן עַבְדִּי בָּחַרְתִּי בוֹ יְדִידִי רָצְתָה נַפְשִׁי נָתַתִּי רוּחִי עָלָיו וּמִשְׁפָּט לַגּוֹיִם יוֹצִיא׃

Ϫⲉ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ⲡⲁⲁⲗⲟⲩ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥⲣⲁⲛⲏⲓ ⲡⲁⲙⲉⲛⲣⲓⲧ ⲫⲏ ⲉⲧⲁ ⲧⲁⲯⲩⲭⲏ ϯⲙⲁϯ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ ⲉⲓⲉ̀ⲭⲱ ⲙ̀ⲡⲁⲡⲛ̅ⲁ̅ ϩⲓϫⲱϥ ⲉϥⲉ̀ⲧⲁⲙⲉ ⲛⲓⲉⲑⲛⲟⲥ ⲉⲩϩⲁⲡ

Behold my servant (lit. child), who was pleasing to me; my beloved, in whom my soul was well pleased: I shall put my Spirit upon him, he shall declare judgement to the Gentiles.

Ιδου, ο δουλος μου, τον οποιον εξελεξα, ο αγαπητος μου, εις τον οποιον η ψυχη μου ευηρεστηθη· θελω θεσει το Πνευμα μου επ' αυτον, και θελει εξαγγειλει κρισιν εις τα εθνη·

لَا يُخَاصِمُ وَلَا يَصِيحُ، وَلَا يَسْمَعُ أَحَدٌ فِي الشَّوَارِعِ صَوْتَهُ.

לֹא יִצְעַק וְלֹא יִשָּׂא וְלֹא יַשְׁמִיעַ בַּחוּץ קוֹלוֹ׃

Ⲛ̀ⲛⲉϥϣϭⲛⲏⲛ ⲟⲩⲇⲉ ⲛ̀ⲛⲉϥⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲇⲉ ⲛ̀ⲛⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲧⲉϥⲥⲙⲏ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲡⲗⲁⲧⲓⲁ

He shall not strive, nor shall he cry out; nor shall any one hear his voice in the streets.

δεν θελει αντιλογησει ουδε κραυγασει, ουδε θελει ακουσει τις την φωνην αυτου εν ταις πλατειαις.

قَصَبَةً مَرْضُوضَةً لَا يَقْصِفُ، وَفَتِيلَةً مُدَخِّنَةً لَا يُطْفِئُ، حَتَّى يُخْرِجَ الْحَقَّ إِلَى النُّصْرَةِ.

קָנֶה רָצוּץ לֹא יִשְׁבּוֹר וּפִשְׁתָּה כֵהָה לֹא יְכַבֶּנָּה עַד־יוֹצִיא לָנֶצַח מִשְׁפָּט׃

Ⲟⲩⲕⲁϣ ⲉϥϧⲉⲙϧⲱⲙ ⲛ̀ⲛⲉϥⲕⲁϣϥ ⲟⲩⲥⲟⲗ ⲉϥⲟⲓ ⲛ̀ⲭⲣⲉⲙⲧⲥ ⲛ̀ⲛⲉϥϭⲉⲛⲟϥ ϣⲁⲧⲉϥϩⲓⲟⲩⲓ ⲙ̀ⲡⲓϩⲁⲡ ⲉⲩϭⲣⲟ

A bruised reed he shall not break, smoking flax he shall ot quench, until he send forth the judgement to victory.

Καλαμον συντετριμμενον δεν θελει θλασει και λιναριον καπνιζον δεν θελει σβεσει, εωσου εκφερη εις νικην την κρισιν·

وَعَلَى اسْمِهِ يَكُونُ رَجَاءُ الأُمَمِ».

וְלִשְׁמוֹ גּוֹיִם יְיַחֵלוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲓⲉⲑⲛⲟⲥ ⲉⲩⲉ̀ⲉⲣϩⲉⲗⲡⲓⲥ ⲉ̀ⲡⲉϥⲣⲁⲛ

And the Gentiles shall hope in his name.'

Και εν τω ονοματι αυτου θελουσιν ελπισει τα εθνη.

يسوع وبَعلزَبول

حِينَئِذٍ أُحْضِرَ إِلَيْهِ مَجْنُونٌ أَعْمَى وَأَخْرَسُ فَشَفَاهُ، حَتَّى إِنَّ الأَعْمَى الأَخْرَسَ تَكَلَّمَ وَأَبْصَرَ.

אָז הוּבָא אֵלָיו אִישׁ עִוֵּר וְאִלֵּם אֲשֶׁר אֲחָזוֹ שֵׁד וַיִּרְפָּאֵהוּ וַיְדַבֵּר הָאִלֵּם וְגַם רָאָה׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩⲓⲛⲓ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲟⲩⲃⲉⲗⲗⲉ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲇⲉⲙⲱⲛ ⲛⲉⲙⲁϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲟⲓ ⲛ̀ⲉⲃⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϩⲱⲥⲧⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲉⲃⲟ ⲥⲁϫⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥⲛⲁⲩ ⲙ̀ⲃⲟⲗ

Then they brought to him a blind man having (lit. being) a demon with him, and being dumb: and he healed him, so that the dumb spake and saw.

Τοτε εφερθη προς αυτον δαιμονιζομενος τυφλος και κωφος, και εθεραπευσεν αυτον, ωστε ο τυφλος και κωφος και ελαλει και εβλεπε.

فَبُهِتَ كُلُّ الْجُمُوعِ وَقَالُوا: «أَلَعَلَّ هَذَا هُوَ ابْنُ دَاوُدَ؟»

וַיִּתְמְהוּ כָּל־הֲמוֹן הָעָם וַיֹּאמְרוּ הֲכִי זֶה בֶן־דָּוִד׃

Ⲛⲁⲩⲧⲟⲙⲧ ⲇⲉ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲛⲁⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲙⲏ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲇⲁⲩⲓⲇ

But the multitudes were all amazed; they were saying: Is this (the) son of David?'

Και εξεπληττοντο παντες οι οχλοι και ελεγον· Μηπως ειναι ουτος ο υιος του Δαβιδ;

أَمَّا الْفَرِّيسِيُّونَ فَلَمَّا سَمِعُوا قَالُوا: «هَذَا لَا يُخْرِجُ الشَّيَاطِينَ إِلاَّ بِبَعْلَزَبُولَ رَئِيسِ الشَّيَاطِينِ».

וַיִּשְׁמְעוּ הַפְּרוּשִׁים וַיֹּאמְרוּ אֵין זֶה מְגָרֵשׁ אֶת־הַשֵׁדִים כִּי אִם־עַל־יְדֵי בַעַל זְבוּל שַׂר הַשֵׁדִים׃

Ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲇⲉ ⲉⲧⲁⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲛⲁⲣⲉ ⲫⲁⲓ ϩⲓⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲛⲓⲇⲉⲙⲱⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁⲛ ϧⲉⲛ ϩⲗⲓ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ϧⲉⲛ ⲃⲉⲗⲍⲉⲃⲟⲩⲗ ⲡⲁⲣⲭⲱⲛ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲇⲉⲙⲱⲛ

But the Pharisees having heard said: This man was not casting out the demons by (lit. in, and thus again) any but by Belzeboul (the) ruler of the demons.'

Οι δε Φαρισαιοι ακουσαντες ειπον· Ουτος δεν εκβαλλει τα δαιμονια ειμη δια του Βεελζεβουλ, του αρχοντος των δαιμονιων.

فَعَلِمَ يَسُوعُ أَفْكَارَهُمْ، وَقَالَ لَهُمْ: «كُلُّ مَمْلَكَةٍ مُنْقَسِمَةٍ عَلَى ذَاتِهَا تُخْرَبُ، وَكُلُّ مَدِينَةٍ أَوْ بَيْتٍ مُنْقَسِمٍ عَلَى ذَاتِهِ لَا يَثْبُتُ.

וְיֵשׁוּעַ יָדַע אֶת־מַחְשְׁבוֹתָם וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם כָּל־מַמְלָכָה הַנֶּחֱלָקָה עַל־עַצְמָהּ תֵּחָרֵב וְכָל־עִיר וָבַיִת הַנֶּחֱלָקִים עַל־עַצְמָם לֹא יִכּוֹנוּ׃

Ⲉⲧⲁϥⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⲉ̀ⲛⲟⲩⲙⲟⲕⲙⲉⲕ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲁⲥϣⲁⲛⲫⲱϣ ⲉ̀ϩⲣⲁⲥ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧⲥ ϣⲁⲥϣⲱϥ ⲟⲩⲟϩ ⲃⲁⲕⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲓⲉ ⲏⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲁⲩϣⲁⲛⲫⲱϣ ⲉ̀ϩⲣⲁⲩ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲧⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲁⲩϣ̀ⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧⲟⲩ

And having perceived their thoughts he said to them: Every kingdom, if it should be divided against itself, is brought to desolation; and every city or every house, if they should be divided against themselves, cannot stand:

Νοησας δε ο Ιησους τους διαλογισμους αυτων, ειπε προς αυτους· Πασα βασιλεια διαιρεθεισα καθ' εαυτης ερημουται, και πασα πολις η οικια διαιρεθεισα καθ' εαυτης δεν θελει σταθη.

فَإِنْ كَانَ الشَّيْطَانُ يُخْرِجُ الشَّيْطَانَ فَقَدِ انْقَسَمَ عَلَى ذَاتِهِ. فَكَيْفَ تَثْبُتُ مَمْلَكَتُهُ؟

וְהַשָּׂטָן אִם־יְגָרֵשׁ אֶת־הַשָּׂטָן נֶחֱלָק עַל־עַצְמוֹ וְאֵיכָכָה תִכּוֹן מַמְלַכְתּוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥϫⲉ ⲡⲥⲁⲧⲁⲛⲁⲥ ⲡⲉⲧϩⲓⲟⲩⲓ ⲙ̀ⲡⲥⲁⲧⲁⲛⲁⲥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲓⲉ ⲁϥⲫⲱϣ ⲉ̀ϩⲣⲁϥ ⲙ̀ⲙⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲡⲱⲥ ⲟⲩⲛ ⲧⲉϥⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛⲁϣ̀ⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧⲥ

and. if Satan cast out Satan, or was divided against himself, how then will his kingdom be able to stand?

Και αν ο Σατανας τον Σαταναν εκβαλλη, διηρεθη καθ' εαυτου· πως λοιπον θελει σταθη η βασιλεια αυτου;

وَإِنْ كُنْتُ أَنَا بِبَعْلَزَبُولَ أُخْرِجُ الشَّيَاطِينَ، فَأَبْنَاؤُكُمْ بِمَنْ يُخْرِجُونَ؟ لِذَلِكَ هُمْ يَكُونُونَ قُضَاتَكُمْ!

וְאִם־אֲנִי מְגָרֵשׁ אֶת־הַשֵׁדִים בְּבַעַל־זְבוּל בְּנֵיכֶם בְּמִי יְגַרֲשׁוּ אֹתָם עַל־כֵּן הֵמָּה יִהְיוּ שֹׁפְטֵיכֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥϫⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ϧⲉⲛ ⲃⲉⲗⲍⲉⲃⲟⲩⲗ ϯϩⲓⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲛⲓⲇⲉⲙⲱⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲓⲉ ⲛⲉⲧⲉⲛϣⲏⲣⲓ ⲁⲩϩⲓⲟⲩⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲙ ⲉⲑⲃⲉ ⲫⲁⲓ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲉⲩⲉ̀ⲉⲣⲣⲉϥϯϩⲁⲡ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ

And if I by Belzeboul cast out the demons, by whom did your sons cast out? therefore they shall be judges to you.

Και αν εγω δια του Βεελζεβουλ εκβαλλω τα δαιμονια, οι υιοι σας δια τινος εκβαλλουσι; δια τουτο αυτοι θελουσιν εισθαι κριται σας.

وَلكِنْ إِنْ كُنْتُ أَنَا بِرُوحِ اللهِ أُخْرِجُ الشَّيَاطِينَ، فَقَدْ أَقْبَلَ عَلَيْكُمْ مَلَكُوتُ اللهِ!

וְאִם בְּרוּחַ אֱלֹהִים אֲנִי מְגָרֵשׁ אֶת־הַשֵׁדִים הִנֵּה הִגִּיעָה אֲלֵיכֶם מַלְכוּת הָאֱלֹהִים׃

Ⲓⲥϫⲉ ⲇⲉ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ϯϩⲓⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲛⲓⲇⲉⲙⲱⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁⲣⲁ ⲁⲥⲫⲟϩ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ

But if by the (lit a) Spirit of God I cast out the demons, then the kingdom of God reached you.

Αλλ' εαν εγω δια Πνευματος Θεου εκβαλλω τα δαιμονια, αρα εφθασεν εις εσας η βασιλεια του Θεου.

أَمْ كَيْفَ يَسْتَطِيعُ أَحَدٌ أَنْ يَدْخُلَ بَيْتَ الْقَوِيِّ وَيَنْهَبَ أَمْتِعَتَهُ، إِنْ لَمْ يَرْبِطِ الْقَوِيَّ أَوَّلًا، وَحِينَئِذٍ يَنْهَبُ بَيْتَهُ؟

אוֹ אֵיךְ יוּכַל אִישׁ לָבוֹא לְבֵית הַגִּבּוֹר וְלִגְזֹל אֶת־כֵּלָיו אִם־לֹא יֶאֱסֹר בָּרִאשׁוֹנָה אֶת־הַגִּבּוֹר וְאַחַר יִשְׁסֶה אֶת־בֵּיתוֹ׃

Ⲓⲉ ⲡⲱⲥ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲛ̀ⲧⲉ ⲟⲩⲁⲓ ϣⲉ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲏⲓ ⲙ̀ⲡⲓϫⲱⲣⲓ ⲛ̀ⲧⲉϥϩⲱⲗⲉⲙ ⲛ̀ⲛⲉϥⲥⲕⲉⲩⲟⲥ ⲁϥϣⲧⲉⲙⲥⲱⲛϩ ⲙ̀ⲡⲓϫⲱⲣⲓ ⲛ̀ϣⲟⲣⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲧⲟⲧⲉ ⲛ̀ⲧⲉϥϩⲱⲗⲉⲙ ⲙ̀ⲡⲉϥⲏⲓ

Or how is it possible that one enter (the) house of the strong man, and spoil his goods, unless he bound the strong man first, and then spoiled his house?

Η πως δυναται τις να εισελθη εις την οικιαν του δυνατου και να διαρπαση τα σκευη αυτου, εαν πρωτον δεν δεση τον δυνατον; και τοτε θελει διαρπασει την οικιαν αυτου.

مَنْ لَيْسَ مَعِي فَهُوَ عَلَيَّ، وَمَنْ لَا يَجْمَعُ مَعِي فَهُوَ يُفَرِّقُ.

כָּל אֲשֶׁר אֵינֶנּוּ אִתִּי הוּא לְנֶגְדִּי וַאֲשֶׁר אֵינֶנּוּ מְכַנֵּס אִתִּי הוּא מְפַזֵּר׃

Ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲛ̀ϥⲛⲉⲙⲏⲓ ⲁⲛ ⲁϥϯ ⲟⲩⲃⲏⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲛ̀ϥⲉⲣⲥⲩⲛⲁⲅⲓⲥⲑⲉ ⲛⲉⲙⲏⲓ ⲁⲛ ϥϫⲱⲣ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

He who is not with me was against me; and he who gathereth not with me scattereth me away.

Οστις δεν ειναι μετ' εμου ειναι κατ' εμου, και οστις δεν συναγει μετ' εμου σκορπιζει.

لِذَلِكَ أَقُولُ لَكُمْ: كُلُّ خَطِيَّةٍ وَتَجْدِيفٍ يُغْفَرُ لِلنَّاسِ، وَأَمَّا التَّجْدِيفُ عَلَى الرُّوحِ فَلَنْ يُغْفَرَ لِلنَّاسِ.

עַל־כֵּן אֲנִי אֹמֵר לָכֶם כָּל־חֵטְא וְגִדּוּף יִסָּלַח לָאָדָם אַךְ־גִּדּוּף הָרוּחַ לֹא יִסָּלַח לָאָדָם׃

Ⲉⲑⲃⲉ ⲫⲁⲓ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲛⲟⲃⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲛⲉⲙ ϫⲉⲟⲩⲁ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲩⲉ̀ⲭⲁⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲡⲓϫⲉⲟⲩⲁ ⲇⲉ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲉⲑⲟⲩⲁⲃ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲭⲁϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

Therefore I say to you, that every sin and every blasphemy shall be forgiven to [the] men; but the blasphemy against the Holy Spirit shall not be forgiven.

Δια τουτο σας λεγω, Πασα αμαρτια και βλασφημια θελει συγχωρηθη εις τους ανθρωπους, η κατα του Πνευματος ομως βλασφημια δεν θελει συγχωρηθη εις τους ανθρωπους·

وَمَنْ قَالَ كَلِمَةً عَلَى ابْنِ الإِنْسَانِ يُغْفَرُ لَهُ، وَأَمَّا مَنْ قَالَ عَلَى الرُّوحِ الْقُدُسِ فَلَنْ يُغْفَرَ لَهُ، لَا فِي هَذَا الْعَالَمِ وَلَا فِي الآتِي.

וְכֹל אֲשֶׁר יְדַבֵּר דְּבַר חֶרְפָּה בְּבֶן־הָאָדָם יִסָּלַח לוֹ וְהַמְחָרֵף אֶת־רוּחַ הַקֹּדֶשׁ לֹא יִסָּלַח לוֹ לֹא־בָעוֹלָם הַזֶּה וְלֹא־לָעוֹלָם הַבָּא׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϫⲉ ⲟⲩⲥⲁϫⲓ ⲛ̀ⲥⲁ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲉⲩⲉ̀ⲭⲁϥ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲛⲁϫⲱ ϧⲁ ⲡⲓⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲉⲑⲟⲩⲁⲃ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲭⲱ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲇⲉ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲓⲉ̀ⲛⲉϩ ⲟⲩⲇⲉ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲑⲛⲏⲟⲩ

And he who will say a word at (the) Son of (the) man, it shall be forgiven him; but he who will speak against the Holy Spirit, it shall not be forgiven him, neither in this age nor in that which cometh.

και οστις ειπη λογον κατα του Υιου του ανθρωπου, θελει συγχωρηθη εις αυτον· οστις ομως ειπη κατα του Πνευματος του Αγιου, δεν θελει συγχωρηθη εις αυτον ουτε εν τουτω τω αιωνι ουτε εν τω μελλοντι.

اِجْعَلُوا الشَّجَرَةَ جَيِّدَةً وَثَمَرَهَا جَيِّدًا، أَوِ اجْعَلُوا الشَّجَرَةَ رَدِيَّةً وَثَمَرَهَا رَدِيًّا، لأَنْ مِنَ الثَّمَرِ تُعْرَفُ الشَّجَرَةُ.

אִמְרוּ לָעֵץ טוֹב וּלְפִרְיוֹ טוֹב אוֹ אִמְרוּ לָעֵץ נִשְׁחָת וּלְפִרְיוֹ נִשְׁחָת כִּי בְּפִרְיוֹ נִכַּר הָעֵץ׃

Ⲓⲉ ⲁⲣⲓ ⲡⲓϣϣⲏⲛ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ⲛⲉⲙ ⲡⲉϥⲟⲩⲧⲁϩ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ⲓⲉ ⲁⲣⲓ ⲡⲓϣϣⲏⲛ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲡⲉϥⲟⲩⲧⲁϩ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲅⲁⲣ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲟⲩⲧⲁϩ ϣⲁⲩⲥⲟⲩⲉⲛ ⲡⲓϣϣⲏⲛ

Either make the tree good, and its fruit good; or make the tree evil, and its fruit evil: for from the fruit they know the tree

Η καμετε το δενδρον καλον, και τον καρπον αυτου καλον, η καμετε το δενδρον σαπρον, και τον καρπον αυτου σαπρον· διοτι εκ του καρπου γνωριζεται το δενδρον.

يَا أَوْلاَدَ الأَفَاعِي! كَيْفَ تَقْدِرُونَ أَنْ تَتَكَلَّمُوا بِالصَّالِحَاتِ وَأَنْتُمْ أَشْرَارٌ؟ فَإِنَّهُ مِنْ فَضْلَةِ الْقَلْبِ يَتَكَلَّمُ الْفَمُ.

יַלְדֵי צִפְעוֹנִים אֵיכָה תוּכְלוּ לְדַבֵּר טוֹב וְאַתֶּם רָעִים כִּי־מִשִׁפְעַת הַלֵּב יְדַבֵּר הַפֶּה׃

Ⲛⲓⲙⲓⲥⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲁϫⲱ ⲡⲱⲥ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲥⲁϫⲓ ⲛ̀ϩⲁⲛⲡⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϩⲱⲟⲩ ⲉⲃⲟⲗ ⲅⲁⲣ ϧⲉⲛ ⲡϩⲟⲩⲟ ⲙ̀ⲡⲓϩⲏⲧ ϣⲁⲣⲉ ⲡⲓⲣⲱ ⲥⲁϫⲓ

[The] offspring of the vipers, how is it possible for you to speak good things, being evil? for out of (the) abundance of the heart the mouth speaketh.

Γεννηματα εχιδνων, πως δυνασθε να λαλητε καλα οντες πονηροι; διοτι εκ του περισσευματος της καρδιας λαλει το στομα.

اَلإِنْسَانُ الصَّالِحُ مِنَ الْكَنْزِ الصَّالِحِ فِي الْقَلْبِ يُخْرِجُ الصَّالِحَاتِ، وَالإِنْسَانُ الشِّرِّيرُ مِنَ الْكَنْزِ الشِّرِّيرِ يُخْرِجُ الشُّرُورَ.

אִישׁ טוֹב מֵאוֹצַר לִבּוֹ הַטּוֹב מוֹצִיא אֶת־הַטּוֹב וְאִישׁ רָע מֵאוֹצַר הָרַע מוֹצִיא רָע׃

Ⲡⲓⲁⲅⲁⲑⲟⲥ ⲛ̀ⲣⲱⲙⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥⲁϩⲟ ⲛ̀ⲁⲅⲁⲑⲟⲛ ϣⲁϥⲧⲁⲟⲩⲟ ⲙ̀ⲡⲓⲁⲅⲁⲑⲟⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥⲁϩⲟ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ϣⲁϥⲧⲁⲟⲩⲟ ⲛ̀ⲛⲓⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

The good man out of his good treasure sendeth forth the good (thing): and the man who is evil, out of his treasure which is evil, sendeth forth (things) which are evil.

Ο καλος ανθρωπος εκ του καλου θησαυρου της καρδιας εκβαλλει τα καλα, και ο πονηρος ανθρωπος εκ του πονηρου θησαυρου εκβαλλει πονηρα.

وَلكِنْ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ كُلَّ كَلِمَةٍ بَطَّالَةٍ يَتَكَلَّمُ بِهَا النَّاسُ سَوْفَ يُعْطُونَ عَنْهَا حِسَابًا يَوْمَ الدِّينِ.

וַאֲנִי אֹמֵר לָכֶם כָּל־מִלָּה בְטֵלָה אֲשֶׁר יְדַבְּרוּ בְּנֵי הָאָדָם יִתְּנוּ עָלֶיהָ חֶשְׁבּוֹן בְּיוֹם הַדִּין׃

Ϯϫⲱ ⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲥⲁϫⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧϣⲟⲩⲓⲧ ⲉⲧⲉ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲛⲁϫⲟⲧⲟⲩ ⲥⲉⲛⲁϯⲗⲟⲅⲟⲥ ϧⲁⲣⲱⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲉϩⲟⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲕⲣⲓⲥⲓⲥ

And I say to you, that all vain words which [the] men will say, they will give account about them in (the) day of the judgement.

Σας λεγω δε οτι δια παντα λογον αργον, τον οποιον ηθελον λαλησει οι ανθρωποι, θελουσιν αποδωσει λογον δι' αυτον εν ημερα κρισεως.

لأَنَّكَ بِكَلاَمِكَ تَتَبَرَّرُ وَبِكَلاَمِكَ تُدَانُ».

כִּי מִדְּבָרֶיךָ תִּצָּדֵק וּמִדְּבָרֶיךָ תְּחֻיָּב׃

Ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲅⲁⲣ ϧⲉⲛ ⲛⲉⲕⲥⲁϫⲓ ⲉⲕⲉ̀ⲙⲁⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲉⲕⲥⲁϫⲓ ⲉⲩⲉ̀ϯϩⲁⲡ ⲉ̀ⲣⲟⲕ

For out of thy words thou shalt be justified, and out of thy words thou shah be judged.'

Διοτι εκ των λογων σου θελεις δικαιωθη, και εκ των λογων σου θελεις καταδικασθη.

آية يونان

حِينَئِذٍ أَجَابَ قَوْمٌ مِنَ الْكَتَبَةِ وَالْفَرِّيسِيِّينَ قَائِلِينَ: «يَا مُعَلِّمُ، نُرِيدُ أَنْ نَرَى مِنْكَ آيَةً».

וַיַּעֲנוּ אֲנָשִׁים מִן־הַסּוֹפְרִים וְהַפְּרוּשִׁים וַיֹּאמְרוּ רַבִּי חָפַצְנוּ לִרְאוֹת אוֹת עַל־יָדֶךָ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲟⲩⲟⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲣⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲧⲉⲛⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲙⲏⲓⲛⲓ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲕ

Then some of the scribes and the Pharisees answered him, saying: Teacher, we wish to see a sign from thee.'

Τοτε απεκριθησαν τινες των γραμματεων και Φαρισαιων, λεγοντες· Διδασκαλε, θελομεν να ιδωμεν σημειον απο σου.

فَأَجَابَ وَقَالَ لَهُمْ: «جِيلٌ شِرِّيرٌ وَفَاسِقٌ يَطْلُبُ آيَةً، وَلَا تُعْطَى لَهُ آيَةٌ إِلاَّ آيَةَ يُونَانَ النَّبِيِّ.

וַיַּעַן וַיּאֹמֶר אֲלֵיהֶם דּוֹר רָע וּמְנָאֵף מְבַקֶּשׁ־לוֹ אוֹת וְאוֹת לֹא יִנָּתֶן־לוֹ בִּלְתִּי אִם־אוֹת יוֹנָה הַנָּבִיא׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲡⲓϫⲱⲟⲩ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲛⲱⲓⲕ ϥⲕⲱϯ ⲛ̀ⲥⲁ ⲟⲩⲙⲏⲓⲛⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲙⲏⲓⲛⲓ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲧⲏⲓϥ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲉ̀ⲡⲓⲙⲏⲓⲛⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲓⲱⲛⲁ ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ

But he answered, he said to them: The generation which is evil and adulterous seeketh for a sign; and a sign shall not be given to it except the sign of Jona the prophet.

Εκεινος δε αποκριθεις ειπε προς αυτους· Γενεα πονηρα και μοιχαλις σημειον ζητει, και σημειον δεν θελει δοθη εις αυτην ειμη το σημειον Ιωνα του προφητου.

لأَنَّهُ كَمَا كَانَ يُونَانُ فِي بَطْنِ الْحُوتِ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ وَثَلاَثَ لَيَالٍ، هَكَذَا يَكُونُ ابْنُ الإِنْسَانِ فِي قَلْبِ الأَرْضِ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ وَثَلاَثَ لَيَالٍ.

כִּי כַּאֲשֶׁר הָיָה יוֹנָה בִּמְעֵי הַדָּג שְׁלֹשָׁה יָמִים וּשְׁלֹשָׁה לֵילוֹת כֵּן יִהְיֶה בֶן־הָאָדָם בְּלֵב הָאֲדָמָה שְׁלֹשָׁה יָמִים וּשְׁלֹשָׁה לֵילוֹת׃

Ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ⲓⲱⲛⲁ ⲉ̀ⲛⲁϥϧⲉⲛ ⲑⲛⲉϫⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲏⲧⲟⲥ ⲛ̀ⲅ̅ ⲛ̀ⲉϩⲟⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲅ̅ ⲛ̀ⲉϫⲱⲣϩ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ϩⲱϥ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲉϥⲉ̀ⲉⲣ ⲅ̅ ⲛ̀ⲉϩⲟⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲅ̅ ⲛ̀ⲉϫⲱⲣϩ ϧⲉⲛ ⲡϩⲏⲧ ⲙ̀ⲡⲕⲁϩⲓ

For as Jona, who was in (the) belly of the whale three days and three nights; thus also (the) Son of (the) man shall be three days and three nights in (the) heart of (the) earth.

Διοτι ως ο Ιωνας ητο εν τη κοιλια του κητους τρεις ημερας και τρεις νυκτας, ουτω θελει εισθαι ο Υιος του ανθρωπου εν τη καρδια της γης τρεις ημερας και τρεις νυκτας.

رِجَالُ نِينَوَى سَيَقُومُونَ فِي الدِّينِ مَعَ هَذَا الْجِيلِ وَيَدِينُونَهُ، لأَنَّهُمْ تَابُوا بِمُنَادَاةِ يُونَانَ، وَهُوَذَا أَعْظَمُ مِنْ يُونَانَ هَهُنَا!

אַנְשֵׁי נִינְוֵה יַעַמְדוּ לְמִשְׁפַּט עִם־הַדּוֹר הַזֶּה וְיַרְשִׁיעוּהוּ כִּי הֵם שָׁבוּ בִּקְרִיאַת יוֹנָה וְהִנֵּה־פֹה גָּדוֹל מִיּוֹנָה׃

Ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲛⲉⲩⲏ ⲉⲩⲉ̀ⲧⲱⲟⲩⲛⲟⲩ ϧⲉⲛ ϯⲕⲣⲓⲥⲓⲥ ⲛⲉⲙ ⲡⲁⲓϫⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ϯϩⲁⲡ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲁⲩⲉⲣⲙⲉⲧⲁⲛⲟⲓⲛ ⲉ̀ⲡϩⲓⲱⲓϣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲓⲱⲛⲁ ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ϩⲟⲩⲟ ⲉ̀ⲓⲱⲛⲁ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲙⲁ

The men of Ninevê shall rise up in the judgement with this generation, and shall judge it: because they repented at (the) preaching of Jona; and lo, greater than Jona (is) here.

Ανδρες Νινευιται θελουσιν αναστηθη εν τη κρισει μετα της γενεας ταυτης και θελουσι κατακρινει αυτην, διοτι μετενοησαν εις το κηρυγμα του Ιωνα, και ιδου, πλειοτερον του Ιωνα ειναι εδω.

مَلِكَةُ التَّيْمَنِ سَتَقُومُ فِي الدِّينِ مَعَ هَذَا الْجِيلِ وَتَدِينُهُ، لأَنَّهَا أَتَتْ مِنْ أَقَاصِي الأَرْضِ لِتَسْمَعَ حِكْمَةَ سُلَيْمَانَ، وَهُوَذَا أَعْظَمُ مِنْ سُلَيْمَانَ هَهُنَا!

מַלְכַּת תֵּימָן תַּעֲמֹד לְמִשְׁפַּט עִם־הַדּוֹר הַזֶּה וְתַרְשִׁיעֶנּוּ כִּי בָאָה מִקְצוֹת הָאָרֶץ לִשְׁמֹעַ אֶת־חָכְמַת שְׁלֹמֹה וְהִנֵּה־פֹה גָּדוֹל מִשְׁלֹמֹה׃

Ϯⲟⲩⲣⲱ ⲛ̀ⲧⲉ ⲥⲁⲣⲏⲥ ⲉⲥⲉ̀ⲧⲱⲛⲥ ϧⲉⲛ ϯⲕⲣⲓⲥⲓⲥ ⲛⲉⲙ ⲡⲁⲓϫⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲥⲉ̀ϯϩⲁⲡ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲁⲥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲉⲁⲧ ⲙ̀ⲡⲕⲁϩⲓ ⲉ̀ⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ϯⲥⲟⲫⲓⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲥⲟⲗⲟⲙⲱⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ϩⲟⲩⲟ ⲉ̀ⲥⲟⲗⲟⲙⲱⲛ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲙⲁ

The queen of (the) south shall rise up in the judgement with this generation and shall judge it: because she came from (the) ends of (the) earth to hear the wisdom of Solomon; and lo, greater than Solomon (is) here.

Η βασιλισσα του νοτου θελει σηκωθη εν τη κρισει μετα της γενεας ταυτης και θελει κατακρινει αυτην, διοτι ηλθεν εκ των περατων της γης δια να ακουση την σοφιαν του Σολομωντος, και ιδου, πλειοτερον του Σολομωντος ειναι εδω.

إِذَا خَرَجَ الرُّوحُ النَّجِسُ مِنَ الإِنْسَانِ يَجْتَازُ فِي أَمَاكِنَ لَيْسَ فِيهَا مَاءٌ، يَطْلُبُ رَاحَةً وَلَا يَجِدُ.

וְהָרוּחַ הַטְּמֵאָה אַחֲרֵי צֵאתָהּ מִן־הָאָדָם תְּשֹׁטֵט בִּמְקֹמוֹת צִיָּה לְבַקֶּשׁ־לָהּ מָנוֹחַ וְלֹא תִמְצָא׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲛ̀ⲁⲕⲁⲑⲁⲣⲧⲟⲛ ⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ϣⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ϩⲁⲛⲙⲁⲛⲁⲑⲙⲱⲟⲩ ⲉϥⲕⲱϯ ⲛ̀ⲥⲁ ⲙⲁⲛ̀ⲙⲧⲟⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲁϥϫⲓⲙⲓ

But if the unclean spirit come out of the man, he goeth forth to dry places, seeking for (a) resting-place, and findeth not.

Οταν δε το ακαθαρτον πνευμα εξελθη απο του ανθρωπου, διερχεται δι' ανυδρων τοπων και ζητει αναπαυσιν και δεν ευρισκει.

ثُمَّ يَقُولُ: أَرْجِعُ إِلَى بَيْتِي الَّذِي خَرَجْتُ مِنْهُ. فَيَأْتِي وَيَجِدُهُ فَارِغًا مَكْنُوسًا مُزَيَّنًا.

אָז תֹּאמַר אָשׁוּבָה אֶל־בֵּיתִי אֲשֶׁר יָצָאתִי מִשָׁם וּבָאָה וּמָצְאָה אֹתוֹ מְפֻנֶּה וּמְטֻאטָא וּמְהֻדָּר׃

Ⲧⲟⲧⲉ ϣⲁϥϫⲟⲥ ϫⲉ ⲉⲓⲉ̀ⲧⲁⲥⲑⲟ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲁⲏⲓ ⲡⲓⲙⲁ ⲉⲧⲁⲓⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲁⲛⲓ̀ ⲛ̀ⲧⲉϥϫⲉⲙϥ ⲉϥⲥⲣⲱϥⲧ ⲉϥⲥⲁⲣϩ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲥⲉⲗⲥⲱⲗ

Then he saith: "I shall return into my house, the place from which I came; "and if he should come, and find it empty, swept and garnished.

Τοτε λεγει· Ας επιστρεψω εις τον οικον μου, οθεν εξηλθον· και ελθον ευρισκει αυτον κενον, σεσαρωμενον και εστολισμενον.

ثُمَّ يَذْهَبُ وَيَأْخُذُ مَعَهُ سَبْعَةَ أَرْوَاحٍ أُخَرَ أَشَرَّ مِنْهُ، فَتَدْخُلُ وَتَسْكُنُ هُنَاكَ، فَتَصِيرُ أَوَاخِرُ ذَلِكَ الإِنْسَانِ أَشَرَّ مِنْ أَوَائِلِهِ! هَكَذَا يَكُونُ أَيْضًا لِهَذَا الْجِيلِ الشَّرِّيرِ».

וְאַחַר תֵּלֵךְ וְלָקְחָה עִמָּהּ שֶׁבַע רוּחוֹת אֲחֵרוֹת רָעוֹת מִמֶּנָּה וּבָאוּ וְשָׁכְנוּ שָׁם וְהָיְתָה אַחֲרִית הָאָדָם הַהוּא רָעָה מֵרֵאשִׁיתוֹ כֵּן יִהְיֶה גַּם־לַדּוֹר הָרָע הַזֶּה׃

Ⲧⲟⲧⲉ ϣⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲧⲉϥϭⲓ ⲛⲉⲙⲁϥ ⲛ̀ⲕⲉⲍ̅ ⲙ̀ⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲉⲩϩⲱⲟⲩ ⲉϩⲟⲧⲉⲣⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁϥⲓ̀ ⲛ̀ⲧⲉϥϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁⲣⲉ ⲛⲓϧⲁⲉⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲛⲉϥϩⲟⲩⲁϯ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲡⲉⲑⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲓϫⲱⲟⲩ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ

Then he goeth, and taketh with himself seven other spirits more evil than himself, and he cometh and dwelleth there: and the last (states) of that man are worse for him than his first. Thus it will be for this generation which is evil.'

Τοτε υπαγει και παραλαμβανει μεθ' εαυτου επτα αλλα πνευματα πονηροτερα εαυτου, και εισελθοντα κατοικουσιν εκει, και γινονται τα εσχατα του ανθρωπου εκεινου χειροτερα των πρωτων. Ουτω θελει εισθαι και εις την γενεαν ταυτην την πονηραν.

عمل مشيئة الله

وَفِيمَا هُوَ يُكَلِّمُ الْجُمُوعَ إِذَا أُمُّهُ وَإِخْوَتُهُ قَدْ وَقَفُوا خَارِجًا طَالِبِينَ أَنْ يُكَلِّمُوهُ.

עוֹדֶנּוּ מְדַבֵּר אֶל־הֲמוֹן הָעָם וְהִנֵּה אִמּוֹ וְאֶחָיו עָמְדוּ בַּחוּץ וְהֵם מְבַקְשִׁים לְדַבֵּר אִתּוֹ׃

Ϩⲱⲥ ⲇⲉ ⲉϥⲥⲁϫⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲓⲥ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲉϥⲥⲛⲏⲟⲩ ⲛⲁⲩⲟϩⲓ ⲉⲣⲁⲧⲟⲩ ⲥⲁⲃⲟⲗ ⲉⲩⲕⲱϯ ⲛ̀ⲥⲁ ⲥⲁϫⲓ ⲛⲉⲙⲁϥ

And while he is speaking with the multitudes, lo, his mother and his brothers were standing outside. seeking to speak with him.

Ενω δε αυτος ελαλει ετι προς τους οχλους, ιδου, η μητηρ και οι αδελφοι αυτου ισταντο εξω, ζητουντες να λαλησωσι προς αυτον.

فَقَالَ لَهُ وَاحِدٌ: «هُوَذَا أُمُّكَ وَإِخْوَتُكَ وَاقِفُونَ خَارِجًا طَالِبِينَ أَنْ يُكَلِّمُوكَ».

וַיֻּגַּד אֵלָיו לֵאמֹר הִנֵּה אִמְּך וְאַחֶיךָ עֹמְדִים בַּחוּץ וּמְבַקְשִׁים לְדַבֵּר אִתָּךְ׃

Ⲡⲉϫⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ⲛⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ⲧⲉⲕⲙⲁⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲉⲕⲥⲛⲏⲟⲩ ⲥⲁⲃⲟⲗ ⲥⲉⲕⲱϯ ⲛⲥ̀ⲱⲕ

And one of the disciples said to him: Behold thy mother and thy brothers outside seek for thee.'

Ειπε δε τις προς αυτον· Ιδου, η μητηρ σου και οι αδελφοι σου ιστανται εξω, ζητουντες να λαλησωσι προς σε.

فَأَجَابَ وَقَالَ لِلْقَائِلِ لَهُ: «مَنْ هِيَ أُمِّي وَمَنْ هُمْ إِخْوَتِي؟»

וַיַּעַן וַיּאֹמֶר אֶל־הָאִישׁ הַמַּגִּיד לוֹ מִי הִיא אִמִּי וּמִי הֵם אֶחָי׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲛⲓⲙ ⲧⲉ ⲧⲁⲙⲁⲩ ⲓⲉ ⲛⲓⲙ ⲛⲉ ⲛⲁⲥⲛⲏⲟⲩ

But he answered, he said to him who told him: Who is my mother? or who are my brothers?'

Ο δε αποκριθεις προς τον ειποντα τουτο προς αυτον ειπε· Τις ειναι η μητηρ μου και τινες ειναι οι αδελφοι μου;

ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ نَحْوَ تَلاَمِيذِهِ وَقَالَ: «هَا أُمِّي وَإِخْوَتِي.

וַיֵּט יָדוֹ עַל־תַּלְמִידָיו וַיֹּאמַר הִנֵּה אִמִּי וְאֶחָי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲥⲟⲩⲧⲉⲛ ⲧⲉϥϫⲓϫ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲓⲥ ⲧⲁⲙⲁⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲁⲥⲛⲏⲟⲩ

And he stretched out his hand upon his disciples, he said: Behold my mother and my brothers!

Και εκτεινας την χειρα αυτου προς τους μαθητας αυτου ειπεν· Ιδου η μητηρ μου και οι αδελφοι μου.

لأَنَّ مَنْ يَصْنَعُ مَشِيئَةَ أَبِي الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ هُوَ أَخِي وَأُخْتِي وَأُمِّي».

כִּי כָּל הָעֹשֶׂה רְצוֹן אָבִי שֶׁבַּשָׁמָיִם הוּא אָח וְאָחוֹת וְאֵם לִי׃

Ⲟⲩⲟⲛ ⲅⲁⲣ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲑⲛⲁⲉⲣⲡⲉⲧⲉϩⲛⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲡⲉ ⲡⲁⲥⲟⲛ ⲛⲉⲙ ⲧⲁⲥⲱⲛⲓ ⲛⲉⲙ ⲧⲁⲙⲁⲩ

For every one who will do the will of my Father who is in the heavens, he is my brother and my sister and my mother.'

Διοτι οστις καμη το θελημα του Πατρος μου του εν ουρανοις, αυτος μου ειναι αδελφος και αδελφη και μητηρ.

إصحاح 13

مَثَل الزارع وتفسيره

فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ خَرَجَ يَسُوعُ مِنَ الْبَيْتِ وَجَلَسَ عِنْدَ الْبَحْرِ،

וַיְהִי בַּיּוֹם הַהוּא וַיֵּצֵא יֵשׁוּעַ מִן־הַבָּיִת וַיֵּשֶׁב עַל־הַיָּם׃

Ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲏⲓ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲁϥϩⲉⲙⲥⲓ ⲡⲉ ⲉⲥⲕⲉⲛ ⲫⲓⲟⲙ

On that day Jesus having come out of the house was sitting by (the) sea.

Εν εκεινη δε τη ημερα εξελθων ο Ιησους απο της οικιας εκαθητο πλησιον της θαλασσης·

فَاجْتَمَعَ إِلَيْهِ جُمُوعٌ كَثِيرَةٌ، حَتَّى إِنَّهُ دَخَلَ السَّفِينَةَ وَجَلَسَ. وَالْجَمْعُ كُلُّهُ وَقَفَ عَلَى الشَّاطِئِ.

וַיִקָּהֲלוּ אֵלָיו הֲמוֹן עַם רָב וַיֵּרֶד אֶל־הָאֳנִיָּה וַיֵּשֶׁב בָּהּ וְכָל־הָעָם עֹמְדִים עַל־שְׂפַת הַיָּם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲑⲱⲟⲩϯ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲛⲓϣϯ ⲙ̀ⲙⲏϣ ϩⲱⲥⲧⲉ ⲛ̀ⲧⲉϥⲁⲗⲏⲓ ⲉ̀ⲡϫⲟⲓ ⲛ̀ⲧⲉϥϩⲉⲙⲥⲓ ⲡⲓⲙⲏϣ ⲇⲉ ⲧⲏⲣϥ ⲛⲁϥⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧϥ ϩⲓϫⲉⲛ ⲫⲓⲟⲙ

And great multitudes gathered to him, so that he entered into (the) ship, and sat; and the whole multitude was standing on (the) sea (shore).

και συνηχθησαν προς αυτον οχλοι πολλοι, ωστε εμβας εις το πλοιον εκαθητο, και πας ο οχλος ιστατο επι τον αιγιαλον.

فَكَلَّمَهُمْ كَثِيرًا بِأَمْثَالٍ قَائِلًا: «هُوَذَا الزَّارِعُ قَدْ خَرَجَ لِيَزْرَعَ،

וַיֶּרֶב לְדַבֵּר אֲלֵיהֶם בִּמְשָׁלִים לֵאמֹר הִנֵּה הַזּוֹרֵעַ יָצָא לִזְרֹעַ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁϥⲥⲁϫⲓ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲛ̀ϩⲁⲛⲙⲏϣ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲥⲓϯ ⲉ̀ⲥⲓϯ

And he was speaking with them many (things) in parables, saying: Lo, the sower came forth to sow.

Και ελαλησε προς αυτους πολλα δια παραβολων, λεγων· Ιδου, εξηλθεν ο σπειρων δια να σπειρη.

وَفِيمَا هُوَ يَزْرَعُ سَقَطَ بَعْضٌ عَلَى الطَّرِيقِ، فَجَاءَتِ الطُّيُورُ وَأَكَلَتْهُ.

וַיִּזְרַע וַיִּפֹּל מִן־הַזֶּרַע עַל־יַד הַדָּרֶךְ וַיָבֹאוּ הָעוֹף וַיֹּאכְלֻהוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ϧⲉⲛ ⲡϫⲓⲛⲑⲣⲉϥⲥⲓϯ ϩⲁⲛⲟⲩⲟⲛ ⲙⲉⲛ ⲁⲩϩⲉⲓ ⲉⲥⲕⲉⲛ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓϩⲁⲗⲁϯ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲟⲩⲟⲙⲟⲩ

And in (the) sowing some indeed fell by the road, and the birds came and ate them:

Και ενω εσπειρεν, αλλα μεν επεσον παρα την οδον, και ηλθον τα πετεινα και κατεφαγον αυτα·

وَسَقَطَ آخَرُ عَلَى الأَمَاكِنِ الْمُحْجِرَةِ، حَيْثُ لَمْ تَكُنْ لَهُ تُرْبَةٌ كَثِيرَةٌ، فَنَبَتَ حَالًا إِذْ لَمْ يَكُنْ لَهُ عُمْقُ أَرْضٍ.

וְיֵשׁ אֲשֶׁר נָפַל עַל־מְקֹם הַסְּלָעִים אֲשֶׁר אֵין שָׁם אֲדָמָה הַרְבֵּה וַיְמַהֵר לִצְמֹחַ כִּי אֵין לוֹ עֹמֶק אֲדָמָה׃

Ϩⲁⲛⲕⲉⲭⲱⲟⲩⲛⲓ ⲇⲉ ⲁⲩϩⲉⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲓⲙⲁ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲣⲁ ⲡⲓⲙⲁ ⲉⲧⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ϣⲱⲕ ⲛ̀ⲕⲁϩⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲣⲱⲧ ⲥⲁⲧⲟⲧⲟⲩ ϫⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛⲧⲟⲩ ϣⲱⲕ ⲛ̀ⲕⲁϩⲓ

and others fell upon the rocky place, the place in which there was not depth of earth: and they grew up immediately, because they had not depth of earth:

αλλα δε επεσον επι τα πετρωδη, οπου δεν ειχον γην πολλην, και ευθυς ανεφυησαν, επειδη δεν ειχον βαθος γης,

وَلكِنْ لَمَّا أَشْرَقَتِ الشَّمْسُ احْتَرَقَ، وَإِذْ لَمْ يَكُنْ لَهُ أَصْلٌ جَفَّ.

וַיְהִי כִּזְרֹחַ הַשֶׁמֶשׁ וַיִּצָּרֵב וַיּיבָשׁ כִּי אֵין־לוֹ שֹׁרֶשׁ׃

Ⲉⲧⲁ ⲫⲣⲏ ⲇⲉ ϣⲁⲓ ⲁⲩⲉⲣⲕⲁⲩⲙⲁ ⲟⲩⲟϩ ϫⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛⲧⲟⲩ ⲛⲟⲩⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁⲩϣⲱⲟⲩⲓ̀

and (the) sun having risen, they were scorched; and because they had not root there, they withered away.

και οτε ανετειλεν ο ηλιος εκαυματισθησαν και επειδη δεν ειχον ριζαν εξηρανθησαν·

وَسَقَطَ آخَرُ عَلَى الشَّوْكِ، فَطَلَعَ الشَّوْكُ وَخَنَقَهُ.

וְיֵשׂ אֲשֶׁר נָפַל בֵּין הַקֹּצִים וַיַּעֲלוּ הַקֹּצִים וַיְמַעֲכֻהוּ׃

Ϩⲁⲛⲕⲉⲭⲱⲟⲩⲛⲓ ⲇⲉ ⲁⲩϩⲉⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲓⲥⲟⲩⲣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲣⲱⲧ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲥⲟⲩⲣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲟϫϩⲟⲩ

And others fell upon the thorns; and the thorns grew up, and choked them:

αλλα δε επεσον επι τας ακανθας, και ανεβησαν αι ακανθαι και απεπνιξαν αυτα·

وَسَقَطَ آخَرُ عَلَى الأَرْضِ الْجَيِّدَةِ فَأَعْطَى ثَمَرًا، بَعْضٌ مِئَةً وَآخَرُ سِتِّينَ وَآخَرُ ثَلاَثِينَ.

וְיֵשׁ אֲשֶׁר נָפַל עַל־הָאֲדָמָה הַטּוֹבָה וַיִּתֵּן פֶּרִי זֶה מֵאָה שְׁעָרִים וְזֶה שִׁשִׁים וְזֶה שְׁלֹשִׁים׃

Ϩⲁⲛⲕⲉⲭⲱⲟⲩⲛⲓ ⲇⲉ ⲁⲩϩⲉⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩϯⲟⲩⲧⲁϩ ⲟⲩⲁⲓ ⲙⲉⲛ ⲁϥⲉⲣ ⲣ̅ ⲕⲉⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣ ⲝ̅ ⲕⲉⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣ ⲗ̅

and others fell upon the good earth, and yielded fruit; one indeed produced a hundred, and another produced sixty, and another produced thirty.

αλλα δε επεσον επι την γην την καλην και εδιδον καρπον το μεν εκατον, το δε εξηκοντα, το δε τριακοντα.

مَنْ لَهُ أُذُنَانِ لِلسَّمْعِ، فَلْيَسْمَعْ».

מִי אֲשֶׁר לוֹ אָזְנַיִם לִשְׁמֹעַ יִשְׁמָע׃

Ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲙⲁϣϫ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉ̀ⲥⲱⲧⲉⲙ ⲙⲁⲣⲉϥⲥⲱⲧⲉⲙ

He who hath an ear to hear let him hear.'

Ο εχων ωτα δια να ακουη, ας ακουη.

فَتَقَدَّمَ التَّلاَمِيذُ وَقَالُوا لَهُ: «لِمَاذَا تُكَلِّمُهُمْ بِأَمْثَالٍ؟»

וַיִּגְּשׁוּ אֵלָיו הַתַּלְמִידִים וַיֹּאמְרוּ לָמָּה זֶּה בִּמְשָׁלִים תְּדַבֵּר אֲלֵיהֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲕⲥⲁϫⲓ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ

And his disciples having come to him, said to him:'Wherefore speakest thou with them in parables?'

Και προσελθοντες οι μαθηται, ειπον προς αυτον· Δια τι λαλεις προς αυτους δια παραβολων;

فَأَجَابَ وَقَالَ لَهُمْ: «لأَنَّهُ قَدْ أُعْطِيَ لَكُمْ أَنْ تَعْرِفُوا أَسْرَارَ مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ، وَأَمَّا لأُولَئِكَ فَلَمْ يُعْطَ.

וַיַּעַן וַיּאֹמֶר כִּי לָכֶם נִתַּן לָדַעַת אֶת־סוֹדוֹת מַלְכוּת הַשָׁמָיִם וְלָהֶם לֹא נִתָּן׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲉⲧⲉⲥⲧⲟⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲉⲙⲓ ⲉ̀ⲛⲓⲙⲩⲥⲧⲏⲣⲓⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛⲏ ⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲧⲏⲓⲥ ⲛⲱⲟⲩ

And he answered, he said: To you it is given to know the mysteries of the kingdom of the heavens, but to them it is not given.

Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους· Διοτι εις εσας εδοθη να γνωρισητε τα μυστηρια της βασιλειας των ουρανων, εις εκεινους ομως δεν εδοθη.

فَإِنَّ مَنْ لَهُ سَيُعْطَى وَيُزَادُ، وَأَمَّا مَنْ لَيْسَ لَهُ فَالَّذِي عِنْدَهُ سَيُؤْخَذُ مِنْهُ.

כִּי מִי שֶׁיֶשׁ־לוֹ נָתֹן יִנָּתֵן לוֹ וְיַעֲדִיף וּמִי שֶׁאֵין לוֹ גַם מָה־שֶׁיֵּשׁ־לוֹ יִנָּטֵל מִמֶּנּוּ׃

Ⲫⲏ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲁϥ ⲉⲩⲉ̀ϯ ⲛⲁϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲉⲣϩⲟⲩⲟ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲧⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲁϥ ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲛ̀ⲧⲟⲧϥ ⲉⲩⲉ̀ⲟⲗϥ ⲛ̀ⲧⲟⲧϥ

For to him who hath shall be given, and it shall be exceeding to him: but he who hath not, that which he hath shall be taken away from him.

Διοτι οστις εχει, ετι θελει δοθη εις αυτον και θελει περισσευθη· οστις ομως δεν εχει, και ο, τι εχει θελει αφαιρεθη απ' αυτου.

مِنْ أَجْلِ هَذَا أُكَلِّمُهُمْ بِأَمْثَالٍ، لأَنَّهُمْ مُبْصِرِينَ لَا يُبْصِرُونَ، وَسَامِعِينَ لَا يَسْمَعُونَ وَلَا يَفْهَمُونَ.

עַל־כֵּן בִּמְשָׁלִים אֲדַבֵּר אֲלֵיהֶם כִּי בִרְאֹתָם לֹא יִרְאוּ וּבְשָׁמְעָם לֹא יִשְׁמְעוּ אַף־לֹא יָבִינוּ׃

Ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ϯⲥⲁϫⲓ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ϫⲉ ⲟⲩⲏⲓ ⲉⲩⲛⲁⲩ ⲛ̀ⲥⲉⲛⲁⲩ ⲁⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛ̀ⲥⲉⲥⲱⲧⲉⲙ ⲁⲛ ⲇⲉ ⲛ̀ⲥⲉⲕⲁϯ

Therefore I speak with them in parables: because seeing they see not, and hearing they hear not, neither do they understand.

Δια τουτο λαλω προς αυτους δια παραβολων, διοτι βλεποντες δεν βλεπουσι και ακουοντες δεν ακουουσιν ουδε νοουσι.

فَقَدْ تَمَّتْ فِيهِمْ نُبُوَّةُ إِشَعْيَاءَ الْقَائِلَةُ: تَسْمَعُونَ سَمْعًا وَلَا تَفْهَمُونَ، وَمُبْصِرِينَ تُبْصِرُونَ وَلَا تَنْظُرُونَ.

וּתְקֻיַּם בָּהֶם נְבוּאַת יְשַׁעְיָהוּ הָאֹמֶרֶת שִׁמְעוּ שָׁמוֹעַ וְאַל־תָּבִינוּ וּרְאוּ רָאוֹ וְאַל־תֵּדָעוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲥⲉ̀ϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ϫⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲓⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲏⲥⲁⲓⲁⲥ ⲑⲏ ⲉⲧϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲥⲙⲏ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ⲥⲱⲧⲉⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲕⲁϯ ⲟⲩⲟϩ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲛⲁⲩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ⲛⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲩ

And the prophecy of Esaias shall be fulfilled upon them, which saith: By hearing (lit. in a voice) ye shall hear and shall not understand; and by (lit. in) seeing ye shall see and shall not see.

Και εκπληρουται επ' αυτων η προφητεια του Ησαιου η λεγουσα· Με την ακοην θελετε ακουσει και δεν θελετε εννοησει, και βλεποντες θελετε ιδει και δεν θελετε καταλαβει·

لأَنَّ قَلْبَ هَذَا الشَّعْبِ قَدْ غَلُظَ، وَآذَانَهُمْ قَدْ ثَقُلَ سَمَاعُهَا. وَغَمَّضُوا عُيُونَهُمْ، لِئَلاَّ يُبْصِرُوا بِعُيُونِهِمْ، وَيَسْمَعُوا بِآذَانِهِمْ، وَيَفْهَمُوا بِقُلُوبِهِمْ، وَيَرْجِعُوا فَأَشْفِيَهُمْ.

כִּי הַשְׁמֵן לֵב־הָעָם הַזֶּה וְאָזְנָיו הַכְבֵּד וְעֵינָיו הָשַׁע פֶּן־יִרְאֶה בְעֵינָיו וּבְאָזְנָיו יִשְׁמַע וּלְבָבוֹ יָבִין וָשָׁב וְרָפָא לוֹ׃

Ⲁϥⲟⲩⲙⲟⲧ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϫⲉ ⲡϩⲏⲧ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲗⲁⲟⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩϩⲣⲟϣ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲙⲁϣϫ ⲉ̀ⲡⲥⲱⲧⲉⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲙⲁϣⲑⲁⲙ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲃⲁⲗ ⲙⲏⲡⲟⲧⲉ ⲛ̀ⲥⲉⲛⲁⲩ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲃⲁⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲉⲥⲱⲧⲉⲙ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲙⲁϣϫ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲉⲕⲁϯ ϧⲉⲛ ⲡⲟⲩϩⲏⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲉⲕⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲁⲧⲟⲩϫⲱⲟⲩ

For (the) heart of this people thickened, and they were heavy in their ears for (the) hearing, and they shut their eyes; lest haply they should see with their eyes, and hear in their ears, and understand in their heart, and return, and I should cure them."

διοτι επαχυνθη η καρδια του λαου τουτου, και με τα ωτα βαρεως ηκουσαν και τους οφθαλμους αυτων εκλεισαν μηποτε ιδωσι με τους οφθαλμους και ακουσωσι με τα ωτα και νοησωσι με την καρδιαν και επιστρεψωσι, και ιατρευσω αυτους.

وَلكِنْ طُوبَى لِعُيُونِكُمْ لأَنَّهَا تُبْصِرُ، وَلآذَانِكُمْ لأَنَّهَا تَسْمَعُ.

וְאַתֶּם אַשְׁרֵי עֵינֵיכֶם כִּי תִרְאֶינָה וְאָזְנֵיכֶם כִּי תִשְׁמַעְנָה׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲱⲟⲩⲛⲓⲁⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲃⲁⲗ ϫⲉ ⲥⲉⲛⲁⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲉⲧⲉⲛⲙⲁϣϫ ϫⲉ ⲥⲉⲥⲱⲧⲉⲙ

But blessed are your eyes, because they see; and your ears, because they hear.

Υμων δε οι οφθαλμοι ειναι μακαριοι, διοτι βλεπουσι, και τα ωτα σας, διοτι ακουουσιν.

فَإِنِّي الْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ أَنْبِيَاءَ وَأَبْرَارًا كَثِيرِينَ اشْتَهَوْا أَنْ يَرَوْا مَا أَنْتُمْ تَرَوْنَ وَلَمْ يَرَوْا، وَأَنْ يَسْمَعُوا مَا أَنْتُمْ تَسْمَعُونَ وَلَمْ يَسْمَعُوا.

כִּי־אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם נְבִיאִים וְצַדִּיקִים רַבִּים נִכְסְפוּ לִרְאֹת אֵת אֲשֶׁר אַתֶּם רֹאִים וְלֹא רָאוּ וְלִשְׁמֹעַ אֵת אֲשֶׁר אַתֶּם שֹׁמְעִים וְלֹא שָׁמֵעוּ׃

Ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ϩⲁⲛⲙⲏϣ ⲙ̀ⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲑⲙⲏⲓ ⲁⲩⲉⲣⲉⲡⲓⲑⲩⲙⲓⲛ ⲉ̀ⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲛⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲥⲱⲧⲉⲙ

Verily I say to you, that many prophets and righteous (men) desired to see the things which ye see, and they saw them not; and to hear the things which ye hear, and they heard them not.

Επειδη αληθως σας λεγω οτι πολλοι προφηται και δικαιοι επεθυμησαν να ιδωσιν οσα βλεπετε, και δεν ειδον, και να ακουσωσιν οσα ακουετε, και δεν ηκουσαν.

«فَاسْمَعُوا أَنْتُمْ مَثَلَ الزَّارِعِ:

לָכֵן אַתֶּם שִׁמְעוּ־נָא אֵת מְשַׁל הַזּוֹרֵעַ׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲟⲩⲛ ⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ϯⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲥⲓϯ

Hear ye then the parable of the sower.

Σεις λοιπον ακουσατε την παραβολην του σπειροντος.

كُلُّ مَنْ يَسْمَعُ كَلِمَةَ الْمَلَكُوتِ وَلَا يَفْهَمُ، فَيَأْتِي الشِّرِّيرُ وَيَخْطَفُ مَا قَدْ زُرِعَ فِي قَلْبِهِ. هَذَا هُوَ الْمَزْرُوعُ عَلَى الطَّرِيقِ.

כָּל־אִישׁ שֹׁמֵעַ אֶת־דְּבַר הַמַּלְכוּת וְלֹא יְבִינֵהוּ וּבָא הָרָע וְחָטַף אֶת־הַזָּרוּעַ בִּלְבָבוֹ הוּא הַנִּזְרָע עַל־יַד הַדָּרֶךְ׃

Ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲡⲓⲥⲁϫⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲉ ⲛ̀ϥⲕⲁϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲁⲛ ϣⲁϥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁϥϩⲱⲗⲉⲙ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲁⲩⲥⲁⲧϥ ⲛ̀ϧⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥϩⲏⲧ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥⲥⲁⲧϥ ⲉ̀ⲥⲕⲉⲛ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ

When any one (lit. every one who) heareth the word of the kingdom, and understandeth it not, the evil (one) cometh and snatcheth away that which was sown in his heart. This is he who was sown by the road.

Παντος ακουοντος τον λογον της βασιλειας και μη νοουντος, ερχεται ο πονηρος και αρπαζει το εσπαρμενον εν τη καρδια αυτου· ουτος ειναι ο σπαρθεις παρα την οδον.

وَالْمَزْرُوعُ عَلَى الأَمَاكِنِ الْمُحْجِرَةِ هُوَ الَّذِي يَسْمَعُ الْكَلِمَةَ، وَحَالًا يَقْبَلُهَا بِفَرَحٍ،

וְהַנִּזְרָע עַל־מְקוֹם הַסְּלָעִים הוּא הַשֹׁמֵעַ אֶת־הַדָּבָר וּמִיָּד יִקָּחֶנּוּ בְשִׂמְחָה׃

Ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲧⲁⲩⲥⲁⲧϥ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲓⲙⲁⲙ̀ⲡⲉⲧⲣⲁ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲡⲓⲥⲁϫⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲁⲧⲟⲧϥ ϥϭⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲣⲁϣⲓ

And he who was sown upon the rocky place, this is he who heareth the word, and immediately receiveth it with joy.

Ο δε επι τα πετρωδη σπαρθεις, ουτος ειναι ο ακουων τον λογον και ευθυς μετα χαρας δεχομενος αυτον·

وَلكِنْ لَيْسَ لَهُ أَصْلٌ فِي ذَاتِهِ، بَلْ هُوَ إِلَى حِينٍ. فَإِذَا حَدَثَ ضِيقٌ أَوِ اضْطِهَادٌ مِنْ أَجْلِ الْكَلِمَةِ فَحَالًا يَعْثُرُ.

וְלוֹ אֵין שֹׁרֶשׁ תַּחְתָּיו וְיָקוּם רַק לְשָׁעָה וּבִהְיוֹת צָרָה וּרְדִיפָה בִּגְלַל הַדָּבָר יִכָּשֵׁל כְּרָגַע׃

Ⲙ̀ⲙⲟⲛⲧⲉϥ ⲛⲟⲩⲛⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ ⲁⲗⲗⲁ ⲟⲩⲡⲣⲟⲥⲟⲩⲥⲏⲟⲩ ⲡⲉ ⲁⲣⲉϣⲁⲛ ⲟⲩϩⲟϫϩⲉϫ ⲇⲉ ϣⲱⲡⲓ ⲓⲉ ⲟⲩⲇⲓⲱⲅⲙⲟⲥ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲓⲥⲁϫⲓ ⲥⲁⲧⲟⲧϥ ϣⲁϥⲉⲣⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲓⲍⲉⲥⲑⲉ

He hath no root in him, but is (only) for a time; and if there should be tribulation or persecution because of the word, immediately he is offended.

δεν εχει ομως ριζαν εν εαυτω, αλλ' ειναι προσκαιρος, οταν δε γεινη θλιψις η διωγμος δια τον λογον, ευθυς σκανδαλιζεται.

وَالْمَزْرُوعُ بَيْنَ الشَّوْكِ هُوَ الَّذِي يَسْمَعُ الْكَلِمَةَ، وَهَمُّ هَذَا الْعَالَمِ وَغُرُورُ الْغِنَى يَخْنُقَانِ الْكَلِمَةَ فَيَصِيرُ بِلاَ ثَمَرٍ.

וְהַנִּזְרָע אֶל־הַקֹּצִים הוּא הַשֹׁמֵעַ אֶת־הַדָּבָר וְדַאֲגַת הָעוֹלָם הַזֶּה וְנִכְלֵי הָעֹשֶׁר יְמַעֲכוּ אֶת־הַדָּבָר וּפְרִי לֹא־יִהְיֶה לּוֹ׃

Ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲧⲁⲩⲥⲁⲧϥ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲓⲥⲟⲩⲣⲓ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲡⲓⲥⲁϫⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲣⲱⲟⲩϣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲁⲓⲉⲛⲉϩ ⲛⲉⲙ ϯⲁⲡⲁⲧⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲣⲁⲙⲁⲟ ϣⲁⲩⲱϫϩ ⲙ̀ⲡⲓⲥⲁϫⲓ ⲛ̀ϧⲣⲏⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁϥⲉⲣⲁⲧⲟⲩⲧⲁϩ

And he who was sown upon the thorns, this is he who heareth the word; and (the) care of this age, and the deceit of [the] riches, choke the word in him, and he becometh unfruitful.

Ο δε εις τας ακανθας σπαρθεις, ουτος ειναι ο ακουων τον λογον, επειτα η μεριμνα του αιωνος τουτου και η απατη του πλουτου συμπνιγει τον λογον, και γινεται ακαρπος.

وَأَمَّا الْمَزْرُوعُ عَلَى الأَرْضِ الْجَيِّدَةِ فَهُوَ الَّذِي يَسْمَعُ الْكَلِمَةَ وَيَفْهَمُ. وَهُوَ الَّذِي يَأْتِي بِثَمَرٍ، فَيَصْنَعُ بَعْضٌ مِئَةً وَآخَرُ سِتِّينَ وَآخَرُ ثَلاَثِينَ».

וְהַנִּזְרָע עַל־הָאֲדָמָה הַטּוֹבָה הוּא הַשֹׁמֵעַ אֶת־הַדָּבָר וּמֵבִין אֹתוֹ אַף־יַעֲשֶׂה פֶרִי וְנָתַן זֶה מֵאָה שְׁעָרִים וְזֶה שִׁשִׁים וְזֶה שְׁלֹשִׁים׃

Ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥϩⲉⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲡⲓⲥⲁϫⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲕⲁϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲫⲁⲓ ⲇⲉ ϣⲁϥϯⲟⲩⲧⲁϩ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲁⲓ ⲙⲉⲛ ϣⲁϥⲉⲣ ⲣ̅ ⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ϣⲁϥⲉⲣ ⲝ̅ ⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ϣⲁϥⲉⲣ ⲗ̅

And he who fell upon the good earth, this is he who heareth the word, and who understandeth it; and this (one) yieldeth fruit; and one indeed produceth a hundred; and one produceth sixty; and one produceth thirty.'

Ο δε σπαρθεις επι την γην την καλην, ουτος ειναι ο ακουων τον λογον και νοων· οστις και καρποφορει και καμνει ο μεν εκατον, ο δε εξηκοντα, ο δε τριακοντα.

مَثَل القمح والزَّوان

قَدَّمَ لَهُمْ مَثَلًا آخَرَ قِائِلًا: «يُشْبِهُ مَلَكُوتُ السَّمَاوَاتِ إِنْسَانًا زَرَعَ زَرْعًا جَيِّدًا فِي حَقْلِهِ.

וַיָּשֶׂם לִפְנֵיהֶם מָשָׁל אַחֵר וַיּאֹמַר מַלְכוּת הַשָׁמַיִם דּוֹמָה לְאָדָם אֲשֶׁר זָרַע זֶרַע טוֹב בְּשָׂדֵהוּ׃

Ⲁϥⲭⲱ ϧⲁⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲕⲉⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲥⲟⲛⲓ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲉ̀ⲁϥⲥⲉⲧ ⲟⲩϫⲣⲟϫ ⲉ̀ⲛⲁⲛⲉϥ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥⲓⲟϩⲓ

He set before them another parable, saying: The kingdom of the heavens is like a man, who sowed good seed in his field.

Αλλην παραβολην παρεθηκεν εις αυτους, λεγων· Ωμοιωθη η βασιλεια των ουρανων με ανθρωπον, οστις εσπειρε καλον σπορον εν τω αγρω αυτου·

وَفِيمَا النَّاسُ نِيَامٌ جَاءَ عَدُوُّهُ وَزَرَعَ زَوَانًا فِي وَسْطِ الْحِنْطَةِ وَمَضَى.

וַיְהִי בִּהְיוֹת הָאֲנָשִׁים יְשֵׁנִים וַיָּבֹא אֹיְבוֹ וַיִּזְרַע זוּנִין בֵּין הַחִטִּים וַיֵּלֶךְ לוֹ׃

Ⲉⲧⲁⲩⲛⲕⲟⲧ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲁϥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉϥϫⲁϫⲓ ⲁϥⲥⲓϯ ⲛ̀ϩⲁⲛⲛⲧⲏϫ ϧⲉⲛ ⲑⲙⲏϯ ⲙ̀ⲡⲓⲥⲟⲩⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ

But the men having slept, his enemy came, he sowed tares in (the) midst of the wheat, and went (away).

αλλ' ενω εκοιμωντο οι ανθρωποι, ηλθεν ο εχθρος αυτου και εσπειρε ζιζανια ανα μεσον του σιτου και ανεχωρησεν.

فَلَمَّا طَلَعَ النَّبَاتُ وَصَنَعَ ثَمَرًا، حِينَئِذٍ ظَهَرَ الزَّوَانُ أَيْضًا.

וְכַאֲשֶׁר פָּרַח הַדֶּשֶׁא וַיַּעַשׂ פֶּרִי וַיֵּרָאוּ גַּם־הַזּוּנִין׃

Ϩⲟⲧⲉ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥⲣⲱⲧ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲥⲟⲩⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϯⲟⲩⲧⲁϩ ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩⲟⲩⲱⲛϩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲕⲉⲛⲧⲏϫ

But when the wheat grew up, and yielded fruit, then the tares also appeared.

Οτε δε εβλαστησεν ο χορτος και εκαμε καρπον, τοτε εφανησαν και τα ζιζανια.

فَجَاءَ عَبِيدُ رَبِّ الْبَيْتِ وَقَالُوا لَهُ: يَا سَيِّدُ، أَلَيْسَ زَرْعًا جَيِّدًا زَرَعْتَ فِي حَقْلِكَ؟ فَمِنْ أَيْنَ لَهُ زَوَانٌ؟

וַיִּגְשׁוּ עַבְדֵי בַעַל־הַבַּיִת וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו אֲדֹנֵינוּ הֲלֹא־זֶרַע טוֹב זָרַעְתָּ בְשָׂדֶךָ וּמֵאַיִן לוֹ הַזּוּנִין׃

Ⲁⲩⲓ̀ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲛⲉⲃⲓⲟϩⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲡⲉⲛ⳪̅ ⲙⲏ ⲟⲩϫⲣⲟϫ ⲉ̀ⲛⲁⲛⲉϥ ⲁⲛ ⲁⲕⲥⲁⲧϥ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲕⲓⲟϩⲓ ⲉⲧⲁⲩϫⲓⲙⲓ ⲟⲩⲛ ⲛ̀ⲛⲁⲓⲕⲉⲛⲧⲏϫ ⲑⲱⲛ

And the servants of the owner-of-the-field came and said: "Our lord, sowedst thou not good seed in thy field? whence (lit. where) then found they these tares also?"

Προσελθοντες δε οι δουλοι του οικοδεσποτου ειπον προς αυτον· Κυριε, καλον σπορον δεν εσπειρας εν τω αγρω σου; ποθεν λοιπον εχει τα ζιζανια;

فَقَالَ لَهُمْ: إِنْسَانٌ عَدُوٌّ فَعَلَ هَذَا. فَقَالَ لَهُ الْعَبِيدُ: أَتُرِيدُ أَنْ نَذْهَبَ وَنَجْمَعَهُ؟

וַיּאֹמֶר לָהֶם אִישׁ אֹיֵב עָשָׂה זֹאת וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו הָעֲבָדִים הֲתַחְפֹּץ כִּי־נֵלֵךְ וּנְלַקֵּט אֹתָם׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲟⲩϫⲁϫⲓ ⲛ̀ⲣⲱⲙⲓ ⲡⲉⲧⲁϥⲉⲣ ⲫⲁⲓ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲁⲛ ⲭⲟⲩⲱϣ ⲛ̀ⲧⲉⲛϣⲉ ⲛⲁⲛ ⲛ̀ⲧⲉⲛⲥⲟⲕⲟⲩ

And he said to them: "A man (that is) an enemy did this." And they said to him: "Wishest thou that we go and gather them up?"

Ο δε ειπε προς αυτους· Εχθρος ανθρωπος εκαμε τουτο· οι δε δουλοι ειπον προς αυτον· Θελεις λοιπον να υπαγωμεν και να συλλεξωμεν αυτα;

فَقَالَ: لاَ! لِئَلاَّ تَقْلَعُوا الْحِنْطَةَ مَعَ الزَّوَانِ وَأَنْتُمْ تَجْمَعُونَهُ.

וַיֹּאמֶר לֹא פֶּן־תְּלַקְּטוּ אֶת־הַזּוּנִין וְשֵׁרַשְׁתֶּם גַּם אֶת־הַחִטִּים׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲙⲏⲡⲟⲧⲉ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲕⲓ ⲛ̀ⲛⲓⲉⲛⲧⲏϫ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛϥⲱϫⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲉⲥⲟⲩⲟ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ

But he said: "Nay, lest haply gathering up the tares, ye pluck up also the wheat with them.

Ο δε ειπεν· Ουχι, μηποτε συλλεγοντες τα ζιζανια εκριζωσητε μετ' αυτων τον σιτον·

دَعُوهُمَا يَنْمِيَانِ كِلَاهُمَا مَعًا إِلَى الْحَصَادِ، وَفِي وَقْتِ الْحَصَادِ أَقُولُ لِلْحَصَّادِينَ: اجْمَعُوا أَوَّلًا الزَّوَانَ وَاحْزِمُوهُ حُزَمًا لِيُحْرَقَ، وَأَمَّا الْحِنْطَةَ فَاجْمَعُوهَا إِلَى مَخْزَنِي».

הַנִּיחוּ אֹתָם וְיִגְדְּלוּ שְׁנֵיהֶם יַחַד עַד־הַקָּצִיר וְהָיָה בְּעֵת הַקָּצִיר וְאָמַרְתִּי לַקּוֹצְרִים לַקְּטוּ בָרִאשׁוֹנָה אֶת־הַזּוּנִין וְאִגְדוּ אֹתָם אֲגֻדּוֹת לְשָׂרְפָם וְאֵת הַחִטִּים אִסְפוּ לְאוֹצָרִי׃

Ⲁⲗⲗⲁ ⲭⲁⲩ ⲙⲁⲣⲟⲩⲣⲱⲧ ⲛⲉⲙ ⲛⲟⲩⲉⲣⲏⲟⲩ ϣⲁ ⲡⲥⲏⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲱⲥϧ ⲟⲩⲟϩ ϧⲉⲛ ⲡⲥⲏⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲱⲥϧ ⲉⲓⲉ̀ϫⲟⲥ ⲛ̀ⲛⲓϭⲁⲓⲟⲥϧ ϫⲉ ⲥⲱⲕⲓ ⲛ̀ⲛⲓⲉⲛⲧⲏϫ ⲛ̀ϣⲟⲣⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲙⲟⲣⲟⲩ ⲛ̀ϩⲁⲛⲙⲏⲓⲣⲓ ⲉ̀ⲡⲣⲟⲕϩⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲭⲣⲱⲙ ⲡⲓⲥⲟⲩⲟ ⲇⲉ ⲑⲟⲩⲱⲧϥ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉⲧⲁⲁⲡⲟⲑⲏⲕⲏ

Rather leave them, let them grow up together until (the) time of (the) harvest: and in (the) time of (the) harvest I shall say to the reapers: Gather up the tares first, and bind them in bundles for (the) burning them in the fire: but gather the wheat into my barn.'"'

αφησατε να συναυξανωσιν αμφοτερα μεχρι του θερισμου, και εν τω καιρω του θερισμου θελω ειπει προς τους θεριστας· Συλλεξατε πρωτον τα ζιζανια και δεσατε αυτα εις δεσμας δια να κατακαυσητε αυτα, τον δε σιτον συναξατε εις την αποθηκην μου.

مَثَل حبة الخردل ومَثَل الخميرة

قَدَّمَ لَهُمْ مَثَلًا آخَرَ قَائِلًا: «يُشْبِهُ مَلَكُوتُ السَّمَاوَاتِ حَبَّةَ خَرْدَلٍ أَخَذَهَا إِنْسَانٌ وَزَرَعَهَا فِي حَقْلِهِ،

וַיָּשֶׂם לִפְנֵיהֶם מָשָׁל אַחֵר וַיּאֹמַר מַלְכוּת הַשָׁמַיִם דּוֹמָה לְגַרְגַּר שֶׁל־חַרְדָּל אֲשֶׁר לְקָחוֹ אִישׁ וַיִּזְרַע בְּשָׂדֵהוּ׃

Ⲁϥⲭⲱ ϧⲁⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲕⲉⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲥⲟⲛⲓ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲛⲁⲫⲣⲓ ⲛ̀ϣⲉⲗⲧⲁⲙ ⲉ̀ⲁ ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ϭⲓⲧⲥ ⲁϥⲥⲁⲧⲥ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥⲓⲟϩⲓ

He set before them another parable, saying: The kingdom of the heavens is like a grain of mustard seed; which a man took, he sowed it in his field:

Αλλην παραβολην παρεθηκεν εις αυτους, λεγων· Ομοια ειναι η βασιλεια των ουρανων με κοκκον σιναπεως, τον οποιον λαβων ανθρωπος εσπειρεν εν τω αγρω αυτου·

وَهِيَ أَصْغَرُ جَمِيعِ الْبُزُورِ. وَلكِنْ مَتَى نَمَتْ فَهِيَ أَكْبَرُ الْبُقُولِ، وَتَصِيرُ شَجَرَةً، حَتَّى إِنَّ طُيُورَ السَّمَاءِ تَأْتِي وَتَتَآوَى فِي أَغْصَانِهَا».

וְהוּא קָטֹן מִכָּל־הַזֵּרוֹעִים וְכַאֲשֶׁר צָמַח גָּדוֹל הוּא מִן־הַיְרָקוֹת וְהָיָה לְעֵץ עַד־אֲשֶׁר יָבֹאוּ עוֹף הַשָׁמַיִם וְקִנְּנוּ בַּעֲנָפָיו׃

Ⲉ̀ⲟⲩⲕⲟⲩϫⲓ ⲙⲉⲛ ⲧⲉ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲧⲉ ⲛⲓϫⲣⲱϫ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲁⲥϣⲁⲛⲁⲓⲁⲓ ⲥⲟⲓ ⲛ̀ⲛⲓϣϯ ⲉ̀ⲛⲓⲟⲩⲟϯ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁⲥϣⲱⲡⲓ ⲉ̀ⲟⲩϣϣⲏⲛ ϩⲱⲥⲧⲉ ⲛ̀ⲥⲉⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓϩⲁⲗⲁϯ ⲛ̀ⲧⲉ ⲧⲫⲉ ⲛ̀ⲥⲉⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲉⲥϫⲁⲗ

which indeed is small among all seeds; but if it should be grown, it is greatest of the herbs, and becomes a tree, so that the birds of (the) heaven come and lodge upon its branches.'

το οποιον ειναι μεν μικροτερον παντων των σπερματων, οταν ομως αυξηθη ειναι μεγαλητερον των λαχανων και γινεται δενδρον, ωστε ερχονται τα πετεινα του ουρανου και κατασκηνουσιν εν τοις κλαδοις αυτου.

قَالَ لَهُمْ مَثَلًا آخَرَ: «يُشْبِهُ مَلَكُوتُ السَّمَاوَاتِ خَمِيرَةً أَخَذَتْهَا امْرَأَةٌ وَخَبَّأَتْهَا فِي ثَلاَثَةِ أَكْيَالِ دَقِيقٍ حَتَّى اخْتَمَرَ الْجَمِيعُ».

וַיִּשָּׂא עוֹד מְשָׁלוֹ וַיּאֹמֶר אֲלֵיהֶם מַלְכוּת הַשָׁמַיִם דּוֹמָה לִשְׂאֹר אֲשֶׁר לְקָחַתּוּ אִשָׁה וַתִּטְמֹן בִּשְׁלשׁ סְאִים קֶמַח עַד כִּי־יֶחְמַץ כֻּלּוֹ׃

Ⲕⲉⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲁϥϫⲟⲥ ⲛⲱⲟⲩ ⲥⲟⲛⲓ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲟⲩϣⲉⲙⲏⲣ ⲉ̀ⲁ ⲟⲩⲥϩⲓⲙⲓ ϭⲓⲧϥ ⲁⲥⲭⲟⲡϥ ϧⲉⲛ ⲅ̅ ⲛ̀ϣⲓ ⲛ̀ⲛⲱⲓⲧ ϣⲁⲧⲉ ⲡⲓϣⲱϯ ⲧⲏⲣϥ ϭⲓϣⲉⲙⲏⲣ

Another parable he spake to them: The kingdom of the heavens is like leaven, which a woman took, she hid it in three measures of meal, until all the dough was leavened.'

Αλλην παραβολην ειπε προς αυτους· Ομοια ειναι η βασιλεια των ουρανων με προζυμιον, το οποιον λαβουσα γυνη ενεκρυψεν εις τρια μετρα αλευρου, εωσου εγεινεν ολον ενζυμον.

هَذَا كُلُّهُ كَلَّمَ بِهِ يَسُوعُ الْجُمُوعَ بِأَمْثَالٍ، وَبِدُونِ مَثَلٍ لَمْ يَكُنْ يُكَلِّمُهُمْ،

כָּל־אֵלֶּה דִּבֶּר יֵשׁוּעַ בִּמְשָׁלִים אֶל־הֲמוֹן הָעָם וּבִבְלִי מָשָׁל לֹא דִבֶּר אֲלֵיהֶם דָּבָר׃

Ⲛⲁⲓ ⲇⲉ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲙⲏϣ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲟⲩⲟϩ ⲭⲱⲣⲓⲥ ⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲛⲁϥⲥⲁϫⲓ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲁⲛ ⲡⲉ

All these things said Jesus to the multitudes in parables; and without parable he was not speaking with them:

Ταυτα παντα ελαλησεν ο Ιησους δια παραβολων προς τους οχλους και χωρις παραβολης δεν ελαλει προς αυτους,

لِكَيْ يَتِمَّ مَا قِيلَ بِالنَّبِيِّ الْقَائِلِ: «سَأَفْتَحُ بِأَمْثَالٍ فَمِي، وَأَنْطِقُ بِمَكْتُومَاتٍ مُنْذُ تَأْسِيسِ الْعَالَمِ».

לְמַלּאת אֵת אֲשֶׁר דִּבֶּר הַנָּבִיא לֵאמֹר אֶפְתְּחָה בְּמָשָׁל פִּי אַבִּיעָה חִידוֹת מִנִּי־קֶדֶם׃

Ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϫⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⲙ̀ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲓⲛⲁⲟⲩⲱⲛ ⲛ̀ⲣⲱⲓ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲁⲥⲁϫⲓ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧϩⲏⲡ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲧⲕⲁⲧⲁⲃⲟⲗⲏ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ

that it might be fulfilled which he spake by the prophet, saying: I am to open my mouth in parables; and speak the things which were hidden from (the) foundation of the world.'

δια να πληρωθη το ρηθεν δια του προφητου, λεγοντος· Θελω ανοιξει εν παραβολαις το στομα μου, θελω απαγγειλει πραγματα κεκρυμμενα απο καταβολης κοσμου.

تفسير مَثَل القمح والزَّوان

حِينَئِذٍ صَرَفَ يَسُوعُ الْجُمُوعَ وَجَاءَ إِلَى الْبَيْتِ. فَتَقَدَّمَ إِلَيْهِ تَلاَمِيذُهُ قَائِلِينَ: «فَسِّرْ لَنَا مَثَلَ زَوَانِ الْحَقْلِ».

אָז שִׁלַּח יֵשׁוּעַ אֶת־הֲמוֹן הָעָם וַיָּבֹא הַבָּיְתָה וַיִּגְּשׁוּ אֵלָיו תַּלְמִידָיו וַיֹּאמְרוּ בָּאֶר־נָא לָנוּ אֶת־מְשַׁל זוּנֵי הַשָּׂדֶה׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲭⲁ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲏⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲃⲉⲗ ϯⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲛⲁⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲉⲛⲧⲏϫ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲓⲟϩⲓ

Then he sent away the multitudes, he came into the house: and his disciples came to him, saying: Explain to us the parable of the tares of the field.'

Τοτε αφησας τους οχλους ηλθεν εις την οικιαν ο Ιησους. Και προσηλθον προς αυτον οι μαθηται αυτου, λεγοντες· Εξηγησον εις ημας την παραβολην των ζιζανιων του αγρου.

فَأَجَابَ وَقَالَ لَهُمْ: «اَلزَّارِعُ الزَّرْعَ الْجَيِّدَ هُوَ ابْنُ الإِنْسَانِ.

וַיַּעַן וַיּאֹמֶר אֲלֵיהֶם הַזּוֹרֵעַ אֶת־הַזֶּרַע הַטּוֹב הוּא בֶּן־הָאָדָם׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲡⲉⲧⲥⲓϯ ⲙ̀ⲡⲓϫⲣⲟϫ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲡⲉ

And he answered, he said: He who sowed the good seed is (the) Son of (the) man;

Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους· Ο σπειρων τον καλον σπορον ειναι ο Υιος του ανθρωπου·

وَالْحَقْلُ هُوَ الْعَالَمُ. وَالزَّرْعُ الْجَيِّدُ هُوَ بَنُو الْمَلَكُوتِ. وَالزَّوَانُ هُوَ بَنُو الشِّرِّيرِ.

וְהַשָּׂדֶה הוּא הָעוֹלָם וְהַזֶּרַע הַטּוֹב בְּנֵי הַמַּלְכוּת הֵם וְהַזּוּנִין בְּנֵי הָרַע הֵמָּה׃

Ⲡⲓⲓⲟϩⲓ ⲇⲉ ⲡⲉ ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ ⲡⲓϫⲣⲟϫ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ⲛⲁⲓ ⲛⲉ ⲛⲓϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛⲓⲉⲛⲧⲏϫ ⲇⲉ ⲛⲓϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ

and the field is the world; the good seed, these are the sons of the kingdom; and the tares are the sons of the evil (one);

ο δε αγρος ειναι ο κοσμος· ο δε καλος σπορος, ουτοι ειναι οι υιοι της βασιλειας· τα δε ζιζανια ειναι οι υιοι του πονηρου·

وَالْعَدُوُّ الَّذِي زَرَعَهُ هُوَ إِبْلِيسُ. وَالْحَصَادُ هُوَ انْقِضَاءُ الْعَالَمِ. وَالْحَصَّادُونَ هُمُ الْمَلاَئِكَةُ.

וְהָאֹיֵב אֲשֶׁר זְרָעָם הוּא הַשָּׂטָן וְהַקָּצִיר הוּא קֵץ הָעוֹלָם וְהַקֹּצְרִים הֵם הַמַּלְאָכִים׃

Ⲡⲓϫⲁϫⲓ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥⲥⲁⲧⲟⲩ ⲡⲓⲇⲓⲁⲃⲟⲗⲟⲥ ⲡⲉ ⲡⲓⲱⲥϧ ⲇⲉ ⲧϧⲁⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲁⲓⲉⲛⲉϩ ⲛⲓϭⲁⲓⲟⲥϧ ⲇⲉ ⲛⲓⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ

and the enemy who sowed them is the devil: and the harvest (the) end of this age; and the reapers the angels.

ο δε εχθρος, οστις εσπειρεν αυτα, ειναι ο διαβολος· ο δε θερισμος ειναι η συντελεια του αιωνος· οι δε θερισται ειναι οι αγγελοι.

فَكَمَا يُجْمَعُ الزَّوَانُ وَيُحْرَقُ بِالنَّارِ، هَكَذَا يَكُونُ فِي انْقِضَاءِ هَذَا الْعَالَمِ:

וְהִנֵּה כַּאֲשֶׁר יְלֻקְּטוּ הַזּוּנִין וְנִשְׂרְפוּ בָאֵשׁ כֵּן יִהְיֶה לְקֵץ הָעוֹלָם הַזֶּה׃

Ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲟⲩⲛ ⲉ̀ϣⲁⲩⲥⲱⲕⲓ ⲛ̀ⲛⲓⲉⲛⲧⲏϫ ⲛ̀ϣⲟⲣⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲉⲣⲟⲕϩⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲭⲣⲱⲙ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲡⲉⲑⲛⲁϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲧϧⲁⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲁⲓⲉⲛⲉϩ

As, then, they gather up the tares first, and burn them in the fire; thus it will be in (the) end of this age.

Καθως λοιπον συλλεγονται τα ζιζανια και κατακαιονται εν πυρι, ουτω θελει εισθαι εν τη συντελεια του αιωνος τουτου.

يُرْسِلُ ابْنُ الإِنْسَانِ مَلاَئِكَتَهُ فَيَجْمَعُونَ مِنْ مَلَكُوتِهِ جَمِيعَ الْمَعَاثِرِ وَفَاعِلِي الإِثْمِ،

בֶּן־הָאָדָם יִשְׁלַח אֶת־מַלְאָכָיו וְלִקְּטוּ מִמַּלְכוּתוֹ אֵת כָּל־הַמַּכְשֵׁלוֹת וְאֵת כָּל־פֹּעֲלֵי הָאָוֶן׃

Ⲉⲣⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲉϥⲉ̀ⲧⲁⲟⲩⲟ ⲛ̀ⲛⲉϥⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ⲥⲱⲕⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲧⲉϥⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲛⲓⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲟⲛ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲧⲓⲣⲓ ⲛ̀ϯⲁⲛⲟⲙⲓⲁ

(The) Son of (the) man shall send his angels, and they shall gather up out of his kingdom all the offences, and them who do [the] iniquity;

Θελει αποστειλει ο Υιος του ανθρωπου τους αγγελους αυτου, και θελουσι συλλεξει εκ της βασιλειας αυτου παντα τα σκανδαλα και τους πραττοντας την ανομιαν,

وَيَطْرَحُونَهُمْ فِي أَتُونِ النَّارِ. هُنَاكَ يَكُونُ الْبُكَاءُ وَصَرِيرُ الأَسْنَانِ.

וְהִשְׁלִיכוּ אֹתָם אֶל־תַּנּוּר הָאֵשׁ שָׁם תִּהְיֶה הַיְלָלָה וַחֲרֹק הַשִׁנָּיִם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ϩⲓⲧⲟⲩ ⲉ̀ϯϩⲣⲱ ⲛ̀ⲭⲣⲱⲙ ⲡⲓⲙⲁ ⲉⲧⲉ ⲫⲣⲓⲙⲓ ⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛⲉⲙ ⲡⲥⲑⲉⲣⲧⲉⲣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲛⲁϫϩⲓ

and shall cast them to the furnace of fire: the place in which will be (the) weeping and (the) gnashing of the teeth.

και θελουσι ριψει αυτους εις την καμινον του πυρος· εκει θελει εισθαι ο κλαυθμος και ο τριγμος των οδοντων.

حِينَئِذٍ يُضِيءُ الأَبْرَارُ كَالشَّمْسِ فِي مَلَكُوتِ أَبِيهِمْ. مَنْ لَهُ أُذُنَانِ لِلسَّمْعِ، فَلْيَسْمَعْ.

אָז יַזְהִירוּ הַצַּדִּיקִים כַּשֶׁמֶשׁ בְּמַלְכוּת אֲבִיהֶם מִי אֲשֶׁר לוֹ אָזְנַיִם לִשְׁמֹעַ יִשְׁמָע׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲛⲓⲑⲙⲏⲓ ⲉⲩⲉ̀ⲣⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲙ̀ⲫⲣⲏ ϧⲉⲛ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲟⲩⲓⲱⲧ ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲙⲁϣϫ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉ̀ⲥⲱⲧⲉⲙ ⲙⲁⲣⲉϥⲥⲱⲧⲉⲙ

not listed

Τοτε οι δικαιοι θελουσιν εκλαμψει ως ο ηλιος εν τη βασιλεια του Πατρος αυτων. Ο εχων ωτα δια να ακουη ας ακουη.

أمثلة الكنز والؤلؤة والشبكة

«أَيْضًا يُشْبِهُ مَلَكُوتُ السَّمَاوَاتِ كَنْزًا مُخْفًى فِي حَقْلٍ، وَجَدَهُ إِنْسَانٌ فَأَخْفَاهُ. وَمِنْ فَرَحِهِ مَضَى وَبَاعَ كُلَّ مَا كَانَ لَهُ وَاشْتَرَى ذَلِكَ الْحَقْلَ.

עוֹד דּוֹמָה מַלְכוּת הַשָׁמַיִם לְאוֹצָר טָמוּן בַּשָּׂדֶה אֲשֶׁר מְצָאוֹ אִישׁ וַיִּטְמְנֵהוּ וּבְשִׂמְחָתוֹ יֵלֵךְ וּמָכַר אֶת־כָּל־אֲשֶׁר־לוֹ וְקָנָה אֶת־הַשָּׂדֶה הַהוּא׃

Ⲥⲟⲛⲓ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲁϩⲟ ⲉϥⲭⲏⲡ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲓⲟϩⲓ ⲫⲏ ⲉⲧⲁ ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ϫⲉⲙϥ ⲁϥⲭⲟⲡϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲣⲁϣⲓ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲁϥϯ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲧⲁϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲱⲡ ⲙ̀ⲡⲓⲟϩⲓ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

The kingdom of the heavens is like a treasure hid in a field; which a man found, he hid it; and for [the] joy he went, he sold what he had, and bought that field.

Παλιν ομοια ειναι η βασιλεια των ουρανων με θησαυρον κεκρυμμενον εν τω αγρω, τον οποιον ευρων ανθρωπος εκρυψε, και απο της χαρας αυτου υπαγει και πωλει παντα οσα εχει και αγοραζει τον αγρον εκεινον.

أَيْضًا يُشْبِهُ مَلَكُوتُ السَّمَاوَاتِ إِنْسَانًا تَاجِرًا يَطْلُبُ لآلِئَ حَسَنَةً،

עוֹד דּוֹמָה מַלְכוּת הַשָׁמָיִם לְאִישׁ סֹחֵר הַמְבַקֵּשׁ מַרְגָּלִיּוֹת טֹבוֹת׃

Ⲡⲁⲗⲓⲛ ⲥⲟⲛⲓ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ϣⲱⲧ ⲉϥⲕⲱϯ ⲛ̀ⲥⲁ ϩⲁⲛⲁⲛⲁⲙⲏⲓ ⲉ̀ⲛⲁⲛⲉⲩ

Again, the kingdom of the heavens is like a merchantman seeking for good pearls:

Παλιν ομοια ειναι η βασιλεια των ουρανων με ανθρωπον εμπορον ζητουντα καλους μαργαριτας·

فَلَمَّا وَجَدَ لُؤْلُؤَةً وَاحِدَةً كَثِيرَةَ الثَّمَنِ، مَضَى وَبَاعَ كُلَّ مَا كَانَ لَهُ وَاشْتَرَاهَا.

וְכַאֲשֶׁר מָצָא מַרְגָּלִית אַחַת יְקָרָה מְאֹד הָלַךְ וַיִּמְכֹּר אֶת־כָּל־אֲשֶׁר־לוֹ וַיִּקֶן אֹתָהּ׃

Ⲉⲧⲁϥϫⲓⲙⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲁⲛⲁⲙⲏⲓ ⲉ̀ⲛⲁϣⲉ ⲛ̀ⲥⲟⲩⲉⲛϥ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲁϥϯ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲧⲁϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲟⲡϥ

having found a pearl of great price, he went, he sold what he had, and bought it.

οστις ευρων ενα πολυτιμον μαργαριτην, υπηγε και επωλησε παντα οσα ειχε και ηγορασεν αυτον.

أَيْضًا يُشْبِهُ مَلَكُوتُ السَّمَاوَاتِ شَبَكَةً مَطْرُوحَةً فِي الْبَحْرِ، وَجَامِعَةً مِنْ كُلِّ نَوْعٍ.

עוֹד דּוֹמָה מַלְכוּת הַשָׁמַיִם לְמִכְמֶרֶת אֲשֶׁר הָשְׁלְכָה לַיָּם וּמִינִים שׁוֹנִים יֵאָסְפוּ לְתוֹכָהּ׃

Ⲡⲁⲗⲓⲛ ⲟⲛ ⲥⲟⲛⲓ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲁⲅⲏⲛⲏ ⲉ̀ⲁⲩϩⲓⲧⲥ ⲉ̀ⲫⲓⲟⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥⲑⲱⲟⲩϯ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲅⲉⲛⲟⲥ ⲛⲓⲃⲉⲛ

Again, the kingdom of the heavens is like a net, which was cast into (the) sea, and it gathered of every kind:

Παλιν ομοια ειναι η βασιλεια των ουρανων με δικτυον, το οποιον ερριφθη εις την θαλασσαν και συνηγαγεν απο παντος ειδους·

فَلَمَّا امْتَلأَتْ أَصْعَدُوهَا عَلَى الشَّاطِئِ، وَجَلَسُوا وَجَمَعُوا الْجِيَادَ إِلَى أَوْعِيَةٍ، وَأَمَّا الأَرْدِيَاءُ فَطَرَحُوهَا خَارِجًا.

וְכַאֲשֶׁר נִמְלְאָה הֶעֱלוּ אֹתָהּ אֶל־שְׂפַת הַיָּם וַיֵּשְׁבוּ וַיִּלְקְטוּ אֶת־הַמִּינִים הַטּוֹבִים לְתוֹךְ הַכֵּלִים וְאֵת הָרָעִים הִשְׁלִיכוּ׃

Ⲑⲏ ⲉⲧⲁⲥⲙⲟϩ ⲁⲩⲥⲟⲕⲥ ⲉ̀ⲡⲓⲭⲣⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩϩⲉⲙⲥⲓ ⲁⲩⲥⲱⲕⲓ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉⲩ ⲉ̀ϩⲁⲛⲙⲟⲕⲓ ⲛⲏ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲁⲩϩⲓⲟⲩⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

which having been filled, they drew to the shore, and having sat down, they gathered the good into vessels, but the bad they cast away.

το οποιον, αφου εγεμισθη, ανεβιβασαν επι τον αιγιαλον και καθησαντες συνελεξαν τα καλα εις αγγεια, τα δε αχρεια ερριψαν εξω.

هَكَذَا يَكُونُ فِي انْقِضَاءِ الْعَالَمِ: يَخْرُجُ الْمَلاَئِكَةُ وَيُفْرِزُونَ الأَشْرَارَ مِنْ بَيْنِ الأَبْرَارِ،

כֵּן יִהְיֶה לְקֵץ הָעוֹלָם הַמַּלְאָכִים יֵצְאוּ וְהִבְדִּילוּ אֶת־הָרְשָׁעִים מִתּוֹךְ הַצַּדִּיקִים׃

Ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲉⲑⲛⲁϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲧϧⲁⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲁⲓⲉⲛⲉϩ ⲉⲩⲉⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ⲫⲱⲣϫ ⲛ̀ⲛⲓⲥⲁⲙⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲑⲙⲏϯ ⲛ̀ⲛⲓⲥⲁⲙ̀ⲡⲉⲑⲛⲁⲛⲉⲩ

This is as it will be in (the) end of this age: the angels shall come forth, and shall separate the wicked from (the) midst of the good:

Ουτω θελει εισθαι εν τη συντελεια του αιωνος. Θελουσιν εξελθει οι αγγελοι και θελουσιν αποχωρισει τους πονηρους εκ μεσου των δικαιων,

وَيَطْرَحُونَهُمْ فِي أَتُونِ النَّارِ. هُنَاكَ يَكُونُ الْبُكَاءُ وَصَرِيرُ الأَسْنَانِ».

וְהִשְׁלִיכוּם אֶל־תַּנּוּר הָאֵשׁ שָׁם תִּהְיֶה הַיְלָלָה וַחֲרֹק הַשִׁנָּיִם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ϩⲓⲧⲟⲩ ⲉ̀ϧⲣⲏⲓ ⲉ̀ϯϩⲣⲱ ⲛ̀ⲭⲣⲱⲙ ⲡⲓⲙⲁ ⲉⲧⲉ ⲫⲣⲓⲙⲓ ⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲥⲑⲉⲣⲧⲉⲣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲛⲁϫϩⲓ

and shall cast them down to the furnace of fire: the place in which will be (the) weeping and the gnashing of the teeth.

και θελουσι ριψει αυτους εις την καμινον του πυρος· εκει θελει εισθαι ο κλαυθμος και ο τριγμος των οδοντων.

قَالَ لَهُمْ يَسُوعُ: «أَفَهِمْتُمْ هَذَا كُلَّهُ؟» فَقَالُوا: «نَعَمْ، يَا سَيِّدُ».

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם יֵשׁוּעַ הֲתָבִינוּ אֶת־כָּל־אֵלֶּה וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו הֵן אֲדֹנֵינוּ׃

Ⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲕⲁϯ ⲉ̀ⲛⲁⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲁϩⲁ ⲡ⳪̅

Understood ye all these things?' They said to him: Yea, Lord.'

Λεγει προς αυτους ο Ιησους· Ενοησατε ταυτα παντα; Λεγουσι προς αυτον· Ναι, Κυριε.

فَقَالَ لَهُمْ: «مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كُلُّ كَاتِبٍ مُتَعَلِّمٍ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ يُشْبِهُ رَجُلًا رَبَّ بَيْتٍ يُخْرِجُ مِنْ كَنْزِهِ جُدُدًا وَعُتَقَاءَ».

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם עַל־כֵּן כָּל־סוֹפֵר מְלֻמָּד לְמַלְכוּת הַשָׁמַיִם דּוֹמֶה לְאִישׁ בַּעַל־בַּיִת הַמּוֹצִיא מֵאוֹצָרוֹ חֲדָשׁוֹת וְגַם יְשָׁנוֹת׃

Ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ⲥⲁϧ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉ̀ⲁϥϭⲓⲥⲃⲱ ⲉ̀ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ϥⲟⲛⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲛⲉⲃⲓⲟϩⲓ ⲫⲏ ⲉⲧϩⲓⲟⲩⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥⲁϩⲟ ⲛ̀ϩⲁⲛⲃⲉⲣⲓ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲁⲡⲁⲥ

He said to them:'Therefore every scribe who is instructed for the kingdom of the heavens is like an owner-of-a-field, who bringeth forth from his treasure things new and old.'

Ο δε ειπε προς αυτους· Δια τουτο πας γραμματευς, μαθητευθεις εις τα περι της βασιλειας των ουρανων, ειναι ομοιος με ανθρωπον οικοδεσποτην, οστις εκβαλλει εκ του θησαυρου αυτου νεα και παλαια.

وَلَمَّا أَكْمَلَ يَسُوعُ هَذِهِ الأَمْثَالَ انْتَقَلَ مِنْ هُنَاكَ.

וַיְהִי כְּכַלּוֹת יֵשׁוּעַ לְדַבֵּר אֶת־הַמְּשָׁלִים הָאֵלֶּה וַיַּעֲבֹר מִשָׁם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥϣⲱⲡⲓ ⲉⲧⲁϥⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉϥϫⲱⲕ ⲛ̀ⲛⲁⲓⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲉⲃⲟⲗ ⲁϥⲟⲩⲱⲧⲉⲃ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ

And it came to pass (that) Jesus having quite finished these parables, went away from there.

Και αφου ετελειωσεν ο Ιησους τας παραβολας ταυτας, ανεχωρησεν εκειθεν,

الناصرة ترفض يسوع

وَلَمَّا جَاءَ إِلَى وَطَنِهِ كَانَ يُعَلِّمُهُمْ فِي مَجْمَعِهِمْ حَتَّى بُهِتُوا وَقَالُوا: «مِنْ أَيْنَ لِهَذَا هَذِهِ الْحِكْمَةُ وَالْقُوَّاتُ؟

וַיָּבֹא אֶל־אַרְצוֹ וַיְלַמֵּד אֹתָם בְּבֵית הַכְּנֵסֶת שֶׁלָּהֶם וַיִּשְׁתּוֹמֲמוּ וַיֹּאמְרוּ מֵאַיִן לָזֶה הַחָכְמָה הַזֹּאת וְהַגְּבוּרוֹת׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲧⲉϥⲃⲁⲕⲓ ⲛⲁϥϯⲥⲃⲱ ⲛⲱⲟⲩ ⲡⲉ ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲥⲩⲛⲁⲅⲱⲅⲏ ϩⲱⲥⲧⲉ ⲛ̀ⲥⲉⲉⲣϣⲫⲏⲣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲉϫⲟⲥ ϫⲉ ⲉⲧⲁ ⲫⲁⲓ ϫⲉⲙ ⲧⲁⲓⲥⲃⲱ ⲑⲱⲛ ⲛⲉⲙ ⲛⲁⲓϫⲟⲙ

And having come into his city, he was teaching them in their synagogues, so that they wondered and said: 'Whence found this (man) this teaching, and these mighty works?

και ελθων εις την πατριδα αυτου, εδιδασκεν αυτους εν τη συναγωγη αυτων, ωστε εξεπληττοντο και ελεγον· Ποθεν εις τουτον η σοφια αυτη και αι δυναμεις;

أَلَيْسَ هَذَا ابْنَ النَّجَّارِ؟ أَلَيْسَتْ أُمُّهُ تُدْعَى مَرْيَمَ، وَإِخْوَتُهُ يَعْقُوبَ وَيُوسِي وَسِمْعَانَ وَيَهُوذَا؟

הֲלֹא זֶה הוּא בֶּן־הֶחָרָשׁ הֲלֹא שֵׁם אִמּוֹ מִרְיָם וְאֶחָיו יַעֲקֹב וְיוֹסֵי וְשִׁמְעוֹן וִיהוּדָה׃

Ⲙⲏ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲁⲙϣⲉ ⲙⲏ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⲁⲛ ⲧⲉ ⲙⲁⲣⲓⲁⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲉϥⲥⲛⲏⲟⲩ ⲓⲁⲕⲱⲃⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲓⲱⲥⲏ ⲛⲉⲙ ⲥⲓⲙⲱⲛ ⲛⲉⲙ ⲓⲟⲩⲇⲁⲥ

Is this (the) son of the carpenter? Is not his mother Mary? and his brothers James, and Josê, and Simon, and Judas?

δεν ειναι ουτος ο υιος του τεκτονος; η μητηρ αυτου δεν λεγεται Μαριαμ, και οι αδελφοι αυτου Ιακωβος και Ιωσης και Σιμων και Ιουδας;

أَوَلَيْسَتْ أَخَوَاتُهُ جَمِيعُهُنَّ عِنْدَنَا؟ فَمِنْ أَيْنَ لِهَذَا هَذِهِ كُلُّهَا؟»

וְאַחְיוֹתָיו הֲלֹא כֻלָּן אִתָּנוּ הֵן וּמֵאַיִן אֵיפוֹא לוֹ כָּל־אֵלֶּה׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲉϥⲥⲱⲛⲓ ⲛ̀ⲥϩⲓⲙⲓ ⲙⲏ ⲥⲉⲭⲏ ϩⲁⲣⲟⲛ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲁⲛ ⲉⲧⲁ ⲫⲁⲓ ⲟⲩⲛ ϫⲉⲙ ⲛⲁⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲑⲱⲛ

And his sisters, are not they all with us? Whence then found this (man) all these things? '

και αι αδελφαι αυτου δεν ειναι πασαι παρ' ημιν; ποθεν λοιπον εις τουτον ταυτα παντα;

فَكَانُوا يَعْثُرُونَ بِهِ. وَأَمَّا يَسُوعُ فَقَالَ لَهُمْ: «لَيْسَ نَبِيٌّ بِلاَ كَرَامَةٍ إِلاَّ فِي وَطَنِهِ وَفِي بَيْتِهِ».

וַיְהִי לָהֶם לְמִכְשׁוֹל וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אֲלֵיהֶם אֵין הַנָּבִיא נִקְלֶה אִם־לֹא בְּאַרְצוֹ וּבְבֵיתוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲩⲉⲣⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲓⲍⲉⲥⲑⲉ ⲛ̀ϧⲣⲏⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲟⲩⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥϣⲏϣ ϧⲉⲛ ϩⲗⲓ ⲙ̀ⲙⲁ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ϧⲉⲛ ⲧⲉϥⲃⲁⲕⲓ ⲛⲉⲙ ⲡⲉϥⲏⲓ

And they were offended in him. But Jesus said to them: There is not a prophet despised in any place except in his city and his house.'

Και εσκανδαλιζοντο εν αυτω. Ο δε Ιησους ειπε προς αυτους· Δεν ειναι προφητης ανευ τιμης ειμη εν τη πατριδι αυτου και εν τη οικια αυτου.

وَلَمْ يَصْنَعْ هُنَاكَ قُوَّاتٍ كَثِيرَةً لِعَدَمِ إِيمَانِهِمْ.

וְלֹא־עָשָׂה שָׁם גְּבוּרוֹת רַבּוֹת מִפְּנֵי חֹסֶר אֱמוּנָתָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉϥⲉⲣ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲛ̀ϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲉⲑⲃⲉ ⲧⲟⲩⲙⲉⲧⲁⲑⲛⲁϩϯ

And he did not many mighty works there because of their unbelief.

Και δεν εκαμεν εκει πολλα θαυματα δια την απιστιαν αυτων.

إصحاح 14

قطع رأس يوحنا المعمدان

فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ سَمِعَ هِيرُودُسُ رَئِيسُ الرُّبْعِ خَبَرَ يَسُوعَ،

בָּעֵת הַהִיא שָׁמַע הוֹרְדוֹס שַׂר־רֹבַע הַמְּדִינָה אֵת שֵׁמַע יֵשׁוּעַ׃

Ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ⲇⲉ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲥⲏⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁϥⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛ̀ϫⲉ ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲡⲓⲧⲉⲧⲣⲁⲁⲣⲭⲏⲥ ⲉⲧⲥⲙⲏ ⲛ̀Ⲓⲏ̅ⲥ̅

And at that time Herod the tetrarch heard of (the) fame of Jesus

Κατ' εκεινον τον καιρον ηκουσεν Ηρωδης ο τετραρχης την φημην του Ιησου

فَقَالَ لِغِلْمَانِهِ: «هَذَا هُوَ يُوحَنَّا الْمَعْمَدَانُ قَدْ قَامَ مِنَ الأَمْوَاتِ! وَلِذَلِكَ تُعْمَلُ بِهِ الْقُوَّاتُ».

וַיֹּאמֶר אֶל־נְעָרָיו זֶה הוּא יוֹחָנָן הַמַּטְבִּיל אֲשֶׁר נֵעוֹר מִן־הַמֵּתִים עַל־כֵּן הַכֹּחוֹת פֹּעֲלִים בּוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛ̀ⲛⲉϥⲁⲗⲱⲟⲩⲓ ϫⲉ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲡⲓⲣⲉϥϯⲱⲙⲥ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲅⲁⲣ ⲁϥⲧⲱⲛϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲏ ⲉⲑⲙⲱⲟⲩⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲑⲃⲉ ⲫⲁⲓ ⲛⲓϫⲟⲙ ⲥⲉⲉⲣϩⲱⲃ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ

and said to his servants (lit. children): This is John the Baptist; for he rose from the dead; and therefore the powers work in him.'

και ειπε προς τους δουλους αυτου· Ουτος ειναι Ιωαννης ο Βαπτιστης· αυτος ηγερθη απο των νεκρων, και δια τουτο ενεργουσιν αι δυναμεις εν αυτω.

فَإِنَّ هِيرُودُسَ كَانَ قَدْ أَمْسَكَ يُوحَنَّا وَأَوْثَقَهُ وَطَرَحَهُ فِي سِجْنٍ مِنْ أَجْلِ هِيرُودِيَّا امْرَأَةِ فِيلُبُّسَ أَخِيهِ،

כִּי הוֹרְדוֹס תָּפַשׂ אֶת־יוֹחָנָן וַיַּאַסְרֵהוּ וַיְשִׂימֵהוּ בְּבֵית הַסֹּהַר בִּגְלַל הוֹרוֹדְיָה אֵשֶׁת פִילִפּוֹס אָחִיו׃

Ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲅⲁⲣ ⲛⲉ ⲁϥⲁⲙⲟⲛⲓ ⲛ̀ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲥⲟⲛϩϥ ⲁϥⲭⲁϥ ϧⲉⲛ ⲡⲓϣⲧⲉⲕⲟ ⲉⲑⲃⲉ ⲏⲣⲱⲇⲓⲁⲥ ⲧⲥϩⲓⲙⲓ ⲙ̀ⲫⲓⲗⲓⲡⲡⲟⲥ ⲡⲉϥⲥⲟⲛ

For Herod had laid hold on John, and bound him, he put him in the prison because of Herodias, (the) wife of Philip his brother.

Διοτι ο Ηρωδης συλλαβων τον Ιωαννην εδεσεν αυτον και εβαλεν εν φυλακη δια Ηρωδιαδα την γυναικα Φιλιππου του αδελφου αυτου.

لأَنَّ يُوحَنَّا كَانَ يَقُولُ لَهُ: «لاَ يَحِلُّ أَنْ تَكُونَ لَكَ».

כִּי אָמַר יוֹחָנָן אֵלָיו אֲסוּרָה הִיא לָךְ׃

Ⲛⲁϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲁϥ ⲡⲉ ⲛϫⲉ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ϫⲉ ⲥϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲁⲛ ⲉ̀ϭⲓⲧⲥ

For John was saying to him: It is not lawful for thee to take her.'

Διοτι ελεγε προς αυτον ο Ιωαννης· Δεν σοι ειναι συγκεχωρημενον να εχης αυτην.

وَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَقْتُلَهُ خَافَ مِنَ الشَّعْبِ، لأَنَّهُ كَانَ عِنْدَهُمْ مِثْلَ نَبِيٍّ.

וַיְבַקֵּשׁ לְהָרְגוֹ וַיִּירָא אֶת־הֶהָמוֹן כִּי לְנָבִיא חֲשָׁבֻהוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ϧⲟⲑⲃⲉϥ ⲁϥⲉⲣϩⲟϯ ϧⲁⲧϩⲏ ⲙ̀ⲡⲓⲙⲏϣ ϫⲉ ⲛⲁϥⲭⲏ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ϩⲱⲥ ⲟⲩⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ

And wishing to kill him, he feared the multitude, because he was to them as a prophet.

Και θελων να θανατωση αυτον εφοβηθη τον οχλον, διοτι ειχον αυτον ως προφητην.

ثُمَّ لَمَّا صَارَ مَوْلِدُ هِيرُودُسَ، رَقَصَتِ ابْنَةُ هِيرُودِيَّا فِي الْوَسْطِ فَسَرَّتْ هِيرُودُسَ.

וַיְהִי בְּיוֹם הֻלֶּדֶת הוֹרְדוֹס וַתְּרַקֵּד בַּת־הוֹרוֹדְיָה בְּתוֹכָם וַתִּיטַב בְּעֵינֵי הוֹרְדוֹס׃

Ⲉⲧⲁ ⲟⲩⲉϩⲟⲟⲩ ⲙ̀ⲙⲓⲥⲓ ⲇⲉ ϣⲱⲡⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ ⲁⲥϭⲟⲥϫⲉⲥ ⲛ̀ϫⲉ ⲧϣⲉⲣⲓ ⲛ̀ⲏⲣⲱⲇⲓⲁⲥ ϧⲉⲛ ⲑⲙⲏϯ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥⲣⲁⲛⲁϥ ⲛ̀ⲏⲣⲱⲇⲏⲥ

And Herod's birthday having come, the daughter of Herodias danced in (the) midst, and was pleasing to Herod.

Οτε δε ετελουντο τα γενεθλια του Ηρωδου, εχορευσεν η θυγατηρ της Ηρωδιαδος εν τω μεσω και ηρεσεν εις τον Ηρωδην·

مِنْ ثَمَّ وَعَدَ بِقَسَمٍ أَنَّهُ مَهْمَا طَلَبَتْ يُعْطِيهَا.

וַיִּשָׁבַע לָהּ וַיֹּאמַר מַה־תִּשְׁאַל נַפְשֵׁךְ וְאֶתֵּן לָךְ׃

Ϧⲉⲛ ⲫⲁⲓ ⲁϥⲉⲣⲁⲛⲁϣ ⲉϥⲉⲣⲟⲙⲟⲗⲟⲅⲓⲛ ⲉ̀ϯ ⲛⲁⲥ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲉⲥⲛⲁⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ

Thereupon he took an oath, promising to give her what she will ask.

οθεν μεθ' ορκου ωμολογησεν εις αυτην να δωση ο, τι αν ζητηση.

فَهِيَ إِذْ كَانَتْ قَدْ تَلَقَّنَتْ مِنْ أُمِّهَا قَالَتْ: «أَعْطِنِي هَهُنَا عَلَى طَبَقٍ رَأْسَ يُوحَنَّا الْمَعْمَدَانِ».

וְאִמָּהּ שָׂמָה אֶת־הַדְּבָרִים בְּפִיהָ וַתִּשְׁאַל לֵאמֹר תְּנָה־לִּי פֹה בַּקְּעָרָה אֶת־רֹאשׁ יוֹחָנָן הַמַּטְבִּיל׃

Ⲛ̀ⲑⲟⲥ ⲇⲉ ⲁ ⲧⲉⲥⲙⲁⲩ ⲧⲥⲁⲃⲟⲥ ⲡⲉϫⲁⲥ ϫⲉ ⲙⲁ ⲧⲁⲫⲉ ⲛ̀ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲛⲏⲓ ⲡⲓⲣⲉϥϯⲱⲙⲥ ϩⲓ ⲟⲩⲃⲓⲛⲁϫ

And she,--her mother instructed her,--said: Give to me (the) head of John the Baptist in a dish.'

Η δε, παρακινηθεισα υπο της μητρος αυτης, Δος μοι, λεγει, εδω επι πινακι την κεφαλην Ιωαννου του Βαπτιστου.

فَاغْتَمَّ الْمَلِكُ. وَلكِنْ مِنْ أَجْلِ الأَقْسَامِ وَالْمُتَّكِئِينَ مَعَهُ أَمَرَ أَنْ يُعْطَى.

וַיֵּצֶר לַמֶּלֶךְ אַךְ בַּעֲבוּר הַשְׁבוּעָה וְהַמְסֻבִּים עִמּוֹ צִוָּה לָתֵת לָהּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁ ⲡϩⲏⲧ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲣⲟ ⲙⲕⲁϩ ⲉⲑⲃⲉ ⲛⲓⲁⲛⲁⲩϣ ⲇⲉ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲑⲣⲟⲧⲉⲃ ⲛⲉⲙⲁϥ ⲁϥⲟⲩⲁϩⲥⲁϩⲛⲓ ⲉ̀ⲧⲏⲓⲥ

And (the) heart of (the) king was grieved, but because of the oaths, and them who sat at meat with him, he commanded to give it.

Και ελυπηθη ο βασιλευς, δια τους ορκους ομως και τους συγκαθημενους προσεταξε να δοθη,

فَأَرْسَلَ وَقَطَعَ رَأْسَ يُوحَنَّا فِي السِّجْنِ.

וַיִּשְׁלַח וַיִּשָּׂא אֶת־רֹאשׁ יוֹחָנָן מֵעָלָיו בְּבֵית הַסֹּהַר׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲟⲩⲱⲣⲡ ⲁϥⲱⲗⲓ ⲛ̀ⲧⲁⲫⲉ ⲛ̀ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ϧⲉⲛ ⲡⲓϣⲧⲉⲕⲟ

And he sent, he took off (the) head of John in the prison.

και πεμψας απεκεφαλισε τον Ιωαννην εν τη φυλακη.

فَأُحْضِرَ رَأْسُهُ عَلَى طَبَقٍ وَدُفِعَ إِلَى الصَّبِيَّةِ، فَجَاءَتْ بِهِ إِلَى أُمِّهَا.

וַיָּבִיאוּ אֶת־רֹאשׁוֹ בַּקְּעָרָה וַיִּתְּנוּ בִידֵי הַנַּעֲרָה וַתְּבִיאֵהוּ אֶל־אִמָּהּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲉⲛⲥ ϩⲓ ⲡⲓⲃⲓⲛⲁϫ ⲁⲩⲧⲏⲓⲥ ⲛ̀ϯⲁⲗⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁ ϯⲁⲗⲟⲩ ⲧⲏⲓⲥ ⲛ̀ⲧⲉⲥⲙⲁⲩ

And it was brought in the dish, it was given to the damsel: and the damsel gave it to her mother.

Και εφερθη η κεφαλη αυτου επι πινακι και εδοθη εις το κορασιον, και εφερεν αυτην προς την μητερα αυτης.

فَتَقَدَّمَ تَلاَمِيذُهُ وَرَفَعُوا الْجَسَدَ وَدَفَنُوهُ. ثُمَّ أَتَوْا وَأَخْبَرُوا يَسُوعَ.

וַיִּגְשׁוּ תַּלְמִידָיו וַיִּשְׂאוּ אֶת־גְּוִיָּתוֹ וַיִּקְבְּרוּהָ וַיֵּלְכוּ וַיַּגִּידוּ לְיֵשׁוּעַ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁⲩⲉⲗ ϯϣⲟⲗϩⲥ ⲁⲩⲑⲟⲙⲥⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲓ̀ ⲁⲩⲧⲁⲙⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅

And his disciples came, they took up the corpse, they buried it; and they went, they told Jesus.

Και προσελθοντες οι μαθηται αυτου εσηκωσαν το σωμα και εθαψαν αυτο, και ελθοντες απηγγειλαν τουτο εις τον Ιησουν.

إشباع الخمسة الآلاف رَجل

فَلَمَّا سَمِعَ يَسُوعُ انْصَرَفَ مِنْ هُنَاكَ فِي سَفِينَةٍ إِلَى مَوْضِعٍ خَلاَءٍ مُنْفَرِدًا. فَسَمِعَ الْجُمُوعُ وَتَبِعُوهُ مُشَاةً مِنَ الْمُدُنِ.

וַיְהִי כְּשָׁמְעוֹ אֶת־זֹאת וַיָּסַר מִשָׁם בָּאֳנִיָּה אֶל־מְקוֹם חָרְבָּה וְאֵין־אִישׁ אִתּוֹ וַיִּשְׁמְעוּ הֲמוֹן הָעָם וַיֵּלְכוּ אַחֲרָיו בְּרַגְלֵיהֶם מִן־הֶעָרִים׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥⲥⲱⲧⲉⲙ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ϩⲓ ⲟⲩϫⲟⲓ ⲉ̀ⲟⲩⲙⲁⲛ̀ϣⲁϥⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲁⲩⲟⲩⲁϩⲟⲩ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲣⲁⲧⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲃⲁⲕⲓ

And Jesus having heard, went from there in a ship to a desert place: and the multitudes having heard, followed him, they walked on foot from the cities.

Και ακουσας ο Ιησους ανεχωρησεν εκειθεν εν πλοιω εις ερημον τοπον κατ' ιδιαν· και ακουσαντες οι οχλοι ηκολουθησαν αυτον πεζοι απο των πολεων.

فَلَمَّا خَرَجَ يَسُوعُ أَبْصَرَ جَمْعًا كَثِيرًا فَتَحَنَّنَ عَلَيْهِمْ وَشَفَى مَرْضَاهُمْ.

וַיֵּצֵא יֵשׁוּעַ וַיַּרְא הֲמוֹן עַם־רָב וַיֶּהֱמוּ מֵעָיו לָהֶם וַיְרַפֵּא אֶת־הַחַלָּשִׁים אֲשֶׁר בָּהֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁϥⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲙ̀ⲙⲏϣ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲉⲛϩⲏⲧ ϧⲁⲣⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧϣⲱⲛⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ

And having come forth, he saw a great multitude, and he had compassion upon them; and he healed them who were sick among them.

Και οτε ο Ιησους, ειδε πολυν οχλον και εσπλαγχνισθη δι' αυτους και εθεραπευσε τους αρρωστους αυτων.

وَلَمَّا صَارَ الْمَسَاءُ تَقَدَّمَ إِلَيْهِ تَلاَمِيذُهُ قَائِلِينَ: «الْمَوْضِعُ خَلاَءٌ وَالْوَقْتُ قَدْ مَضَى. اِصْرِفِ الْجُمُوعَ لِكَيْ يَمْضُوا إِلَى الْقُرَى وَيَبْتَاعُوا لَهُمْ طَعَامًا».

וַיְהִי לְעֵת עֶרֶב וַיִּגְּשׁוּ אֵלָיו תַּלְמִידָיו וַיֹּאמְרוּ הַמָּקוֹם חָרֵב וְגַם־נָטָה הַיּוֹם שַׁלְּחָה אֶת־הֲמוֹן הָעָם וְיֵלְכוּ אֶל־הַכְּפָרִים לִקְנוֹת לָהֶם אֹכֶל׃

Ⲉⲧⲁ ⲣⲟⲩϩⲓ ⲇⲉ ϣⲱⲡⲓ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲓⲙⲁ ⲟⲩϣⲁϥⲉ ⲡⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲛⲁⲩ ⲁϥⲥⲓⲛⲓ ⲭⲁ ⲡⲓⲙⲏϣ ⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲥⲉϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲛⲓϯⲙⲓ ⲛ̀ⲥⲉϣⲱⲡ ⲛ̀ϩⲁⲛϧⲣⲏⲟⲩⲓ ⲛⲱⲟⲩ

And evening having come, his disciples came to him, saying: The place is desert, and the hour passed away; send the multitudes then away, that they may go to the villages, and buy victuals for themselves.'

Οτε δε εγεινεν εσπερα, προσηλθον προς αυτον οι μαθηται αυτου, λεγοντες· Ερημος ειναι ο τοπος και η ωρα ηδη παρηλθεν· απολυσον τους οχλους, δια να υπαγωσιν εις τας κωμας και αγορασωσιν εις εαυτους τροφας.

فَقَالَ لَهُمْ يَسُوعُ: «لاَ حَاجَةَ لَهُمْ أَنْ يَمْضُوا. أَعْطُوهُمْ أَنْتُمْ لِيَأْكُلُوا».

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם אֵינָם צְרִיכִים לָלָכֶת תְּנוּ־אַתֶּם לָהֶם לֶאֱכֹל׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲥⲉⲉⲣⲭⲣⲓⲁ ⲁⲛ ⲛ̀ⲧⲟⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲙⲟⲓ ⲛⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲙⲁⲣⲟⲩⲟⲩⲱⲙ

And he said: They have not need to go: give ye to them; let them eat.'

Ο δε Ιησους ειπε προς αυτους· Δεν εχουσι χρειαν να υπαγωσι· δοτε εις αυτους σεις να φαγωσιν.

فَقَالُوا لَهُ: «لَيْسَ عِنْدَنَا هَهُنَا إِلاَّ خَمْسَةُ أَرْغِفَةٍ وَسَمَكَتَانِ».

וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו אֵין־לָנוּ פֹה כִּי אִם־חֲמֵשֶׁת כִּכְּרוֹת־לֶחֶם וּשְׁנֵי דָגִים׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲁⲛ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲙⲁ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲉ̀ⲉ̅ ⲛ̀ⲱⲓⲕ ⲛⲉⲙ ⲧⲉⲃⲧ ⲃ̅

And they said to him: We have not here but five loaves, and two fishes.'

Οι δε λεγουσι προς αυτον· Δεν εχομεν εδω ειμη πεντε αρτους και δυο οψαρια.

فَقَالَ: «ائْتُونِي بِهَا إِلَى هُنَا».

וַיֹּאמַר הֲבִיאוּם אֵלַי הֵנָּה׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲁⲛⲓⲧⲟⲩ ⲛⲏⲓ ⲙⲛⲁⲓ

And he said to them: Bring them to me hither.'

Ο δε ειπε· Φερετε μοι αυτα εδω.

فَأَمَرَ الْجُمُوعَ أَنْ يَتَّكِئُوا عَلَى الْعُشْبِ. ثُمَّ أَخَذَ الأَرْغِفَةَ الْخَمْسَةَ وَالسَّمَكَتَيْنِ، وَرَفَعَ نَظَرَهُ نَحْوَ السَّمَاءِ وَبَارَكَ وَكَسَّرَ وَأَعْطَى الأَرْغِفَةَ لِلتَّلاَمِيذِ، وَالتَّلاَمِيذُ لِلْجُمُوعِ.

וַיְצַו אֶת־הָעָם לָשֶׁבֶת עַל־הַדֶּשֶׁא וַיִּקַּח אֶת־חֲמֵשֶׁת כִּכְּרוֹת־הַלֶּחֶם וְאֶת־שְׁנֵי הַדָּגִים וַיִּשָּׂא עֵינָיו הַשָׁמַיְמָה וַיְבָרֶךְ וַיִּפְרֹס וַיִּתֵּן אֶת־הַלֶּחֶם לַתַּלְמִידִים וְהַתַּלְמִידִים נָתְנוּ לָעָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲟⲩⲁϩⲥⲁϩⲛⲓ ⲉⲑⲣⲉ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲣⲱⲧⲉⲃ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲥⲓⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥϭⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲉ̅ ⲛ̀ⲱⲓⲕ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲧⲉⲃⲧ ⲃ̅ ⲁϥϫⲟⲩϣⲧ ⲉ̀ⲡϣⲱⲓ ⲉ̀ⲧⲫⲉ ⲁϥⲥⲙⲟⲩ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲫⲁϣⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϯ ⲛ̀ⲛⲓⲱⲓⲕ ⲛ̀ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲇⲉ ⲁⲩϯ ⲛ̀ⲛⲓⲙⲏϣ

And he commanded the multitudes to sit down to meat upon the grass; and having taken the five loaves and the two fishes, he looked up to (the) heaven, he blessed them, and brake them, and gave the loaves to the disciples; and the disciples gave to the multitudes.

Και προσταξας τους οχλους να καθησωσιν επι τα χορτα, και λαβων τους πεντε αρτους και τα δυο οψαρια, αναβλεψας εις τον ουρανον ευλογησε, και κοψας εδωκεν εις τους μαθητας τους αρτους, οι δε μαθηται εις τους οχλους.

فَأَكَلَ الْجَمِيعُ وَشَبِعُوا. ثُمَّ رَفَعُوا مَا فَضَلَ مِنَ الْكِسَرِ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ قُفَّةً مَمْلُوءَةً.

וַיֹּאכְלוּ כֻלָּם וַיִּשְׂבָּעוּ וַיִּשְׂאוּ מִן־הַפְּתוֹתִים הַנּוֹתָרִים שְׁנֵים עָשָׂר סַלִּים מְלֵאִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲟⲩⲱⲙ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲁⲩⲥⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲉⲗ ⲡϩⲟⲩⲟ ⲛ̀ⲛⲓⲗⲁⲕϩ ⲁⲩⲙⲁϩ ⲓ̅ⲃ̅ ⲛ̀ⲕⲟⲧ ⲉⲩⲙⲉϩ

And they all ate, and were satisfied; and they took up that which remained over of the fragments, they filled twelve baskets full.

Και εφαγον παντες και εχορτασθησαν, και εσηκωσαν το περισσευμα των κλασματων, δωδεκα κοφινους πληρεις.

وَالآكِلُونَ كَانُوا نَحْوَ خَمْسَةِ آلاَفِ رَجُلٍ، مَا عَدَا النِّسَاءَ وَالأَوْلاَدَ.

וְהָאֹכְלִים כַּחֲמֵשֶׁת אֲלָפִים אִישׁ מִלְּבַד הַנָּשִׁים וְהַטָּף׃

Ⲛⲏ ⲇⲉ ⲉⲧⲁⲩⲟⲩⲱⲙ ⲛⲁⲩⲉⲣ ⲉ̅ ⲛ̀ϣⲟ ⲛ̀ⲣⲱⲙⲓ ⲭⲱⲣⲓⲥ ⲁⲗⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲥϩⲓⲙⲓ

And they who ate were five thousand men, without children and women.

οι δε τρωγοντες ησαν εως πεντακισχιλιοι ανδρες, εκτος γυναικων και παιδιων.

معجزة المشي على الماء

وَلِلْوَقْتِ أَلْزَمَ يَسُوعُ تَلاَمِيذَهُ أَنْ يَدْخُلُوا السَّفِينَةَ وَيَسْبِقُوهُ إِلَى الْعَبْرِ حَتَّى يَصْرِفَ الْجُمُوعَ.

וַיָּאֶץ יֵשׁוּעַ בְּתַלְמִידָיו לָרֶדֶת בָּאֳנִיָּה לַעֲבֹר לְפָנָיו אֶל־עֵבֶר הַיָּם עַד אֲשֶׁר־יְשַׁלַּח אֶת־הָעָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲥⲁⲧⲟⲧϥ ⲁϥⲉⲣⲁⲛⲁⲅⲕⲁⲍⲓⲛ ⲛ̀ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲉ̀ⲁⲗⲏⲓ ⲉ̀ⲡϫⲟⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ⲥⲱⲕ ϧⲁϫⲱϥ ⲉ̀ⲙⲏⲣ ϣⲁⲧⲉϥⲭⲁ ⲡⲓⲙⲏϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

And immediately he constrained his disciples to enter into (the) ship, and to go (lit. draw) before him across, until he sent away the multitude.

Και ευθυς ηναγκασεν ο Ιησους τους μαθητας αυτου να εμβωσιν εις το πλοιον και να υπαγωσι προ αυτου εις το περαν, εωσου απολυση τους οχλους.

وَبَعْدَمَا صَرَفَ الْجُمُوعَ صَعِدَ إِلَى الْجَبَلِ مُنْفَرِدًا لِيُصَلِّيَ. وَلَمَّا صَارَ الْمَسَاءُ كَانَ هُنَاكَ وَحْدَهُ.

וַיְשַׁלַּח אֶת־הָעָם וַיַּעַל הָהָרָה בָּדָד לְהִתְפַּלֵּל וַיְהִי־עֶרֶב וְהוּא לְבַדּוֹ שָׁמָּה׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲭⲁ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲟⲩⲧⲱⲟⲩ ⲥⲁⲡⲥⲁ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧϥ ⲉ̀ⲉⲣⲡⲣⲟⲥⲉⲩⲭⲉⲥⲑⲉ ⲉⲧⲁ ⲣⲟⲩϩⲓ ⲇⲉ ϣⲱⲡⲓ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧϥ ⲉ̀ⲛⲁϥⲭⲏ ⲙ̀ⲙⲁⲩ

And having sent away the multitudes, he went up on a mountain apart alone to pray: and evening having come, he was there alone.

Και αφου απελυσε τους οχλους, ανεβη εις το ορος κατ' ιδιαν δια να προσευχηθη. Και οτε εγεινεν εσπερα, ητο μονος εκει.

وَأَمَّا السَّفِينَةُ فَكَانَتْ قَدْ صَارَتْ فِي وَسْطِ الْبَحْرِ مُعَذَّبَةً مِنَ الأَمْوَاجِ. لأَنَّ الرِّيحَ كَانَتْ مُضَادَّةً.

וְהָאֳנִיָּה בָאָה עַד חֲצִי הַיָּם וְהַגַּלִּים יִטְרְפֻהָ כִּי הָרוּחַ לְנֶגְדָּהּ׃

Ⲡⲓϫⲟⲓ ⲇⲉ ⲁϥⲟⲩⲉⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲛⲁⲩ ⲕⲉ ⲛ̀ⲥⲧⲁⲇⲓⲟⲛ ⲉⲩϯ ⲟⲩⲃⲏϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓϫⲟⲗ ⲛⲁⲣⲉ ⲡⲓⲑⲏⲟⲩ ⲅⲁⲣ ϯ ⲟⲩⲃⲏϥ ⲡⲉ

But the ship was at a distance from the land about twenty-five stadia, the waves being against it, for the wind was against it.

Το δε πλοιον ητο ηδη εν τω μεσω της θαλασσης, βασανιζομενον υπο των κυματων· διοτι ητο εναντιος ο ανεμος.

وَفِي الْهَزِيعِ الرَّابِعِ مِنَ اللَّيْلِ مَضَى إِلَيْهِمْ يَسُوعُ مَاشِيًا عَلَى الْبَحْرِ.

וַיְהִי בְּאַשְׁמֹרֶת הָרְבִיעִית וַיָּבֹא אֲלֵיהֶם יֵשׁוּעַ וְהוּא מְהַלֵּךְ עַל־פְּנֵי הַיָּם׃

Ϧⲉⲛ ϯⲙⲁϩⲇ̅ ⲇⲉ ⲛ̀ⲟⲩⲉⲣϣⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲉϫⲱⲣϩ ⲁϥⲓ̀ ϩⲁⲣⲱⲟⲩ ⲉϥⲙⲟϣⲓ ϩⲓϫⲉⲛ ⲫⲓⲟⲙ

And in the fourth watch of the night he came to them, walking upon (the) sea.

Εν δε τη τεταρτη φυλακη της νυκτος υπηγε προς αυτους ο Ιησους, περιπατων επι την θαλασσαν.

فَلَمَّا أَبْصَرَهُ التَّلاَمِيذُ مَاشِيًا عَلَى الْبَحْرِ اضْطَرَبُوا قَائِلِينَ: «إِنَّهُ خَيَالٌ». وَمِنَ الْخَوْفِ صَرَخُوا!

וְהַתַּלְמִידִים רָאוּ אוֹתוֹ מְהַלֵּךְ עַל־פְּנֵי הַיָּם וַיִּבָּהֲלוּ וַיֹּאמְרוּ מַרְאֵה־רוּחַ הוּא וַיִּצְעֲקוּ מִפָּחַד׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲉϥⲙⲟϣⲓ ϩⲓϫⲉⲛ ⲫⲓⲟⲙ ⲁⲩϣⲑⲟⲣⲧⲉⲣ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲟⲩϩⲟⲣⲧϥ ⲡⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϯϩⲟϯ ⲁⲩⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

And having seen him walking upon (the) sea, they were troubled, saying: It is an apparition.' And they cried out for [the] fear.

Και ιδοντες αυτον οι μαθηται επι την θαλασσαν περιπατουντα, εταραχθησαν, λεγοντες οτι φαντασμα ειναι, και απο του φοβου εκραξαν.

فَلِلْوَقْتِ كَلَّمَهُمْ يَسُوعُ قِائِلًا: «تَشَجَّعُوا! أَنَا هُوَ. لَا تَخَافُوا».

וַיְמַהֵר יֵשׁוּעַ וַיְדַבֵּר אֲלֵיהֶם לֵאמֹר חִזְקוּ כִּי־אֲנִי הוּא אַל־תִּירָאוּ׃

Ⲥⲁⲧⲟⲧϥ ⲇⲉ ⲁϥⲥⲁϫⲓ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ϫⲉⲙⲛⲟⲙϯ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲡⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲉⲣϩⲟϯ

But immediately he spoke with them, saying: of good cheer (lit. find courage); it is I; fear not.'

Ευθυς δε ελαλησε προς αυτους ο Ιησους λεγων· Θαρσειτε, εγω ειμαι· μη φοβεισθε.

فَأَجَابَهُ بُطْرُسُ وَقَالَ: «يَا سَيِّدُ، إِنْ كُنْتَ أَنْتَ هُوَ، فَمُرْنِي أَنْ آتِيَ إِلَيْكَ عَلَى الْمَاءِ».

וַיַּעַן פֶּטְרוֹס וַיֹּאמֶר אֵלָיו אִם־אַתָּה הוּא אֲדֹנִי צַוֵּה־נָא וְאָבֹא אֵלֶיךָ עַל־הַמָּיִם׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲡ⳪̅ ⲓⲥϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲡⲉ ⲟⲩⲁϩⲥⲁϩⲛⲓ ⲛⲏⲓ ⲛ̀ⲧⲁⲓ̀ ϩⲁⲣⲟⲕ ϩⲓϫⲉⲛ ⲛⲓⲙⲱⲟⲩ

And Peter answered, he said to him: Lord, if it is thou, command me to come to thee upon the waters.'

Αποκριθεις δε προς αυτον ο Πετρος ειπε· Κυριε, εαν ησαι συ, προσταξον με να ελθω προς σε επι τα υδατα.

فَقَالَ: «تَعَالَ». فَنَزَلَ بُطْرُسُ مِنَ السَّفِينَةِ وَمَشَى عَلَى الْمَاءِ لِيَأْتِيَ إِلَى يَسُوعَ.

וַיֹּאמֶר בּוֹא וַיֵּרֶד פֶּטְרוֹס מִן־הָאֳנִיָּה וַיְהַלֵּךְ עַל־פְּנֵי הַמַּיִם לָבוֹא אֶל־יֵשׁוּעַ׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲁ̀ⲙⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ϧⲣⲏⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓ ⲡⲓϫⲟⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲁϥⲙⲟϣⲓ ϩⲓϫⲉⲛ ⲛⲓⲙⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲓ̀ ϩⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅

And he said: Come.' And Peter having come down from the ship, walked upon the waters, to come to Jesus.

Ο δε ειπεν, Ελθε. Και καταβας απο του πλοιου ο Πετρος περιεπατησεν επι τα υδατα, δια να ελθη προς τον Ιησουν.

وَلكِنْ لَمَّا رَأَى الرِّيحَ شَدِيدَةً خَافَ. وَإِذِ ابْتَدَأَ يَغْرَقُ، صَرَخَ قِائِلًا: «يَا رَبُّ، نَجِّنِي!»

וַיְהִי כִּרְאֹתוֹ אֶת־הָרוּחַ כִּי חֲזָקָה הִיא וַיִּירָא וַיָּחֶל לִטְבֹּעַ וַיִּצְעַק וַיֹּאמַר אֲדֹנִי הוֹשִׁיעֵנִי׃

Ⲁϥⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⲉ̀ⲡⲓⲑⲏⲟⲩ ⲁϥⲉⲣϩⲟϯ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲛ̀ⲱⲙⲥ ⲁϥⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡ⳪̅ ⲛⲁϩⲙⲉⲧ

But he saw the wind, he feared, and having begun to sink, he cried out, saying: `Lord, save me.'

Βλεπων ομως τον ανεμον δυνατον εφοβηθη, και αρχισας να καταποντιζηται, εκραξε λεγων· Κυριε, σωσον με.

فَفِي الْحَالِ مَدَّ يَسُوعُ يَدَهُ وَأَمْسَكَ بِهِ وَقَالَ لَهُ: «يَا قَلِيلَ الإِيمَانِ، لِمَاذَا شَكَكْتَ؟»

וַיְמַהֵר יֵשׁוּעַ וַיִּשְׁלַח אֶת־יָדוֹ וַיַּחֲזֶק־בּוֹ וַיֹּאמֶר אֵלָיו קְטֹן אֱמוּנָה מַה־לְּךָ כִּי חָלַק לִבֶּךָ׃

Ⲥⲁⲧⲟⲧϥ ⲇⲉ ⲉⲧⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲥⲟⲩⲧⲉⲛ ⲧⲉϥϫⲓϫ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁϥⲁⲙⲟⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲫⲁ ⲡⲓⲕⲟⲩϫⲓ ⲛ̀ⲛⲁϩϯ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲁⲕⲉⲣϩⲏⲧ ⲃ̅

And immediately Jesus having stretched out his hand, took hold of him, and said to him: (Thou) of [the] little faith, wherefore doubtedst thou. (lit. makest two hearts)?'

Και ευθυς ο Ιησους εκτεινας την χειρα επιασεν αυτον και λεγει προς αυτον· Ολιγοπιστε, εις τι εδιστασας;

وَلَمَّا دَخَلاَ السَّفِينَةَ سَكَنَتِ الرِّيحُ.

הֵם עָלוּ אֶל־הָאֳנִיָּה וְהָרוּחַ שָׁכָכָה׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲁⲗⲏⲓ ⲉ̀ⲡⲓϫⲟⲓ ⲁϥϩⲉⲣⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲑⲏⲟⲩ

And he having entered into the ship, the wind ceased.

Και αφου εισηλθον εις το πλοιον, επαυσεν ο ανεμος·

وَالَّذِينَ فِي السَّفِينَةِ جَاءُوا وَسَجَدُوا لَهُ قَائِلِينَ: «بِالْحَقِيقَةِ أَنْتَ ابْنُ اللهِ!»

וְאַנְשֵׁי הָאֳנִיָּה נִגְּשׁוּ וַיִּשְׁתַּחֲווּ־לוֹ וַיֹּאמְרוּ אֲבָל בֶּן־אֱלֹהִים אָתָּה׃

Ⲛⲏ ⲇⲉ ⲉ̀ⲛⲁⲩϩⲓ ⲡⲓϫⲟⲓ ⲁⲩⲟⲩⲱϣⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲧⲁⲫⲙⲏⲓ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫϯ

And they who were in the ship worshipped him, saying: Truly thou art (the) Sou of God.'

οι δε εν τω πλοιω ελθοντες προσεκυνησαν αυτον, λεγοντες· Αληθως Θεου Υιος εισαι.

فَلَمَّا عَبَرُوا جَاءُوا إِلَى أَرْضِ جَنِّيسَارَتَ،

וַיַּעַבְרוּ אֶת־הַיָּם וַיָּבֹאוּ אַרְצָה גִּנֵּיסַר׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲉⲣϫⲓⲛⲓⲟⲣ ⲉ̀ⲙⲏⲣ ⲁⲩⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲕⲁϩⲓ ⲛ̀ⲅⲉⲛⲛⲏⲥⲁⲣⲉⲑ

And having crossed over, they came into (the) land of Gennesareth.

Και διαπερασαντες ηλθον εις την γην Γεννησαρετ.

فَعَرَفَهُ رِجَالُ ذَلِكَ الْمَكَانِ. فَأَرْسَلُوا إِلَى جَمِيعِ تِلْكَ الْكُورَةِ الْمُحِيطَةِ وَأَحْضَرُوا إِلَيْهِ جَمِيعَ الْمَرْضَى،

וַיַּכִּירוּ אֹתוֹ אַנְשֵׁי הַמָּקוֹם הַהוּא וַיִּשְׁלְחוּ אֶל־כָּל־סְבִיבוֹתֵיהֶם וַיָּבִיאוּ אֵלָיו אֵת כָּל־הַחוֹלִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲥⲟⲩⲱⲛϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲙⲁ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁⲩⲟⲩⲱⲣⲡ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϯⲡⲉⲣⲓⲭⲱⲣⲟⲥ ⲧⲏⲣⲥ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲓⲛⲓ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲧϩⲉⲙⲕⲏⲟⲩⲧ

And the men of that place having known him, sent forth in all that region round about; and they brought to him all who were afflicted;

Και γνωρισαντες αυτον οι ανθρωποι του τοπου εκεινου, απεστειλαν εις ολην την περιχωρον εκεινην και εφεραν προς αυτον παντας τους πασχοντας,

وَطَلَبُوا إِلَيْهِ أَنْ يَلْمِسُوا هُدْبَ ثَوْبِهِ فَقَطْ. فَجَمِيعُ الَّذِينَ لَمَسُوهُ نَالُوا الشِّفَاءَ.

וַיְבַקְשׁוּ מִמֶּנּוּ רַק לִנְגֹּעַ בִּכְנַף בִּגְדוֹ וְכָל־הַנֹּגְעִים נוֹשָׁעוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲩϯϩⲟ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲡⲉ ϩⲓⲛⲁ ⲙⲟⲛⲟⲛ ⲛ̀ⲥⲉϭⲓ ⲛⲉⲙ ⲡϣⲧⲁϯ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲉϥϩⲃⲱⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲁⲩϭⲓ ⲁⲩⲛⲟϩⲉⲙ

and they were beseeching him that they might only touch (the) hem of his garments: and all who touched were saved.

και παρεκαλουν αυτον να εγγισωσι μονον το ακρον του ιματιου αυτου· και οσοι ηγγισαν ιατρευθησαν.

إصحاح 15

الطاهر والنجس

حِينَئِذٍ جَاءَ إِلَى يَسُوعَ كَتَبَةٌ وَفَرِّيسِيُّونَ الَّذِينَ مِنْ أُورُشَلِيمَ قَائِلِينَ:

אָז בָּאוּ אֶל־יֵשׁוּעַ הַסּוֹפְרִים וְהַפְּרוּשִׁים אֲשֶׁר מִירוּשָׁלָיִם׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲥⲁϧ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

Then came to Jesus from Jerusalem Pharisees and scribes, saying:

Τοτε προσερχονται προς τον Ιησουν οι απο Ιεροσολυμων γραμματεις και Φαρισαιοι, λεγοντες·

«لِمَاذَا يَتَعَدَّى تَلاَمِيذُكَ تَقْلِيدَ الشُّيُوخِ، فَإِنَّهُمْ لَا يَغْسِلُونَ أَيْدِيَهُمْ حِينَمَا يَأْكُلُونَ خُبْزًا؟»

וַיֹּאמְרוּ מַדּוּעַ תַּלְמִידֶיךָ עֹבְרִים אֵת קַבָּלַת הַזְּקֵנִים כִּי אֵינָם נֹטְלִים יְדֵיהֶם לַסְּעוּדָה׃

Ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲛⲉⲕⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲥⲉⲉⲣⲡⲁⲣⲁⲃⲉⲛⲓⲛ ⲛ̀ⲛⲓⲡⲁⲣⲁⲇⲟⲥⲓⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲡⲣⲉⲥⲃⲩⲧⲉⲣⲟⲥ ⲛ̀ⲥⲉⲓⲱⲓ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ⲛⲟⲩϫⲓϫ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁⲛ ⲉⲩⲛⲁⲟⲩⲉⲙ ⲱⲓⲕ

Wherefore do thy disciples transgress the traditions of the elders? for they wash not their hands, being about to eat bread.'

Δια τι οι μαθηται σου παραβαινουσιν την παραδοσιν των πρεσβυτερων; διοτι δεν νιπτονται τας χειρας αυτων οταν τρωγωσιν αρτον.

فَأَجَابَ وَقَالَ لَهُمْ: «وَأَنْتُمْ أَيْضًا، لِمَاذَا تَتَعَدَّوْنَ وَصِيَّةَ اللهِ بِسَبَبِ تَقْلِيدِكُمْ؟

וַיַּעַן וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם מַדּוּעַ גַּם־אַתֶּם עֹבְרִים אֶת־מִצְוַת אֱלֹהִים לְמַעַן קַבָּלַתְכֶם׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲱⲧⲉⲛ ⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲡⲁⲣⲁⲃⲉⲛⲓⲛ ⲛ̀ϯⲉⲛⲧⲟⲗⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ ⲉⲑⲃⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲡⲁⲣⲁⲇⲟⲥⲓⲥ

And he said to them: Wherefore do ye also transgress the commandment of God because of your tradition?

Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους· Δια τι και σεις παραβαινετε την εντολην του Θεου δια την παραδοσιν σας;

فَإِنَّ اللهَ أَوْصَى قَائِلًا: أَكْرِمْ أَبَاكَ وَأُمَّكَ، وَمَنْ يَشْتِمْ أَبًا أَوْ أُمًّا فَلْيَمُتْ مَوْتًا.

כִּי הָאֱלֹהִים צִוָּה לֵאמֹר כַּבֵּד אֶת־אָבִיךָ וְאֶת־אִמֶּךָ וּמְקַלֵּל אָבִיו וְאִמּוֹ מוֹת יוּמָת׃

Ⲫϯ ⲅⲁⲣ ⲁϥϫⲟⲥ ϫⲉ ⲙⲁⲧⲁⲓⲉ ⲡⲉⲕⲓⲱⲧ ⲛⲉⲙ ⲧⲉⲕⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϫⲉ ⲟⲩⲥⲁϫⲓ ⲉϥϩⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲥⲁ ⲡⲉϥⲓⲱⲧ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⲉϥⲉ̀ⲙⲟⲩ ⲙ̀ⲫⲙⲟⲩ

For God said: "Honour thy father and thy mother: and he who will say an evil word at his father and his mother, he shall die (the) death."

Διοτι ο Θεος προσεταξε, λεγων· Τιμα τον πατερα σου και την μητερα· και, Ο κακολογων πατερα η μητερα εξαπαντος να θανατονηται·

وَأَمَّا أَنْتُمْ فَتَقُولُونَ: مَنْ قَالَ لأَبِيهِ أَوْ أُمِّهِ: قُرْبَانٌ هُوَ الَّذِي تَنْتَفِعُ بِهِ مِنِّي. فَلَا يُكْرِمُ أَبَاهُ أَوْ أُمَّهُ.

וְאַתֶּם אֹמְרִים הָאֹמֵר לְאָבִיו וּלְאִמּוֹ קָרְבָּן מַה־שָּׁאַתָּה נֶהֱנֶה לִי אֵינוֹ חַיָּב בְּכִבּוּד אָבִיו וְאִמּוֹ׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϫⲟⲥ ⲙ̀ⲡⲉϥⲓⲱⲧ ⲓⲉ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ϫⲉ ⲟⲩⲧⲁⲓⲟ ⲭⲛⲁϫⲉⲙϩⲏⲟⲩ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧ

But ye say that he who will say to his father or his mother: "A gift, thou wilt gain it by me;"

σεις ομως λεγετε· Οστις ειπη προς τον πατερα η προς την μητερα, Δωρον ειναι ο, τι ηθελες ωφεληθη εξ εμου, αρκει, και δυναται να μη τιμηση τον πατερα αυτου η την μητερα αυτου·

فَقَدْ أَبْطَلْتُمْ وَصِيَّةَ اللهِ بِسَبَبِ تَقْلِيدِكُمْ!

וַתָּפֵרוּ אֶת־דְּבַר הָאֱלֹהִים לְמַעַן קַבָּלַתְכֶם׃

Ⲛ̀ⲛⲉϥⲧⲁⲓⲉ ⲡⲉϥⲓⲱⲧ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲕⲉⲣϥ ⲡⲓⲥⲁϫⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ ⲉⲑⲃⲉ ⲛⲉⲧⲉⲛⲡⲁⲣⲁⲇⲟⲥⲓⲥ

he shall not honour his father and his mother. And ye made void the word of God because of your traditions.

και ηκυρωσατε την εντολην του Θεου δια την παραδοσιν σας.

يَا مُرَاؤُونَ! حَسَنًا تَنَبَّأَ عَنْكُمْ إِشَعْيَاءُ قَائِلًا:

חֲנֵפִים הֵיטֵב נִבָּא עֲלֵיכֶם יְשַׁעְיָהוּ לֵאמֹר׃

Ⲛⲓϣⲟⲃⲓ ⲕⲁⲗⲱⲥ ⲁϥⲉⲣⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲉⲩⲓⲛ ϧⲁⲣⲱⲧⲉⲛ ⲛ̀ϫⲉ ⲏⲥⲁⲓⲁⲥ ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

[The] hypocrites, well prophesied about you Esaias the prophet, saying:"

Υποκριται, καλως προεφητευσε περι υμων ο Ησαιας, λεγων·

يَقْتَرِبُ إِلَيَّ هَذَا الشَّعْبُ بِفَمِهِ، وَيُكْرِمُنِي بِشَفَتَيْهِ، وَأَمَّا قَلْبُهُ فَمُبْتَعِدٌ عَنِّي بَعِيدًا.

נִגַּשׁ הָעָם הַזֶּה בְּפִיו וּבִשְׂפָתָיו כִּבְּדוּנִי וְלִבָּם רָחַק מִמֶּנִּי׃

Ϫⲉ ⲡⲁⲓⲗⲁⲟⲥ ⲉⲣⲧⲓⲙⲁⲛ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲥⲫⲟⲧⲟⲩ ⲡⲟⲩϩⲏⲧ ⲇⲉ ⲟⲩⲏⲟⲩ ⲥⲁⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲟⲓ

This people honoureth me with their lips, but their heart (is) far away from me.

Ο λαος ουτος με πλησιαζει με το στομα αυτων και με τα χειλη με τιμα, η δε καρδια αυτων μακραν απεχει απ' εμου.

وَبَاطِلًا يَعْبُدُونَنِي وَهُمْ يُعَلِّمُونَ تَعَالِيمَ هِيَ وَصَايَا النَّاسِ».

וַתְּהִי יִרְאָתָם אֹתִי מִצְוַת אֲנָשִׁים מְלֻמָּדָה׃

Ⲉⲩⲉ̀ⲉⲣⲥⲉⲃⲉⲥⲑⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ⲉ̀ⲫⲗⲏⲟⲩ ⲉⲩϯⲥⲃⲱ ⲛ̀ϩⲁⲛⲥⲃⲱ ⲛ̀ϩⲟⲛϩⲉⲛ ⲛ̀ⲣⲱⲙⲓ

They shall worship me in vain, teaching for doctrines orders of men."'

Εις ματην δε με σεβονται, διδασκοντες διδασκαλιας, ενταλματα ανθρωπων.

ثُمَّ دَعَا الْجَمْعَ وَقَالَ لَهُمُ: «اسْمَعُوا وَافْهَمُوا.

וַיִּקְּרָא אֶל־הָעָם וַיֹּאמֶר לָהֶם שִׁמְעוּ וְהָבִינוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲡⲓⲙⲏϣ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲥⲱⲧⲉⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲕⲁϯ

And having called the multitude, he said to them: Hear, and understand:

Και προσκαλεσας τον οχλον, ειπε προς αυτους· Ακουετε και νοειτε.

لَيْسَ مَا يَدْخُلُ الْفَمَ يُنَجِّسُ الإِنْسَانَ، بَلْ مَا يَخْرُجُ مِنَ الْفَمِ هَذَا يُنَجِّسُ الإِنْسَانَ».

לֹא הַנִּכְנָס אֶל־הַפֶּה יְטַמֵּא אֶת־הָאָדָם כִּי אִם־הַיּוֹצֵא מִן־הַפֶּה הוּא מְטַמֵּא אֶת־הָאָדָם׃

Ⲡⲉⲑⲛⲁ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲣⲱϥ ⲙ̀ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲁⲛ ⲡⲉⲧⲥⲱϥ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲁⲗⲗⲁ ⲡⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲣⲱϥ ⲫⲁⲓ ⲡⲉⲧⲥⲱϥ ⲙ̀ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ

that which goeth into the mouth of the man (is) not that which defileth him; but that which cometh from the mouth, this is that which defileth the man.'

Δεν μολυνει τον ανθρωπον το εισερχομενον εις το στομα, αλλα το εξερχομενον εκ του στοματος τουτο μολυνει τον ανθρωπον.

حِينَئِذٍ تَقَدَّمَ تَلاَمِيذُهُ وَقَالُوا لَهُ: «أَتَعْلَمُ أَنَّ الْفَرِّيسِيِّينَ لَمَّا سَمِعُوا الْقَوْلَ نَفَرُوا؟»

וַיִגְּשׁוּ אֵלָיו תַּלְמִידָיו וַיֹּאמְרוּ הֲיָדַעְתָּ כִּי הַפְּרוּשִׁים שָׁמְעוּ אֶת־הַדָּבָר הַזֶּה וַיִּכָּשְׁלוּ־בוֹ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲕⲉⲙⲓ ϫⲉ ⲉⲧⲁ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲡⲁⲓⲥⲁϫⲓ ⲁⲩⲉⲣⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲓⲍⲉⲥⲑⲉ

Then came to him his disciples, they said to him: Knowest thou that the Pharisees having heard this word were offended?'

Τοτε προσελθοντες οι μαθηται αυτου, ειπον προς αυτον· Εξευρεις οτι οι Φαρισαιοι ακουσαντες τον λογον τουτον εσκανδαλισθησαν;

فَأَجَابَ وَقَالَ: «كُلُّ غَرْسٍ لَمْ يَغْرِسْهُ أَبِي السَّمَاوِيُّ يُقْلَعُ.

וַיַּעַן וַיֹּאמַר כָּל־מַטָּע אֲשֶׁר לֹא נָטַע אָבִי שֶׁבַּשָׁמַיִם עָקוֹר יֵעָקֵר׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ϣϣⲏⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉ ⲙ̀ⲡⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ϭⲱⲟⲩ ⲥⲉⲛⲁⲕⲟⲣϫⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲧⲟⲩⲛⲟⲩⲛⲓ

But he answered, he said: All trees which my Father, who is in the heavens, planted not, will be cut off with their root.

Ο δε αποκριθεις ειπε· Πασα φυτεια, την οποιαν δεν εφυτευσεν ο Πατηρ μου ο ουρανιος, θελει εκριζωθη.

اُتْرُكُوهُمْ. هُمْ عُمْيَانٌ قَادَةُ عُمْيَانٍ. وَإِنْ كَانَ أَعْمَى يَقُودُ أَعْمَى يَسْقُطَانِ كِلَاهُمَا فِي حُفْرَةٍ».

הַנִּיחוּ אוֹתָם מַדְרִיכִים עִוְרִים הֵמָּה לַעִוְרִים וְכִי־יַדְרִיךְ עִוֵּר אֶת־הָעִוֵּר וְנָפְלוּ שְׁנֵיהֶם אֶל־הַשָׁחַת׃

Ⲭⲁⲩ ϩⲁⲛϭⲁⲩⲙⲱⲓⲧ ⲙ̀ⲃⲉⲗⲗⲉ ⲛⲉ ⲟⲩⲃⲉⲗⲗⲉ ⲅⲁⲣ ⲉϥϭⲓⲙⲱⲓⲧ ϧⲁϫⲱϥ ⲛ̀ⲟⲩⲃⲉⲗⲗⲉ ϣⲁⲩϩⲉⲓ ⲉ̀ⲟⲩϣⲓⲕ ⲙ̀ⲡⲃ̅

Leave them: they are blind guides: for a blind man guiding a blind man, they both Fall into a pit.'

Αφησατε αυτους· ειναι οδηγοι τυφλοι τυφλων· τυφλος δε τυφλον εαν οδηγη, αμφοτεροι εις βοθρον θελουσι πεσει.

فَأَجَابَ بُطْرُسُ وَقَالَ لَهُ: «فَسِّرْ لَنَا هَذَا الْمَثَلَ».

וַיַּעַן פֶּטְרוֹס וַיֹּאמֶר אֵלָיו בָּאֵר לָנוּ אֶת־הַמָּשָׁל הַזֶּה׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲃⲉⲗ ϯⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲛⲁⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

And Peter answered, he said to him Exlpain the parable to us.'

Αποκριθεις δε ο Πετρος ειπε προς αυτον· Εξηγησον εις ημας την παραβολην ταυτην.

فَقَالَ يَسُوعُ: «هَلْ أَنْتُمْ أَيْضًا حَتَّى الآنَ غَيْرُ فَاهِمِينَ؟

וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ עֲדֶנָה גַם־אַתֶּם לֹא תַשְׂכִּילוּ׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲁⲕⲙⲏⲛ ϩⲱⲧⲉⲛ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲁⲛⲁⲧⲕⲁϯ

And he said: (Are) ye also even yet without understanding?

Και ο Ιησους ειπεν· Ετι και σεις ασυνετοι εισθε;

أَلاَ تَفْهَمُونَ بَعْدُ أَنَّ كُلَّ مَا يَدْخُلُ الْفَمَ يَمْضِي إِلَى الْجَوْفِ وَيَنْدَفِعُ إِلَى الْمَخْرَجِ؟

הַעוֹד לֹא תֵדְעוּ כִּי כָל־הַבָּא אֶל־הַפֶּה יוֹרֵד אֶל־הַכֶּרֶשׂ וְיִשָׁפֵךְ מִשָׁם לְמוֹצָאוֹת׃

Ⲙ̀ⲡⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲙⲓ ϫⲉ ⲛ̀ⲭⲁⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉ̀ϣⲁⲩϣⲉ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲣⲱϥ ⲙ̀ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ϣⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ϯⲛⲉϫⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲟⲩϩⲓⲧⲟⲩ ⲉ̀ⲛⲓⲙⲁⲛϩⲉⲙⲥⲓ

Know ye not yet, that all things which go into the mouth of the man, go to the belly, and are cast to the draught?

Δεν εννοειτε ετι οτι παν το εισερχομενον εις το στομα καταβαινει εις την κοιλιαν και εκβαλλεται εις αφεδρωνα;

وَأَمَّا مَا يَخْرُجُ مِنَ الْفَمِ فَمِنَ الْقَلْبِ يَصْدُرُ، وَذَاكَ يُنَجِّسُ الإِنْسَانَ،

אֲבָל הַיּוֹצֵא מִן־הַפֶּה יוֹצֵא מִן־הַלֵּב וְהוּא מְטַמֵּא אֶת־הָאָדָם׃

Ⲛⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲣⲱϥ ⲁⲩⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓϩⲏⲧ ⲛⲁⲓ ⲡⲉⲧⲥⲱϥ ⲙ̀ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ

But the things which come out of the mouth, came out of the heart; these are (they) which defile the man.

Τα δε εξερχομενα εκ του στοματος εκ της καρδιας εξερχονται, και εκεινα μολυνουσι τον ανθρωπον.

لأَنْ مِنَ الْقَلْبِ تَخْرُجُ أَفْكَارٌ شِرِّيرَةٌ: قَتْلٌ، زِنًى، فِسْقٌ، سِرْقَةٌ، شَهَادَةُ زُورٍ، تَجْدِيفٌ.

כִּי מִן־הַלֵּב יוֹצְאוֹת מַחְשְׁבוֹת רָע רְצִיחוֹת נִאוּפִים זְנוּנִים גְּנֵבוֹת עֵדוּת שֶׁקֶר וְגִדּוּפִים׃

Ⲉ̀ϣⲁⲩⲓ̀ ⲅⲁⲣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓϩⲏⲧ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲟⲕⲙⲉⲕ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲛⲓϧⲱⲧⲉⲃ ⲛⲓⲙⲉⲧⲛⲱⲓⲕ ⲛⲓⲡⲟⲣⲛⲓⲁ ⲛⲓϭⲓⲟⲩⲓ ⲛⲓⲙⲉⲧⲙⲉⲑⲣⲉ ⲛ̀ⲛⲟⲩϫ ⲛⲓϫⲉⲟⲩⲁ

For out of the heart come the evil reasonings, the murders, the adulteries, the fornications, the thefts, the false witnessings, the blasphemies:

Διοτι εκ της καρδιας εξερχονται διαλογισμοι πονηροι, φονοι, μοιχειαι, πορνειαι, κλοπαι, ψευδομαρτυριαι, βλασφημιαι.

هَذِهِ هِيَ الَّتِي تُنَجِّسُ الإِنْسَانَ. وَأَمَّا الأَكْلُ بِأَيْدٍ غَيْرِ مَغْسُولَةٍ فَلَا يُنَجِّسُ الإِنْسَانَ».

אֵלֶּה הֵם הַמְטַמְּאִים אֶת־הָאָדָם אֲבָל אֲכִילָה בְּלֹא נְטִילַת יָדַיִם לֹא תְּטַמֵּא אֶת־הָאָדָם׃

Ⲛⲁⲓ ⲡⲉⲧⲥⲱϥ ⲙ̀ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲡⲓⲟⲩⲱⲙ ⲇⲉ ⲛ̀ⲟⲩⲉϣⲉ ⲛ̀ⲓⲁ ⲧⲟⲧⲕ ⲛ̀ϥⲥⲱϥ ⲙ̀ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲁⲛ

these are they which defile the man; but the eating without washing thyself defileth not the man.'

Ταυτα ειναι τα μολυνοντα τον ανθρωπον· το δε να φαγη τις με ανιπτους χειρας δεν μολυνει τον ανθρωπον.

إيمان المرأة الكنعانية

ثُمَّ خَرَجَ يَسُوعُ مِنْ هُنَاكَ وَانْصَرَفَ إِلَى نَوَاحِي صُورَ وَصَيْدَاءَ.

וַיֵּצֵא יֵשׁוּעַ מִשָׁם וַיָּסַר אֶל־גְּלִילוֹת צוֹר וְצִידוֹן׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥ̀ⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲛⲓⲥⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲧⲩⲣⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲧⲥⲓⲇⲱⲛ

And Jesus having come from there, went to the parts of Tyre and Sidon.

Και εξελθων εκειθεν ο Ιησους ανεχωρησεν εις τα μερη Τυρου και Σιδωνος.

وَإِذَا امْرَأَةٌ كَنْعَانِيَّةٌ خَارِجَةٌ مِنْ تِلْكَ التُّخُومِ صَرَخَتْ إِلَيْهِ قَائِلَةً: «ارْحَمْنِي، يَا سَيِّدُ، يَا ابْنَ دَاوُدَ! اِبْنَتِي مَجْنُونَةٌ جِدًّا».

וְהִנֵּה אִשָׁה כְנַעֲנִית יֹצֵאת מִן־הַגְּבוּלוֹת הָהֵם וַתִּצְעַק אֵלָיו לֵאמֹר חָנֵּנִי אֲדֹנִי בֶן־דָּוִד כִּי בִתִּי מְעֻנָּה מְאֹד עַל־יְדֵי שֵׁד׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ⲟⲩⲥϩⲓⲙⲓ ⲛ̀ⲭⲁⲛⲁⲛⲉⲁ ⲁⲥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓϭⲓⲏ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛⲁⲥⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉⲥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛⲁⲓ ϧⲁⲣⲟⲓ ⲡⲁ⳪̅ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲇⲁⲩⲓⲇ ⲧⲁϣⲉⲣⲓ ⲉⲧⲧϩⲉⲙⲕⲏⲟⲩⲧ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲇⲉⲙⲱⲛ ⲛⲉⲙⲁⲥ

And lo, a Canaanitish woman came out of those boundaries, she was crying out, saying: Pity me, my Lord, (the) son of David; my daughter (is) afflicted, there is a demon with her.'

Και ιδου, γυνη Χαναναια, εξελθουσα απο των οριων εκεινων, εκραυγασε προς αυτον λεγουσα· Ελεησον με, Κυριε, υιε του Δαβιδ· η θυγατηρ μου κακως δαιμονιζεται.

فَلَمْ يُجِبْهَا بِكَلِمَةٍ. فَتَقَدَّمَ تَلاَمِيذُهُ وَطَلَبُوا إِلَيْهِ قَائِلِينَ: «اصْرِفْهَا، لأَنَّهَا تَصِيحُ وَرَاءَنَا!»

וְלֹא־עָנָה אֹתָהּ דָּבָר וַיִּגְּשׁוּ תַלְמִידָיו וַיְבַקְשׁוּ מִמֶּנּוּ לֵאמֹר שַׁלְּחֶהָ כִּי־צֹעֶקֶת הִיא אַחֲרֵינוּ׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲉϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛⲁⲥ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲁϫⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁⲩϯϩⲟ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲭⲁ ⲧⲁⲓⲥϩⲓⲙⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϫⲉ ⲥⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲥⲁⲙⲉⲛϩⲏⲛ

But he answered her not a word. And his disciples came, they besought him, saying: Send this woman away; because she crieth out behind us.'

Ο δε δεν απεκριθη προς αυτην λογον. Και προσελθοντες οι μαθηται αυτου, παρεκαλουν αυτον, λεγοντες· Απολυσον αυτην, διοτι κραζει οπισθεν ημων.

فَأَجَابَ وَقَالَ: «لَمْ أُرْسَلْ إِلاَّ إِلَى خِرَافِ بَيْتِ إِسْرَائِيلَ الضَّالَّةِ».

וַיַּעַן וַיֹּאמַר לֹא שֻׁלַּחְתִּי בִּלְתִּי אֶל־הַצֹּאן הָאֹבְדוֹת אֲשֶׁר לְבֵית יִשְׂרָאֵל׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲧⲁⲟⲩⲟⲓ ϩⲁ ϩⲗⲓ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲉ̀ⲛⲓⲉⲥⲱⲟⲩ ⲉⲧⲥⲟⲣⲉⲙ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲏⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲥ̅ⲗ̅

But he answered, he said: I was not sent to any except the stray sheep of (the) house of Israel.'

Ο δε αποκριθεις ειπε· Δεν απεσταλην ειμη εις τα προβατα τα απολωλοτα του οικου Ισραηλ.

فَأَتَتْ وَسَجَدَتْ لَهُ قَائِلَةً: «يَا سَيِّدُ، أَعِنِّي!»

וְהִיא בָאָה וַתִּשְׁתַּחוּ לוֹ וַתֹּאמַר אֲדֹנִי עָזְרֵנִי׃

Ⲛ̀ⲑⲟⲥ ⲇⲉ ⲁⲥⲟⲩⲱϣⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉⲥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ⲁⲣⲓⲃⲟⲏⲑⲓⲛ ⲉ̀ⲣⲟⲓ

But she worshipped him, saying My Lord, help me.'

Η δε ελθουσα προσεκυνει αυτον, λεγουσα· Κυριε, βοηθει μοι.

فَأَجَابَ وَقَالَ: «لَيْسَ حَسَنًا أَنْ يُؤْخَذَ خُبْزُ الْبَنِينَ وَيُطْرَحَ لِلْكِلَابِ».

וַיַּעַן וַיֹּאמַר לֹא־טוֹב לָקַחַת אֶת־לֶחֶם הַבָּנִים וּלְהַשְׁלִיכוֹ לִפְנֵי צְעִירֵי הַכְּלָבִים׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲛⲁⲛⲉⲥ ⲁⲛ ⲉ̀ⲉⲗ ⲡⲱⲓⲕ ⲛ̀ⲛⲓϣⲏⲣⲓ ⲉ̀ⲧⲏⲓϥ ⲛ̀ⲛⲓⲟⲩϩⲱⲣ

And he answered, he said: It is not good to take away (the) bread of the sons, to give it to the dogs.'

Ο δε αποκριθεις ειπε· Δεν ειναι καλον να λαβη τις τον αρτον των τεκνων και να ριψη εις τα κυναρια.

فَقَالَتْ: «نَعَمْ، يَا سَيِّدُ! وَالْكِلَابُ أَيْضًا تَأْكُلُ مِنَ الْفُتَاتِ الَّذِي يَسْقُطُ مِنْ مَائِدَةِ أَرْبَابِهَا!»

וַתֹּאמַר כֵּן אֲדֹנִי אֶפֶס כִּי־גַם־צְעִירֵי הַכְּלָבִים יֹאכְלוּ מִן־הַפֵּרוּרִים הַנֹּפְלִים מֵעַל־שֻׁלְחַן אֲדֹנֵיהֶם׃

Ⲛ̀ⲑⲟⲥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁⲥ ϫⲉ ⲥⲉ ⲡⲁ⳪̅ ⲕⲉ ⲅⲁⲣ ϣⲁⲣⲉ ⲛⲓⲕⲉⲟⲩϩⲱⲣ ⲟⲩⲱⲙ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲗⲉϥⲗⲓϥⲓ ⲛⲏ ⲉ̀ϣⲁⲩϩⲉⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓ ϯⲧⲣⲁⲡⲉⲍⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲟⲩϭⲓⲥⲉⲩ

But she said: Yea, my Lord: for even the dogs eat of the crumbs which fall from the table of their masters.'

Η δε ειπε· Ναι, Κυριε· αλλα και τα κυναρια τρωγουσιν απο των ψιχιων των πιπτοντων απο της τραπεζης των κυριων αυτων.

حِينَئِذٍ أَجَابَ يَسُوعُ وَقَالَ لَهَا: «يَا امْرَأَةُ، عَظِيمٌ إِيمَانُكِ! لِيَكُنْ لَكِ كَمَا تُرِيدِينَ». فَشُفِيَتِ ابْنَتُهَا مِنْ تِلْكَ السَّاعَةِ.

וַיַּעַן יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר אֵלֶיהָ אִשָׁה רַבָּה אֱמוּנָתֵךְ יְהִי־לָךְ כִּרְצוֹנֵךְ וַתֵּרָפֵא בִתָּהּ מִן־הַשָׁעָה הַהִיא׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁⲥ ϫⲉ ⲱ ϯⲥϩⲓⲙⲓ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲡⲉ ⲡⲉⲛⲁϩϯ ⲉϥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲛⲉ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲉⲟⲩⲁϣϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥⲟⲩϫⲁⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲧⲉⲥϣⲉⲣⲓ ⲓⲥϫⲉⲛ ϯⲟⲩⲛⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

Then Jesus answered, he said to her: O [the] woman, great is thy faith: it shall be to thee as thou wishest.' And her daughter was cured from that hour.

Τοτε αποκριθεις ο Ιησους ειπε προς αυτην· Ω γυναι, μεγαλη σου η πιστις· ας γεινη εις σε ως θελεις. Και ιατρευθη η θυγατηρ αυτης απο της ωρας εκεινης.

إشباع الأربعة الآلاف رَجل

ثُمَّ انْتَقَلَ يَسُوعُ مِنْ هُنَاكَ وَجَاءَ إِلَى جَانِبِ بَحْرِ الْجَلِيلِ، وَصَعِدَ إِلَى الْجَبَلِ وَجَلَسَ هُنَاكَ.

וַיַּעֲבֹר יֵשׁוּעַ מִשָׁם וַיָּבֹא אֶל־יָם הַגָּלִיל וַיַּעַל הָהָרָה וַיֵּשֶׁב שָׁם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲟⲩⲱⲧⲉⲃ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁϥⲓ̀ ⲉⲥⲕⲉⲛ ⲫⲓⲟⲙ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲟⲩⲧⲱⲟⲩ ⲛⲁϥϩⲉⲙⲥⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲡⲉ

And Jesus having gone away from there, came by (the) sea of Galilee; and he went upon a mountain, he was sitting there.

Και μεταβας εκειθεν ο Ιησους, ηλθε παρα την θαλασσαν της Γαλιλαιας, και αναβας εις το ορος εκαθητο εκει.

فَجَاءَ إِلَيْهِ جُمُوعٌ كَثِيرَةٌ، مَعَهُمْ عُرْجٌ وَعُمْيٌ وَخُرْسٌ وَشُلٌ وَآخَرُونَ كَثِيرُونَ، وَطَرَحُوهُمْ عِنْدَ قَدَمَيْ يَسُوعَ. فَشَفَاهُمْ

וַיָּבֹאוּ אֵלָיו הֲמוֹן עַם רָב וְעִמָּהֶם פִּסְחִים עִוְרִים אִלְּמִים קִטְּעִים וְרַבִּים כָּהֵמָּה וַיַּפִּילוּם לְרַגְלֵי יֵשׁוּעַ וַיִּרְפָּאֵם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲛⲓϣϯ ⲙ̀ⲙⲏϣ ⲉⲟⲩⲟⲛ ϩⲁⲛϭⲁⲗⲉⲩ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲃⲉⲗⲗⲉⲩ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲕⲟⲩⲣ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛϫⲁϭⲉⲩ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲕⲉⲙⲏϣ ⲁⲩϩⲓⲧⲟⲩ ⲉ̀ϧⲣⲏⲓ ϧⲁ ⲛⲉϥϭⲁⲗⲁⲩϫ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ

And great multitudes came to him, having (lit. being) with them lame and blind and deaf and maimed and many others; they threw them down at his feet, and he healed them:

Και ηλθον προς αυτον οχλοι πολλοι εχοντες μεθ' εαυτων χωλους, τυφλους, κωφους, κουλλους και αλλους πολλους· και ερριψαν αυτους εις τους ποδας του Ιησου, και εθεραπευσεν αυτους·

حَتَّى تَعَجَّبَ الْجُمُوعُ إِذْ رَأَوْا الْخُرْسَ يَتَكَلَّمُونَ، وَالشُّلَّ يَصِحُّونَ، وَالْعُرْجَ يَمْشُونَ، وَالْعُمْيَ يُبْصِرُونَ. وَمَجَّدُوا إِلَهَ إِسْرَائِيلَ.

וַיִּתְמְהוּ הָעָם בִּרְאוֹתָם אֶת־הָאִלְּמִים מְדַבְּרִים וְהַקִּטְּעִים בְּרִיאִים וְהַפִּסְחִים מְהַלְּכִים וְהַעִוְרִים רֹאִים וַיְשַׁבְּחוּ אֶת־אֱלֹהֵי יִשְׂרָאֵל׃

Ϩⲱⲥⲧⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲉⲣϣⲫⲏⲣⲓ ⲉⲩⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲛⲓⲉⲃⲱⲟⲩ ⲉⲩⲥⲁϫⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲓϭⲁⲗⲉⲩ ⲉⲩⲙⲟϣⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲃⲉⲗⲗⲉⲩ ⲉⲩⲛⲁⲩ ⲙ̀ⲃⲟⲗ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲕⲟⲩⲣ ⲉⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲩϯⲱⲟⲩ ⲙ̀ⲫϯ ⲙⲡⲓⲥ̅ⲗ̅

so that the multitudes wondered, seeing the dumb speaking, and the lame walking, and the blind seeing, and the deaf hearing; and they were glorifying (the) God of Israel.

ωστε οι οχλοι εθαυμασαν βλεποντες κωφους λαλουντας, κουλλους υγιεις, χωλους περιπατουντας και τυφλους βλεποντας· και εδοξασαν τον Θεον του Ισραηλ.

وَأَمَّا يَسُوعُ فَدَعَا تَلاَمِيذَهُ وَقَالَ: «إِنِّي أُشْفِقُ عَلَى الْجَمْعِ، لأَنَّ الآنَ لَهُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ يَمْكُثُونَ مَعِي وَلَيْسَ لَهُمْ مَا يَأْكُلُونَ. وَلَسْتُ أُرِيدُ أَنْ أَصْرِفَهُمْ صَائِمِينَ لِئَلاَّ يُخَوِّرُوا فِي الطَّرِيقِ»

וַיִּקְרָא יֵשׁוּעַ אֶל־תַּלְמִידָיו וַיֹּאמַר נִכְמְרוּ רַחֲמַי עַל־הָעָם כִּי־זֶה עָמְדָם עִמָּדִי שְׁלֹשֶׁת יָמִים וְאֵין לָהֶם מַה־לֶּאֱכֹל וְאֵינֶנִּי חָפֵץ לְשַׁלְּחָם רְעֵבִים פֶּן־יִתְעַלְּפוּ בַּדָּרֶךְ׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥⲙⲟⲩϯ ⲟⲩⲃⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ϯϣⲉⲛϩⲏⲧ ϧⲁ ⲡⲁⲓⲙⲏϣ ϫⲉ ⲓⲥ ⲅ̅ ⲛ̀ⲉϩⲟⲟⲩ ⲥⲉⲭⲏ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲙⲁ ⲛⲉⲙⲏⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲫⲏ ⲉⲧⲟⲩⲛⲁⲟⲩⲟⲙϥ ⲟⲩⲟϩ ϯⲟⲩⲱϣ ⲁⲛ ⲉ̀ⲭⲁⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲟⲩⲉϣⲉ ⲛ̀ⲟⲩⲱⲙ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲃⲱⲗ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ

And Jesus having called to his disciples, said to them: I have compassion upon this multitude, because lo, three days they are here with me, and there is not that which they will eat; and I wish not to send them away without eating; that they shall not faint on the road.'

Ο δε Ιησους, προσκαλεσας τους μαθητας αυτου, ειπε· Σπλαγχνιζομαι δια τον οχλον, διοτι τρεις ηδη ημερας μενουσι πλησιον μου και δεν εχουσι τι να φαγωσι· και να απολυσω αυτους νηστεις δεν θελω, μηποτε αποκαμωσι καθ' οδον.

فَقَالَ لَهُ تَلاَمِيذُهُ: «مِنْ أَيْنَ لَنَا فِي الْبَرِّيَّةِ خُبْزٌ بِهَذَا الْمِقْدَارِ، حَتَّى يُشْبِعَ جَمْعًا هَذَا عَدَدُهُ؟»

וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו הַתַּלְמִידִים מֵאַיִן לָנוּ בַּמִדְבָּר דֵּי־לֶחֶם לְהַשְׂבִּיעַ אֶת־הָמוֹן רַב כָּזֶה׃

Ⲡⲉϫⲉ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϫⲉ ⲁⲛⲛⲁϫⲉⲙ ⲧⲁⲓⲏⲡⲓ ⲛ̀ⲱⲓⲕ ⲑⲱⲛ ϩⲓ ⲡⲁⲓⲙⲁⲛ̀ϣⲁϥⲉ ϩⲱⲥⲧⲉ ⲉⲧⲥⲓ ⲉ̀ⲡⲁⲓⲙⲏϣ

The disciples said: Whence are we to find this number of loaves on this desert place, so as to satisfy this multitude? '

Και λεγουσι προς αυτον οι μαθηται αυτου· Ποθεν εις ημας εν τη ερημια αρτοι τοσοι, ωστε να χορτασωμεν τοσον οχλον;

فَقَالَ لَهُمْ يَسُوعُ: «كَمْ عِنْدَكُمْ مِنَ الْخُبْزِ؟» فَقَالُوا: «سَبْعَةٌ وَقَلِيلٌ مِنْ صِغَارِ السَّمَكِ».

וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אֲלֵיהֶם כַּמָּה כִכְּרוֹת לֶחֶם לָכֶם וַיֹּאמְרוּ שֶׁבַע וּמְעַט דָּגִים קְטַנִּים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛⲧⲉⲧⲉⲛ ⲟⲩⲏⲣ ⲛ̀ⲱⲓⲕ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲍ̅ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲕⲟⲩϫⲓ ⲛ̀ⲧⲉⲃⲧ

And Jesus said to them: How many loaves have ye? And they said: Seven, and a, few fishes.'

Και λεγει προς αυτους ο Ιησους· Ποσους αρτους εχετε; οι δε ειπον· Επτα, και ολιγα οψαρακια.

فَأَمَرَ الْجُمُوعَ أَنْ يَتَّكِئُوا عَلَى الأَرْضِ،

וַיְצַו אֶת־הֲמוֹן הָעָם וַיֵּשְׁבוּ לָאָרֶץ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϩⲟⲛϩⲉⲛ ⲛ̀ⲧⲉⲛ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲉⲑⲣⲟⲩⲣⲱⲧⲉⲃ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ

And he ordered the multitudes to sit down to meat upon the ground.

Και προσεταξε τους οχλους να καθησωσιν επι την γην.

وَأَخَذَ السَّبْعَ خُبْزَاتٍ وَالسَّمَكَ، وَشَكَرَ وَكَسَّرَ وَأَعْطَى تَلاَمِيذَهُ، وَالتَّلاَمِيذُ أَعْطَوُا الْجَمْعَ.

וַיִּקַּח אֶת־שֶׁבַע כִּכְּרוֹת הַלֶּחֶם וְאֵת הַדָּגִים וַיְבָרֶךְ וַיִּפְרֹס וַיִּתֵּן אֶל־הַתַּלְמִידִים וְהַתַּלְמִידִים נָתְנוּ לָעָם׃

Ⲁϥϭⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲍ̅ ⲛ̀ⲱⲓⲕ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲧⲉⲃⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲥⲙⲟⲩ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲁϥⲫⲁϣⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲏⲓⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲇⲉ ⲁⲩϯ ⲛ̀ⲛⲓⲙⲏϣ

He took the seven loaves and the fishes, and having blessed them, he brake them, and gave them to the disciples, and the disciples gave to the multitudes.

Και λαβων τους επτα αρτους και τα οψαρια, αφου ευχαριστησεν, εκοψε και εδωκεν εις τους μαθητας αυτου, οι δε μαθηται εις τον οχλον.

فَأَكَلَ الْجَمِيعُ وَشَبِعُوا. ثُمَّ رَفَعُوا مَا فَضَلَ مِنَ الْكِسَرِ سَبْعَةَ سِلاَلٍ مَمْلُوءَةٍ،

וַיֹּאכְלוּ כֻלָּם וַיִּשְׂבָּעוּ וַיִּשְׂאוּ מִן־הַפְּתוֹתִים הַנּוֹתָרִים שִׁבְעָה דוּדִים מְלֵאִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲟⲩⲱⲙ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲁⲩⲥⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲉⲗ ⲡϩⲟⲩⲟ ⲛ̀ⲛⲓⲗⲁⲕϩ ⲁⲩⲙⲁϩ ⲍ̅ ⲙ̀ⲃⲓⲣ

And they all ate, they were satisfied: and they took up that which remained over of the fragments, they filled seven baskets.

Και εφαγον παντες και εχορτασθησαν, και εσηκωσαν το περισσευμα των κλασματων επτα σπυριδας πληρεις·

وَالآكِلُونَ كَانُوا أَرْبَعَةَ آلاَفِ رَجُلٍ مَا عَدَا النِّسَاءَ وَالأَوْلاَدَ.

וְהָאֹכְלִים אַרְבַּעַת אֲלָפִים אִישׁ מִלְּבַד הַנָּשִׁים וְהַטָּף׃

Ⲛⲏ ⲇⲉ ⲉ̀ⲛⲁⲩⲟⲩⲱⲙ ⲛⲁⲩⲉⲣ ⲇ̅ ⲛ̀ϣⲟ ⲛ̀ⲣⲱⲙⲓ ⲭⲱⲣⲓⲥ ⲁⲗⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲥϩⲓⲙⲓ

And they who were eating were four thousand men, without children and women.

οι δε τρωγοντες ησαν τετρακισχιλιοι ανδρες εκτος γυναικων και παιδιων.

ثُمَّ صَرَفَ الْجُمُوعَ وَصَعِدَ إِلَى السَّفِينَةِ وَجَاءَ إِلَى تُخُومِ مَجْدَلَ.

וַיְשַׁלַּח אֶת־הָעָם וַיֵּרֶד בָּאֳנִיָה וַיָּבֹא אֶל־גְּבוּל מַגְדָן׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲭⲁ ⲡⲓⲙⲏϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁϥⲁⲗⲏⲓ ⲉ̀ⲡⲓϫⲟⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲛⲓϭⲓⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲙⲁⲅⲇⲁⲗⲁⲛ

And having sent away the multitude, he entered into the ship, and came to the boundaries of Magdalan.

Αφου δε απελυσε τους οχλους, εισηλθεν εις το πλοιον και ηλθεν εις τα ορια Μαγδαλα.

إصحاح 16

طلب آيـة

وَجَاءَ إِلَيْهِ الْفَرِّيسِيُّونَ وَالصَّدُّوقِيُّونَ لِيُجَرِّبُوهُ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يُرِيَهُمْ آيَةً مِنَ السَّمَاءِ.

וַיִּגְּשׁוּ הַפְּרוּשִׁים וְהַצַּדּוּקִים לְנַסּוֹתוֹ וַיִּשְׁאֲלוּ מֵאִתּוֹ לְהַרְאוֹתָם אוֹת מִן־הַשָׁמָיִם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁⲇⲇⲟⲩⲕⲉⲟⲥ ⲉⲩⲉⲣⲡⲓⲣⲁⲍⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛⲁⲩϣⲓⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉ̀ⲧⲁⲙⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲙⲏⲓⲛⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲧⲫⲉ

And the Pharisees and the Sadducees came, tempting him, they were asking him to show them a sign from (the) heaven.

Και προσελθοντες οι Φαρισαιοι και οι Σαδδουκαιοι, πειραζοντες αυτον εζητησαν να δειξη εις αυτους σημειον εκ του ουρανου.

فَأَجَابَ وَقَالَ لَهُمْ: «إِذَا كَانَ الْمَسَاءُ قُلْتُمْ: صَحْوٌ لأَنَّ السَّمَاءَ مُحْمَرَّةٌ.

וַיַּעַן וַיֹּאמֶר לָהֶם בָּעֶרֶב תֹּאמְרוּ יוֹם־צַח יִהְיֶה כִּי אָדְמוּ הַשָׁמָיִם׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁϥϣⲁⲛⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲁⲣⲟⲩϩⲓ ⲧⲉⲧⲉⲛϫⲟⲥ ϫⲉ ⲧⲫⲉ ⲟⲩϫⲁⲙⲏ ⲉⲥⲑⲣⲟϣⲣⲉϣ

But he answered, he said to them: 'If evening should come ye say, that (the) heaven (will be) calm, being red.

Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους· Οταν γεινη εσπερα, λεγετε· Καλωσυνη· διοτι κοκκινιζει ο ουρανος·

وَفِي الصَّبَاحِ: الْيَوْمَ شِتَاءٌ لأَنَّ السَّمَاءَ مُحْمَرَّةٌ بِعُبُوسَةٍ. يَا مُرَاؤُونَ! تَعْرِفُونَ أَنْ تُمَيِّزُوا وَجْهَ السَّمَاءِ، وَأَمَّا عَلاَمَاتُ الأَزْمِنَةِ فَلَا تَسْتَطِيعُونَ!

וּבַבֹּקֶר תֹּאמְרוּ הַיּוֹם סַעַר כִּי־אָדְמוּ וְהִתְקַדְּרוּ הַשָׁמָיִם חֲנֵפִים אַתֶּם מַכִּירִים אֶת־פְּנֵי הַשָׁמַיִם וְאֹתוֹת הָעִתִּים לֹא תַכִּירוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ϩⲁⲛⲁⲧⲟⲟⲩⲓ ⲧⲉⲧⲉⲛϫⲟⲥ ϫⲉ ⲫⲟⲟⲩ ⲧⲫⲣⲱ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲓⲑⲣⲟϣⲣⲉϣ ⲛ̀ⲧⲫⲉ ⲛⲉⲙ ⲡⲉⲥⲅⲛⲟⲫⲟⲥ ⲛⲓϣⲟⲃⲓ ⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲟⲩⲛ ⲛ̀ⲥⲟⲙⲥ ⲉ̀ⲧⲫⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲧϩⲓⲣⲏⲛⲏ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲥⲏⲟⲩ ⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲁⲛ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ

And in the morning ye say, that to-day (will be the) storm, because of the redness of (the) heaven and its gloom. [The] hypocrites, ye know how to discern (the) heaven; and (the) peace of this time ye know not.'

και το πρωι· Σημερον χειμων· διοτι κοκκινιζει σκυθρωπαζων ο ουρανος. Υποκριται, το μεν προσωπον του ουρανου εξευρετε να διακρινητε, τα δε σημεια των καιρων δεν δυνασθε;

جِيلٌ شِرِّيرٌ فَاسِقٌ يَلْتَمِسُ آيَةً، وَلَا تُعْطَى لَهُ آيَةٌ إِلاَّ آيَةَ يُونَانَ النَّبِيِّ». ثُمَّ تَرَكَهُمْ وَمَضَى.

דּוֹר רַע וּמְנָאֵף מְבַקֶּשׁ־לוֹ אוֹת וְאוֹת לֹא יִנָּתֶן־לוֹ בִּלְתִּי אִם־אוֹת יוֹנָה הַנָּבִיא וַיַּעַזְבֵם וַיֵּלֶךְ לוֹ׃

Ϫⲉ ⲡⲓϫⲱⲟⲩ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲛⲱⲓⲕ ϥⲕⲱϯ ⲛ̀ⲥⲁ ⲟⲩⲙⲏⲓⲛⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲙⲏⲓⲛⲓ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲧⲏⲓϥ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲉ̀ⲡⲓⲙⲏⲓⲛⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲓⲱⲛⲁ ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲭⲁⲩ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ

And he answered, he said to them: The generation which is evil and adulterous seeketh for a sign; and a sign shall not be given it, except the sign of Jona the prophet.' And having left them, he went (away).

Γενεα πονηρα και μοιχαλις σημειον ζητει, και σημειον δεν θελει δοθη εις αυτην ειμη το σημειον Ιωνα του προφητου. Και αφησας αυτους ανεχωρησε.

خمير الفريسيين والصدوقيين

وَلَمَّا جَاءَ تَلاَمِيذُهُ إِلَى الْعَبْرِ نَسُوا أَنْ يَأْخُذُوا خُبْزًا.

וַיָּבֹאוּ הַתַּלְמִידִים אֶל־עֵבֶר הַיָּם וְהֵם שָׁכְחוּ לָקַחַת אִתָּם לָחֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲉⲙⲏⲣ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁⲩⲉⲣⲡⲱⲃϣ ⲉ̀ϣⲉⲡ ⲱⲓⲕ ⲛⲱⲟⲩ

And his disciples having come across, forgot to take bread for them.

Και ελθοντες οι μαθηται αυτου εις το περαν, ελησμονησαν να λαβωσιν αρτους.

وَقَالَ لَهُمْ يَسُوعُ: «انْظُرُوا، وَتَحَرَّزُوا مِنْ خَمِيرِ الْفَرِّيسِيِّينَ وَالصَّدُّوقِيِّينَ».

וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אֲלֵיהֶם רְאוּ וְהִשָׁמְרוּ לָכֶם מִשְּׂאֹר הַפְּרוּשִׁים וְהַצַּדּוּקִים׃

Ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲁⲛⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲙⲁϩⲑⲏⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁ ⲡϣⲉⲙⲏⲣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁⲇⲇⲟⲩⲕⲉⲟⲥ

And Jesus said to them: Take heed and beware of (the) leaven of the Pharisees and the Sadducees.'

Ο δε Ιησους ειπε προς αυτους· Βλεπετε και προσεχετε απο της ζυμης των Φαρισαιων και Σαδδουκαιων.

فَفَكَّرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ قَائِلِينَ: «إِنَّنَا لَمْ نَأْخُذْ خُبْزًا».

וַיַּחְשְׁבוּ כֹה וָכֹה בְּקִרְבָּם וַיֹּאמְרוּ עַל־דְּבַר שֶׁלּא־לָקַחְנוּ אִתָּנוּ לָחֶם׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲛⲁⲩⲙⲟⲕⲙⲉⲕ ⲛ̀ϧⲣⲏⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲛϭⲓ ⲱⲓⲕ ⲛⲉⲙⲁⲛ

And they were reasoning in themselves, saying: We took not bread with us.'

Και εκεινοι διελογιζοντο εν εαυτοις, λεγοντες οτι αρτους δεν ελαβομεν.

فَعَلِمَ يَسُوعُ وَقَالَ لَهُمْ: «لِمَاذَا تُفَكِّرُونَ فِي أَنْفُسِكُمْ يَا قَلِيلِي الإِيمَانِ أَنَّكُمْ لَمْ تَأْخُذُوا خُبْزًا؟

וַיֵּדַע יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם קְטַנֵּי אֱמוּנָה מָה־תַּחְשְׁבוּ בִּלְבַבְכֶם אֲשֶׁר לֹא־לְקַחְתֶּם אִתְּכֶם לָחֶם׃

Ⲉⲧⲁϥⲉⲙⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲧⲉⲧⲉⲛⲙⲟⲕⲙⲉⲕ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲛⲁ ⲡⲓⲕⲟⲩϫⲓ ⲛ̀ⲛⲁϩϯ ϫⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛⲧⲉⲧⲉⲛ ⲱⲓⲕ ⲙ̀ⲙⲁⲩ

And Jesus having known (it), said to them: Wherefore reason ye among yourselves, ye of the little faith, because ye have not bread?

Νοησας δε ο Ιησους, ειπε προς αυτους· Τι διαλογιζεσθε εν εαυτοις, ολιγοπιστοι, οτι αρτους δεν ελαβετε;

أَحَتَّى الآنَ لَا تَفْهَمُونَ؟ وَلَا تَذْكُرُونَ خَمْسَ خُبْزَاتِ الْخَمْسَةِ الآلاَفِ وَكَمْ قُفَّةً أَخَذْتُمْ؟

הַעוֹד לֹא תַשְׂכִּילוּ וְלֹא תִּזְכְּרוּ אֶת־חֲמֵשֶׁת כִּכְּרוֹת־הַלֶּחֶם לַחֲמֵשֶׁת אֲלָפִים אִישׁ וְכַמָּה סַלִּים נְשָׂאתֶם׃

Ⲙ̀ⲡⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲙⲓ ⲟⲩⲇⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲫⲙⲉⲩⲓ ⲁⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲉ̅ ⲛ̀ⲱⲓⲕ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲉ̅ ⲛ̀ϣⲟ ϫⲉ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛϭⲓ ⲟⲩⲏⲣ ⲛ̀ⲕⲟⲧ

Know ye not yet, nor remember ye the five loaves of the five thousand, (and) that ye took how many baskets?

ετι δεν καταλαμβανετε, ουδε ενθυμεισθε τους πεντε αρτους των πεντακισχιλιων και ποσους κοφινους ελαβετε;

وَلَا سَبْعَ خُبْزَاتِ الأَرْبَعَةِ الآلاَفِ وَكَمْ سَلًا أَخَذْتُمْ؟

וְאֶת־שֶׁבַע כִּכְּרוֹת הַלֶּחֶם לְאַרְבַּעַת אֲלָפִים אִישׁ וְכַמָּה דוּדִים נְשָׂאתֶם׃

Ⲟⲩⲇⲉ ⲡⲓⲍ̅ ⲛ̀ⲱⲓⲕ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲇ̅ ⲛ̀ϣⲟ ϫⲉ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛϭⲓ ⲟⲩⲏⲣ ⲙ̀ⲃⲓⲣ

Nor the seven loaves of the four thousand, (and) that ye took how many baskets?

ουδε τους επτα αρτους των τετρακισχιλιων και ποσας σπυριδας ελαβετε;

كَيْفَ لَا تَفْهَمُونَ أَنِّي لَيْسَ عَنِ الْخُبْزِ قُلْتُ لَكُمْ أَنْ تَتَحَرَّزُوا مِنْ خَمِيرِ الْفَرِّيسِيِّينَ وَالصَّدُّوقِيِّينَ؟»

אֵיךְ לֹא תָבִינוּ כִּי לֹא עַל־הַלֶּחֶם אָמַרְתִּי אֲלֵיהֶם הִשָׁמְרוּ לָכֶם מִשְּׂאֹר הַפְּרוּשִׁים וְהַצַּדּוּקִים׃

Ⲡⲱⲥ ⲧⲉⲧⲉⲛⲕⲁϯ ⲁⲛ ϫⲉ ⲛⲁⲓϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲁⲛ ⲉⲑⲃⲉ ⲱⲓⲕ ⲁⲣⲉϩ ⲇⲉ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁ ⲡϣⲉⲙⲏⲣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁⲇⲇⲟⲩⲕⲉⲟⲥ

How understand ye not that I was speaking to you not concerning (the) bread? but beware of (the) leaven of the Pharisees and the Sadducees.'

πως δεν καταλαμβανετε οτι περι αρτου δεν σας ειπον να προσεχητε απο της ζυμης των Φαρισαιων και Σαδδουκαιων;

حِينَئِذٍ فَهِمُوا أَنَّهُ لَمْ يَقُلْ أَنْ يَتَحَرَّزُوا مِنْ خَمِيرِ الْخُبْزِ، بَلْ مِنْ تَعْلِيمِ الْفَرِّيسِيِّينَ وَالصَّدُّوقِيِّينَ.

אָז הֵבִינוּ כִּי לֹא אָמַר לָהֶם לְהִשָׁמֵר מִשְּׂאֹר הַלֶּחֶם כִּי אִם־מִלִּמוּד הַפְּרוּשִׁים וְהַצַּדּוּקִים׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩⲕⲁϯ ϫⲉ ⲛⲉⲧⲁϥϫⲟⲥ ⲛⲱⲟⲩ ⲁⲛ ϫⲉ ⲁⲣⲉϩ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁ ⲡϣⲉⲙⲏⲣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲱⲓⲕ ⲁⲗⲗⲁ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁ ϯⲥⲃⲱ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁⲇⲇⲟⲩⲕⲉⲟⲥ

Then they understood that he said not to them: Beware of (the) leaven of the loaves; but of the doctrine of the Pharisees and the Sadducees.'

Τοτε ενοησαν, οτι δεν ειπε να προσεχωσιν απο της ζυμης του αρτου, αλλ' απο της διδαχης των Φαρισαιων και Σαδδουκαιων.

إعتراف بطرس بالمسيح

وَلَمَّا جَاءَ يَسُوعُ إِلَى نَوَاحِي قَيْصَرِيَّةِ فِيلُبُّسَ سَأَلَ تَلاَمِيذَهُ قِائِلًا: «مَنْ يَقُولُ النَّاسُ إِنِّي أَنَا ابْنُ الإِنْسَانِ؟»

וַיְהִי כְּבוֹא יֵשׁוּעַ אֶל־גְּלִילוֹת קֵיָסַרִיה שֶׁל־פִילִפּוֹס וַיִּשְׁאַל אֶת־תַּלְמִידָיו לֵאמֹר מָה־אֹמְרִים לִי בְנֵי אָדָם מִי הוּא בֵּן־הָאָדָם׃

Ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ⲛⲓⲥⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲕⲉⲥⲁⲣⲓⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫⲓⲗⲓⲡⲡⲉ ⲛⲁϥϣⲓⲛⲓ ⲛ̀ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϫⲉ ⲁⲣⲉ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛⲓⲙ ⲡⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ

Now Jesus having come to the parts of Caesarea Philippi, he was asking his disciples: Who, said [the] men, is (the) Son of (the) man?'

Οτε δε ηλθεν ο Ιησους εις τα μερη της Καισαρειας της Φιλιππου, ηρωτα τους μαθητας αυτου, λεγων· Τινα με λεγουσιν οι ανθρωποι οτι ειμαι εγω ο Υιος του ανθρωπου;

فَقَالُوا: «قَوْمٌ: يُوحَنَّا الْمَعْمَدَانُ، وَآخَرُونَ: إِيلِيَّا، وَآخَرُونَ: إِرْمِيَا أَوْ وَاحِدٌ مِنَ الأَنْبِيَاءِ».

וַיֹּאמְרוּ יֵשׁ אֹמְרִים יוֹחָנָן הַמַּטְבִּיל הוּא וְיֵשׁ אֹמְרִים אֵלִיָּהוּ וַאֲחֵרִים אֹמְרִים יִרְמְיָהוּ אוֹ אֶחָד מִן־הַנְּבִיאִים׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ϫⲉ ϩⲁⲛⲟⲩⲟⲛ ⲙⲉⲛ ϫⲉ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲡⲓⲣⲉϥϯⲱⲙⲥ ϩⲁⲛⲕⲉⲭⲱⲟⲩⲛⲓ ⲇⲉ ϫⲉ ⲏⲗⲓⲁⲥ ϩⲁⲛⲕⲉⲭⲱⲟⲩⲛⲓ ⲇⲉ ϫⲉ ⲓⲉⲣⲉⲙⲓⲁⲥ ⲓⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ

And they said: Some indeed, "John the Baptist:" and others, "Elias:" and others, "Jeremias or one from the prophets."'

Οι δε ειπον· Αλλοι μεν Ιωαννην τον Βαπτιστην, αλλοι δε Ηλιαν και αλλοι Ιερεμιαν η ενα των προφητων.

قَالَ لَهُمْ: «وَأَنْتُمْ، مَنْ تَقُولُونَ إِنِّي أَنَا؟»

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם וְאַתֶּם מַה־תֹּאמְרוּ לִי מִי אָנִי׃

Ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲛⲓⲙ

He said to them: But whom (are) ye saying that I (am)?'

Λεγει προς αυτους· Αλλα σεις τινα με λεγετε οτι ειμαι;

فَأَجَابَ سِمْعَانُ بُطْرُسُ وَقَالَ: «أَنْتَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ اللهِ الْحَيِّ!»

וַיַּעַן שִׁמְעוֹן פֶּטְרוֹס וַיֹּאמַר אַתָּה הוּא הַמָּשִׁיחַ בֶּן־אֱלֹהִים חַיִּים׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ ⲥⲓⲙⲱⲛ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫϯ ⲉⲧⲟⲛϧ

Simon Peter answered, he said: Thou (art) Christ, (the) Son of (the) living God.'

Και αποκριθεις ο Σιμων Πετρος ειπε· Συ εισαι ο Χριστος ο Υιος του Θεου του ζωντος.

فَأَجَابَ يَسُوعُ وَقَالَ لَهُ: «طُوبَى لَكَ يَا سِمْعَانُ بْنَ يُونَا، إِنَّ لَحْمًا وَدَمًا لَمْ يُعْلِنْ لَكَ، لكِنَّ أَبِي الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ.

וַיַּעַן וַיֹּאמֶר אֵלָיו אַשְׁרֶיךָ שִׁמְעוֹן בַּר־יוֹנָה כִּי־בָשָׂר וָדָם לֹא גִלָּה־לְךָ אֶת־זֹאת כִּי אִם־אָבִי שֶׁבַּשָׁמָיִם׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲱⲟⲩⲛⲓⲁⲧⲕ ⲥⲓⲙⲱⲛ ⲃⲁⲣⲓⲱⲛⲁ ϫⲉ ⲥⲁⲣⲝ ⲛⲉⲙ ⲥⲛⲟϥ ⲁⲛ ⲁϥϭⲱⲣⲡ ⲙ̀ⲫⲁⲓ ⲛⲁⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁⲗⲗⲁ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲡⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

Jesus answered, he said to him: Blessed art thou, Simon Barjona, because flesh and blood revealed not this to thee, but my Father who is in the heavens.

Και αποκριθεις ο Ιησους ειπε προς αυτον· Μακαριος εισαι, Σιμων, υιε του Ιωνα, διοτι σαρξ και αιμα δεν σοι απεκαλυψε τουτο, αλλ' ο Πατηρ μου ο εν τοις ουρανοις.

وَأَنَا أَقُولُ لَكَ أَيْضًا: أَنْتَ بُطْرُسُ، وَعَلَى هَذِهِ الصَّخْرَةِ أَبْنِي كَنِيسَتِي، وَأَبْوَابُ الْجَحِيمِ لَنْ تَقْوَى عَلَيْهَا.

וְגַם־אֲנִי אֹמֵר לְךָ כִּי אַתָּה פֶּטְרוֹס וְעַל־הַצּוּר הַזֶּה אֶבְנֶה אֶת־קְהִלָּתִי וְשַׁעֲרֵי שְׁאוֹל לֹא יִגְבְּרוּ עָלֶיהָ׃

Ⲁ̀ⲛⲟⲕ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲁⲕ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲡⲉ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲉⲓⲉ̀ⲕⲱⲧ ⲛ̀ⲧⲁⲉⲕⲕⲗⲏⲥⲓⲁ ϩⲓϫⲉⲛ ⲧⲁⲓⲡⲉⲧⲣⲁ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲓⲡⲩⲗⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲁⲙⲉⲛϯ ⲛ̀ⲛⲟⲩϣϫⲉⲙϫⲟⲙ ⲉ̀ⲣⲟⲥ

I say to thee, that thou art Peter, I shall build my church upon this rock: and the gates of Amenti shall not have power against it.

Και εγω δε σοι λεγω οτι συ εισαι Πετρος, και επι ταυτης της πετρας θελω οικοδομησει την εκκλησιαν μου, και πυλαι αδου δεν θελουσιν ισχυσει κατ' αυτης.

وَأُعْطِيكَ مَفَاتِيحَ مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ، فَكُلُّ مَا تَرْبِطُهُ عَلَى الأَرْضِ يَكُونُ مَرْبُوطًا فِي السَّمَاوَاتِ. وَكُلُّ مَا تَحُلُّهُ عَلَى الأَرْضِ يَكُونُ مَحْلُولًا فِي السَّمَاوَاتِ».

וְאֶתֵּן לְךָ אֶת־מַפְתְּחוֹת מַלְכוּת הַשָׁמָיִם וְכָל־אֲשֶׁר תֶּאֱסֹר עַל־הָאָרֶץ אָסוּר יִהְיֶה בַּשָׁמַיִם וְכָל־אֲשֶׁר תַּתִּיר עַל־הָאָרֶץ מֻתָּר יִהְיֶה בַּשָׁמָיִם׃

Ⲉⲓⲉ̀ϯ ⲛⲁⲕ ⲛ̀ⲛⲓϣⲱϣⲧ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲫⲏ ⲉⲧⲉⲕⲛⲁⲥⲟⲛϩϥ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲉϥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲉϥⲥⲟⲛϩ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲧⲉⲕⲛⲁⲃⲟⲗϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲉϥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲉϥⲃⲏⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

I shall give thee the keys of the kingdom of the heavens: that which thou wilt bind upon the earth shall be bound in the heavens: and that which thou wilt loose upon the earth shall be loosed in the heavens.'

Και θελω σοι δωσει τα κλειδια της βασιλειας των ουρανων, και ο, τι εαν δεσης επι της γης, θελει εισθαι δεδεμενον εν τοις ουρανοις, και ο, τι εαν λυσης επι της γης, θελει εισθαι λελυμενον εν τοις ουρανοις.

حِينَئِذٍ أَوْصَى تَلاَمِيذَهُ أَنْ لَا يَقُولُوا لأَحَدٍ إِنَّهُ يَسُوعُ الْمَسِيحُ.

אָז צִוָּה עַל־תַּלְמִידָיו אֲשֶׁר לֹא יְסַפְּרוּ לְאִישׁ כִּי הוּא הַמָּשִׁיחַ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥϩⲟⲛϩⲉⲛ ⲉ̀ⲧⲉⲛ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲥⲉϣⲧⲉⲙϫⲟⲥ ⲛ̀ϩⲗⲓ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲡⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ Ⲡⲭ̅ⲥ̅

Then he ordered his disciples that they should not say to any one that he is Jesus Christ.

Τοτε παρηγγειλεν εις τους μαθητας αυτου να μη ειπωσι προς μηδενα οτι αυτος ειναι Ιησους ο Χριστος.

يسوع يُنبئ بموته وقيامته

مِنْ ذَلِكَ الْوَقْتِ ابْتَدَأَ يَسُوعُ يُظْهِرُ لِتَلاَمِيذِهِ أَنَّهُ يَنْبَغِي أَنْ يَذْهَبَ إِلَى أُورُشَلِيمَ وَيَتَأَلَّمَ كَثِيرًا مِنَ الشُّيُوخِ وَرُؤَسَاءِ الْكَهَنَةِ وَالْكَتَبَةِ، وَيُقْتَلَ، وَفِي الْيَوْمِ الثَّالِثِ يَقُومَ.

מִן־הָעֵת הַהִיא הֵחֵל יֵשׁוּעַ לְהַגִּיד לְתַלְמִידָיו כִּי צָרִיךְ הוּא לָלֶכֶת יְרוּשָׁלָיִם וִיעֻנֶּה הַרְבֵּה מִידֵי הַזְּקֵנִים וְרָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְהַסּוֹפְרִים וְיֵהָרֵג וּבַיּוֹם הַשְׁלִישִׁי קוֹם יָקוּם׃

Ⲓⲥϫⲉⲛ ⲡⲓⲥⲏⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁϥⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲉ̀ⲧⲁⲙⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϫⲉ ϩⲱϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲛ̀ⲧⲉϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥϭⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲏϣ ⲛ̀ϧⲓⲥⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲡⲣⲉⲥⲃⲩⲧⲉⲣⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲉϧⲟⲑⲃⲉϥ ⲟⲩⲟϩ ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲁ ⲅ̅ ⲛ̀ⲉϩⲟⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉϥⲧⲱⲛϥ

From that time Jesus Christ began to shew to his disciples, that he must go to Jerusalem, and suffer many things by the elders and the chief priests and the scribes, and be killed, and after three days rise.

Απο τοτε ηρχισεν ο Ιησους να δεικνυη εις τους μαθητας αυτου οτι πρεπει να υπαγη εις Ιεροσολυμα και να παθη πολλα απο των πρεσβυτερων και αρχιερεων και γραμματεων, και να θανατωθη, και την τριτην ημεραν να αναστηθη.

فَأَخَذَهُ بُطْرُسُ إِلَيْهِ وَابْتَدَأَ يَنْتَهِرُهُ قَائِلًا: «حَاشَاكَ يَا رَبُّ! لَا يَكُونُ لَكَ هَذَا!»

וַיִּקָּחֵהוּ פֶטְרוֹס וַיָּחֶל לִגְעָר־בּוֹ לֵאמֹר חָס לְךָ אֲדֹנִי אַל־יְהִי־לְךָ כָּזֹאת׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲁⲙⲟⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲁϥⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲛ̀ⲉⲣⲉⲡⲓⲧⲓⲙⲁⲛ ⲛⲁϥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲓⲗⲉⲱⲥ ⲛⲁⲕ ⲡⲁ⳪̅ ⲛ̀ⲛⲉ ⲫⲁⲓ ϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲙⲟⲕ

And Peter laid hold on him, he began to rebuke him, saying: (God) have mercy on thee, my Lord: this shall not be to thee.'

Και παραλαβων αυτον ο Πετρος κατ' ιδιαν ηρχισε να επιτιμα αυτον, λεγων· Γενου ιλεως εις σεαυτον, Κυριε· δεν θελει γεινει τουτο εις σε.

فَالْتَفَتَ وَقَالَ لِبُطْرُسَ: «اذْهَبْ عَنِّي يَا شَيْطَانُ! أَنْتَ مَعْثَرَةٌ لِي، لأَنَّكَ لَا تَهْتَمُّ بِمَا للهِ لكِنْ بِمَا لِلنَّاسِ».

וַיִּפֶן וַיֹּאמֶר לְפֶטְרוֹס סוּר מֵעָלַי הַשָּׂטָן מִכְשׁוֹל אַתָּה לִי כִּי לִבְּךָ לְדִבְרֵי בְנֵי־אָדָם וְלֹא לְדִבְרֵי אֱלֹהִים׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ϫⲉ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲥⲁⲙⲉⲛϩⲏⲓ ⲡⲥⲁⲧⲁⲛⲁⲥ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲟⲩⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲟⲛ ⲛⲏⲓ ϫⲉ ⲭⲙⲉⲩⲓ ⲁⲛ ⲉ̀ⲛⲁ ⲫϯ ⲁⲗⲗⲁ ⲛⲁ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ

But he said to Peter: Go behind me, Satan: because thou art an offence to me: because thou mindest not the things of God, but the things of [the] men.'

Εκεινος δε στραφεις ειπε προς τον Πετρον· Υπαγε οπισω μου, Σατανα· σκανδαλον μου εισαι· διοτι δεν φρονεις τα του Θεου, αλλα τα των ανθρωπων.

حِينَئِذٍ قَالَ يَسُوعُ لِتَلاَمِيذِهِ: «إِنْ أَرَادَ أَحَدٌ أَنْ يَأْتِيَ وَرَائِي فَلْيُنْكِرْ نَفْسَهُ وَيَحْمِلْ صَلِيبَهُ وَيَتْبَعْنِي،

וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אֶל־תַּלְמִידָיו אִישׁ כִּי־יַחְפֹּץ לָלֶכֶת אַחֲרַי יְכַחֵשׁ בְּעַצְמוֹ וְנָשָׂא אֶת־צְלוּבוֹ וְהָלַךְ אַחֲרָי׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛ̀ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲑⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱⲓ ⲙⲁⲣⲉϥϫⲟⲗϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲙⲁⲣⲉϥⲱⲗⲓ ⲙ̀ⲡⲉϥⲥⲧⲁⲩⲣⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉϥⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱⲓ

Then said Jesus to his disciples: He who wisheth to walk after me, let him deny himself, and let him take up his cross, and walk after me.

Τοτε ο Ιησους ειπε προς τους μαθητας αυτου· Εαν τις θελη να ελθη οπισω μου, ας απαρνηθη εαυτον και ας σηκωση τον σταυρον αυτου και ας με ακολουθη.

فَإِنَّ مَنْ أَرَادَ أَنْ يُخَلِّصَ نَفْسَهُ يُهْلِكُهَا، وَمَنْ يُهْلِكُ نَفْسَهُ مِنْ أَجْلِي يَجِدُهَا.

כִּי הֶחָפֵץ לְהַצִּיל אֶת־נַפְשׁוֹ תֹּאבַד נַפְשׁוֹ מִמֶּנּוּ וְהַמְאַבֵּד נַפְשׁוֹ לְמַעֲנִי הוּא יִמְצָאֶנָּה׃

Ⲫⲏ ⲅⲁⲣ ⲉⲑⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ⲛⲟϩⲉⲙ ⲛ̀ⲧⲉϥⲯⲩⲭⲏ ⲉϥⲉ̀ⲧⲁⲕⲟⲥ ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲛⲁⲧⲁⲕⲟ ⲛ̀ⲧⲉϥⲯⲩⲭⲏ ⲉⲑⲃⲏⲧ ⲉϥⲉ̀ϫⲉⲙⲥ

For he who wisheth to save his life (lit. soul, thus again) shall destroy it: and he who will destroy his life because of me shall find it.

Διοτι οστις θελει να σωση την ζωην αυτου, θελει απολεσει αυτην· και οστις απολεση την ζωην αυτου ενεκεν εμου, θελει ευρει αυτην.

لأَنَّهُ مَاذَا يَنْتَفِعُ الإِنْسَانُ لَوْ رَبِحَ الْعَالَمَ كُلَّهُ وَخَسِرَ نَفْسَهُ؟ أَوْ مَاذَا يُعْطِي الإِنْسَانُ فِدَاءً عَنْ نَفْسِهِ؟

כִּי מַה־יּוֹעִיל הָאָדָם שֶׁיִּקְנֶה אֶת־כָּל־הָעוֹלָם וְהִשְׁחִית אֶת־נַפְשׁוֹ אוֹ מַה־יִּתֵּן הָאָדָם פִּדְיוֹן נַפְשׁוֹ׃

Ⲟⲩ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲉ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲛⲁϫⲉⲙϩⲏⲟⲩ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲁϥϣⲁⲛϫⲉⲙϩⲏⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ ⲧⲏⲣϥ ⲧⲉϥⲯⲩⲭⲏ ⲇⲉ ⲛ̀ⲧⲉϥϯⲟⲥⲓ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲛⲁⲧⲏⲓϥ ⲛ̀ⲧϣⲉⲃⲓⲱ ⲛ̀ⲧⲉϥⲯⲩⲭⲏ

For what will [the] man gain, if he should gain the whole world, and forfeit his soul? otherwise, what will [the] man give in exchange for his soul?

Επειδη τι ωφελειται ανθρωπος εαν τον κοσμον ολον κερδηση, την δε ψυχην αυτου ζημιωθη; η τι θελει δωσει ανθρωπος εις ανταλλαγην της ψυχης αυτου;

فَإِنَّ ابْنَ الإِنْسَانِ سَوْفَ يَأْتِي فِي مَجْدِ أَبِيهِ مَعَ مَلاَئِكَتِهِ، وَحِينَئِذٍ يُجَازِي كُلَّ وَاحِدٍ حَسَبَ عَمَلِهِ.

כִּי בֶּן־הָאָדָם עָתִיד לָבוֹא בִּכְבוֹד אָבִיו עִם־מַלְאָכָיו וְאָז יְשַׁלֵּם לְכָל־אִישׁ כְּמַעֲשֵׂהוּ׃

Ⲡϣⲏⲣⲓ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲉϥⲛⲏⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲉϥⲓⲱⲧ ⲛⲉⲙ ⲛⲉϥⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲧⲟⲧⲉ ⲉϥⲛⲁϯ ⲙ̀ⲡⲓⲟⲩⲁⲓ ⲡⲓⲟⲩⲁⲓ ⲕⲁⲧⲁ ⲛⲉϥϩⲃⲏⲟⲩⲓ

For (the) Son of (the) man (is) coming in (the) glory of his Father and his angels: then he will give to each one according to his works.

Διοτι μελλει ο Υιος του ανθρωπου να ελθη εν τη δοξη του Πατρος αυτου μετα των αγγελων αυτου, και τοτε θελει αποδωσει εις εκαστον κατα την πραξιν αυτου.

اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ مِنَ الْقِيَامِ هَهُنَا قَوْمًا لَا يَذُوقُونَ الْمَوْتَ حَتَّى يَرَوُا ابْنَ الإِنْسَانِ آتِيًا فِي مَلَكُوتِهِ».

אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם כִּי יֵשׁ בָּעֹמְדִים פֹּה אֲשֶׁר לֹא־יִטְעֲמוּ טַעַם מִיתָה עַד כִּי־יִרְאוּ אֶת־בֶּן־הָאָדָם בָּא בְּמַלְכוּתוֹ׃

Ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϩⲁⲛⲟⲩⲟⲛ ϧⲉⲛ ⲛⲏ ⲉⲧⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲙⲁ ⲛ̀ⲥⲉⲛⲁϫⲉⲙϯⲡⲓ ⲙ̀ⲫⲙⲟⲩ ⲁⲛ ϣⲁⲧⲟⲩⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲉϥⲛⲏⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲉϥⲓⲱⲧ

Verily I say to you, that there are some among them who stand here, (who) will not taste of (the) death, until they see (the) Son of (the) man coming in (the) glory of his Father.'

Αληθως σας λεγω, ειναι τινες των εδω ισταμενων, οιτινες δεν θελουσι γευθη θανατον, εωσου ιδωσι τον Υιον του ανθρωπου ερχομενον εν τη βασιλεια αυτου.

إصحاح 17

التجلي

وَبَعْدَ سِتَّةِ أَيَّامٍ أَخَذَ يَسُوعُ بُطْرُسَ وَيَعْقُوبَ وَيُوحَنَّا أَخَاهُ وَصَعِدَ بِهِمْ إِلَى جَبَلٍ عَالٍ مُنْفَرِدِينَ.

וּמִקֵּץ שֵׁשֶׁת יָמִים לָקַח לוֹ יֵשׁוּעַ אֶת־פֶּטְרוֹס וְאֶת־יַעֲקֹב וְאֶת־יוֹחָנָן אָחִיו וַיַּעֲלֵם בָּדָד עַל־הַר גָּבוֹהַּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲁ ⲋ̅ ⲛ̀ⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉⲗ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲓⲁⲕⲱⲃⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲡⲉϥⲥⲟⲛ ⲁϥϭⲓⲧⲟⲩ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲟⲩⲧⲱⲟⲩ ⲉϥϭⲟⲥⲓ ⲥⲁⲡⲥⲁ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧⲟⲩ

And after six days Jesus, having taken away Peter, and James, and John his brother, led them upon a high mountain apart alone:

Και μεθ' ημερας εξ παραλαμβανει Ιησους τον Πετρον και Ιακωβον και Ιωαννην τον αδελφον αυτου και αναβιβαζει αυτους εις ορος υψηλον κατ' ιδιαν·

وَتَغَيَّرَتْ هَيْئَتُهُ قُدَّامَهُمْ، وَأَضَاءَ وَجْهُهُ كَالشَّمْسِ، وَصَارَتْ ثِيَابُهُ بَيْضَاءَ كَالنُّورِ.

וַיִּשְׁתַּנֶּה לְעֵינֵיהֶם וַיַּזְהִירוּ פָנָיו כַּשֶׁמֶשׁ וּבְגָדָיו כָּאוֹר הִלְבִּינוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲟⲃⲧϥ ⲛ̀ϧⲉⲣⲉⲃ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲙⲑⲟ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲁ ⲡⲉϥϩⲟ ⲉⲣⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲙ̀ⲫⲣⲏ ⲛⲉϥϩⲃⲱⲥ ⲇⲉ ⲁⲩⲟⲩⲃⲁϣ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲙ̀ⲡⲓⲟⲩⲱⲓⲛⲓ

and he changed himself in form before them: and his face gave light as (the) sun, and his clothes were white as the light.

και μετεμορφωθη εμπροσθεν αυτων, και ελαμψε το προσωπον αυτου ως ο ηλιος, τα δε ιματια αυτου εγειναν λευκα ως το φως.

وَإِذَا مُوسَى وَإِيلِيَّا قَدْ ظَهَرَا لَهُمْ يَتَكَلَّمَانِ مَعَهُ.

וְהִנֵּה נִרְאוּ אֲלֵיהֶם משֶׁה וְאֵלִיָּהוּ וְהֵם מִדַּבְּרִים אִתּוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁⲩⲟⲩⲟⲛϩⲟⲩ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲙⲱⲩⲥⲏⲥ ⲛⲉⲙ ⲏⲗⲓⲁⲥ ⲉⲩⲥⲁϫⲓ ⲛⲉⲙⲁϥ

And lo, Moses and Elias manifested themselves to them, speaking to him.

Και ιδου, εφανησαν εις αυτους Μωυσης και Ηλιας συλλαλουντες μετ' αυτου.

فَجَعَلَ بُطْرُسُ يَقُولُ لِيَسُوعَ: «يَا رَبُّ، جَيِّدٌ أَنْ نَكُونَ هَهُنَا! فَإِنْ شِئْتَ نَصْنَعْ هُنَا ثَلاَثَ مَظَالَّ: لَكَ وَاحِدَةٌ، وَلِمُوسَى وَاحِدَةٌ، وَلإِيلِيَّا وَاحِدَةٌ».

וַיַּעַן פֶּטְרוֹס וַיֹּאמֶר אֶל־יֵשׁוּעַ אֲדֹנִי טוֹב לָנוּ לִהְיוֹת פֹּה אִם־טוֹב בְּעֵינֶיךָ נַעֲשֶׂה פֹּה שָׁלשֹׁ סֻכּוֹת לְךָ אַחַת וּלְמשֶׁה אַחַת וּלְאֵלִיָּהוּ אֶחָת׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛ̀Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ⲛⲁⲛⲉⲥ ⲛⲁⲛ ⲛ̀ⲧⲉⲛϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲙⲁ ⲭⲟⲩⲱϣ ⲛ̀ⲧⲉⲛⲑⲁⲙⲓⲟ ⲛ̀ⲅ̅ ⲛ̀ⲥⲕⲏⲛⲏ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲙⲁ ⲟⲩⲓ ⲛⲁⲕ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲩⲥⲏⲥ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲏⲗⲓⲁⲥ

Peter answered, he said to Jesus: 'My Lord, it is good for us that we are here: wishest thou that we make three tabernacles here? one for thee, and one for Moses, and one for Elias.'

Αποκριθεις δε ο Πετρος ειπε προς τον Ιησουν· Κυριε, καλον ειναι να ημεθα εδω· εαν θελης, ας καμωμεν εδω τρεις σκηνας, δια σε μιαν και δια τον Μωυσην μιαν και μιαν δια τον Ηλιαν.

وَفِيمَا هُوَ يَتَكَلَّمُ إِذَا سَحَابَةٌ نَيِّرَةٌ ظَلَّلَتْهُمْ، وَصَوْتٌ مِنَ السَّحَابَةِ قَائِلًا: «هَذَا هُوَ ابْنِي الْحَبِيبُ الَّذِي بِهِ سُرِرْتُ. لَهُ اسْمَعُوا».

עוֹדֶנּוּ מְדַבֵּר וְהִנֵּה עֲנַן־אוֹר הֵצַל עֲלֵיהֶם וְהִנֵּה קוֹל מִתּוֹךְ הֶעָנָן אֹמֵר זֶה־בְּנִי יְדִידִי אֲשֶׁר רָצִיתִי בוֹ אֵלָיו תִּשְׁמָעוּן׃

Ϩⲟⲧⲉ ⲉϥⲥⲁϫⲓ ⲓⲥ ⲟⲩϭⲏⲡⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲁⲥⲉⲣϧⲏⲓⲃⲓ ⲉ̀ϫⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ⲟⲩⲥⲙⲏ ⲁⲥϣⲱⲡⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϯϭⲏⲡⲓ ⲉⲥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲡⲁϣⲏⲣⲓ ⲡⲁⲙⲉⲛⲣⲓⲧ ⲫⲏ ⲉⲧⲁ ⲧⲁⲯⲩⲭⲏ ϯⲙⲁϯ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ ⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛ̀ⲥⲱϥ

When he (is) speaking, lo, a cloud of light shadowed over them: and lo, there was a voice out of the cloud, saying: This is my son, my beloved, he, in whom my soul was well pleased; hearken to him.'

Ενω αυτος ελαλει ετι, ιδου, νεφελη φωτεινη επεσκιασεν αυτους, και ιδου, φωνη εκ της νεφελης λεγουσα· Ουτος ειναι ο Υιος μου ο αγαπητος, εις τον οποιον ευηρεστηθην· αυτου ακουετε.

وَلَمَّا سَمِعَ التَّلاَمِيذُ سَقَطُوا عَلَى وُجُوهِهِمْ وَخَافُوا جِدًّا.

וַיְהִי כִּשְׁמֹעַ הַתַּלְמִידִים וַיִּפְּלוּ עַל־פְּנֵיהֶם וַיִּירְאוּ מְאֹד׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁⲩϩⲉⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲟⲩϩⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲉⲣϩⲟϯ ⲉ̀ⲙⲁϣⲱ

And the disciples having heard (it), fell upon their face, and feared greatly.

Και ακουσαντες οι μαθηται επεσον κατα προσωπον αυτων και εφοβηθησαν σφοδρα.

فَجَاءَ يَسُوعُ وَلَمَسَهُمْ وَقَالَ: «قُومُوا، وَلَا تَخَافُوا».

וַיִּגַּשׁ יֵשׁוּעַ וַיִּגַּע־בָּם וַיֹּאמַר קוּמוּ אַל־תִּירָאוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲓ̀ ϩⲁⲣⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁϥϭⲓ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲉⲣϩⲟϯ

And Jesus came to them, he touched them, he said: Rise, fear not.'

Και προσελθων ο Ιησους επιασεν αυτους και ειπεν· Εγερθητε και μη φοβεισθε.

فَرَفَعُوا أَعْيُنَهُمْ وَلَمْ يَرَوْا أَحَدًا إِلاَّ يَسُوعَ وَحْدَهُ.

וַיִּשְׂאוּ עֵינֵיהֶם וְלֹא רָאוּ אִישׁ בִּלְתִּי יֵשׁוּעַ לְבַדּוֹ׃

Ⲉⲧⲁⲩϥⲁⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲃⲁⲗ ⲉ̀ⲡϣⲱⲓ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲛⲁⲩ ⲉ̀ϩⲗⲓ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲉ̀Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧϥ

And having lifted up their eyes they saw not any one except Jesus alone.

Υψωσαντες δε τους οφθαλμους αυτων, δεν ειδον ουδενα ειμη τον Ιησουν μονον.

وَفِيمَا هُمْ نَازِلُونَ مِنَ الْجَبَلِ أَوْصَاهُمْ يَسُوعُ قَائِلًا: «لاَ تُعْلِمُوا أَحَدًا بِمَا رَأَيْتُمْ حَتَّى يَقُومَ ابْنُ الإِنْسَانِ مِنَ الأَمْوَاتِ».

וּבְרִדְתָּם מִן־הָהָר צִוָּה עֲלֵיהֶם יֵשׁוּעַ לֵאמֹר לֹא תַגִּידוּ לְאִישׁ אֶת־דְּבַר הַמַּרְאֶה עַד אִם־קָם בֶּן־הָאָדָם מֵעִם הַמֵּתִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲧⲱⲟⲩ ⲁϥϩⲟⲛϩⲉⲛ ⲛⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲧⲁⲙⲉ ϩⲗⲓ ⲉ̀ⲡⲓϩⲟⲣⲁⲙⲁ ϣⲁⲧⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲧⲱⲛϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲏ ⲉⲑⲙⲱⲟⲩⲧ

And (as they are) coining down from upon the mountain, Jesus ordered them, saying: Tell not any one the vision, until (the) Son of (the) man rise from the dead.'

Και ενω κατεβαινον απο του ορους, παρηγγειλεν εις αυτους ο Ιησους, λεγων· Μη ειπητε προς μηδενα το οραμα, εωσου ο Υιος του ανθρωπου αναστηθη εκ νεκρων.

وَسَأَلَهُ تَلاَمِيذُهُ قَائِلِينَ: «فَلِمَاذَا يَقُولُ الْكَتَبَةُ: إِنَّ إِيلِيَّا يَنْبَغِي أَنْ يَأْتِيَ أَوَّلًا؟»

וַיִּשְׁאָלֻהוּ תַלְמִידָיו לֵאמֹר מַה־זֶּה אֹמְרִים הַסּוֹפְרִים אֵלִיָּהוּ בּוֹא יָבוֹא בָּרִאשׁוֹנָה׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩϣⲉⲛϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲥⲉϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲏⲗⲓⲁⲥ ⲡⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ⲛ̀ϣⲟⲣⲡ

And the disciples asked him, saying: Wherefore say the scribes that Elias cometh first?'

Και ηρωτησαν αυτον οι μαθηται αυτου, λεγοντες· Δια τι λοιπον λεγουσιν οι γραμματεις οτι πρεπει να ελθη ο Ηλιας πρωτον;

فَأَجَابَ يَسُوعُ وَقَالَ لَهُمْ: «إِنَّ إِيلِيَّا يَأْتِي أَوَّلًا وَيَرُدُّ كُلَّ شَيْءٍ.

וַיַּעַן יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם אָכֵן אֵלִיָּהוּ יָבֹא בָרִאשׁוֹנָה וְהֵשִׁיב אֶת־הַכֹּל׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲏⲗⲓⲁⲥ ⲙⲉⲛ ⲉϥⲛⲏⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ϥⲛⲁⲧⲁⲙⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ

And he answered, he said: `Elias indeed (is) coming, and will shew you everything:

Ο δε Ιησους αποκριθεις ειπε προς αυτους· Ο Ηλιας μεν ερχεται πρωτον και θελει αποκαταστησει παντα·

وَلكِنِّي أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ إِيلِيَّا قَدْ جَاءَ وَلَمْ يَعْرِفُوهُ، بَلْ عَمِلُوا بِهِ كُلَّ مَا أَرَادُوا. كَذَلِكَ ابْنُ الإِنْسَانِ أَيْضًا سَوْفَ يَتَأَلَّمُ مِنْهُمْ».

אֲבָל אֹמֵר אֲנִי לָכֶם אֵלִיָּהוּ כְּבָר בָּא וְלֹא הִכִּירֻהוּ וַיַּעֲשׂוֹּ־בוֹ כִּרְצוֹנָם וְכֵן גַּם־בֶּן־הָאָדָם יְעֻנֶּה עַל־יָדָם׃

Ϯϫⲱ ⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲏⲗⲓⲁⲥ ϩⲏⲇⲏ ⲁϥⲓ̀ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲥⲟⲩⲱⲛϥ ⲁⲗⲗⲁ ⲁⲩⲓⲣⲓ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉϩⲛⲱⲟⲩ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ϩⲱϥ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ϥⲛⲁϣⲉⲡ ⲙ̀ⲕⲁϩ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ

but I say to you, that Elias already came, and they knew him not, but did to him everything which they willed. Thus also (the) Son of (the) man will receive pain from them.'

σας λεγω ομως οτι ηλθεν ηδη ο Ηλιας, και δεν εγνωρισαν αυτον, αλλ' επραξαν εις αυτον οσα ηθελησαν· ουτω και ο Υιος του ανθρωπου μελλει να παθη υπ' αυτων.

حِينَئِذٍ فَهِمَ التَّلاَمِيذُ أَنَّهُ قَالَ لَهُمْ عَنْ يُوحَنَّا الْمَعْمَدَانِ.

אָז הֵבִינוּ הַתַּלְמִידִים כִּי עַל־יוֹחָנָן הַמַּטְבִּיל דִּבֶּר אֲלֵיהֶם׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩⲕⲁϯ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϫⲉ ⲉⲧⲁϥϫⲟⲥ ⲛⲱⲟⲩ ⲉⲑⲃⲉ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲡⲓⲣⲉϥϯⲱⲙⲥ

Then his disciples understood that he spake to them concerning John the Baptist.

Τοτε ενοησαν οι μαθηται, οτι περι Ιωαννου του Βαπτιστου ειπε προς αυτους.

شفاء غلام به شيطان

وَلَمَّا جَاءُوا إِلَى الْجَمْعِ تَقَدَّمَ إِلَيْهِ رَجُلٌ جَاثِيًا لَهُ

וַיְהִי כְּבוֹאָם אֶל־הֲמוֹן הָעָם וַיִּגַּשׁ אֵלָיו אִישׁ וַיִּכְרַע עַל־בִּרְכָּיו לְנֶגְדּוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ϩⲁ ⲡⲓⲙⲏϣ ⲁϥⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲉϥϩⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲉϥⲕⲉⲗⲓ

And they having come to the multitude, a man came to him, throwing himself upon his knees,

Και οτε ηλθον προς τον οχλον, επλησιασεν εις αυτον ανθρωπος τις γονυπετων εις αυτον και λεγων·

وَقَائِلًا: «يَا سَيِّدُ، ارْحَمِ ابْنِي فَإِنَّهُ يُصْرَعُ وَيَتَأَلَّمُ شَدِيدًا، وَيَقَعُ كَثِيرًا فِي النَّارِ وَكَثِيرًا فِي الْمَاءِ.

וַיֹּאמַר אֲדֹנִי רַחֵם־נָא עַל־בְּנִי כִּי־מֻכֵּה יָרֵחַ הוּא וְחָלְיוֹ רָע כִּי־פְעָמִים רַבּוֹת הוּא נֹפֵל בָּאֵשׁ וּפְעָמִים רַבּוֹת אֶל־תּוֹךְ הַמָּיִם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛⲁⲓ ϧⲁ ⲡⲁϣⲏⲣⲓ ϫⲉ ϥⲟⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲙⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ϥⲧϩⲉⲙⲕⲏⲟⲩⲧ ⲉ̀ⲙⲁϣⲱ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ⲥⲟⲡ ϣⲁϥϩⲉⲓ ⲉ̀ⲡⲓⲭⲣⲱⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲛ̀ⲥⲟⲡ ϣⲁϥϩⲉⲓ ⲉ̀ⲫⲙⲱⲟⲩ

and saying: Pity my son: because he is epileptic and is afflicted greatly: for many times he falleth into the fire, and many times he falleth into (the) water.

Κυριε, ελεησον μου τον υιον, διοτι σεληνιαζεται και κακως πασχει· διοτι πολλακις πιπτει εις το πυρ και πολλακις εις το υδωρ.

وَأَحْضَرْتُهُ إِلَى تَلاَمِيذِكَ فَلَمْ يَقْدِرُوا أَنْ يَشْفُوهُ».

וָאָבִיא אֹתוֹ אֶל־תַּלְמִידֶיךָ וְלֹא יָכְלוּ לִרְפֹּא לוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲓⲉⲛϥ ⲉ̀ⲛⲉⲕⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲟⲩϣϫⲉⲙϫⲟⲙ ⲛ̀ⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ

And I brought him to thy disciples, and they could not heal him.'

Και εφερα αυτον προς τους μαθητας σου, αλλα δεν ηδυνηθησαν να θεραπευσωσιν αυτον.

فَأَجَابَ يَسُوعُ وَقَالَ: «أَيُّهَا الْجِيلُ غَيْرُ الْمُؤْمِنِ، الْمُلْتَوِي، إِلَى مَتَى أَكُونُ مَعَكُمْ؟ إِلَى مَتَى أَحْتَمِلُكُمْ؟ قَدِّمُوهُ إِلَيَّ هَهُنَا!»

וַיַּעַן יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר הוֹי דּוֹר חֲסַר אֱמוּנָה וּפְתַלְתֹּל עַד־מָתַי אֶהְיֶה עִמָּכֶם עַד־מָתַי אֶשָּׂא אֶתְכֶם הָבִיאוּ אוֹתוֹ אֵלַי הֵנָּה׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲱ ⲡⲓϫⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲁⲑⲛⲁϩϯ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲫⲟⲛϩ ϣⲁ ⲑⲛⲁⲩ ϯⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲛⲉⲙⲱⲧⲉⲛ ϣⲁ ⲑⲛⲁⲩ ϯⲛⲁⲱⲟⲩⲛ̀ϩⲏⲧ ⲛⲉⲙⲱⲧⲉⲛ ⲁⲛⲓⲧϥ ⲛⲏⲓ ⲉⲙⲛⲁⲓ

Then Jesus answered he said to him: O [the] faithless generation and which is perverse, how long will I be with you? how long will I have patience with you? bring him to me hither.'

Αποκριθεις δε ο Ιησους ειπεν· Ω γενεα απιστος και διεστραμμενη, εως ποτε θελω εισθαι μεθ' υμων; εως ποτε θελω υποφερει υμας; φερετε μοι αυτον εδω.

فَانْتَهَرَهُ يَسُوعُ، فَخَرَجَ مِنْهُ الشَّيْطَانُ. فَشُفِيَ الْغُلاَمُ مِنْ تِلْكَ السَّاعَةِ.

וַיִּגְעַר־בּוֹ יֵשׁוּעַ וַיֵּצֵא הַשֵׁד מִמֶּנּוּ וַיֵּרָפֵא הַנַּעַר מִן־הַשָׁעָה הַהִיא׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣⲉⲡⲓⲧⲓⲙⲁⲛ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲓϧ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲟⲩϫⲁⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲁⲗⲟⲩ ⲓⲥϫⲉⲛ ϯⲟⲩⲛⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

And Jesus rebuked him; and the demon came out of him: and the child was cured from that hour.

Και επετιμησεν αυτον ο Ιησους, και εξηλθεν απ' αυτου το δαιμονιον και εθεραπευθη το παιδιον απο της ωρας εκεινης.

ثُمَّ تَقَدَّمَ التَّلاَمِيذُ إِلَى يَسُوعَ عَلَى انْفِرَادٍ وَقَالُوا: «لِمَاذَا لَمْ نَقْدِرْ نَحْنُ أَنْ نُخْرِجَهُ؟»

וַיִּגְּשׁוּ הַתַּלְמִידִים אֶל־יֵשׁוּעַ וְהוּא לְבַדּוֹ וַיֹּאמְרוּ מַדּוּעַ אֲנַחְנוּ לֹא יָכֹלְנוּ לְגָרֲשׁוֹ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϩⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲥⲁⲡⲥⲁ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲁ̀ⲛⲟⲛ ⲙ̀ⲡⲉⲛϣϫⲉⲙϫⲟⲙ ⲛ̀ϩⲓⲧϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

Then the disciples came to Jesus apart alone, and said to him: Wherefore could we not cast him out?'

Τοτε προσελθοντες οι μαθηται προς τον Ιησουν κατ' ιδιαν, ειπον· Δια τι ημεις δεν ηδυνηθημεν να εκβαλωμεν αυτο;

فَقَالَ لَهُمْ يَسُوعُ: «لِعَدَمِ إِيمَانِكُمْ. فَالْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: لَوْ كَانَ لَكُمْ إِيمَانٌ مِثْلُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ لَكُنْتُمْ تَقُولُونَ لِهَذَا الْجَبَلِ: انْتَقِلْ مِنْ هُنَا إِلَى هُنَاكَ فَيَنْتَقِلُ، وَلَا يَكُونُ شَيْءٌ غَيْرَ مُمْكِنٍ لَدَيْكُمْ.

וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אֲלֵיהֶם מִפְּנֵי חֹסֶר אֱמוּנַתְכֶם כִּי אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם אִם־יֵשׁ בָּכֶם אֱמוּנָה כְּגַרְגַּר הַחַרְדָּל וַאֲמַרְתֶּם אֶל־הָהָר הַזֶּה הֵעָתֵק מִזֶּה שָׁמָּה וְנֶעְתַּק מִמְּקוֹמוֹ וְאֵין דָּבָר אֲשֶׁר יִבָּצֵר מִכֶּם׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲕⲟⲩϫⲓ ⲛ̀ⲛⲁϩϯ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲛⲧⲉⲧⲉⲛ ⲛⲁϩϯ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ⲟⲩⲛⲁⲫⲣⲓ ⲛ̀ϣⲉⲗⲧⲁⲙ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ϫⲟⲥ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲧⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲟⲩⲱⲧⲉⲃ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲧⲁⲓ ⲉⲙⲛⲏ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲉ̀ⲟⲩⲱⲧⲉⲃ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲛⲉ ϩⲗⲓ ⲉⲣⲁⲧϫⲟⲙ ⲛ̀ⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ

And he said to them: Because of your little faith: verily I say to you, that if ye have faith as a grain of mustard-seed, ye shall say to this mountain, "Go away from here thither," and it shall go away; and nothing shall be impossible for you.'

Ο δε Ιησους ειπε προς αυτους· Δια την απιστιαν σας. Διοτι αληθως σας λεγω, Εαν εχητε πιστιν ως κοκκον σιναπεως, θελετε ειπει προς το ορος τουτο, Μεταβηθι εντευθεν εκει, και θελει μεταβη· και δεν θελει εισθαι ουδεν αδυνατον εις εσας.

وَأَمَّا هَذَا الْجِنْسُ فَلَا يَخْرُجُ إِلاَّ بِالصَّلاَةِ وَالصَّوْمِ».

וְהַמִּין הַזֶּה לֹא יֵצֵא כִּי אִם־בִּתְפִלָּה וּבְצוֹם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲁⲓⲅⲉⲛⲟⲥ ⲙ̀ⲡⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϩⲗⲓ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲛ̀ⲟⲩⲡⲣⲟⲥⲉⲩⲭⲏ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲛⲏⲥⲧⲓⲁ

-

Τουτο δε το γενος δεν εξερχεται, ειμη δια προσευχης και νηστειας.

وَفِيمَا هُمْ يَتَرَدَّدُونَ فِي الْجَلِيلِ قَالَ لَهُمْ يَسُوعُ: «ابْنُ الإِنْسَانِ سَوْفَ يُسَلَّمُ إِلَى أَيْدِي النَّاسِ

וַיְהִי בְּעָבְרָם בְּאֶרֶץ הַגָּלִיל וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם יֵשׁוּעַ עָתִיד בֶּן־הָאָדָם לְהִמָּסֵר בִּידֵי אֲנָשִׁים׃

Ⲉⲧⲁⲩⲕⲟⲧⲟⲩ ⲇⲉ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲥⲉⲛⲁⲧⲏⲓϥ ⲉ̀ϧⲣⲏⲓ ⲉ̀ⲛⲉⲛϫⲓϫ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ

And they having returned up to Galilee, Jesus said to them: (The) Son of (the) man will be given into (the) hands of [the] men;

Και ενω διετριβον εν τη Γαλιλαια, ειπε προς αυτους ο Ιησους· Μελλει ο Υιος του ανθρωπου να παραδοθη εις χειρας ανθρωπων·

فَيَقْتُلُونَهُ، وَفِي الْيَوْمِ الثَّالِثِ يَقُومُ». فَحَزِنُوا جِدًّا.

וַיַהַרְגֻהוּ וּבַיּוֹם הַשְׁלִישִׁי קוֹם יָקוּם וַיִּתְעַצְּבוּ מְאֹד׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲥⲉⲛⲁϧⲟⲑⲃⲉϥ ⲟⲩⲟϩ ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲁ ⲅ̅ ⲛ̀ⲉϩⲟⲟⲩ ⲉϥⲉ̀ⲧⲱⲛϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁ ⲡⲟⲩϩⲏⲧ ⲙ̀ⲕⲁϩ ⲉ̀ⲙⲁϣⲱ

and they will kill him, and after three days he shall rise.' And their heart was greatly grieved.

και θελουσι θανατωσει αυτον, και την τριτην ημεραν θελει αναστηθη. Και ελυπηθησαν σφοδρα.

ضريبة الهيكل

وَلَمَّا جَاءُوا إِلَى كَفْرَنَاحُومَ تَقَدَّمَ الَّذِينَ يَأْخُذُونَ الدِّرْهَمَيْنِ إِلَى بُطْرُسَ وَقَالُوا: «أَمَا يُوفِي مُعَلِّمُكُمُ الدِّرْهَمَيْنِ؟»

וַיְהִי כְּבוֹאָם אֶל־כְּפַר־נַחוּם וַיִּגְּשׁוּ אֶל־פֶּטְרוֹס גַּבָּאֵי מַחֲצִית הַשָׁקֶל וַיֹּאמְרוּ הֲלֹא יִתֵּן רַבְּכֶם אֶת־מַחֲצִית הַשָׁקֶל׃

Ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ⲇⲉ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ⲕⲁⲫⲁⲣⲛⲁⲟⲩⲱⲙ ⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲏ ⲉⲧϭⲓⲕⲓϯ ϩⲁ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲣⲉϥϯⲥⲃⲱ ϥϯⲕⲓϯ ⲁⲛ

And having come up to Kapharnaum, they who received tribute came to Peter, and said to him: Doth not your master pay tribute?'

Οτε δε ηλθον εις την Καπερναουμ, προσηλθον προς τον Πετρον οι λαμβανοντες τα διδραχμα και ειπον· Ο διδασκαλος σας δεν πληρονει τα διδραχμα;

قَالَ: «بَلَى». فَلَمَّا دَخَلَ الْبَيْتَ سَبَقَهُ يَسُوعُ قَائِلًا: «مَاذَا تَظُنُّ يَا سِمْعَانُ؟ مِمَّنْ يَأْخُذُ مُلُوكُ الأَرْضِ الْجِبَايَةَ أَوِ الْجِزْيَةَ، أَمِنْ بَنِيهِمْ أَمْ مِنَ الأَجَانِبِ؟»

וַיֹּאמֶר יִתֵּן וּבְבוֹאוֹ הַבַּיְתָה קִדֵּם אֹתוֹ יֵשׁוּעַ לִשְׁאֹל וַיֹּאמַר מַה־דַּעְתְּךָ שִׁמְעוֹן מַלְכֵי הָאָרֶץ מִמִּי יִקְחוּ מֶכֶס וּמַס מֵאֵת בְּנֵיהֶם אוֹ מֵאֵת הַזָּרִים׃

Ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲥⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲏⲓ ⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉⲣϣⲟⲣⲡ ⲉⲣⲟϥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉⲕⲙⲉⲩⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲥⲓⲙⲱⲛ ⲛⲓⲟⲩⲣⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲕⲁϩⲓ ⲉⲩϭⲓⲧⲉⲗⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲙ ⲓⲉ ⲕⲏⲛⲥⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓϣⲏⲣⲓ ϣⲁⲛ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓϣⲉⲙⲙⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓϣⲉⲙⲙⲱⲟⲩ

He said: Yea.' And having come into the house, Jesus prevented him, saying: What thinkest thou, Simon? the kings of (the) earth--from whom (are) they taking toll or tax? from the sons, or from the strangers?' And he said: From the strangers.'

Λεγει, Ναι. Και οτε εισηλθεν εις την οικιαν, προελαβεν αυτον ο Ιησους λεγων· Τι σοι φαινεται, Σιμων; οι βασιλεις της γης απο τινων λαμβανουσι φορους η δασμον; απο των υιων αυτων η απο των ξενων;

قَالَ لَهُ بُطْرُسُ: «مِنَ الأَجَانِبِ». قَالَ لَهُ يَسُوعُ: «فَإِذًا الْبَنُونَ أَحْرَارٌ.

וַיֹּאמֶר פֶּטְרוֹס אֵלָיו מֵאֵת הַזָּרִים וַיֹּאמֶר לוֹ יֵשׁוּעַ אִם־כֵּן אֵפוֹא הַבָּנִים פְּטוּרִים הֵמָּה׃

Ⲉⲧⲁϥϫⲟⲥ ⲇⲉ ϫⲉ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓϣⲉⲙⲙⲱⲟⲩ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲉ ϩⲁⲣⲁ ⲛⲓϣⲏⲣⲓ ϩⲁⲛⲣⲉⲙϩⲉⲩ ⲛⲉ

And he having said: From the strangers,' Jesus answered him: The sons then are free.

Λεγει προς αυτον ο Πετρος· Απο των ξενων. Ειπε προς αυτον ο Ιησους· Αρα ελευθεροι ειναι οι υιοι.

وَلكِنْ لِئَلاَّ نُعْثِرَهُمُ، اذْهَبْ إِلَى الْبَحْرِ وَأَلْقِ صِنَّارَةً، وَالسَّمَكَةُ الَّتِي تَطْلُعُ أَوَّلًا خُذْهَا، وَمَتَى فَتَحْتَ فَاهَا تَجِدْ إِسْتَارًا، فَخُذْهُ وَأَعْطِهِمْ عَنِّي وَعَنْكَ».

וְאוּלָם לְמַעַן אֲשֶׁר־לֹא־נִהְיֶה לָהֶם לְמִכְשׁוֹל לֵךְ אֶל־הַיָּם וְהִשְׁלַכְתָּ חַכָּה אֶל־תּוֹכוֹ וְאֶת־הַדָּג הָרִאשׁוֹן אֲשֶׁר יַעֲלֶה שָׂאֵהוּ וְכַאֲשֶׁר תִּפְתַּח אֶת־פִּיו תִּמְצָא בוֹ מַטְבֵּעַ אוֹתוֹ קַח וְשָׁקַלְתָּ עַל יָדִי וְעַל יָדֶךָ׃

Ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛϣⲧⲉⲙⲉⲣⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲓⲍⲉⲥⲑⲉ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲉ̀ⲫⲓⲟⲙ ϩⲓⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲧⲉⲕⲱⲓⲙⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲧⲉⲃⲧ ⲛ̀ϩⲟⲩⲓⲧ ⲉⲑⲛⲁⲓ̀ ⲉ̀ⲡϣⲱⲓ ⲁⲗⲓⲧϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲕϣⲁⲛⲟⲩⲱⲛ ⲛ̀ⲣⲱϥ ⲉⲕⲉ̀ϫⲓⲙⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲁⲑⲉⲣⲓ ⲁⲗⲓⲧⲥ ⲙⲏⲓⲥ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ϫⲱⲓ ⲛⲉⲙⲁⲕ

That ye may not offend them, go to (the) sea, cast thy hook, and the first fish which will come up, take it; and if thou should open the mouth, thou shalt find a stater: take it, give it to them for me and thee.'

Πλην δια να μη σκανδαλισωμεν αυτους, υπαγε εις την θαλασσαν και ριψον αγκιστρον και το πρωτον οψαριον, το οποιον αναβη, λαβε, και ανοιξας το στομα αυτου θελεις ευρει στατηρα· εκεινον λαβων δος εις αυτους δι' εμε και σε.

إصحاح 18

الأعظم في ملكوت السماوات

فِي تِلْكَ السَّاعَةِ تَقَدَّمَ التَّلاَمِيذُ إِلَى يَسُوعَ قَائِلِينَ: «فَمَنْ هُوَ أَعْظَمُ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ؟»

בַּשָׁעָה הַהִיא נִגְּשׁוּ הַתַּלְמִידִים אֶל־יֵשׁוּעַ וַיֹּאמְרוּ מִי אֵפוֹא הַגָּדוֹל בְּמַלְכוּת הַשָׁמָיִם׃

Ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ⲇⲉ ϧⲉⲛ ϯⲟⲩⲛⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϩⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛⲓⲙ ϩⲁⲣⲁ ⲡⲉ ⲡⲓⲛⲓϣϯ ϧⲉⲛ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

And in that hour the disciples came to Jesus, saying: Who then is the great in the kingdom of the heavens?'

Εν εκεινη τη ωρα ηλθον οι μαθηται προς τον Ιησουν, λεγοντες· Τις αρα ειναι μεγαλητερος εν τη βασιλεια των ουρανων;

فَدَعَا يَسُوعُ إِلَيْهِ وَلَدًا وَأَقَامَهُ فِي وَسْطِهِمْ

וַיִּקְרָא יֵשׁוּעַ אֵלָיו יֶלֶד קָטָן וַיַּעֲמִידֵהוּ בְתוֹכָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲟⲩⲕⲟⲩϫⲓ ⲛ̀ⲁⲗⲟⲩ ⲁϥⲧⲁϩⲟϥ ⲉ̀ⲣⲁⲧϥ ϧⲉⲛ ⲧⲟⲩⲙⲏϯ

And he called a little child, and made him stand in their midst,

Και προσκαλεσας ο Ιησους παιδιον, εστησεν αυτο εν τω μεσω αυτων

وَقَالَ: «اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنْ لَمْ تَرْجِعُوا وَتَصِيرُوا مِثْلَ الأَوْلاَدِ فَلَنْ تَدْخُلُوا مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ.

וַיֹּאמַר אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם אִם־לֹא תָשׁוּבוּ לִהְיוֹת כַּיְלָדִים לֹא תָבֹאוּ אֶל־מַלְכוּת הַשָׁמָיִם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛϣⲧⲉⲙⲕⲉⲧ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲣ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲁⲗⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

and said: Verily I say to you, that unless ye turn yourselves, and become as this child, ye shall not come into the kingdom of the heavens.

και ειπεν· Αληθως σας λεγω, εαν δεν επιστρεψητε και γεινητε ως τα παιδια, δεν θελετε εισελθει εις την βασιλειαν των ουρανων.

فَمَنْ وَضَعَ نَفْسَهُ مِثْلَ هَذَا الْوَلَدِ فَهُوَ الأَعْظَمُ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ.

לָכֵן כָּל־הַמַּשְׁפִּיל אֶת־עַצְמוֹ כַּיֶלֶד הַזֶּה הוּא הַגָּדוֹל בְּמַלְכוּת הַשָׁמָיִם׃

Ⲫⲏ ⲟⲩⲛ ⲉⲑⲛⲁⲑⲉⲃⲓⲟϥ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲁⲗⲟⲩ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲡⲓⲛⲓϣϯ ϧⲉⲛ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

He then who will humiliate himself as this child, this is the great in the kingdom of the heavens.

Οστις λοιπον ταπεινωση εαυτον ως το παιδιον τουτο, ουτος ειναι ο μεγαλητερος εν τη βασιλεια των ουρανων.

وَمَنْ قَبِلَ وَلَدًا وَاحِدًا مِثْلَ هَذَا بِاسْمِي فَقَدْ قَبِلَنِي.

וְהַמְקַבֵּל יֶלֶד אֶחָד כָּזֶה בִּשְׁמִי אוֹתִי הוּא מְקַבֵּל׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϣⲉⲡ ⲟⲩⲁⲗⲟⲩ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲣⲁⲛ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲡⲉⲧⲉϥϣⲱⲡ ⲙ̀ⲙⲟⲓ

And he who will to him such a child in my name receiveth me:

Και οστις δεχθη εν τοιουτον παιδιον εις το ονομα μου, εμε δεχεται·

وَمَنْ أَعْثَرَ أَحَدَ هَؤُلاَءِ الصِّغَارِ الْمُؤْمِنِينَ بِي فَخَيْرٌ لَهُ أَنْ يُعَلَّقَ فِي عُنُقِهِ حَجَرُ الرَّحَى وَيُغْرَقَ فِي لُجَّةِ الْبَحْرِ.

הַמַּכְשִׁיל אֶת־אֶחָד מִן־הַקְּטַנִּים הָאֵלֶּה הַמַּאֲמִינִים בִּי נוֹחַ לוֹ שֶׁיִּתָּלֶה פֶלַח־רֶכֶב עַל־צַוָּארוֹ וְטֻבַּע בִּמְצוּלוֹת יָם׃

Ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲛⲁⲉⲣⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲓⲍⲉⲥⲑⲉ ⲛ̀ⲟⲩⲁⲓ ⲛ̀ⲛⲁⲓⲕⲟⲩϫⲓ ⲉⲑⲛⲁϩϯ ⲉ̀ⲣⲟⲓ ⲥⲉⲣⲛⲟϥⲣⲓ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲧⲟⲩⲉϣ ⲟⲩⲱⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟⲩⲗⲟⲛ ⲉ̀ϧⲏⲧϥ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲟⲩⲟⲙⲥϥ ϧⲉⲛ ⲫⲓⲟⲙ

but he who will offend one of these little ones who believe me, it is profitable for him that a millstone be hanged to him, and that he be drowned in (the) sea.

οστις ομως σκανδαλιση ενα των μικρων τουτων των πιστευοντων εις εμε, συμφερει εις αυτον να κρεμασθη μυλου πετρα επι τον τραχηλον αυτου και να καταποντισθη εις το πελαγος της θαλασσης.

وَيْلٌ لِلْعَالَمِ مِنَ الْعَثَرَاتِ! فَلَا بُدَّ أَنْ تَأْتِيَ الْعَثَرَاتُ، وَلكِنْ وَيْلٌ لِذَلِكَ الإِنْسَانِ الَّذِي بِهِ تَأْتِي الْعَثْرَةُ!

אוֹי לָעוֹלָם מִן־הַמִּכְשֹׁלִים כִּי הַמִּכְשֹׁלִים בּוֹא יָבֹאוּ אֲבָל אוֹי לָאִישׁ הַהוּא אֲשֶׁר עַל־יָדוֹ יָבוֹא הַמִּכְשׁוֹל׃

Ⲟⲩⲟⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ ⲉⲑⲃⲉ ⲛⲓⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲟⲛ ⲁⲛⲁⲅⲕⲏ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ⲧⲟⲩⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲟⲛ ⲡⲗⲏⲛ ⲟⲩⲟⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲉⲧⲉ ⲡⲓⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲟⲛ ⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ

Woe to the world because of the offences! for it is necessary that the offences come; but woe to the man by whom the offence cometh!

Ουαι εις τον κοσμον δια τα σκανδαλα· διοτι ειναι αναγκη να ελθωσι τα σκανδαλα· πλην ουαι εις τον ανθρωπον εκεινον, δια του οποιου το σκανδαλον ερχεται.

فَإِنْ أَعْثَرَتْكَ يَدُكَ أَوْ رِجْلُكَ فَاقْطَعْهَا وَأَلْقِهَا عَنْكَ. خَيْرٌ لَكَ أَنْ تَدْخُلَ الْحَيَاةَ أَعْرَجَ أَوْ أَقْطَعَ مِنْ أَنْ تُلْقَى فِي النَّارِ الأَبَدِيَّةِ وَلَكَ يَدَانِ أَوْ رِجْلَانِ.

וְאִם־תַּכְשִׁילְךָ יָדְךָ אוֹ רַגְלְךָ קַצֵּץ אוֹתָהּ וְהַשְׁלֵךְ מִמֲֶָּ טוֹב לְךָ לָבוֹא לַחַיִּים פִּסֵּחַ אוֹ קִטֵּעַ מִהְיוֹת לְךָ שְׁתֵּי יָדַיִם אוֹ־שְׁתֵּי רַגְלַיִם וְתֻשְׁלַךְ אֶל־אֵשׁ עוֹלָם׃

Ⲓⲥϫⲉ ⲧⲉⲕϫⲓϫ ⲓⲉ ⲧⲉⲕϭⲁⲗⲟϫ ⲉⲣⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲓⲍⲉⲥⲑⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲕ ϫⲟϫⲟⲩ ϩⲓⲧⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁⲣⲟⲕ ⲛⲁⲛⲉⲥ ⲅⲁⲣ ⲛⲁⲕ ⲛ̀ⲧⲉⲕⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲱⲛϧ ⲉⲕⲟⲓ ⲛ̀ϭⲁⲗⲉ ⲓⲉ ⲉⲕⲟⲓ ⲛ̀ϫⲁϭⲉ ⲉ̀ϩⲟⲧⲉ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲛ ϫⲓϫ ⲥⲛⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟⲕ ⲓⲉ ϭⲁⲗⲟϫ ⲥⲛⲟⲩϯ ⲛ̀ⲥⲉϩⲓⲧⲕ ⲉ̀ⲡⲓⲭⲣⲱⲙ ⲛ̀ⲉⲛⲉϩ

If thy hand or thy foot offend thee, cut them off, cast them from thee: it is good for thee that thou come into the life being lame or being maimed, than having two hands or two feet that thou be cast into the eternal fire.

Και εαν η χειρ σου η ο πους σου σε σκανδαλιζη, εκκοψον αυτο και ριψον απο σου· καλητερον σοι ειναι να εισελθης εις την ζωην χωλος η κουλλος, παρα εχων δυο χειρας η δυο ποδας να ριφθης εις το πυρ το αιωνιον.

وَإِنْ أَعْثَرَتْكَ عَيْنُكَ فَاقْلَعْهَا وَأَلْقِهَا عَنْكَ. خَيْرٌ لَكَ أَنْ تَدْخُلَ الْحَيَاةَ أَعْوَرَ مِنْ أَنْ تُلْقَى فِي جَهَنَّمِ النَّارِ وَلَكَ عَيْنَانِ.

וְאִם־עֵינְךָ תַכְשִׁילְךָ נַקֵּר אוֹתָהּ וְהַשְׁלֵךְ מִמֲֶָּ טוֹב לְךָ לָבוֹא לַחַיִּים בְּעַיִן אַחַת מִהְיוֹת לְךָ שְׁתֵּי עֵינַיִם וְתֻשְׁלַךְ אֶל־אֵשׁ גֵּיהִנֹּם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥϫⲉ ⲡⲉⲕⲃⲁⲗ ⲛ̀ⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ⲉⲣⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲓⲍⲉⲥⲑⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲕ ⲫⲟⲣⲕϥ ϩⲓⲧⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁⲣⲟⲕ ⲛⲁⲛⲉⲥ ⲅⲁⲣ ⲛⲁⲕ ⲛ̀ⲧⲉⲕⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲱⲛϧ ⲉ̀ⲟⲩⲃⲁⲗ ⲡⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲟⲕ ⲓⲉ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲛ ⲃⲁⲗ ⲃ̅ ⲙ̀ⲙⲟⲕ ⲛ̀ⲥⲉϩⲓⲧⲕ ⲉ̀ϯⲅⲉⲉⲛⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲭⲣⲱⲙ

And if thy right eye offend thee, pluck it out, cast it from thee: for it is good for thee that thou come into the life having (one) eye, than having two eyes that thou be cast into the Gehenna of [the] fire.

Και εαν ο οφθαλμος σου σε σκανδαλιζη, εκβαλε αυτον και ριψον απο σου· καλητερον σοι ειναι μονοφθαλμος να εισελθης εις την ζωην, παρα εχων δυο οφθαλμους να ριφθης εις την γεενναν του πυρος.

مَثَل الخروف الضال

«اُنْظُرُوا، لَا تَحْتَقِرُوا أَحَدَ هَؤُلاَءِ الصِّغَارِ، لأَنِّي أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ مَلاَئِكَتَهُمْ فِي السَّمَاوَاتِ كُلَّ حِينٍ يَنْظُرُونَ وَجْهَ أَبِي الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ.

רְאוּ פֶּן־תִּבְזוּ אַחַד הַקְּטַנִּים הָאֵלֶּה כִּי אֹמֵר אֲנִי לָכֶם מַלְאֲכֵיהֶם רֹאִים תָּמִיד אֶת־פְּנֵי אָבִי שֶׁבַּשָׁמָיִם׃

Ⲁⲛⲁⲩ ⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲉⲣⲕⲁⲧⲁⲫⲣⲟⲛⲓⲛ ⲛ̀ⲟⲩⲁⲓ ⲛ̀ⲛⲁⲓⲕⲟⲩϫⲓ ϯϫⲱ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲛⲟⲩⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲥⲏⲟⲩ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲥⲉⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲡϩⲟ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

Take heed then! despise not one of these little (ones); for I say to you, that their angels in the heavens always see (the) face of my Father who is in the heavens.

Προσεχετε μη καταφρονησητε ενα των μικρων τουτων· διοτι σας λεγω οτι οι αγγελοι αυτων εν τοις ουρανοις διαπαντος βλεπουσι το προσωπον του Πατρος μου του εν ουρανοις.

لأَنَّ ابْنَ الإِنْسَانِ قَدْ جَاءَ لِكَيْ يُخَلِّصَ مَا قَدْ هَلَكَ.

כִּי בֶן־הָאָדָם בָּא לְהוֹשִׁיעַ אֶת־הָאֹבֵד׃

Ⲕⲉ ⲅⲁⲣ ⲁϥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲉ̀ⲕⲱϯ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ⲛⲟϩⲉⲙ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲥⲱⲣⲉⲙ

-

Επειδη ο Υιος του ανθρωπου ηλθε δια να σωση το απολωλος.

مَاذَا تَظُنُّونَ؟ إِنْ كَانَ لإِنْسَانٍ مِئَةُ خَرُوفٍ، وَضَلَّ وَاحِدٌ مِنْهَا، أَفَلَا يَتْرُكُ التِّسْعَةَ وَالتِّسْعِينَ عَلَى الْجِبَالِ وَيَذْهَبُ يَطْلُبُ الضَّالَّ؟

מַה־דַּעְתְּכֶם כִּי־יִהְיוּ לְאִישׁ מֵאָה כְבָשִׂים וְאָבַד אֶחָד מֵהֶם הֲלֹא יַעֲזֹב אֶת־הַתִּשְׁעִים וְתִשְׁעָה עַל־הֶהָרִים וְהָלַךְ לְבַקֵּשׁ אֶת־הָאֹבֵד׃

Ⲟⲩ ⲇⲉ ⲡⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲙⲉⲩⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲁⲣⲉϣⲁⲛ ⲣ̅ ⲛ̀ⲉⲥⲱⲟⲩ ϣⲱⲡⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲥⲱⲣⲉⲙ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ⲙⲏ ⲙ̀ⲡⲁϥⲭⲁ ⲡⲓϥ̅ⲑ̅ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲧⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲧⲉϥⲕⲱϯ ⲛ̀ⲥⲁ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥⲥⲱⲣⲉⲙ

And what think ye? if a man should have a hundred sheep, and one of them go astray, leaveth he not the ninety-nine upon the mountain, and goeth, and seeketh for that which went astray?

Τι σας φαινεται; εαν ανθρωπος τις εχη εκατον προβατα και πλανηθη εν εξ αυτων, δεν αφινει τα ενενηκοντα εννεα και υπαγων επι τα ορη, ζητει το πλανωμενον;

وَإِنِ اتَّفَقَ أَنْ يَجِدَهُ، فَالْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّهُ يَفْرَحُ بِهِ أَكْثَرَ مِنَ التِّسْعَةِ وَالتِّسْعِينَ الَّتِي لَمْ تَضِلَّ.

וְהָיָה כַּאֲשֶׁר יִמְצָאֵהוּ אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם כִּי־יִשְׂמַח עָלָיו יוֹתֵר מֵעַל הַתִּשְׁעִים וְתִשְׁעָה אֲשֶׁר לֹא אָבָדוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥϣⲁⲛϣⲱⲡⲓ ⲉⲑⲣⲉϥϫⲉⲙϥ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ϣⲁϥⲣⲁϣⲓ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ϫⲱϥ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ⲉ̀ϩⲟⲧⲉ ⲡⲓϥ̅ⲑ̅ ⲉⲧⲉ ⲛ̀ⲥⲉⲥⲱⲣⲉⲙ ⲁⲛ

And if it should happen that he find it, verily I say to you, that he rejoiceth over it more than the ninety-nine which go not astray.

Και εαν συμβη να ευρη αυτο, αληθως σας λεγω οτι χαιρει δι' αυτο μαλλον παρα δια τα ενενηκοντα εννεα τα μη πεπλανημενα.

هَكَذَا لَيْسَتْ مَشِيئَةً أَمَامَ أَبِيكُمُ الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ أَنْ يَهْلِكَ أَحَدُ هَؤُلاَءِ الصِّغَارِ.

כֵּן אֵינֶנּוּ רָצוֹן מִלִּפְנֵי אֲבִיכֶם שֶׁבַּשָׁמָיִם שֶׁיֹּאבַד אֶחָד מִן־הַקְּטַנִּים הָאֵלֶּה׃

Ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲫⲟⲩⲱϣ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲁⲛ ⲡⲉ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲛ̀ⲛⲁⲓⲕⲟⲩϫⲓ ⲧⲁⲕⲟ

Thus it is not (the) wish of my Father, who is in the heavens, that one of these little (ones) perish.

Ουτω δεν ειναι θελημα εμπροσθεν του Πατρος σας του εν ουρανοις να απολεσθη εις των μικρων τουτων.

إن أخطأ إليك أخوك

«وَإِنْ أَخْطَأَ إِلَيْكَ أَخُوكَ فَاذْهَبْ وَعَاتِبْهُ بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ وَحْدَكُمَا. إِنْ سَمِعَ مِنْكَ فَقَدْ رَبِحْتَ أَخَاكَ.

וְכִי יֶחֱטָא־לְךָ אָחִיךָ לֵךְ וְהוֹכַחְתָּ אוֹתוֹ בֵּינְךָ לְבֵינוֹ וְאִם־יִשְׁמַע אֵלֶיךָ קָנִיתָ לְּךָ אָחִיךָ׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲁⲣⲉϣⲁⲛ ⲡⲉⲕⲥⲟⲛ ⲉⲣⲛⲟⲃⲓ ⲉ̀ⲣⲟⲕ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲁϩⲱϥ ⲟⲩⲧⲱⲕ ⲛⲉⲙⲁϥ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧⲕ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁϥϣⲁⲛⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛ̀ⲥⲱⲕ ⲉⲕⲉ̀ϫⲉⲙϩⲏⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲥⲟⲛ

And if thy brother should sin against thee, go and convict him between thee and him alone: if he should willhearken to thee, thou shalt gain thy brother.

Εαν δε αμαρτηση εις σε ο αδελφος σου, υπαγε και ελεγξον αυτον μεταξυ σου και αυτου μονου· εαν σου ακουση, εκερδησας τον αδελφον σου·

وَإِنْ لَمْ يَسْمَعْ، فَخُذْ مَعَكَ أَيْضًا وَاحِدًا أَوِ اثْنَيْنِ، لِكَيْ تَقُومَ كُلُّ كَلِمَةٍ عَلَى فَمِ شَاهِدَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةٍ.

וְאִם־לֹא יִשְׁמַע וְלָקַחַתָּ עִמְּךָ עוֹד אֶחָד אוֹ שְׁנָיִם כִּי עַל־פִּי שְׁנַיִם אוֹ שְׁלֹשָׁה עֵדִים יָקוּם כָּל־דָּבָר׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲁϥϣⲧⲉⲙⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛ̀ⲥⲱⲕ ϭⲓ ⲛ̀ⲕⲉⲟⲩⲁⲓ ⲓⲉ ⲕⲉⲃ̅ ⲛⲉⲙⲁⲕ ϩⲓⲛⲁ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲣⲱϥ ⲙ̀ⲙⲉⲑⲣⲉ ⲃ̅ ⲓⲉ ⲅ̅ ⲛ̀ⲧⲉ ⲥⲁϫⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧⲟⲩ

But if he should not hearken to thee, take another or two also with thee, that out of the mouth of two or three witnesses all words may be established.

εαν ομως δεν ακουση, παραλαβε μετα σου ετι ενα η δυο, δια να βεβαιωθη πας λογος επι στοματος δυο μαρτυρων η τριων.

وَإِنْ لَمْ يَسْمَعْ مِنْهُمْ فَقُلْ لِلْكَنِيسَةِ. وَإِنْ لَمْ يَسْمَعْ مِنَ الْكَنِيسَةِ فَلْيَكُنْ عِنْدَكَ كَالْوَثَنِيِّ وَالْعَشَّارِ.

וְאִם־לֹא יִשְׁמַע אֲלֵיהֶם וְהִגַּדְתָּ אֶל־הַקָּהָל וְאִם־לֹא יִשְׁמַע גַּם־אֶל־הַקָּהָל וְהָיָה לְךָ כְּגוֹי וּכְמוֹכֵס׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲁϥϣⲧⲉⲙⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛ̀ⲥⲱⲟⲩ ⲁϫⲟⲥ ⲛ̀ϯⲉⲕⲕⲗⲏⲥⲓⲁ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲁϥϣⲧⲉⲙⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛ̀ⲥⲁ ϯⲉⲕⲕⲗⲏⲥⲓⲁ ⲉϥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲕ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ⲟⲩⲉⲑⲛⲓⲕⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲧⲉⲗⲱⲛⲏⲥ

And if he should not hearken to them, tell it to the church: and if he should not hearken to the church, he shall be to thee as a Gentile and a publican.

Και εαν παρακουση αυτων, ειπε τουτο προς την εκκλησιαν· αλλ' εαν και της εκκλησιας παρακουση, ας ειναι εις σε ως ο εθνικος και ο τελωνης.

اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: كُلُّ مَا تَرْبِطُونَهُ عَلَى الأَرْضِ يَكُونُ مَرْبُوطًا فِي السَّمَاءِ، وَكُلُّ مَا تَحُلُّونَهُ عَلَى الأَرْضِ يَكُونُ مَحْلُولًا فِي السَّمَاءِ.

אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם כֹּל אֲשֶׁר־תַּאַסְרוּ עַל־הָאָרֶץ אָסוּר יִהְיֶה בַּשָׁמָיִם וְכֹל אֲשֶׁר־תַּתִּירוּ עַל־הָאָרֶץ מֻתָּר יִהְיֶה בַּשָׁמָיִם׃

Ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲛⲏ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲥⲟⲛϩⲟⲩ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲉⲩⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲉⲩⲥⲟⲛϩ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲏ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲃⲟⲗⲟⲩ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲉⲩⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲉⲩⲃⲏⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

Verily I say to you, that the things which ye will bind upon the earth shall be bound in the heavens: and the things which ye will loose upon the earth shall be loosed in the heavens.

Αληθως σας λεγω, Οσα εαν δεσητε επι της γης, θελουσιν εισθαι δεδεμενα εν τω ουρανω, και οσα εαν λυσητε επι της γης, θελουσιν εισθαι λελυμενα εν τω ουρανω.

وَأَقُولُ لَكُمْ أَيْضًا: إِنِ اتَّفَقَ اثْنَانِ مِنْكُمْ عَلَى الأَرْضِ فِي أَيِّ شَيْءٍ يَطْلُبَانِهِ فَإِنَّهُ يَكُونُ لَهُمَا مِنْ قِبَلِ أَبِي الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ،

וְעוֹד אֹמֵר אֲנִי לָכֶם שְׁנַיִם מִכֶּם כִּי־יִהְיוּ לֵב אֶחָד בָּאָרֶץ עַל־כָּל־דָּבָר אֲשֶׁר יִשְׁאָלוּ בּוֹא יָבוֹא לָהֶם מֵאֵת אָבִי שֶׁבַּשָׁמָיִם׃

Ⲡⲁⲗⲓⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁⲣⲉϣⲁⲛ ⲃ̅ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ϯⲙⲁϯ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲉⲑⲃⲉ ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲟⲩⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲉⲥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲛⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉⲛ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

Again I say to you, that if two among you should agree upon the earth concerning all things which they ask for, it shall be done for them of my Father who is in the heavens.

Παλιν σας λεγω οτι εαν δυο απο σας συμφωνησωσιν επι της γης περι παντος πραγματος, περι του οποιου ηθελον καμει αιτησιν, θελει γεινει εις αυτους παρα του Πατρος μου του εν ουρανοις.

لأَنَّهُ حَيْثُمَا اجْتَمَعَ اثْنَانِ أَوْ ثَلاَثَةٌ بِاسْمِي فَهُنَاكَ أَكُونُ فِي وَسْطِهِمْ».

כִּי בְכָל־מָקוֹם אֲשֶׁר יֵאָסְפוּ שְׁנַיִם אוֹ שְׁלֹשָׁה בִּשְׁמִי שָׁם אֲנִי בְּתוֹכָם׃

Ⲡⲓⲙⲁ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲉⲟⲩⲟⲛ ⲃ̅ ⲓⲉ ⲅ̅ ⲉⲣⲥⲩⲛⲁⲅⲉⲥⲑⲉ ⲙ̀ⲙⲟϥ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲣⲁⲛ ϯⲭⲏ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ϧⲉⲛ ⲧⲟⲩⲙⲏϯ

For the place in which two or three are gathered together in my name, I am there in their midst.'

Διοτι οπου ειναι δυο η τρεις συνηγμενοι εις το ονομα μου, εκει ειμαι εγω εν τω μεσω αυτων.

مَثَل العبد الذي لا يغفر

حِينَئِذٍ تَقَدَّمَ إِلَيْهِ بُطْرُسُ وَقَالَ: «يَا رَبُّ، كَمْ مَرَّةً يُخْطِئُ إِلَيَّ أَخِي وَأَنَا أَغْفِرُ لَهُ؟ هَلْ إِلَى سَبْعِ مَرَّاتٍ؟»

וַיִּגַּשׁ אֵלָיו פֶּטְרוֹס וַיֹּאמֶר לוֹ אֲדֹנִי כַּמַה פְּעָמִים יֶחֱטָא־לִי אָחִי וּמָחַלְתִּי לוֹ הַעַד שֶׁבַע פְּעָמִים׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ⲁⲣⲉϣⲁⲛ ⲡⲁⲥⲟⲛ ⲉⲣⲛⲟⲃⲓ ⲉⲣⲟⲓ ⲛ̀ⲧⲁⲭⲱ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϣⲁ ⲟⲩⲏⲣ ⲛ̀ⲥⲟⲡ ϣⲁ ⲍ̅ ⲛ̀ⲥⲟⲡ

Then Peter came to him, he said to him: My Lord, if my brother should sin against me, and I forgive him, until how many times? until seven times?'

Τοτε προσελθων προς αυτον ο Πετρος, ειπε· Κυριε, ποσακις αν αμαρτηση εις εμε ο αδελφος μου και θελω συγχωρησει αυτον; εως επτακις;

قَالَ لَهُ يَسُوعُ: «لاَ أَقُولُ لَكَ إِلَى سَبْعِ مَرَّاتٍ، بَلْ إِلَى سَبْعِينَ مَرَّةً سَبْعَ مَرَّاتٍ.

וַיֹּאמֶר אֵלָיו יֵשׁוּעַ לֹא־אֹמַר לְךָ עַד־שֶׁבַע פְּעָמִים כִּי עַד־שִׁבְעִים וָשֶׁבַע׃

Ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲉ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲁⲕ ⲁⲛ ϣⲁ ⲍ̅ ⲛ̀ⲥⲟⲡ ⲁⲗⲗⲁ ⲍ̅ ⲛ̀ⲟ̅ ⲛ̀ⲥⲟⲡ

Jesus said to him: say to thee not until seven times, but seven seventy times.

Λεγει προς αυτον ο Ιησους· Δεν σοι λεγω εως επτακις, αλλ' εως εβδομηκοντακις επτα.

لِذَلِكَ يُشْبِهُ مَلَكُوتُ السَّمَاوَاتِ إِنْسَانًا مَلِكًا أَرَادَ أَنْ يُحَاسِبَ عَبِيدَهُ.

עַל־כֵּן דּוֹמָה מַלְכוּת הַשָׁמַיִם לְמֶלֶךְ בָּשָׂר וָדָם שֶׁהָיָה יוֹרֵד לְחֶשְׁבּוֹן עִם־עֲבָדָיו׃

Ⲉⲑⲃⲉ ⲫⲁⲓ ⲥⲟⲛⲓ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲣⲟ ⲉ̀ⲁϥⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ϥⲓⲱⲡ ⲛⲉⲙ ⲛⲉϥⲉⲃⲓⲁⲓⲕ

Therefore the kingdom of the heavens is like a man, a king who wished to reckon with his servants.

Δια τουτο η βασιλεια των ουρανων ωμοιωθη με ανθρωπον βασιλεα, οστις ηθελησε να θεωρηση λογαριασμον μετα των δουλων αυτου.

فَلَمَّا ابْتَدَأَ فِي الْمُحَاسَبَةِ قُدِّمَ إِلَيْهِ وَاحِدٌ مَدْيُونٌ بِعَشْرَةِ آلاَفِ وَزْنَةٍ.

וְכַאֲשֶׁר הֵחֵל לְחַשֵׁב הוּבָא לְפָנָיו אִישׁ אֲשֶׁר הָיָה חַיָּב לוֹ עֲשֶׂרֶת אֲלָפִים כִּכְּרֵי כָסֶף׃

Ⲉⲧⲁϥⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲇⲉ ⲛ̀ϥⲓⲱⲡ ⲁⲩⲓⲛⲓ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲟⲩⲁⲓ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲛ̀ϫⲓⲛϭⲱⲣ ⲉ̀ⲣⲟϥ

And having begun to reckon, one was brought to him, who owed many talents.

Και οτε ηρχισε να θεωρη, εφερθη προς αυτον εις οφειλετης μυριων ταλαντων.

وَإِذْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَا يُوفِي أَمَرَ سَيِّدُهُ أَنْ يُبَاعَ هُوَ وَامْرَأَتُهُ وَأَوْلاَدُهُ وَكُلُّ مَا لَهُ، وَيُوفَي الدَّيْنُ.

וְלֹא הָיָה־לוֹ לְשָׁלֵּם וַיְצַו אֲדֹנָיו לִמְכֹּר אוֹתוֹ וְאֶת־אִשְׁתּוֹ וְאֶת־בָּנָיו וְאֶת־כָּל־אֲשֶׁר־לוֹ וִישַׁלֵּם׃

Ⲙ̀ⲙⲟⲛⲧⲉϥ ⲇⲉ ⲛ̀ⲧⲏⲓⲧⲟⲩ ⲁϥⲟⲩⲁϩⲥⲁϩⲛⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉϥ⳪̅ ⲉ̀ⲧⲏⲓϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲥϩⲓⲙⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲉϥϣⲏⲣⲓ ⲛⲉⲙ ⲛ̀ⲭⲁⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉ ⲛ̀ⲧⲁϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ⲧⲟⲃⲟⲩ

But he hath not (wherewith) to give them; and his lord commanded to sell him, and his wife, and his sons, and everything which he had, and to pay them.

Και επειδη δεν ειχε να αποδωση, προσεταξεν ο κυριος αυτου να πωληθη αυτος και η γυνη αυτου και τα τεκνα και παντα οσα ειχε, και να αποδοθη το οφειλομενον.

فَخَرَّ الْعَبْدُ وَسَجَدَ لَهُ قَائِلًا: يَا سَيِّدُ، تَمَهَّلْ عَلَيَّ فَأُوفِيَكَ الْجَمِيعَ.

וַיִּפֹּל הָעֶבֶד עַל־פָּנָיו וְיִּשְׁתַּחוּ לוֹ לֵאמֹר אֲדֹנִי הַאֲרֶךְ־לִי אַפֶּךָ וַאֲשַׁלֵּם לְךָ הַכֹּל׃

Ⲉⲧⲁϥϩⲓⲧϥ ⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲃⲱⲕ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛⲁϥⲟⲩⲱϣⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ⲱⲟⲩⲛϩⲏⲧ ⲛⲉⲙⲏⲓ ⲟⲩⲟϩ ϯⲛⲁⲧⲟⲃⲟⲩ ⲛⲁⲕ ⲧⲏⲣⲟⲩ

Having thrown himself down then, that servant was worshipping him, saying: "My lord, (have) patience with me, and I will pay them to thee all."

Πεσων λοιπον ο δουλος προσεκυνει αυτον, λεγων· Κυριε, μακροθυμησον εις εμε, και παντα θελω σοι αποδωσει.

فَتَحَنَّنَ سَيِّدُ ذَلِكَ الْعَبْدِ وَأَطْلَقَهُ، وَتَرَكَ لَهُ الدَّيْنَ.

וַיֶּהֱמוּ מְעֵי אֲדֹנֵי הָעֶבֶד הַהוּא וַיִּפְטְרֵהוּ וַיִּמְחֹל לוֹ אֶת חוֹבוֹ׃

Ⲉⲧⲁϥϣⲉⲛϩⲏⲧ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲡ⳪̅ ⲙ̀ⲡⲓⲃⲱⲕ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁϥⲭⲁϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉⲧⲉⲣⲟϥ ⲧⲏⲣϥ ⲁϥⲭⲁϥ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

And the lord of that servant having compassion released him, and forgave him all his debt.

Σπλαγχνισθεις δε ο κυριος του δουλου εκεινου, απελυσεν αυτον και το δανειον αφηκεν εις αυτον.

وَلَمَّا خَرَجَ ذَلِكَ الْعَبْدُ وَجَدَ وَاحِدًا مِنَ الْعَبِيدِ رُفَقَائِهِ، كَانَ مَدْيُونًا لَهُ بِمِئَةِ دِينَارٍ، فَأَمْسَكَهُ وَأَخَذَ بِعُنُقِهِ قَائِلًا: أَوْفِنِي مَا لِي عَلَيْكَ.

וַיֵּצֵא הָעֶבֶד הַהוּא מִלְּפָנָיו וַיִּמְצָא אֶחָד מֵחֲבֵרָיו וְהוּא חַיָּב־לוֹ מֵאָה דִינָרִים וַיַּחֲזֶק־בּוֹ וַיַּחְנְקֵהוּ לֵאמֹר שַׁלֵּם אֵת אֲשֶׁר אַתָּה חַיָּב לִי׃

Ⲉⲧⲁϥ̀ⲓ ⲇⲉ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲃⲱⲕ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁϥϫⲓⲙⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲁⲓ ⲛ̀ⲛⲉϥϣⲫⲏⲣ ⲛ̀ⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲛ ⲣ̅ ⲛ̀ⲥⲁⲑⲉⲣⲓ ⲛ̀ⲧⲁϥ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲁⲙⲟⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲁϥⲱϫϩ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲙⲁ ⲡⲉⲧⲉⲣⲟⲕ

But that servant having come forth, found one of his fellow-servants, who owed him a hundred staters: and having laid hold on him, he took him by the throat, saying: "Give (me) thy debt."

Αφου ομως εξηλθεν ο δουλος εκεινος, ευρεν ενα των συνδουλων αυτου, οστις εχρεωστει εις αυτον εκατον δηναρια, και πιασας αυτον επνιγε, λεγων· Αποδος μοι ο, τι χρεωστεις.

فَخَرَّ الْعَبْدُ رَفِيقُهُ عَلَى قَدَمَيْهِ وَطَلَبَ إِلَيْهِ قَائِلًا: تَمَهَّلْ عَلَيَّ فَأُوفِيَكَ الْجَمِيعَ.

וַיִּפֹּל חֲבֵרוֹ לִפְנֵי רַגְלָיו וַיְבַקֵּשׁ מִמֶּנּוּ לֵאמֹר הַאֲרֶךְ־לִי אַפֶּךָ וַאֲשַׁלְּמָה לְּךָ הַכֹּל׃

Ⲉⲧⲁϥϩⲓⲧϥ ⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉϥϣⲫⲏⲣ ⲙ̀ⲃⲱⲕ ⲛⲁϥϯϩⲟ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲱⲟⲩⲛϩⲏⲧ ⲛⲉⲙⲏⲓ ⲟⲩⲟϩ ϯⲛⲁⲧⲟⲃⲟⲩ ⲛⲁⲕ ⲧⲏⲣⲟⲩ

Having thrown him-elf down then, his fellow-servant was beseeching him, saying: "(Have) patience with me, and I will pay them to thee all."

Πεσων λοιπον ο συνδουλος αυτου εις τους ποδας αυτου, παρεκαλει αυτον λεγων· Μακροθυμησον εις εμε, και παντα θελω σοι αποδωσει.

فَلَمْ يُرِدْ بَلْ مَضَى وَأَلْقَاهُ فِي سِجْنٍ حَتَّى يُوفِيَ الدَّيْنَ.

וְהוּא מֵאֵן וַיֵּלֶךְ וַיַּנִּיחֵהוּ בַּמִּשְׁמָר עַד שֶׁיְּשַׁלֶּם־לוֹ אֶת־חוֹבוֹ׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲉϥⲟⲩⲱϣ ⲁⲗⲗⲁ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲁϥϩⲓⲧϥ ⲉ̀ⲡⲓϣⲧⲉⲕⲟ ϣⲁⲧⲉϥϯ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲣⲟϥ

And he wished not: but he went, he threw him to the prison, until he gave his debt.

Εκεινος ομως δεν ηθελεν, αλλ' απελθων εβαλεν αυτον εις φυλακην, εωσου αποδωση το οφειλομενον.

فَلَمَّا رَأَى الْعَبِيدُ رُفَقَاؤُهُ مَا كَانَ، حَزِنُوا جِدًّا. وَأَتَوْا وَقَصُّوا عَلَى سَيِّدِهِمْ كُلَّ مَا جَرَى.

וְהָעֲבָדִים חֲבֵרָיו רָאוּ אֶת־אֲשֶׁר נַעֲשָׂה וַיֵּעָצְבוּ מְאֹד וַיָּבֹאוּ וַיַּגִּידוּ לַאֲדֹנֵיהֶם אֶת־כָּל־אֲשֶׁר נַעֲשָׂה׃

Ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥϣⲫⲏⲣ ⲛ̀ⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ̀ⲉⲛⲏ ⲉⲧⲁⲩϣⲱⲡⲓ ⲁ ⲡⲟⲩϩⲏⲧ ⲙ̀ⲕⲁϩ ⲉⲙⲁϣⲱ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ⲁⲩⲧⲁⲙⲉ ⲡⲟⲩ⳪̅ ⲉ̀ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲁⲩϣⲱⲡⲓ

So his fellow-servants having seen the things which were done, their heart was greatly grieved, and having come, they told their lord all things which were done.

Ιδοντες δε οι συνδουλοι αυτου τα γενομενα, ελυπηθησαν σφοδρα και ελθοντες εφανερωσαν προς τον κυριον αυτων παντα τα γενομενα.

فَدَعَاهُ حِينَئِذٍ سَيِّدُهُ وَقَالَ لَهُ: أَيُّهَا الْعَبْدُ الشِّرِّيرُ، كُلُّ ذَلِكَ الدَّيْنِ تَرَكْتُهُ لَكَ لأَنَّكَ طَلَبْتَ إِلَيَّ.

וַיִּקְרָא אֵלָיו אֲדֹנָיו וַיֹּאמֶר לוֹ אַתָּה עֶבֶד בְּלִיַּעַל אֶת־כָּל־הַחוֹב הַהוּא מָחַלְתִּי לְךָ יַעַן אֲשֶׁר־בִּקַּשְׁתָּ מִמֶּנִּי׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁ ⲡⲉϥ⳪̅ ⲙⲟⲩϯ ⲉⲣⲟϥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲡⲓⲃⲱⲕ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲫⲏ ⲉⲧⲉⲣⲟⲕ ⲧⲏⲣϥ ⲁⲓⲭⲁϥ ⲛⲁⲕ ⲉⲃⲟⲗ ϫⲉ ⲁⲕϯϩⲟ ⲉⲣⲟⲓ

Then his lord called him, he said to him: "[The] wicked servant, I forgave thee all thy debt, because thou besoughtest me.

Τοτε προσκαλεσας αυτον ο κυριος αυτου, λεγει προς αυτον· Δουλε πονηρε, παν το χρεος εκεινο σοι αφηκα, επειδη με παρεκαλεσας·

أَفَمَا كَانَ يَنْبَغِي أَنَّكَ أَنْتَ أَيْضًا تَرْحَمُ الْعَبْدَ رَفِيقَكَ كَمَا رَحِمْتُكَ أَنَا؟

הֲלֹא הָיָה גַם־עָלֶיךָ לְרַחֵם עַל חֲבֵרֶךָ כַּאֲשֶׁר רִחַמְתִּי־אֲנִי עָלֶיךָ׃

Ⲛⲁⲥⲙⲡϣⲁ ⲛⲁⲕ ⲁⲛ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲛ̀ⲧⲉⲕⲛⲁⲓ ϧⲁ ⲡⲉⲕϣⲫⲏⲣ ⲙ̀ⲃⲱⲕ ⲙ̀ⲡⲓⲣⲏϯ ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲓ ⲛⲁⲕ ⲙ̀ⲙⲟϥ

Was it not right that thou shouldest have pity upon thy fellow-servant, as they had pity for thee?"

δεν επρεπε και συ να ελεησης τον συνδουλον σου, καθως και εγω σε ηλεησα;

وَغَضِبَ سَيِّدُهُ وَسَلَّمَهُ إِلَى الْمُعَذِّبِينَ حَتَّى يُوفِيَ كُلَّ مَا كَانَ لَهُ عَلَيْهِ.

וַיִּקְצֹף אֲדֹנָיו וַיִּתְּנֵהוּ בְּיַד הַנֹּגְשִׂים עַד כִּי־יְשַׁלֵּם אֶת־כָּל־חוֹבוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥϫⲱⲛⲧ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉϥ⳪̅ ⲁϥⲧⲏⲓϥ ⲉ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲉϥⲧϩⲉⲙⲕⲟ ϣⲁⲧⲉϥϯ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲣⲟϥ ⲧⲏⲣϥ

And having been angry, his lord gave him to the tormentors, until he should pay all his debt.

Και οργισθεις ο κυριος αυτου παρεδωκεν αυτον εις τους βασανιστας, εωσου αποδωση παν το οφειλομενον εις αυτον.

فَهَكَذَا أَبِي السَّمَاوِيُّ يَفْعَلُ بِكُمْ إِنْ لَمْ تَتْرُكُوا مِنْ قُلُوبِكُمْ كُلُّ وَاحِدٍ لأَخِيهِ زَلاَتِهِ».

כָּכָה יַעֲשֶׂה לָכֶם גַּם־אָבִי שֶׁבַּשָׁמָיִם אִם־לֹא תִמְחֲלוּ אִישׁ לְאָחִיו בְּכָל־לְבַבְכֶם עַל־חַטֹּאתָם׃

Ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲡⲉⲧⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛⲁⲁⲓϥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲁⲣⲉϣⲧⲉⲙ ⲡⲓⲟⲩⲁⲓ ⲡⲓⲟⲩⲁⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ⲭⲱ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲡⲉϥⲥⲟⲛ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥϩⲏⲧ ⲧⲏⲣϥ

Thus will my Father which is in the heavens do to you, unless each of you forgive his brother with his whole heart.'

Ουτω και ο Πατηρ μου ο επουρανιος θελει καμει εις εσας, εαν δεν συγχωρησητε εκ καρδιας σας εκαστος εις τον αδελφον αυτου τα πταισματα αυτων.

إصحاح 19

الزواج والطلاق

وَلَمَّا أَكْمَلَ يَسُوعُ هَذَا الْكَلاَمَ انْتَقَلَ مِنَ الْجَلِيلِ وَجَاءَ إِلَى تُخُومِ الْيَهُودِيَّةِ مِنْ عَبْرِ الأُرْدُنِّ.

וַיְהִי כְּכַלּוֹת יֵשׁוּעַ לְדַבֵּר אֵת הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה וַיִּסַּע מִן־הַגָּלִיל וַיָּבֹא אֶל־גְּבוּל יְהוּדָה בְּעֵבֶר הַיַּרְדֵּן׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥϣⲱⲡⲓ ⲉⲧⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲉⲕ ⲛⲁⲓⲥⲁϫⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁϥⲟⲩⲱⲧⲉⲃ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲛⲓϭⲓⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲓⲟⲩⲇⲉⲁ ϩⲓⲙⲏⲣ ⲙ̀ⲡⲓⲓⲟⲣⲇⲁⲛⲏⲥ

And it came to pass (that) Jesus having finished these sayings, went away from Galilee, he came to the boundaries of Judea beyond the Jordan;

Και οτε ετελειωσεν ο Ιησους τους λογους τουτους, ανεχωρησεν απο της Γαλιλαιας και ηλθεν εις τα ορια της Ιουδαιας περαν του Ιορδανου.

وَتَبِعَتْهُ جُمُوعٌ كَثِيرَةٌ فَشَفَاهُمْ هُنَاكَ.

וַיֵּלְכוּ אַחֲרָיו הֲמוֹן עַם־רָב וַיִּרְפָּאֵם שָׁם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲟⲩⲁϩⲟⲩ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲛⲓϣϯ ⲙ̀ⲙⲏϣ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲙ̀ⲙⲁⲩ

and great multitudes followed him; and he healed them there.

Και ηκολουθησαν αυτον οχλοι πολλοι, και εθεραπευσεν αυτους εκει.

وَجَاءَ إِلَيْهِ الْفَرِّيسِيُّونَ لِيُجَرِّبُوهُ قَائِلِينَ لَهُ: «هَلْ يَحِلُّ لِلرَّجُلِ أَنْ يُطَلِّقَ امْرَأَتَهُ لِكُلِّ سَبَبٍ؟»

וַיִּגְּשׁוּ אֵלָיו הַפְּרוּשִׁים לְנַסּוֹתוֹ וַיֹּאמְרוּ הֲיוּכַל אִישׁ לְשַׁלַּח אֶת־אִשְׁתּוֹ עַל־כָּל־דָּבָר׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲉⲩⲉⲣⲡⲓⲣⲁⲍⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲛ ⲥϣⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ϩⲓ ⲧⲉϥⲥϩⲓⲙⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲃⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ

And Pharisees came to him, tempting him, saying: 'Is it lawful for the man to put away his wife for every sin?'

Και ηλθον προς αυτον οι Φαρισαιοι, πειραζοντες αυτον και λεγοντες προς αυτον· Συγχωρειται εις τον ανθρωπον να χωρισθη την γυναικα αυτου δια πασαν αιτιαν;

فَأَجَابَ وَقَالَ لَهُمْ: «أَمَا قَرَأْتُمْ أَنَّ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْبَدْءِ خَلَقَهُمَا ذَكَرًا وَأُنْثَى؟

וַיַּעַן וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם הֲלֹא קְרָאתֶם כִּי מֵרֹאשׁ הַיֹּצֵר זָכָר וּנְקֵבָה בָּרָא אֹתָם׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲱϣ ⲓⲥϫⲉⲛ ϩⲏ ⲟⲩϩⲱⲟⲩⲧ ⲛⲉⲙ ⲥϩⲓⲙⲓ ⲡⲉⲧⲁϥⲥⲟⲛⲧⲟⲩ

And he said: Did ye not read, from (the) beginning male and female he created them.'

Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους· Δεν ανεγνωσατε οτι ο πλασας απ' αρχης αρσεν και θηλυ επλασεν αυτους

وَقَالَ: مِنْ أَجْلِ هَذَا يَتْرُكُ الرَّجُلُ أَبَاهُ وَأُمَّهُ وَيَلْتَصِقُ بِامْرَأَتِهِ، وَيَكُونُ الاثْنَانِ جَسَدًا وَاحِدًا.

וְאֹמֵר עַל־כֵּן יַעֲזָב־אִישׁ אֶת־אָבִיו וְאֶת־אִמּוֹ וְדָבַק בְּאִשְׁתּוֹ וְהָיוּ שְׁנֵיהֶם לְבָשָׂר אֶחָד׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ⲉⲣⲉ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲭⲁ ⲡⲉϥⲓⲱⲧ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲙⲁⲩ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲉ̀ⲧⲟⲙϥ ⲉ̀ⲧⲉϥⲥϩⲓⲙⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲡⲃ̅ ⲉⲩⲥⲁⲣⲝ ⲛ̀ⲟⲩⲱⲧ

And he said: Therefore shall a man leave his father and his mother and shall join himself to his wife: and they two shall become one flesh.

και ειπεν, Ενεκεν τουτου θελει αφησει ανθρωπος τον πατερα και την μητερα και θελει προσκολληθη εις την γυναικα αυτου, και θελουσιν εισθαι οι δυο εις σαρκα μιαν;

إِذًا لَيْسَا بَعْدُ اثْنَيْنِ بَلْ جَسَدٌ وَاحِدٌ. فَالَّذِي جَمَعَهُ اللهُ لَا يُفَرِّقُهُ إِنْسَانٌ».

אִם־כֵּן אֵינָם עוֹד שְׁנַיִם כִּי אִם־בָּשָׂר אֶחָד לָכֵן אֵת אֲשֶׁר חִבֵּר הָאֱלֹהִים אַל־יַפְרֵד הָאָדָם׃

Ϩⲱⲥⲧⲉ ⲃ̅ ⲁⲛ ϫⲉ ⲛⲉ ⲁⲗⲗⲁ ⲟⲩⲥⲁⲣⲝ ⲛ̀ⲟⲩⲱⲧ ⲧⲉ ⲫⲏ ⲟⲩⲛ ⲉⲧⲁ ⲫϯ ⲧⲟⲙϥ ⲙ̀ⲡⲉⲛⲑⲣⲉ ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲫⲟⲣϫϥ

So that they are no longer two, but it is one flesh. That then which God joined, let not (the) man separate.'

Ωστε δεν ειναι πλεον δυο, αλλα μια σαρξ. Εκεινο λοιπον το οποιον ο Θεος συνεζευξεν, ανθρωπος ας μη χωριζη.

قَالُوا لَهُ: «فَلِمَاذَا أَوْصَى مُوسَى أَنْ يُعْطَى كِتَابُ طَلاَقٍ فَتُطَلَّقُ؟»

וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו וְלָמָּה זֶּה צִוָּה משֶׁה לָתֶת־לָהּ סֵפֶר כְּרִיתֻת וּלְשַׁלְּחָהּ׃

Ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲟⲩⲛ ⲁ ⲙⲱⲩⲥⲏⲥ ϩⲟⲛϩⲉⲛ ⲉ̀ϯⲥϧⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲉⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ϩⲓⲧⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

They said to him: Wherefore then did Moses order to give (a) writing of divorcement, and to put them away?'

Λεγουσι προς αυτον· Δια τι λοιπον ο Μωυσης προσεταξε να δωση εγγραφον διαζυγιου και να χωρισθη αυτην;

قَالَ لَهُمْ: «إِنَّ مُوسَى مِنْ أَجْلِ قَسَاوَةِ قُلُوبِكُمْ أَذِنَ لَكُمْ أَنْ تُطَلِّقُوا نِسَاءَكُمْ. وَلكِنْ مِنَ الْبَدْءِ لَمْ يَكُنْ هَكَذَا.

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם מִפְּנֵי קְשִׁי לְבַבְכֶם הִנִּיחַ לָכֶם משֶׁה לְשַׁלַּח אֶת־נְשֵׁיכֶם וּמֵרֹאשׁ לֹא הָיָה הַדָּבָר כֵּן׃

Ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲙⲉⲧⲛⲁϣⲧϩⲏⲧ ⲁ ⲙⲱⲩⲥⲏⲥ ⲟⲩⲁϩⲥⲁϩⲛⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ϩⲓ ⲛⲉⲧⲉⲛϩⲓⲟⲙⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲓⲥϫⲉⲛ ϩⲏ ⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲥϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ

He said to them: Because of your hardness of heart did Moses command you to put away your wives: but from (the) beginning it was not thus.

Λεγει προς αυτους· Διοτι ο Μωυσης δια την σκληροκαρδιαν σας συνεχωρησεν εις εσας να χωριζησθε τας γυναικας σας· απ' αρχης ομως δεν εγεινεν ουτω.

وَأَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ مَنْ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ إِلاَّ بِسَبَبِ الزِّنَا وَتَزَوَّجَ بِأُخْرَى يَزْنِي، وَالَّذِي يَتَزَوَّجُ بِمُطَلَّقَةٍ يَزْنِي».

וַאֲנִי אֹמֵר לָכֶם הַמְשַׁלֵּחַ אֶת־אִשְׁתּוֹ שֶׁלּא עַל־דְּבַר זְנוּת וְנֹשֵׂא אַחֶרֶת נֹאֵף הוּא וְהַנֹּשֵׂא אֶת־הַגְּרוּשָׁה נֹאֵף הוּא׃

Ϯϫⲱ ⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϩⲓ ⲧⲉϥⲥϩⲓⲙⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲟⲩⲉϣⲉ ⲛ̀ⲥⲁϫⲓ ⲙ̀ⲡⲟⲣⲛⲓⲁ ⲁϥⲑⲣⲟ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲉ̀ϫⲫⲉ ⲛⲱⲓⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϭⲓ ⲛ̀ⲑⲏ ⲉⲧϩⲱⲟⲩⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϥⲟⲓ ⲛ̀ⲛⲱⲓⲕ

And I say to you, that he who will put away his wife, without word of fornication, causeth her to commit adultery; and he who will marry her who is put away committeth adultery.'

Σας λεγω δε οτι οστις χωρισθη την γυναικα αυτου εκτος δια πορνειαν και νυμφευθη αλλην, γινεται μοιχος· και οστις νυμφευθη γυναικα κεχωρισμενην, γινεται μοιχος.

قَالَ لَهُ تَلاَمِيذُهُ: «إِنْ كَانَ هَكَذَا أَمْرُ الرَّجُلِ مَعَ الْمَرْأَةِ، فَلَا يُوافِقُ أَنْ يَتَزَوَّجَ!»

וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו הַתַּלְמִידִים אִם־זֶה מִשְׁפַּט הָאִישׁ אֶת־אִשְׁתּוֹ לֹא טוֹב לָקַחַת אִשָׁה׃

Ⲡⲉϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲓⲥϫⲉ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲡⲉ ⲧⲉⲧⲓⲁ ⲙ̀ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲛⲉⲙ ϯⲥϩⲓⲙⲓ ⲥⲉⲣⲛⲟϥⲣⲓ ⲁⲛ ⲉ̀ϭⲓ

His disciples said to him: If thus is (the) case of the man with the wife, it is profitable not to marry.'

Λεγουσι προς αυτον οι μαθηται αυτου· Εαν ουτως εχη η υποχρεωσις του ανδρος προς την γυναικα, δεν συμφερει να νυμφευθη.

فَقَالَ لَهُمْ: «لَيْسَ الْجَمِيعُ يَقْبَلُونَ هَذَا الْكَلاَمَ بَلِ الَّذِينَ أُعْطِيَ لَهُمْ،

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם לֹא יוּכַל כָּל־אָדָם קַבֵּל אֶת־הַדָּבָר הַזֶּה כִּי־אִם אֵלֶּה אֲשֶׁר־נִתַּן לָהֶם׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ϣⲱⲡ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲥⲁϫⲓ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲉ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲉⲥⲧⲟⲓ ⲛⲱⲟⲩ

But he said to them It is not every one (who) receiveth this word, but only they to whom it is given.

Ο δε ειπε προς αυτους· Δεν δυνανται παντες να δεχθωσι τον λογον τουτον, αλλ' εις οσους ειναι δεδομενον.

لأَنَّهُ يُوجَدُ خِصْيَانٌ وُلِدُوا هَكَذَا مِنْ بُطُونِ أُمَّهَاتِهِمْ، وَيُوجَدُ خِصْيَانٌ خَصَاهُمُ النَّاسُ، وَيُوجَدُ خِصْيَانٌ خَصَوْا أَنْفُسَهُمْ لأَجْلِ مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ. مَنِ اسْتَطَاعَ أَنْ يَقْبَلَ فَلْيَقْبَلْ».

יֵשׁ סָרִיסִים אֲשֶׁר נוֹלְדוּ כֵן מִבֶּטֶן אִמָּם וְיֵשׁ סָרִיסִים הַמְסֹרָסִים עַל־יְדֵי אָדָם וְיֵשׁ סָרִיסִים אֲשֶׁר סֵרְסוּ עַצְמָם לְמַעַן מַלְכוּת הַשָׁמָיִם מִי שֶׁיּוּכַל לְקַבֵּל יְקַבֵּל׃

Ⲟⲩⲟⲛ ϩⲁⲛⲥⲓⲟⲩⲣ ⲅⲁⲣ ⲉ̀ⲁⲩⲙⲁⲥⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲑⲛⲉϫⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲧⲟⲩⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟⲛ ϩⲁⲛⲕⲉⲥⲓⲟⲩⲣ ⲉ̀ⲁⲩⲁⲓⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲥⲓⲟⲩⲣ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲟⲛ ϩⲁⲛⲕⲉⲥⲓⲟⲩⲣ ⲉ̀ⲁⲩⲁⲓⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲥⲓⲟⲩⲣ ⲙ̀ⲙⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲉⲑⲃⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲙⲁⲣⲉϥϣⲱⲡ

For there are eunuchs, who were born from their mother's womb: there are other eunuchs, whom [the] men made eunuchs: and there are other eunuchs, who made themselves eunuchs because of the kingdom of the heavens. He for whom it is possible to receive (it) to him, let him receive (it).'

Διοτι ειναι ευνουχοι, οιτινες εκ κοιλιας μητρος εγεννηθησαν ουτω, και ειναι ευνουχοι, οιτινες ευνουχισθησαν υπο των ανθρωπων, και ειναι ευνουχοι, οιτινες ευνουχισαν εαυτους δια την βασιλειαν των ουρανων. Οστις δυναται να δεχθη τουτο, ας δεχθη.

يسوع يبارك الأطفال

حِينَئِذٍ قُدِّمَ إِلَيْهِ أَوْلاَدٌ لِكَيْ يَضَعَ يَدَيْهِ عَلَيْهِمْ وَيُصَلِّيَ، فَانْتَهَرَهُمُ التَّلاَمِيذُ.

אָז יָבִיאוּ אֵלָיו יְלָדִים לְמַעַן יָשִׂים עֲלֵיהֶם אֶת־יָדָיו וְיִתְפַּלָּל וַיִּגְעֲרוּ־בָם הַתַּלְמִידִים׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩⲓⲛⲓ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϩⲁⲛⲁⲗⲱⲟⲩⲓ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥⲭⲁ ϫⲓϫ ⲉ̀ϫⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥⲧⲱⲃϩ ⲉ̀ϫⲱⲟⲩ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲇⲉ ⲁⲩⲉⲣⲉⲡⲓⲧⲓⲙⲁⲛ ⲛⲱⲟⲩ

Then they brought to him children, that he should lay hand upon them, and pray over (lit. upon) them: and the disciples rebuked them.

Τοτε εφερθησαν προς αυτον παιδια, δια να επιθεση τας χειρας επ' αυτα και να ευχηθη· οι δε μαθηται επεπληξαν αυτα.

أَمَّا يَسُوعُ فَقَالَ: «دَعُوا الأَوْلاَدَ يَأْتُونَ إِلَيَّ وَلَا تَمْنَعُوهُمْ لأَنَّ لِمِثْلِ هَؤُلاَءِ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ».

וְיֵשׁוּעַ אָמַר הַנִּיחוּ לַיְלָדִים וְאַל־תִּמְנָעוּם מִבּוֹא אֵלָי כִּי לְאֵלֶּה מַלְכוּת הַשָׁמָיִם׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲭⲁ ⲛⲓⲁⲗⲱⲟⲩⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲧⲁϩⲛⲟ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲓ̀ ϩⲁⲣⲟⲓ ⲛⲓⲟⲩⲟⲛ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲑⲱⲟⲩ ⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

But Jesus said to them: Permit the children, forbid them not to come to me: for of such is the kingdom of the heavens.'

Πλην ο Ιησους ειπεν· Αφησατε τα παιδια και μη εμποδιζετε αυτα να ελθωσι προς εμε· διοτι των τοιουτων ειναι η βασιλεια των ουρανων.

فَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَيْهِمْ، وَمَضَى مِنْ هُنَاكَ.

וַיָּשֶׂם אֶת־יָדָיו עֲלֵיהֶם וַיַּעֲבֹר מִשָׁם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲭⲁ ϫⲓϫ ⲉ̀ϫⲱⲟⲩ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲁⲩ

And having laid hand upon them, he went from there.

Και αφου επεθηκεν επ' αυτα τας χειρας, ανεχωρησεν εκειθεν.

الشاب الغني

وَإِذَا وَاحِدٌ تَقَدَّمَ وَقَالَ لَهُ: «أَيُّهَا الْمُعَلِّمُ الصَّالِحُ، أَيَّ صَلاَحٍ أَعْمَلُ لِتَكُونَ لِيَ الْحَيَاةُ الأَبَدِيَّةُ؟»

וְהִנֵּה־אִישׁ נִגָּשׁ אֵלָיו וַיֹּאמַר רַבִּי הַטּוֹב מַה הַטּוֹב אֲשֶׁר אֶעֱשֶׂה וְאֶקְנֶה חַיֵּי עוֹלָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ⲟⲩⲁⲓ ⲁϥⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲫⲣⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲟⲩ ⲛ̀ⲁⲅⲁⲑⲟⲛ ⲉ̀ϯⲛⲁⲁⲓϥ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲁⲉⲣⲕⲗⲏⲣⲟⲛⲟⲙⲓⲛ ⲛ̀ⲟⲩⲱⲛϧ ⲛ̀ⲉⲛⲉϩ

And lo, one came to him, he said to him: (The) teacher, what good (thing) wilt I do, that I may inherit eternal life?

Και ιδου, προσελθων τις ειπε προς αυτον· Διδασκαλε αγαθε, τι καλον να πραξω δια να εχω ζωην αιωνιον;

فَقَالَ لَهُ: «لِمَاذَا تَدْعُونِي صَالِحًا؟ لَيْسَ أَحَدٌ صَالِحًا إِلاَّ وَاحِدٌ وَهُوَ اللهُ. وَلكِنْ إِنْ أَرَدْتَ أَنْ تَدْخُلَ الْحَيَاةَ فَاحْفَظِ الْوَصَايَا».

וַיֹּאמֶר אֵלָיו מָה־זֶּה תִּשְׁאָלֵנִי עַל־הַטּוֹב אֵין־טוֹב כִּי אִם־אֶחָד וְהוּא הָאֱלֹהִים וְאִם־חֶפְצְךָ לָבוֹא לַחַיִּים שְׁמֹר אֶת־הַמִּצְוֹת׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲕϣⲓⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲓⲁⲅⲁⲑⲟⲛ ⲟⲩⲁⲓ ⲡⲉ ⲡⲓⲁⲅⲁⲑⲟⲥ ⲫϯ ⲓⲥϫⲉ ⲇⲉ ⲭⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲱⲛϧ ⲁⲣⲉϩ ⲉ̀ⲛⲓⲉⲛⲧⲟⲗⲏ

And he said to him: ':Wherefore askest thou me concerning the good? one is the good, God: but if thou wishest to come into the life, keep the commandments.'

Ο δε ειπε προς αυτον· Τι με λεγεις αγαθον; ουδεις αγαθος ειμη εις, ο Θεος. Αλλ' εαν θελης να εισελθης εις την ζωην, φυλαξον τας εντολας.

قَالَ لَهُ: «أَيَّةَ الْوَصَايَا؟» فَقَالَ يَسُوعُ: «لاَ تَقْتُلْ. لَا تَزْنِ. لَا تَسْرِقْ. لَا تَشْهَدْ بِالزُّورِ.

וַיֹּאמֶר אֵלָיו מָה הֵנָּה וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אֵלֶּה הֵן לֹא תִרְצָח לֹא תִנְאָף לֹא תִגְנֹב לֹא תַעֲנֶה עֵד שָׁקֶר׃

Ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲁϣ ⲛⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲉⲕϧⲱⲧⲉⲃ ⲛ̀ⲛⲉⲕⲉⲣⲛⲱⲓⲕ ⲛ̀ⲛⲉⲕϭⲓⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲛⲉⲕⲉⲣⲙⲉⲑⲣⲉ ⲛ̀ⲛⲟⲩϫ

He said to him: What are (they)?'And Jesus said to him: Thou shalt not kill. Thou shalt not commit adultery. Thou shalt not steal. Thou shalt not bear false witness.

Λεγει προς αυτον· Ποιας; Και ο Ιησους ειπε· Το μη φονευσης, μη μοιχευσης, μη κλεψης, μη ψευδομαρτυρησης,

أَكْرِمْ أَبَاكَ وَأُمَّكَ، وَأَحِبَّ قَرِيبَكَ كَنَفْسِكَ».

כַּבֵּד אֶת־אָבִיךָ וְאֶת־אִימֶּךָ וְאָהַבְתָּ לְרֵעֲךָ כָּמוֹךָ׃

Ⲙⲁⲧⲁⲓⲉ ⲡⲉⲕⲓⲱⲧ ⲛⲉⲙ ⲧⲉⲕⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲕⲉ̀ⲙⲉⲛⲣⲉ ⲡⲉⲕϣⲫⲏⲣ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲣⲏϯ

Honour thy father and thy mother: and thou shalt love thy neighbour as thyself.'

τιμα τον πατερα σου και την μητερα, και θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον.

قَالَ لَهُ الشَّابُّ: «هَذِهِ كُلُّهَا حَفِظْتُهَا مُنْذُ حَدَاثَتِي. فَمَاذَا يُعْوِزُنِي بَعْدُ؟»

וַיֹּאמֶר אֵלָיו הַבָּחוּר אֶת־כָּל־אֵלֶּה שָׁמַרְתִּי מִנְּעוּרָי וּמֶה חָסַרְתִּי עוֹד׃

Ⲡⲉϫⲉ ⲡⲓϧⲉⲗϣⲓⲣⲓ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲛⲁⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲁⲓⲁⲣⲉϩ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲧⲁⲙⲉⲧⲁⲗⲟⲩ ⲟⲩ ⲟⲛ ⲡⲉϯϣⲁⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ

The young man said to him: All these I kept from my youth, what further lack I?

Λεγει προς αυτον ο νεανισκος· Παντα ταυτα εφυλαξα εκ νεοτητος μου· τι μοι λειπει ετι;

قَالَ لَهُ يَسُوعُ: «إِنْ أَرَدْتَ أَنْ تَكُونَ كَامِلًا فَاذْهَبْ وَبِعْ أَمْلاَكَكَ وَأَعْطِ الْفُقَرَاءَ، فَيَكُونَ لَكَ كَنْزٌ فِي السَّمَاءِ، وَتَعَالَ اتْبَعْنِي».

וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אֵלָיו אִם־חֶפְצְךָ לִהְיוֹת שָׁלֵם לֵךְ מְכֹר אֶת־רְכֻשְׁךָ וְנָתַתָּ לָעֲנִיִּים וְהָיָה לְךָ אוֹצָר בַּשָׁמָיִם וְשׁוּב הֲלֹם וְהָלַכְתָּ אַחֲרָי׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲉ ⲓⲥϫⲉ ⲭⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ⲉⲣⲟⲩⲧⲉⲗⲓⲟⲥ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲙⲁ ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲛ̀ⲧⲁⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙⲏⲓⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓϩⲏⲕⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲕϫⲫⲟ ⲛⲁⲕ ⲛ̀ⲟⲩⲁϩⲟ ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲫⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲙⲟⲩ ⲟⲩⲁϩⲕ ⲛ̀ⲥⲱⲓ

Jesus answered him: If thou wishest to be perfect, go, sell that which thou hast, give them to the poor, and thou shalt get for thee a treasure in (the) heaven: and come, follow me.'

Ειπε προς αυτον ο Ιησους· Εαν θελης να ησαι τελειος, υπαγε, πωλησον τα υπαρχοντα σου και δος εις πτωχους, και θελεις εχει θησαυρον εν ουρανω, και ελθε, ακολουθει μοι.

فَلَمَّا سَمِعَ الشَّابُّ الْكَلِمَةَ مَضَى حَزِينًا، لأَنَّهُ كَانَ ذَا أَمْوَالٍ كَثِيرَةٍ.

וַיְהִי כִּשְׁמֹעַ הַבָּחוּר אֶת־הַדָּבָר הַזֶּה וַיִּתְעַצֵּב וַיֵּלַךְ כִּי נְכָסִים רַבִּים הָיוּ לוֹ׃

Ⲉⲧⲁϥⲥⲱⲧⲉⲙ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓϧⲉⲗϣⲓⲣⲓ ⲉ̀ⲡⲓⲥⲁϫⲓ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉⲣⲉ ⲡⲉϥϩⲏⲧ ⲙⲟⲕϩ ⲛⲉ ⲟⲩⲟⲛⲧⲉϥ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϩⲩⲡⲁⲣⲭⲟⲛⲧⲁ ⲙ̀ⲙⲁⲩ

But the young man having heard the word went (away with) his heart grieving: for he had many possessions.

Ακουσας δε ο νεανισκος τον λογον, ανεχωρησε λυπουμενος· διοτι ειχε κτηματα πολλα.

فَقَالَ يَسُوعُ لِتَلاَمِيذِهِ: «الْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّهُ يَعْسُرُ أَنْ يَدْخُلَ غَنِيٌّ إِلَى مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ!

וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אֶל־תַּלְמִידָיו אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם קָשֶׁה לֶעָשִׁיר לָבוֹא אֶל־מַלְכוּת הַשָׁמָיִם׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛ̀ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϫⲉ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲥⲙⲟⲕϩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲟⲩⲣⲁⲙⲁⲟ ⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

And Jesus said to his disciples: Verily I say to you, that it is difficult that a rich man come into the kingdom of the heavens.

Και ο Ιησους ειπε προς τους μαθητας αυτου· Αληθως σας λεγω οτι δυσκολως θελει εισελθει πλουσιος εις την βασιλειαν των ουρανων.

وَأَقُولُ لَكُمْ أَيْضًا: إِنَّ مُرُورَ جَمَلٍ مِنْ ثَقْبِ إِبْرَةٍ أَيْسَرُ مِنْ أَنْ يَدْخُلَ غَنِيٌّ إِلَى مَلَكُوتِ اللهِ!»

וְעוֹד אֲנִי אֹמֵר לָכֶם נָקֵל לַגָּמָל לַעֲבֹר בְּנֶקֶב הַמַּחַט מִבֹּא עָשִׁיר אֶל־מַלְכוּת הָאֱלֹהִים׃

Ⲡⲁⲗⲓⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲥⲙⲟⲧⲉⲛ ⲛ̀ⲧⲉ ⲟⲩϭⲁⲙⲟⲩⲗ ⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ϧⲉⲛ ⲑⲟⲩⲁⲑⲛⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲁⲛ̀ⲑⲱⲣⲡ ⲓⲉ ⲟⲩⲣⲁⲙⲁⲟ ⲛ̀ⲧⲉϥ̀ⲓ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ

Again I say to you, that it is easier that a camel enter in (the) eye of a needle, than that a rich man enter into the kingdom of God.'

Και παλιν σας λεγω, Ευκολωτερον ειναι να περαση καμηλος δια τρυπηματος βελονης παρα πλουσιος να εισελθη εις την βασιλειαν του Θεου.

فَلَمَّا سَمِعَ تَلاَمِيذُهُ بُهِتُوا جِدًّا قَائِلِينَ: «إِذًا مَنْ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَخْلُصَ؟»

וְהַתַּלְמִידִים כְּשָׁמְעָם זֹאת הִשְׁתּוֹמֲמוּ מְאֹד וַיֹּאמְרוּ מִי אֵפוֹא יוּכַל לְהִוָּשֵׁעַ׃

Ⲉⲧⲁⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁⲩⲉⲣϣⲫⲏⲣⲓ ⲉ̀ⲙⲁϣⲱ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛⲓⲙ ϩⲁⲣⲁ ⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉ̀ⲛⲟϩⲉⲙ

And the disciples having heard, wondered greatly, saying: For whom then is it possible to be saved?'

Ακουσαντες δε οι μαθηται αυτου εξεπληττοντο σφοδρα, λεγοντες· Τις λοιπον δυναται να σωθη;

فَنَظَرَ إِلَيْهِمْ يَسُوعُ وَقَالَ لَهُمْ: «هَذَا عِنْدَ النَّاسِ غَيْرُ مُسْتَطَاعٍ، وَلكِنْ عِنْدَ اللهِ كُلُّ شَيْءٍ مُسْتَطَاعٌ».

וַיַּבֶּט־בָּם יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר לָהֶם מִבְּנֵי אָדָם יִפָּלֵא הַדָּבָר וּמֵהָאֱלֹהִים לֹא יִפָּלֵא כָל־דָּבָר׃

Ⲉⲧⲁϥϫⲟⲩϣⲧ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲛ̀ⲧⲉⲛ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲟⲩⲙⲉⲧⲁⲧϫⲟⲙ ⲡⲉ ⲫⲁⲓ ⲛ̀ⲧⲉⲛ ⲫϯ ⲇⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉ̀ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ

And Jesus having looked (upon them), said to them: 'For men impossible is this; but for God everything is possible.'

Εμβλεψας δε ο Ιησους, ειπε προς αυτους· Παρα ανθρωποις τουτο αδυνατον ειναι, παρα τω Θεω ομως τα παντα ειναι δυνατα.

فَأَجَابَ بُطْرُسُ حِينَئِذٍ وَقَالَ لَهُ: «هَا نَحْنُ قَدْ تَرَكْنَا كُلَّ شَيْءٍ وَتَبِعْنَاكَ. فَمَاذَا يَكُونُ لَنَا؟»

וַיַּעַן פֶּטְרוֹס וַיֹּאמֶר אֵלָיו הֵן אֲנַחְנוּ עָזַבְנוּ אֶת־הַכֹּל וַנֵּלֶךְ אַחֲרֶיךָ וּמַה־יִּהְיֶה חֶלְקֵנוּ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲛ ⲁⲛⲭⲁ ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲛ̀ⲥⲱⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲛⲟⲩⲁϩⲧⲉⲛ ⲛ̀ⲥⲱⲕ ⲟⲩ ϩⲁⲣⲁ ⲡⲉⲑⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲙⲟⲛ

Then Peter answered, he said to him: we left everything and we followed thee: what then will be to us?'

Τοτε αποκριθεις ο Πετρος, ειπε προς αυτον· Ιδου, ημεις αφηκαμεν παντα και σοι ηκολουθησαμεν· τι λοιπον θελει εισθαι εις ημας;

فَقَالَ لَهُمْ يَسُوعُ: «الْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّكُمْ أَنْتُمُ الَّذِينَ تَبِعْتُمُونِي، فِي التَّجْدِيدِ، مَتَى جَلَسَ ابْنُ الإِنْسَانِ عَلَى كُرْسِيِّ مَجْدِهِ، تَجْلِسُونَ أَنْتُمْ أَيْضًا عَلَى اثْنَيْ عَشَرَ كُرْسِيًّا تَدِينُونَ أَسْبَاطَ إِسْرَائِيلَ الاثْنَيْ عَشَرَ.

וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אֲלֵיהֶם אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם אַתֶּם הַהֹלְכִים אַחֲרָי בְּהִתְחַדֵּשׁ הַבְּרִיאָה כַּאֲשֶׁר יֵשֵׁב בֶּן־הָאָדָם עַל־כִּסֵּא כְבוֹדוֹ גַּם־אַתֶּם תֵּשְׁבוּ עַל־שְׁנֵים עָשָׂר כִּסְאוֹת לִשְׁפֹּט אֶת־שְׁנֵים עָשָׂר שִׁבְטֵי יִשְׂרָאֵל׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ϧⲁ ⲛⲏ ⲉⲧⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲟⲩⲁϩⲉⲙ ⲥⲱⲛⲧ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁⲣⲉϣⲁⲛ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ϩⲉⲙⲥⲓ ϩⲓ ⲡⲑⲣⲟⲛⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲉϥⲱⲟⲩ ⲉⲩⲉ̀ⲧϩⲉⲙⲥⲉ ⲑⲏⲛⲟⲩ ϩⲱⲧⲉⲛ ϩⲓ ⲓ̅ⲃ̅ ⲛ̀ⲑⲣⲟⲛⲟⲥ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϯϩⲁⲡ ⲉ̀ϯⲓ̅ⲃ̅ ⲛ̀ⲫⲩⲗⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲥ̅ⲗ̅

And Jesus said to them: Verily I say to you, that ye of those who walked after me, in the re-creation if (the) Son of (the) man should sit on (the) throne of his glory, they shall seat you also on twelve thrones, judging the twelve tribes of Israel.

Ο δε Ιησους ειπε προς αυτους· Αληθως σας λεγω οτι σεις οι ακολουθησαντες μοι, εν τη παλιγγενεσια, οταν καθηση ο Υιος του ανθρωπου επι του θρονου της δοξης αυτου, θελετε καθησει και σεις επι δωδεκα θρονους κρινοντες τας δωδεκα φυλας του Ισραηλ.

وَكُلُّ مَنْ تَرَكَ بُيُوتًا أَوْ إِخْوَةً أَوْ أَخَوَاتٍ أَوْ أَبًا أَوْ أُمًّا أَوِ امْرَأَةً أَوْ أَوْلاَدًا أَوْ حُقُولًا مِنْ أَجْلِ اسْمِي، يَأْخُذُ مِئَةَ ضِعْفٍ وَيَرِثُ الْحَيَاةَ الأَبَدِيَّةَ.

וְכָל־אִישׁ אֲשֶׁר עָזַב בָּתִּים וְאַחִים וַאֲחָיוֹת וְאָב וָאֵם וְאֵשֶׁת וּבָנִים וְשָׂדוֹת לְמַעַן שְׁמִי הוּא יִקַּח מֵאָה שְׁעָרִים וְחַיֵּי עוֹלָם יִירָשׁ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲁϥⲭⲁ ⲥⲟⲛ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲓⲉ ⲥⲱⲛⲓ ⲓⲉ ⲓⲱⲧ ⲓⲉ ⲙⲁⲩ ⲓⲉ ⲥϩⲓⲙⲓ ⲓⲉ ϣⲏⲣⲓ ⲓⲉ ⲓⲟϩⲓ ⲓⲉ ⲏⲓ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲁⲣⲁⲛ ⲉϥⲉ̀ϭⲓⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲣ̅ ⲛ̀ⲕⲱⲃ ⲛ̀ⲥⲟⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲱⲛϧ ⲛ̀ⲉⲛⲉϩ ⲉϥⲉ̀ⲉⲣⲕⲗⲏⲣⲟⲛⲟⲙⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ

And every one who left brother, or sister, or father, or mother, or wife, or son, or land, or house, because of my name, shall receive a hundredfold, and he shall inherit the eternal life.

Και πας οστις αφηκεν οικιας η αδελφους η αδελφας η πατερα η μητερα η γυναικα η τεκνα η αγρους ενεκεν του ονοματος μου, εκατονταπλασια θελει λαβει και ζωην αιωνιον θελει κληρονομησει.

وَلكِنْ كَثِيرُونَ أَوَّلُونَ يَكُونُونَ آخِرِينَ، وَآخِرُونَ أَوَّلِينَ.

וְאוּלָם רַבִּים מִן־הָרִאשׁוֹנִים יִהְיוּ אַחֲרוֹנִים וּמִן־הָאַחֲרוֹנִים רִאשׁוֹנִים׃

Ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϣⲟⲣⲡ ⲉⲩⲛⲁⲉⲣϧⲁⲉ ⲟⲩⲟϩ ϩⲁⲛϧⲁⲉⲩ ⲉⲩⲛⲁⲉⲣϣⲟⲣⲡ

For there are many first about to be last; and last about to be first.

Πολλοι ομως πρωτοι θελουσιν εισθαι εσχατοι και εσχατοι πρωτοι.

إصحاح 20

مَثَل الْفَعَلَة في الكرم

«فَإِنَّ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ يُشْبِهُ رَجُلًا رَبَّ بَيْتٍ خَرَجَ مَعَ الصُّبْحِ لِيَسْتَأْجِرَ فَعَلَةً لِكَرْمِهِ،

כִּי דוֹמָה מַלְכוּת הַשָׁמַיִם לְאִישׁ בַּעַל־בָּיִת אֲשֶׁר הִשְׁכִּים בַּבֹּקֶר וַיֵּצֵא לִשְׂכֹּר פֹּעֲלִים לְכַרְמוֹ׃

Ⲥⲟⲛⲓ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲛⲉⲃⲓⲟϩⲓ ⲉ̀ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϩⲁⲛⲁⲧⲟⲟⲩⲓ ⲉ̀ⲧⲁϩⲟ ⲛ̀ϩⲁⲛⲉⲣⲅⲁⲧⲏⲥ ⲉ̀ⲡⲉϥⲓⲁϩⲁⲗⲟⲗⲓ

The kingdom of the heavens is like a man,--owner of land,--who came out in the morning to hire labourers to his vineyard.

Διοτι η βασιλεια των ουρανων ειναι ομοια με ανθρωπον οικοδεσποτην, οστις εξηλθεν αμα τω πρωι δια να μισθωση εργατας δια τον αμπελωνα αυτου.

فَاتَّفَقَ مَعَ الْفَعَلَةِ عَلَى دِينَارٍ فِي الْيَوْمِ، وَأَرْسَلَهُمْ إِلَى كَرْمِهِ.

וַיִּפְסַק עִם הַפֹּעֲלִים דִּינָר לַיּוֹם וַיִּשְׁלָחֵם אֶל־כַּרְמוֹ׃

Ⲁϥⲥⲉⲙⲛⲏⲧⲥ ⲇⲉ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲉⲣⲅⲁⲧⲏⲥ ⲉ̀ϯ ⲛⲱⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲁⲑⲉⲣⲓ ⲉ̀ⲫⲟⲩⲁⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲟⲩⲟⲣⲡⲟⲩ ⲉ̀ⲡⲉϥⲓⲁϩⲁⲗⲟⲗⲓ

And he settled with the labourers to give to them on the day a stater for each, and he sent them to his vineyard.

Αφου δε συνεφωνησε μετα των εργατων προς εν δηναριον την ημεραν, απεστειλεν αυτους εις τον αμπελωνα αυτου.

ثُمَّ خَرَجَ نَحْوَ السَّاعَةِ الثَّالِثَةِ وَرَأَى آخَرِينَ قِيَامًا فِي السُّوقِ بَطَّالِينَ،

וַיֵּצֵא בַּשָׁעָה הַשְׁלִישִׁית וַיַּרְא אֲחֵרִים עֹמְדִים בְּטֵלִים בַּשּׁוּק׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲫⲛⲁⲩ ⲛ̀ⲁϫⲡⲅ̅ ⲁϥⲛⲁⲩ ⲉ̀ϩⲁⲛⲕⲉⲭⲱⲟⲩⲛⲓ ⲉⲩⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧⲟⲩ ϩⲓ ϯⲁⲅⲟⲣⲁ ⲉⲩⲕⲟⲣϥ

And having come out at (the) third hour, he saw others standing in the market-place idle;

Και εξελθων περι την τριτην ωραν, ειδεν αλλους ισταμενους εν τη αγορα αργους,

فَقَالَ لَهُمُ: اذْهَبُوا أَنْتُمْ أَيْضًا إِلَى الْكَرْمِ فَأُعْطِيَكُمْ مَا يَحِقُّ لَكُمْ. فَمَضَوْا.

וַיֹּאמֶר לָהֶם לְכוּ גַם־אַתֶּם אֶל־כַּרְמִי וַאֲנִי אֶתֵּן לָכֶם כַּמִּשְׁפָּט וַיֵּלֵכוּ׃

Ⲡⲉϫⲁϥ ⲛ̀ⲛⲓⲕⲉⲭⲱⲟⲩⲛⲓ ϫⲉ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϩⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲁϩⲁⲗⲟⲗⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲧⲥⲉⲙⲡϣⲁ ϯⲛⲁⲧⲏⲓϥ ⲛⲱⲧⲉⲛ

he said to these others: "Go ye also to (the) vineyard, and that which is right I will give to you." And they went.

και προς εκεινους ειπεν· Υπαγετε και σεις εις τον αμπελωνα, και ο, τι ειναι δικαιον θελω σας δωσει. Και εκεινοι υπηγον.

وَخَرَجَ أَيْضًا نَحْوَ السَّاعَةِ السَّادِسَةِ وَالتَّاسِعَةِ وَفَعَلَ كَذَلِكَ.

וַיֵּצֵא גַּם בַּשָׁעָה הַשִׁשִׁית גַּם בַּתְּשִׁיעִית וַּיַעַשׂ כַּדָּבָר הַזֶּה׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲡⲁⲗⲓⲛ ⲟⲛ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲫⲛⲁⲩ ⲛ̀ⲁϫⲡ ⲋ̅ ⲛⲉⲙ ⲫⲛⲁⲩ ⲛ̀ⲁϫⲡ ⲑ̅ ⲁϥⲓⲣⲓ ⲟⲛ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ

Again he came out at (the) sixth hour and (the) ninth hour, he did again thus.

Παλιν εξελθων περι την εκτην και ενατην ωραν, εκαμεν ωσαυτως.

ثُمَّ نَحْوَ السَّاعَةِ الْحَادِيَةَ عَشْرَةَ خَرَجَ وَوَجَدَ آخَرِينَ قِيَامًا بَطَّالِينَ، فَقَالَ لَهُمْ: لِمَاذَا وَقَفْتُمْ هَهُنَا كُلَّ النَّهَارِ بَطَّالِينَ؟

וַיֵּצֵא בִּשְׁעַת עַשְׁתֵּי עֶשְׂרֵה וַיִּמְצָא אֲחֵרִים עֹמְדִים וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם לָמָה אַתֶּם עֹמְדִים פֹּה בְּטֵלִים כָּל־הַיּוֹם׃

Ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲇⲉ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲫⲛⲁⲩ ⲛ̀ⲁϫⲡ ⲓ̅ⲁ̅ ⲁϥϫⲓⲙⲓ ⲛ̀ϩⲁⲛⲕⲉⲭⲱⲟⲩⲛⲓ ⲉⲩⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲁ̀ϧⲱⲧⲉⲛ ⲧⲉⲧⲉⲛⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲙⲁ ⲙ̀ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲧⲏⲣϥ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲕⲟⲣϥ

And having come out at (the) eleventh hour, he found others standing; and he said to them: "Why stand ye here all the day idle?"

Περι δε την ενδεκατην ωραν εξελθων ευρεν αλλους ισταμενους αργους, και λεγει προς αυτους· Δια τι ιστασθε εδω ολην την ημεραν αργοι;

قَالُوا لَهُ: لأَنَّهُ لَمْ يَسْتَأْجِرْنَا أَحَدٌ. قَالَ لَهُمُ: اذْهَبُوا أَنْتُمْ أَيْضًا إِلَى الْكَرْمِ فَتَأْخُذُوا مَا يَحِقُّ لَكُمْ.

וַיֹּאמְרוּ לוֹ כִּי לֹא־שָׂכַר אוֹתָנוּ אִישׁ וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם לְכוּ גַם־אַתֶּם אֶל־הַכֶּרֶם וְשְׂכַרְכֶם יֻתַּן לָכֶם׃

Ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉ ϩⲗⲓ ⲧⲁϩⲟⲛ ⲉ̀ⲫⲃⲉⲭⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϩⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲁϩⲁⲗⲟⲗⲓ

They said to him: "Because no one hired us for (the) hire." He said to them: Go ye also to (the) vineyard."

Λεγουσι προς αυτον· Διοτι ουδεις εμισθωσεν ημας. Λεγει προς αυτους· Υπαγετε και σεις εις τον αμπελωνα, και ο, τι ειναι δικαιον θελετε λαβει.

فَلَمَّا كَانَ الْمَسَاءُ قَالَ صَاحِبُ الْكَرْمِ لِوَكِيلِهِ: ادْعُ الْفَعَلَةَ وَأَعْطِهِمُ الأُجْرَةَ مُبْتَدِئًا مِنَ الآخِرِينَ إِلَى الأَوَّلِينَ.

וַיְהִי בָעֶרֶב וַיֹּאמֶר בַּעַל הַכֶּרֶם אֶל־פְּקִידוֹ קְרָא אֶת־הַפֹּעֲלִים וְתֵן לָהֶם אֶת־שְׂכָרָם הָחֵל בָּאַחֲרוֹנִים וְכַלֵּה בָּרִאשׁוֹנִים׃

Ⲉⲧⲁ ⲣⲟⲩϩⲓ ⲇⲉ ϣⲱⲡⲓ ⲡⲉϫⲉ ⲡ⳪̅ ⲙ̀ⲡⲓⲁϩⲁⲗⲟⲗⲓ ⲙ̀ⲡⲉϥⲉⲡⲓⲧⲣⲟⲡⲟⲥ ϫⲉ ⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲛⲓⲉⲣⲅⲁⲧⲏⲥ ⲙⲁ ⲡⲟⲩⲃⲉⲭⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲁⲕⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲛⲓϧⲁⲉⲩ ϣⲁ ⲛⲓϩⲟⲩⲁϯ

And evening having come, the lord of (the) vineyard said to his steward: "Call the labourers, give their hire to them, having begun from the last unto the first

Αφου δε εγεινεν εσπερα, λεγει ο κυριος του αμπελωνος προς τον επιτροπον αυτου· Καλεσον τους εργατας και αποδος εις αυτους τον μισθον, αρχισας απο των εσχατων εως των πρωτων.

فَجَاءَ أَصْحَابُ السَّاعَةِ الْحَادِيَةَ عَشْرَةَ وَأَخَذُوا دِينَارًا دِينَارًا.

וַיָּבֹאוּ הַנִּשְׂכָּרִים בִּשְׁעַת אַחַת עֶשְׂרֵה וַיִּקְחוּ אִישׁ אִישׁ דִּינָר אֶחָד׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲁ ϯⲁϫⲡ ⲓ̅ⲁ̅ ⲁⲩϭⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲁⲑⲉⲣⲓ ⲉ̀ⲫⲟⲩⲁⲓ

And they of the eleventh hour having come, received a stater for each.

Και ελθοντες οι περι την ενδεκατην ωραν μισθωθεντες, ελαβον ανα εν δηναριον.

فَلَمَّا جَاءَ الأَوَّلُونَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ يَأْخُذُونَ أَكْثَرَ. فَأَخَذُوا هُمْ أَيْضًا دِينَارًا دِينَارًا.

וּבְבֹא הָרִאשׁוֹנִים דִּמּוּ בְנַפְשָׁם כִּי יִקְחוּ יוֹתֵר וַיִּקְחוּ גַּם־הֵם אִישׁ אִישׁ דִּינָר אֶחָד׃

Ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓϩⲟⲩⲁϯ ⲛⲁⲩⲙⲉⲩⲓ ϫⲉ ⲥⲉⲛⲁϭⲓ ⲛ̀ϩⲟⲩⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ϩⲱⲟⲩ ⲁⲩϭⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲁⲑⲉⲣⲓ ⲉ̀ⲫⲟⲩⲁⲓ

And the first having come, were thinking that they will receive more; and they also received a stater for each.

Ελθοντες δε οι πρωτοι, ενομισαν οτι θελουσι λαβει πλειοτερα, ελαβον ομως και αυτοι ανα εν δηναριον.

وَفِيمَا هُمْ يَأْخُذُونَ تَذَمَّرُوا عَلَى رَبِّ الْبَيْتِ

וַיְהִי בְקַחְתָּם וַיִּלּוֹנוּ עַל־בַּעַל הַבַּיִת לֵאמֹר׃

Ⲉⲧⲁⲩϭⲓ ⲇⲉ ⲁⲩⲭⲣⲉⲙⲣⲉⲙ ⲛ̀ⲥⲁ ⲡⲓⲛⲉⲃⲓⲟϩⲓ

And having received, they murmured at the owner of land,

Και λαβοντες εγογγυζον κατα του οικοδεσποτου,

قَائِلِينَ: هَؤُلاَءِ الآخِرُونَ عَمِلُوا سَاعَةً وَاحِدَةً، وَقَدْ سَاوَيْتَهُمْ بِنَا نَحْنُ الَّذِينَ احْتَمَلْنَا ثِقَلَ النَّهَارِ وَالْحَرَّ!

אֵלֶּה הָאַחֲרוֹנִים לֹא עָשׂוֹּ כִּי אִם־שָׁעָה אֶחָת וְאַתָּה הִשְׁוִיתָ אֹתָם לָנוּ אֲשֶׁר סָבַלְנוּ אֶת־טֹרַח הַיּוֹם וְחֻמּוֹ׃

Ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛⲁⲓϧⲁⲉⲩ ⲟⲩⲟⲩⲛⲟⲩ ⲛ̀ⲉⲣϩⲱⲃ ⲡⲉⲧⲁⲩⲁⲓⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲕⲁⲓⲧⲟⲩ ⲛ̀ϩⲩⲥⲟⲥ ⲛⲉⲙⲁⲛ ϧⲁ ⲛⲏ ⲉⲧⲁⲩϥⲓ ⲙ̀ⲫⲃⲁⲣⲟⲥ ⲙ̀ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲕⲁⲩⲥⲱⲛ

saying. "These last did (but) an hour of work, and thou madest them equal with us (being) of them, who bore (the) burden of the day, and the scorching heat."

λεγοντες οτι, Ουτοι οι εσχατοι μιαν ωραν εκαμον, και εκαμες αυτους ισους με ημας, οιτινες εβαστασαμεν το βαρος της ημερας και τον καυσωνα.

فَأَجَابَ وَقَالَ لِوَاحِدٍ مِنْهُمْ: يَا صَاحِبُ، مَا ظَلَمْتُكَ! أَمَا اتَّفَقْتَ مَعِي عَلَى دِينَارٍ؟

וַיַּעַן וַיֹּאמֶר אֶל־אֶחָד מֵהֶם רֵעִי לֹא הוֹנֵיתִי אֹתָךְ הֲלֹא דִינָר פָּסַקְתָּ עִמִּי׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛ̀ⲟⲩⲁⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲡⲁϣⲫⲏⲣ ϯϭⲓ ⲙ̀ⲙⲟⲕ ⲛ̀ϫⲟⲛⲥ ⲁⲛ ⲙⲏ ⲟⲩⲥⲁⲑⲉⲣⲓ ⲁⲛ ⲡⲉⲧⲁⲓⲥⲉⲙⲛⲏⲧⲥ ⲛⲉⲙⲁⲕ

But he answered, he said to one of them: "My friend, I treat thee not with violence: was it not a stater which I settled with thee?

Ο δε αποκριθεις ειπε προς ενα εξ αυτων· Φιλε, δεν σε αδικω· δεν συνεφωνησας εν δηναριον μετ' εμου;

فَخُذِ الَّذِي لَكَ وَاذْهَبْ، فَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُعْطِيَ هَذَا الأَخِيرَ مِثْلَكَ.

קַח אֶת־שֶׁלְּךָ וָלֵךְ וַאֲנִי רְצוֹנִי שֶׁאֶתֵּן לָזֶה הָאַחֲרוֹן כָּמוֹךָ׃

Ϭⲓ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲫⲱⲕ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ϯⲟⲩⲱϣ ⲇⲉ ⲉ̀ϯ ⲙ̀ⲡⲁⲓϧⲁⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲣⲏϯ

Take that which is thine (and) go: and I wish to give to this last, as to thee.

λαβε το σον και υπαγε· θελω δε να δωσω εις τουτον τον εσχατον ως και εις σε.

أَوَ مَا يَحِلُّ لِي أَنْ أَفْعَلَ مَا أُرِيدُ بِمَا لِي؟ أَمْ عَيْنُكَ شِرِّيرَةٌ لأَنِّي أَنَا صَالِحٌ؟

הֲלֹא אוּכַל לַעֲשׂוֹת בְּשֶׁלִּי כִּרְצוֹנִי הַאִם־תֵּרַע עֵינְךָ עַל־אֲשֶׁר טוֹב אָנִי׃

Ϣⲁⲛ ⲥϣⲉ ⲛⲏⲓ ⲉ̀ⲉⲣ ⲡⲉⲧⲉϩⲛⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲛⲏ ⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲓ ϣⲁⲛ ⲡⲉⲕⲃⲁⲗ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ϥϩⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲟⲩⲁⲅⲁⲑⲟⲥ ⲁ̀ⲛⲟⲕ

Is it not lawful for me to do what I will with (lit. in) the things which are mine? Is thine eye evil because I am good?"

Η δεν εχω την εξουσιαν να καμω ο, τι θελω εις τα εμα; η ο οφθαλμος σου ειναι πονηρος διοτι εγω ειμαι αγαθος;

هَكَذَا يَكُونُ الآخِرُونَ أَوَّلِينَ وَالأَوَّلُونَ آخِرِينَ، لأَنَّ كَثِيرِينَ يُدْعَوْنَ وَقَلِيلِينَ يُنْتَخَبُونَ».

כֵּן יִהְיוּ הָאַחֲרוֹנִים רִאשׁוֹנִים וְהָרִאשׁוֹנִים יִהְיוּ אַחֲרוֹנִים כִּי־רַבִּים הֵם הַקְּרוּאִים וּמְעַטִּים הַנִּבְחָרִים׃

Ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲛⲓϧⲁⲉⲩ ⲉⲩⲉ̀ⲉⲣϣⲟⲣⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲓϣⲟⲣⲡ ⲉⲩⲉ̀ⲉⲣϧⲁⲉ

Thus the last shall be first, and the first shall be last.'

Ουτω θελουσιν εισθαι οι εσχατοι πρωτοι και οι πρωτοι εσχατοι· διοτι πολλοι ειναι οι κεκλημενοι, ολιγοι δε οι εκλεκτοι.

يسوع يُنبئ بموته وقيامته

وَفِيمَا كَانَ يَسُوعُ صَاعِدًا إِلَى أُورُشَلِيمَ أَخَذَ الاثْنَيْ عَشَرَ تِلْمِيذًا عَلَى انْفِرَادٍ فِي الطَّرِيقِ وَقَالَ لَهُمْ:

וַיְהִי כַּעֲלוֹת יֵשׁוּעַ יְרוּשָׁלַיִם וַיִּקַּח אֵלָיו אֶת־שְׁנֵים הֶעָשָׂר לְבַדָּם וַיֹּאמֶר לָהֶם בַּדָּרֶךְ׃

Ⲉϥⲛⲁϣⲉ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ⲁϥϭⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲓ̅ⲃ̅ ⲟⲩⲧⲱϥ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϩⲓ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ

Jesus, being about to go up to Jerusalem, took to him the twelve by (lit. between him and them) themselves, and said to them on the road:

Και αναβαινων ο Ιησους εις Ιεροσολυμα, παρελαβε τους δωδεκα μαθητας κατ' ιδιαν εν τη οδω και ειπε προς αυτους.

«هَا نَحْنُ صَاعِدُونَ إِلَى أُورُشَلِيمَ، وَابْنُ الإِنْسَانِ يُسَلَّمُ إِلَى رُؤَسَاءِ الْكَهَنَةِ وَالْكَتَبَةِ، فَيَحْكُمُونَ عَلَيْهِ بِالْمَوْتِ،

הִנְנוּ עֹלִים יְרוּשָׁלָיְמָה וּבֶן־הָאָדָם יִמָּסֵר לְרָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְלַסּוֹפְרִים וְהִרְשִׁיעֻהוּ לָמוּת׃

Ϫⲉ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲧⲉⲛⲛⲁϣⲉ ⲛⲁⲛ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ⲟⲩⲟϩ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲥⲉⲛⲁⲧⲏⲓϥ ⲉ̀ϧⲣⲏⲓ ⲛ̀ⲛⲉⲛϫⲓϫ ⲛ̀ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲉⲛⲁϯϩⲁⲡ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲉ̀ⲫⲙⲟⲩ

Lo, we will go up to Jerusalem; and (the) Son of (the) man will be delivered into (the) hands of the chief priests and the scribes; and they will condemn him to (the) death,

Ιδου, αναβαινομεν εις Ιεροσολυμα, και ο Υιος του ανθρωπου θελει παραδοθη εις τους αρχιερεις και γραμματεις και θελουσι καταδικασει αυτον εις θανατον,

وَيُسَلِّمُونَهُ إِلَى الأُمَمِ لِكَيْ يَهْزَأُوا بِهِ وَيَجْلِدُوهُ وَيَصْلِبُوهُ، وَفِي الْيَوْمِ الثَّالِثِ يَقُومُ».

וּמָסְרוּ אוֹתוֹ לַגּוֹיִם לְהָתֵל בּוֹ וּלְהַכּוֹת אוֹתוֹ בַּשּׁוֹטִים וְלִצְלֹב אוֹתוֹ וּבַיּוֹם הַשְׁלִישִׁי יָקוּם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲥⲉⲛⲁⲧⲏⲓϥ ⲉ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲉⲑⲛⲟⲥ ⲉ̀ⲡⲥⲱⲃⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲉⲛⲁⲉⲣⲙⲁⲥⲧⲓⲅⲅⲟⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛ̀ⲥⲉⲁϣϥ ⲟⲩⲟϩ ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲁ ⲅ̅ ⲛ̀ⲉϩⲟⲟⲩ ⲉϥⲉ̀ⲧⲱⲛϥ

and they will deliver him to the Gentiles to mock him, and they will scourge him and crucify him: and after three days he shall rise.'

και θελουσι παραδωσει αυτον εις τα εθνη δια να εμπαιξωσι και μαστιγωσωσι και σταυρωσωσι, και τη τριτη ημερα θελει αναστηθη.

طلب أم ابني زبدي

حِينَئِذٍ تَقَدَّمَتْ إِلَيْهِ أُمُّ ابْنَيْ زَبْدِي مَعَ ابْنَيْهَا، وَسَجَدَتْ وَطَلَبَتْ مِنْهُ شَيْئًا.

אָז נִגְּשָׁה אֵלָיו אֵם בְּנֵי זַבְדַּי עִם־בָּנֶיהָ וַתִּשְׁתַּחוּ לוֹ לְבַקֵּשׁ מִמֶּנּוּ דָּבָר׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲥⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲑⲙⲁⲩ ⲛ̀ⲛⲉⲛϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲍⲉⲃⲉⲇⲉⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲉⲥϣⲏⲣⲓ ⲉⲥⲟⲩⲱϣⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲥⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛ̀ⲟⲩϩⲱⲃ

Then came to him (the) mother of the (sons) of Zebedee with her sons, worshipping him, and asking him for a thing.

Τοτε προσηλθε προς αυτον η μητηρ των υιων του Ζεβεδαιου μετα των υιων αυτης, προσκυνουσα και ζητουσα τι παρ' αυτου.

فَقَالَ لَهَا: «مَاذَا تُرِيدِينَ؟» قَالَتْ لَهُ: «قُلْ أَنْ يَجْلِسَ ابْنَايَ هَذَانِ وَاحِدٌ عَنْ يَمِينِكَ وَالآخَرُ عَنِ الْيَسَارِ فِي مَلَكُوتِكَ».

וַיֹּאמֶר אֵלֶיהָ מַה־בַּקָּשָׁתֵךְ וַתֹּאמֶר אֵלָיו אֱמָר־נָא וְיֵשְׁבוּ שְׁנֵי־בָנַי הָאֵלֶּה אֶחָד לִימִינְךָ וְאֶחָד לִשְׂמֹאלְךָ בְּמַלְכוּתֶךָ׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁⲥ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉⲟⲩⲁϣϥ ⲡⲉϫⲁⲥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲁϫⲟⲥ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲁϣⲏⲣⲓ ⲃ̅ ⲛ̀ⲧⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ϩⲉⲙⲥⲓ ⲥⲁⲧⲉⲕⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ⲟⲩⲁⲓ ⲥⲁⲧⲉⲕϫⲁϭⲏ ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲉⲕⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ

And he said to her: What wishest thou?' She said to him: Command, that my two sons may sit, one of them on thy right hand, one of them on thy left hand, in thy kingdom.'

Ο δε ειπε προς αυτην· Τι θελεις; Λεγει προς αυτον· Ειπε να καθησωσιν ουτοι οι δυο υιοι μου εις εκ δεξιων σου και εις εξ αριστερων εν τη βασιλεια σου.

فَأَجَابَ يَسُوعُ وَقَالَ: «لَسْتُمَا تَعْلَمَانِ مَا تَطْلُبَانِ. أَتَسْتَطِيعَانِ أَنْ تَشْرَبَا الْكَأْسَ الَّتِي سَوْفَ أَشْرَبُهَا أَنَا، وَأَنْ تَصْطَبِغَا بِالصِّبْغَةِ الَّتِي أَصْطَبِغُ بِهَا أَنَا؟» قَالاَ لَهُ: «نَسْتَطِيعُ».

וַיַּעַן יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר לֹא יְדַעְתֶּם אֵת אֲשֶׁר שְׁאֶלְתֶּם הֲיָכֹל תּוּכְלוּ לִשְׁתּוֹת אֶת־הַכּוֹס אֲשֶׁר אֲנִי עָתִיד לִשְׁתּוֹתוֹ וּלְהִטָּבֵל טְבִילָה אֲשֶׁר אֲנִי נִטְבָּל וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו נוּכָל׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲙⲓ ⲁⲛ ϫⲉ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ⲉⲥⲉ ⲡⲓⲁⲫⲟⲧ ⲉ̀ϯⲛⲁⲥⲟϥ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲟⲛ

But Jesus answered, he said: Ye know not concerning what ye asked. Is it possible for you to drink the cup which I will drink?'They said to him It is possible for us.'

Αποκριθεις δε ο Ιησους ειπε· Δεν εξευρετε τι ζητειτε. Δυνασθε να πιητε το ποτηριον, το οποιον εγω μελλω να πιω, και να βαπτισθητε το βαπτισμα, το οποιον εγω βαπτιζομαι; Λεγουσι προς αυτον· Δυναμεθα.

فَقَالَ لَهُمَا: «أَمَّا كَأْسِي فَتَشْرَبَانِهَا، وَبِالصِّبْغَةِ الَّتِي أَصْطَبِغُ بِهَا أَنَا تَصْطَبِغَانِ. وَأَمَّا الْجُلُوسُ عَنْ يَمِينِي وَعَنْ يَسَارِي فَلَيْسَ لِي أَنْ أُعْطِيَهُ إِلاَّ لِلَّذِينَ أُعِدَّ لَهُمْ مِنْ أَبِي».

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם הֵן אֶת־כּוֹסִי תִשְׁתּוּ וּטְבִילָה אֲשֶׁר אֲנִי נִטְבָּל תִּטָּבֵלוּ וְשֶׁבֶת לִימִינִי וְלִשְׂמֹאלִי אֵין בְּיָדִי לְתִתָּה בִּלְתִּי לַאֲשֶׁר הוּכַן לָהֶם מֵאֵת אָבִי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲉ ⲡⲓⲁⲫⲟⲧ ⲙⲉⲛ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ⲥⲟϥ ⲉ̀ϩⲉⲙⲥⲓ ⲇⲉ ⲥⲁⲧⲁⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ⲓⲉ ⲧⲁϫⲁϭⲏ ⲫⲱⲓ ⲁⲛ ⲡⲉ ⲉ̀ⲧⲏⲓϥ ⲁⲗⲗⲁ ⲫⲁ ⲛⲏ ⲡⲉ ⲉⲧⲁ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲥⲉⲃⲧⲱⲧⲥ ⲛⲱⲟⲩ

And Jesus said to them: The cup indeed ye shall drink: but to sit on my right hand or my left hand is not mine to give, but it belongs to them for whom my Father, who is in the heavens, prepared it.'

Και λεγει προς αυτους· το μεν ποτηριον μου θελετε πιει; και το βαπτισμα το οποιον εγω βαπτιζομαι θελετε βαπτισθη· το να καθησητε ομως εκ δεξιων μου και εξ αριστερων μου δεν ειναι εμου να δωσω, ειμη εις οσους ειναι ητοιμασμενον υπο του Πατρος μου.

فَلَمَّا سَمِعَ الْعَشَرَةُ اغْتَاظُوا مِنْ أَجْلِ الأَخَوَيْنِ.

וַיְהִי כַּאֲשֶׁר שָׁמְעוּ־זֹאת הָעֲשָׂרָה וַיִכְעֲסוּ אֶל־שְׁנֵי הָאַחִים׃

Ⲉⲧⲁⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲕⲉⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁⲩⲭⲣⲉⲙⲣⲉⲙ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲓⲥⲟⲛ ⲃ̅

And the ten other disciples having heard, murmured because of the two brothers.

Και ακουσαντες οι δεκα ηγανακτησαν περι των δυο αδελφων.

فَدَعَاهُمْ يَسُوعُ وَقَالَ: «أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رُؤَسَاءَ الأُمَمِ يَسُودُونَهُمْ، وَالْعُظَمَاءَ يَتَسَلَّطُونَ عَلَيْهِمْ.

וַיֵשׁוּעַ קָרָא לָהֶם וַיֹּאמַר אַתֶּם יְדַעְתֶּם כִּי־שָׂרֵי הַגּוֹיִם רֹדִים בָּהֶם וְהַגְּדוֹלִים שֹׁלְטִים עֲלֵיהֶם׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲁϥⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲙⲓ ϫⲉ ⲛⲓⲁⲣⲭⲱⲛ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲉⲑⲛⲟⲥ ⲡⲉⲧⲟⲓ ⲛ̀⳪̅ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲟⲩⲕⲉⲛⲓϣϯ ⲉⲧⲟⲓ ⲛ̀ⲉⲣϣⲓϣⲓ ⲉ̀ϫⲱⲟⲩ

But Jesus called, he said to them: Ye know that the rulers of the Gentiles are lords of them, and their great (ones) also are in authority over them.

Ο δε Ιησους προσκαλεσας αυτους, ειπεν· Εξευρετε οτι οι αρχοντες των εθνων κατακυριευουσιν αυτα και οι μεγαλοι κατεξουσιαζουσιν αυτα.

فَلَا يَكُونُ هَكَذَا فِيكُمْ. بَلْ مَنْ أَرَادَ أَنْ يَكُونَ فِيكُمْ عَظِيمًا فَلْيَكُنْ لَكُمْ خَادِمًا،

וְאַתֶּם אַל־יְהִי כֵן בֵּינֵיכֶם כִּי הֶחָפֵץ לִהְיוֹת גָּדוֹל בְּקִרְבְּכֶם יְהִי לָכֶם לִמְשָׁרֵת׃

Ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲇⲉ ⲁⲛ ⲡⲉⲑⲛⲁϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲁⲗⲗⲁ ⲫⲏ ⲉⲑⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ⲉⲣⲛⲓϣϯ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉϥⲉ̀ⲉⲣⲇⲓⲁⲕⲱⲛ ⲛⲱⲧⲉⲛ

And thus it will not be among you; but he who wishes to be great among you shall be minister to you;

Ουτως ομως δεν θελει εισθαι εν υμιν, αλλ' οστις θελει να γεινη μεγας εν υμιν, ας ηναι υπηρετης υμων,

وَمَنْ أَرَادَ أَنْ يَكُونَ فِيكُمْ أَوَّلًا فَلْيَكُنْ لَكُمْ عَبْدًا،

וְהֶחָפֵץ לִהְיוֹת לְרֹאשׁ בְּקִרְבְּכֶם יְהִי לָכֶם עָבֶד׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ⲉⲣϩⲟⲩⲓⲧ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉϥⲉ̀ⲉⲣⲃⲱⲕ ⲛⲱⲧⲉⲛ

and he who wishes to be first among you shall be servant to you:

και οστις θελη να ηναι πρωτος εν υμιν, ας ηναι δουλος υμων·

كَمَا أَنَّ ابْنَ الإِنْسَانِ لَمْ يَأْتِ لِيُخْدَمَ بَلْ لِيَخْدِمَ، وَلِيَبْذِلَ نَفْسَهُ فِدْيَةً عَنْ كَثِيرِينَ».

כַּאֲשֶׁר בֶּן־הָאָדָם לֹא בָא לְמַעַן אֲשֶׁר־יְשָׁרְתוּהוּ כִּי אִם־לְשָׁרֵת וְלָתֵת אֶת־נַפְשׁוֹ כֹּפֶר תַּחַת רַבִּים׃

Ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ϩⲱϥ ⲙ̀ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲛⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲁⲛ ⲉⲑⲣⲟⲩϣⲉⲙϣⲏⲧϥ ⲁⲗⲗⲁ ⲉ̀ϣⲉⲙϣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ϯ ⲛ̀ⲧⲉϥⲯⲩⲭⲏ ⲛ̀ⲥⲱϯ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲟⲩⲙⲏϣ

as also (the) Son of (the) man came not to be ministered to, but to minister, and to give his life a redemption for many.'

καθως ο Υιος του ανθρωπου δεν ηλθε δια να υπηρετηθη, αλλα δια να υπηρετηση και να δωση την ζωην αυτου λυτρον αντι πολλων.

شفاء أعميين في أريحا

وَفِيمَا هُمْ خَارِجُونَ مِنْ أَرِيحَا تَبِعَهُ جَمْعٌ كَثِيرٌ،

וַיְהִי כְּצֵאתָם מִירִיחוֹ וַיֵּלֶךְ אַחֲרָיו הֲמוֹן עַם־רָב׃

Ⲉϥⲛⲏⲟⲩ ⲇⲉ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲓⲉⲣⲓⲭⲱ ⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲙ̀ⲙⲏϣ

And (as he is) coming out of Jericho, a great multitude walked after him.

Και ενω εξηρχοντο απο της Ιεριχω, ηκολουθησεν αυτον οχλος πολυς.

وَإِذَا أَعْمَيَانِ جَالِسَانِ عَلَى الطَّرِيقِ. فَلَمَّا سَمِعَا أَنَّ يَسُوعَ مُجْتَازٌ صَرَخَا قَائِلَيْنِ: «ارْحَمْنَا يَا سَيِّدُ، يَا ابْنَ دَاوُدَ!»

וְהִנֵּה שְׁנֵי־עִוְרִים יֹשְׁבִים עַל־יַד הַדָּרֶךְ וַיִּשְׁמְעוּ כִּי יֵשׁוּעַ עֹבֵר וַיִּצְעֲקוּ לֵאמֹר חָנֵּנוּ־נָא אֲדֹנֵינוּ בֶּן־דָּוִד׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ⲃⲉⲗⲗⲉ ⲃ̅ ⲛⲁⲩϩⲉⲙⲥⲓ ⲉ̀ⲥⲕⲉⲛ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ ⲉⲧⲁⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲁⲥⲓⲛⲓ ⲁⲩⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲉⲛ⳪̅ ⲛⲁⲓ ϧⲁⲣⲟⲛ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲇⲁⲩⲓⲇ

And lo, two blind men sat by the road; having heard that Jesus will pass by, they cried out, saying: Our Lord, pity us, Jesus, (the) son of David.'

Και ιδου, δυο τυφλοι καθημενοι παρα την οδον, ακουσαντες οτι ο Ιησους διαβαινει, εκραξαν λεγοντες· Ελεησον ημας, Κυριε, υιε του Δαβιδ.

فَانْتَهَرَهُمَا الْجَمْعُ لِيَسْكُتَا، فَكَانَا يَصْرَخَانِ أَكْثَرَ قَائِلَيْنِ: «ارْحَمْنَا يَا سَيِّدُ، يَا ابْنَ دَاوُدَ!»

וַיִּגְעַר־בָּם הָעָם לְהַחֲשֹׁתָם וְהֵם צָעֲקוּ עוֹד וַיֹּאמְרוּ אֲדֹנֵינוּ חָנֵּנוּ־נָא בֶּן־דָּוִד׃

Ⲡⲓⲙⲏϣ ⲇⲉ ⲛⲁϥⲉⲣⲉⲡⲓⲧⲓⲙⲁⲛ ⲛⲱⲟⲩ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲥⲉⲭⲁⲣⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲁⲩⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϩⲟⲩⲟ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲉⲛ⳪̅ ⲛⲁⲓ ϧⲁⲣⲟⲛ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲇⲁⲩⲓⲇ

And the multitude was rebuking them, that they should hold their peace: but they cried out more, saying: Our Lord, pity us, (the) son of David.'

Ο δε οχλος επεπληξεν αυτους δια να σιωπησωσιν· αλλ' εκεινοι εκραζον δυνατωτερα, λεγοντες· Ελεησον ημας, Κυριε, υιε του Δαβιδ.

فَوَقَفَ يَسُوعُ وَنَادَاهُمَا وَقَالَ: «مَاذَا تُرِيدَانِ أَنْ أَفْعَلَ بِكُمَا؟»

וַיַּעֲמֹד יֵשׁוּעַ וַיִּקְרָא לָהֶם וַיֹּאמַר מַה־תִּרְצוּ שֶׁאֶעֱשֶׂה לָכֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧϥ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁϥⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲟⲩⲁϣϥ ⲛ̀ⲧⲁⲁⲓϥ ⲛⲱⲧⲉⲛ

And Jesus having stood, called them, and said to them:'What will ye wish that I should do to you?'

Και σταθεις ο Ιησους, εκραξεν αυτους και ειπε· Τι θελετε να σας καμω;

قَالاَ لَهُ: «يَا سَيِّدُ، أَنْ تَنْفَتِحَ أَعْيُنُنَا!»

וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו אֲדֹנֵינוּ אֲשֶׁר תִּפָּקַחְנָה עֵינֵינוּ׃

Ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲡⲉⲛ⳪̅ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲟⲩⲟⲩⲱⲛ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉⲛⲃⲁⲗ

They said to him: Our Lord, that our eyes may open.'

Λεγουσι προς αυτον· Κυριε, να ανοιχθωσιν οι οφθαλμοι ημων.

فَتَحَنَّنَ يَسُوعُ وَلَمَسَ أَعْيُنَهُمَا، فَلِلْوَقْتِ أَبْصَرَتْ أَعْيُنُهُمَا فَتَبِعَاهُ.

וְרַחֲמֵי יֵשׁוּעַ נִכְמָרוּ וַיִּגַּע בְּעֵינֵיהֶם וּפִתְאֹם נִפְקְחוּ עֵינֵיהֶם וַיֵּלְכוּ אַחֲרָיו׃

Ⲉⲧⲁϥϣⲉⲛϩⲏⲧ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁϥϭⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲟⲩⲃⲁⲗ ⲥⲁⲧⲟⲧⲟⲩ ⲁⲩⲛⲁⲩ ⲙ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲟⲩⲁϩⲟⲩ ⲛ̀ⲥⲱϥ

And Jesus having compassion, touched their eyes: immediately they saw, and followed him.

Και ο Ιησους σπλαγχνισθεις ηγγισε τους οφθαλμους αυτων· και ευθυς ανεβλεψαν αυτων οι οφθαλμοι, και ηκολουθησαν αυτον.

إصحاح 21

الدخول إلى أورشليم

وَلَمَّا قَرُبُوا مِنْ أُورُشَلِيمَ وَجَاءُوا إِلَى بَيْتِ فَاجِي عِنْدَ جَبَلِ الزَّيْتُونِ، حِينَئِذٍ أَرْسَلَ يَسُوعُ تِلْمِيذَيْنِ

וַיְהִי כַּאֲשֶׁר קָרְבוּ לִירוּשָׁלַיִם וַיָּבֹאוּ בֵית־פַּגֵי אֶל־הַר הַזֵּיתִים וַיִּשְׁלַח יֵשׁוּעַ שְׁנַיִם מִן־הַתַּלְמִידִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ϩⲟⲧⲉ ⲉⲧⲁⲩϧⲱⲛⲧ ⲉ̀ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ⲁⲩⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲏⲑⲫⲁⲅⲏ ϧⲁⲧⲉⲛ ⲡⲓⲧⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓϫⲱⲓⲧ ⲧⲟⲧⲉ ⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲟⲩⲱⲣⲡ ⲙ̀ⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲃ̅

And when they approached Jerusalem, they came to Bethphage, at the mountain of the Olives, then Jesus sent two disciples,

Και οτε επλησιασαν εις Ιεροσολυμα και ηλθον εις Βηθφαγη προς το ορος των ελαιων, τοτε ο Ιησους απεστειλε δυο μαθητας,

قَائِلًا لَهُمَا: «اِذْهَبَا إِلَى الْقَرْيَةِ الَّتِي أَمَامَكُمَا، فَلِلْوَقْتِ تَجِدَانِ أَتَانًا مَرْبُوطَةً وَجَحْشًا مَعَهَا، فَحُّلاَهُمَا وَأْتِيَانِي بِهِمَا.

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם לְכוּ אֶל־הַכְּפָר אֲשֶׁר מִמוּלְכֶם שָׁם תִּמְצְאוּ אָתוֹן אֲסוּרָה וְעַיִר עִמָּהּ הַתִּירוּ אֹתָם וַהָבִיאוּ אֵלָי׃

Ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲡⲁⲓϯⲙⲓ ⲉⲧⲭⲏ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲙⲑⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ϫⲓⲙⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲉⲱ ⲉⲥⲥⲟⲛϩ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲥⲏϫ ⲛⲉⲙⲁⲥ ⲃⲟⲗⲟⲩ ⲁⲛⲓⲧⲟⲩ ⲛⲏⲓ

saying to them: Go to this village which is in front of you, and ye shall find an ass tied, and a colt with her: loose them, bring them to me.

λεγων προς αυτους· Υπαγετε εις την κωμην την απεναντι υμων, και ευθυς θελετε ευρει ονον δεδεμενην και πωλαριον μετ' αυτης· λυσατε και φερετε μοι.

وَإِنْ قَالَ لَكُمَا أَحَدٌ شَيْئًا، فَقُولاَ: الرَّبُّ مُحْتَاجٌ إِلَيْهِمَا. فَلِلْوَقْتِ يُرْسِلُهُمَا».

וְכִי־יֹאמַר אִישׁ אֲלֵיכֶם דָּבָר וַאֲמַרְתֶּם הָאָדוֹן צָרִיךְ לָהֶם וּמִיָּד יְשַׁלְּחֵם׃

Ⲁⲣⲉϣⲁⲛ ⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ⲥⲁϫⲓ ⲛⲉⲙⲱⲧⲉⲛ ⲁϫⲟⲥ ϫⲉ ⲡ⳪̅ ⲡⲉⲧⲉⲣⲭⲣⲓⲁ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ϥⲛⲁⲟⲩⲟⲣⲡⲟⲩ ⲇⲉ ⲥⲁⲧⲟⲧϥ

And if any one should speak to you, say, that the Lord has need of them; and he will send them immediately.'

Και εαν τις σας ειπη τι, θελετε ειπει οτι ο Κυριος εχει χρειαν αυτων· και ευθυς θελει αποστειλει αυτα.

فَكَانَ هَذَا كُلُّهُ لِكَيْ يَتِمَّ مَا قِيلَ بِالنَّبِيِّ الْقَائِلِ:

וְכָל־זֹאת הָיָתָה לְמַלּאת מַה־שֶׁנֶּאֱמַר בְּיַד הַנָּבִיא לֵאמֹר׃

Ⲫⲁⲓ ⲇⲉ ⲁϥϣⲱⲡⲓ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϫⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⲙ̀ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

Now this was done, that it might be fulfilled which he spoke by the prophet, saying:

Τουτο δε ολον εγεινε δια να πληρωθη το ρηθεν δια του προφητου, λεγοντος·

«قُولُوا لابْنَةِ صِهْيَوْنَ: هُوَذَا مَلِكُكِ يَأْتِيكِ وَدِيعًا، رَاكِبًا عَلَى أَتَانٍ وَجَحْشٍ ابْنِ أَتَانٍ».

אִמְרוּ לְבַת־צִיּוֹן הִנֵּה מַלְכֵּךְ יָבוֹא לָךְ עָנִי וְרֹכֵב עַל־חֲמוֹר וְעַל־עַיִר בֶּן־אֲתֹנוֹת׃

Ϫⲉ ⲁϫⲟⲥ ⲛ̀ⲧϣⲉⲣⲓ ⲛ̀ⲥⲓⲱⲛ ϫⲉ ⲓⲥ ⲡⲉⲟⲩⲣⲟ ϥⲛⲏⲟⲩ ⲛⲉ ⲉ̀ⲟⲩⲣⲉⲙⲣⲁⲩϣ ⲡⲉ ⲉϥⲧⲁⲗⲏⲟⲩⲧ ⲉ̀ⲟⲩⲉⲱ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲥⲏϫ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲉⲱ

Say to (the) daughter of Sion, that lo, thy King cometh, being meek, mounted on an ass, and a colt (the) foal of an ass.'

Ειπατε προς την θυγατερα Σιων, Ιδου, ο βασιλευς σου ερχεται προς σε πραυς και καθημενος επι ονου και πωλου υιου υποζυγιου.

فَذَهَبَ التِّلْمِيذَانِ وَفَعَلاَ كَمَا أَمَرَهُمَا يَسُوعُ،

וַיֵּלְכוּ הַתַּלְמִידִים וַיַּעֲשׂוֹּ כַּאֲשֶׁר צִוָּה אֹתָם יֵשׁוּעַ׃

Ⲉⲧⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲓⲣⲓ ⲕⲁⲧⲁ ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲟⲩⲁϩⲥⲁϩⲛⲓ ⲛⲱⲟⲩ

And his disciples having gone, and having done according as Jesus commanded them,

Πορευθεντες δε οι μαθηται και ποιησαντες καθως προσεταξεν αυτους ο Ιησους,

وَأَتَيَا بِالأَتَانِ وَالْجَحْشِ، وَوَضَعَا عَلَيْهِمَا ثِيَابَهُمَا فَجَلَسَ عَلَيْهِمَا.

וַיָּבִיאוּ אֶת־הָאָתוֹן וְאֶת־הָעַיִר וַיָּשִׂימוּ עֲלֵיהֶם אֶת־בִּגְדֵיהֶם וַיּוֹשִׁיבֻהוּ עֲלֵיהֶם׃

Ⲁⲩⲓⲛⲓ ⲛ̀ϯⲉⲱ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲥⲏϫ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲧⲁⲗⲟ ⲛ̀ⲛⲟⲩϩⲃⲱⲥ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲑⲣⲉϥϩⲉⲙⲥⲓ ⲥⲁⲡϣⲱⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ

brought the ass, and the colt, and placed on them their garments; and made him sit above them.

εφεραν την ονον και το πωλαριον, και εβαλον επανω αυτων τα ιματια αυτων και επεκαθισαν αυτον επανω αυτων.

وَالْجَمْعُ الأَكْثَرُ فَرَشُوا ثِيَابَهُمْ فِي الطَّرِيقِ. وَآخَرُونَ قَطَعُوا أَغْصَانًا مِنَ الشَّجَرِ وَفَرَشُوهَا فِي الطَّرِيقِ.

וְרֹב הֶהָמוֹן פָּרְשׂוֹּ אֶת־בִּגְדֵיהֶם עַל־הַדָּרֶךְ וְאֲחֵרִים כָּרְתוּ סְעִיפֵי עֵצִים וַיִּשְׁטָחוּם עַל־הַדָּרֶךְ׃

Ⲡϩⲟⲩⲟ ⲇⲉ ⲛ̀ⲛⲓⲙⲏϣ ⲁⲩⲫⲱⲣϣ ⲛ̀ⲛⲟⲩϩⲃⲱⲥ ϩⲓ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ ϩⲁⲛⲕⲉⲭⲱⲟⲩⲛⲓ ⲁⲩⲕⲱⲣϫ ⲛ̀ϩⲁⲛϫⲁⲗ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓ ⲛⲓϣϣⲏⲛ ⲁⲩⲫⲟⲣϣⲟⲩ ϩⲓ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ

And the most part of the multitudes spread their garments on the road; others cut branches from the trees, they spread them on the road.

Ο δε περισσοτερος οχλος εστρωσαν τα ιματια εαυτων εις την οδον, αλλοι δε εκοπτον κλαδους απο των δενδρων και εστρωνον εις την οδον.

وَالْجُمُوعُ الَّذِينَ تَقَدَّمُوا وَالَّذِينَ تَبِعُوا كَانُوا يَصْرَخُونَ قَائِلِينَ: «أُوصَنَّا لابْنِ دَاوُدَ! مُبَارَكٌ الآتِي بِاسْمِ الرَّبِّ! أُوصَنَّا فِي الأَعَالِي!»

וַהֲמוֹן הָעָם הָהֹלְכִים לְפָנָיו וְאַחֲרָיו קָרְאוּ לֵאמֹר הוֹשַׁע־נָא לְבֶן־דָּוִד בָּרוּךְ הַבָּא בְּשֵׁם יְהוָֹה הוֹשַׁע־נָא בַּמְּרוֹמִים׃

Ⲛⲓⲙⲏϣ ⲇⲉ ⲁⲩⲙⲟϣⲓ ϧⲁϫⲱϥ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉ̀ⲛⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲛⲁⲩⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲱⲥⲁⲛⲛⲁ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲇⲁⲩⲓⲇ ϥⲥⲙⲁⲣⲱⲟⲩⲧ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲫⲣⲁⲛ ⲙ̀ⲡ⳪̅ ⲱⲥⲁⲛⲛⲁ ϧⲉⲛ ⲛⲏ ⲉⲧϭⲟⲥⲓ

And the multitudes walked before him, and they who were walking after him, were crying out, saying: Osanna, (the) son of David, blessed is he who cometh in (the) name of the Lord; Osanna in the highest.'

Οι δε οχλοι οι προπορευομενοι και οι ακολουθουντες εκραζον, λεγοντες· Ωσαννα τω υιω Δαβιδ· ευλογημενος ο ερχομενος εν ονοματι Κυριου· Ωσαννα εν τοις υψιστοις.

وَلَمَّا دَخَلَ أُورُشَلِيمَ ارْتَجَّتِ الْمَدِينَةُ كُلُّهَا قَائِلَةً: «مَنْ هَذَا؟»

וַיְהִי בְּבֹאוֹ יְרוּשָׁלָיִם וַתֵּהֹם כָּל־הָעִיר וַיֹּאמְרוּ מִי זֶה׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ⲁⲥⲙⲟⲛⲙⲉⲛ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲃⲁⲕⲓ ⲧⲏⲣⲥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛⲓⲙ ⲡⲉ ⲫⲁⲓ

And having come into Jerusalem, all the city was stirred, saying: Who is this?'

Και οτε εισηλθεν εις Ιεροσολυμα, εσεισθη πασα η πολις, λεγουσα· Τις ειναι ουτος;

فَقَالَتِ الْجُمُوعُ: «هَذَا يَسُوعُ النَّبِيُّ الَّذِي مِنْ نَاصِرَةِ الْجَلِيلِ».

וַיֹּאמְרוּ הֲמֹן הָעָם זֶה הוּא הַנָּבִיא יֵשׁוּעַ מִנְּצֶרֶת אֲשֶׁר בַּגָּלִיל׃

Ⲛⲓⲙⲏϣ ⲇⲉ ⲛⲁⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲓⲣⲉⲙⲛⲁⲍⲁⲣⲉⲑ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ

And the multitudes said, that this is the prophet. Jesus, the Nazarene of Galilee.'

Οι δε οχλοι ελεγον· Ουτος ειναι Ιησους ο προφητης ο απο Ναζαρετ της Γαλιλαιας.

تطهير الهيكل

وَدَخَلَ يَسُوعُ إِلَى هَيْكَلِ اللهِ وَأَخْرَجَ جَمِيعَ الَّذِينَ كَانُوا يَبِيعُونَ وَيَشْتَرُونَ فِي الْهَيْكَلِ، وَقَلَبَ مَوَائِدَ الصَّيَارِفَةِ وَكَرَاسِيَّ بَاعَةِ الْحَمَامِ

וַיָּבֹא יֵשׁוּעַ אֶל־מִקְדַּשׁ הָאֱלֹהִים וַיְגָרֶשׁ מִשָׁם אֵת כָּל־הַמּוֹכְרִים וְהַקּוֹנִים בַּמִּקְדָּשׁ וַיַּהֲפֹךְ אֶת־שֻׁלְחֲנוֹת הַשֻׁלְחָנִים וְאֶת־מֹשְׁבוֹת מֹכְרֵי הַיּוֹנִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϩⲓⲟⲩⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧϯ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲧϣⲱⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲓⲧⲣⲁⲡⲉⲍⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲣⲉϥⲉⲣⲕⲉⲣⲙⲁ ⲁϥⲫⲟⲛϫⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲕⲁⲑⲉⲇⲣⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲏ ⲉⲧϯ ϭⲣⲟⲙⲡⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

And Jesus went into the temple, and cast out all who sold in the temple and them who bought, and the tables of the money-changers he overthrew, and the seats of them who sold doves,

Και εισηλθεν ο Ιησους εις το ιερον του Θεου και εξεβαλε παντας τους πωλουντας και αγοραζοντας εν τω ιερω, και τας τραπεζας των αργυραμοιβων ανετρεψε και τα καθισματα των πωλουντων τας περιστερας,

وَقَالَ لَهُمْ: «مَكْتُوبٌ: بَيْتِي بَيْتَ الصَّلاَةِ يُدْعَى. وَأَنْتُمْ جَعَلْتُمُوهُ مَغَارَةَ لُصُوصٍ!»

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם הֵן כָּתוּב כִּי בֵיתִי בֵּית תְּפִלָּה יִקָּרֵא וְאַתֶּם שַׂמְתֶּם אֹתוֹ לִמְעָרַת פָּרִיצִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲥⲥϧⲏⲟⲩⲧ ϫⲉ ⲡⲁⲏⲓ ⲉⲩⲉ̀ⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲟⲩⲏⲓ ⲙ̀ⲡⲣⲟⲥⲉⲩⲭⲏ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲙ̀ⲙⲁⲛ̀ⲭⲱⲡ ⲛ̀ⲥⲟⲛⲓ

and he said to them: It is written, that my house shall be called "a house of prayer;" but ye make it a den of robbers.'

και λεγει προς αυτους· Ειναι γεγραμμενον, Ο οικος μου οικος προσευχης θελει ονομαζεσθαι; σεις δε εκαμετε αυτον σπηλαιον ληστων.

وَتَقَدَّمَ إِلَيْهِ عُمْيٌ وَعُرْجٌ فِي الْهَيْكَلِ فَشَفَاهُمْ.

וַיִּגְּשׁוּ אֵלָיו עִוְרִים וּפִסְחִים בַּמִּקְדָּשׁ וַיִּרְפָּאֵם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲃⲉⲗⲗⲉⲩ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛϭⲁⲗⲉⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲁϥⲉⲣⲫⲁϧⲣⲓ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ

And blind and lame having come to him in the temple, he healed them.

Και προσηλθον προς αυτον τυφλοι και χωλοι εν τω ιερω και εθεραπευσεν αυτους.

فَلَمَّا رَأَى رُؤَسَاءُ الْكَهَنَةِ وَالْكَتَبَةِ الْعَجَائِبَ الَّتِي صَنَعَ، وَالأَوْلاَدَ يَصْرَخُونَ فِي الْهَيْكَلِ وَيَقُولُونَ: «أُوصَنَّا لابْنِ دَاوُدَ!»، غَضِبُوا

וַיְהִי כִּרְאוֹת רָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְהַסּוֹפְרִים אֵת הַנִּפְלָאוֹת אֲשֶׁר עָשָׂה וְאֵת הַיְלָדִים הַצֹּעֲקִים בַּמִּקְדָּשׁ וְאֹמְרִים הוֹשַׁע־נָא לְבֶן־דָּוִד וַיִּחַר לָהֶם׃

Ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲉ̀ⲛⲓϣⲫⲏⲣⲓ ⲉⲧⲁϥⲁⲓⲧⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲁⲗⲱⲟⲩⲓ ⲉⲧⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲱⲥⲁⲛⲛⲁ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲇⲁⲩⲓⲇ ⲁⲩⲭⲣⲉⲙⲣⲉⲙ

And the chief priests and the scribes having seen the wonders which he did, and the children who cried out in the temple, saying: Osanna, (the) son of David,' murmured,

Ιδοντες δε οι αρχιερεις και οι γραμματεις τα θαυμασια, τα οποια εκαμε, και τους παιδας κραζοντας εν τω ιερω και λεγοντας, Ωσαννα τω υιω Δαβιδ, ηγανακτησαν

وَقَالُوا لَهُ: «أَتَسْمَعُ مَا يَقُولُ هَؤُلاَءِ؟» فَقَالَ لَهُمْ يَسُوعُ: «نَعَمْ! أَمَا قَرَأْتُمْ قَطُّ: مِنْ أَفْوَاهِ الأَطْفَالِ وَالرُّضَّعِ هَيَّأْتَ تَسْبِيحًا؟»

וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו הֲשֹׁמֵעַ אַתָּה אֶת־אֲשֶׁר אֹמְרִים אֵלֶה וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אֲלֵיהֶם שֹׁמֵעַ אָנֹכִי הֲכִי לֹא קְרָאתֶם מִפִּי עוֹלֲלִים וְיוֹנְקִים יִסַּדְתָּ עֹז׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲕⲥⲱⲧⲉⲙ ⲁⲛ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉ ⲛⲁⲓ ϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟϥ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲥⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲱϣ ⲉ̀ⲛⲉϩ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲅⲣⲁⲫⲏ ϫⲉ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲣⲱⲟⲩ ⲛ̀ϩⲁⲛⲕⲟⲩϫⲓ ⲛ̀ⲁⲗⲱⲟⲩⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲑⲟⲩⲉⲙϭⲓ ⲁⲕⲥⲉⲃⲧⲉ ⲡⲓⲥⲙⲟⲩ

and said to him: Hearest thou not what these say?' And Jesus said to them: Yea: did ye never read in the Scriptures, that out of the mouths of little children and sucklings thou preparedst the praise?'

και ειπον προς αυτον· Ακουεις τι λεγουσιν ουτοι; Ο δε Ιησους λεγει προς αυτους· Ναι· ποτε δεν ανεγνωσατε οτι εκ στοματος νηπιων και θηλαζοντων ητοιμασας αινεσιν;

ثُمَّ تَرَكَهُمْ وَخَرَجَ خَارِجَ الْمَدِينَةِ إِلَى بَيْتِ عَنْيَا وَبَاتَ هُنَاكَ.

וַיַּעַזְבֵם וַיֵּצֵא אֶל־מִחוּץ לָעִיר אֶל־בֵּית־הִינִי וַיָּלֶן שָׁם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲭⲁⲩ ⲁϥⲓ̀ ⲥⲁⲃⲟⲗ ⲛ̀ϯⲃⲁⲕⲓ ⲉ̀ⲃⲏⲑⲁⲛⲓⲁ ⲁϥⲛⲕⲟⲧ ⲙ̀ⲙⲁⲩ

And having left them, he came outside of the city to Bethany; he slept there.

Και αφησας αυτους εξηλθεν εξω της πολεως εις Βηθανιαν και διενυκτερευσεν εκει.

شجرة التين تَيبَس

وَفِي الصُّبْحِ إِذْ كَانَ رَاجِعًا إِلَى الْمَدِينَةِ جَاعَ،

וּבַבֹּקֶר שָׁב אֶל־הָעִיר וְהוּא רָעֵב׃

Ⲉⲧⲁ ⲧⲟⲟⲩⲓ ⲇⲉ ϣⲱⲡⲓ ⲁϥⲧⲁⲥⲑⲟ ⲉ̀ϯⲃⲁⲕⲓ ⲁϥϩⲕⲟ

Now morning having come, he returned to the city, he hungered.

Οτε δε το πρωι επεστρεφεν εις την πολιν, επεινασε·

فَنَظَرَ شَجَرَةَ تِينٍ عَلَى الطَّرِيقِ، وَجَاءَ إِلَيْهَا فَلَمْ يَجِدْ فِيهَا شَيْئًا إِلاَّ وَرَقًا فَقَطْ. فَقَالَ لَهَا: «لاَ يَكُنْ مِنْكِ ثَمَرٌ بَعْدُ إِلَى الأَبَدِ!» فَيَبِسَتِ التِّينَةُ فِي الْحَالِ.

וַיַּרְא תְּאֵנָה אַחַת עַל־הַדָּרֶךְ וַיִּקְרַב אֵלֶיהָ וְלֹא־מָצָא בָהּ מְאוּמָה בִּלְתִּי הֶעָלִים וַיֹּאמֶר אֵלֶיהָ מֵעַתָּה לֹא־יִהְיֶה מִמֵּךְ פְּרִי עַד־עוֹלָם וַתִּיבַשׁ הַתְּאֵנָה פִּתְאֹם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲃⲱ ⲛⲕⲉⲛⲧⲉ ϩⲓ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ϩⲁⲣⲟⲥ ⲙ̀ⲡⲉϥϫⲉⲙ ϩⲗⲓ ϩⲓⲱⲧⲥ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲉ̀ϩⲁⲛϫⲱⲃⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁⲥ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲉ ⲟⲩⲧⲁϩ ⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϧⲏϯ ϣⲁ ⲉⲛⲉϩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥϣⲱⲟⲩⲓ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲃⲱ ⲛ̀ⲕⲉⲛⲧⲉ ⲓⲥϫⲉⲛ ϯⲟⲩⲛⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

And having seen a fig-tree on the road, and having come to it, he found not anything upon it except leaves only: and he said to it: Fruit shall not come from thee for ever.' And the fig-tree withered away from that hour.

και ιδων μιαν συκην επι της οδου, ηλθε προς αυτην και ουδεν ηυρεν επ' αυτην ειμη φυλλα μονον, και λεγει προς αυτην· να μη γεινη πλεον απο σου καρπος εις τον αιωνα. Και παρευθυς εξηρανθη η συκη.

فَلَمَّا رَأَى التَّلاَمِيذُ ذَلِكَ تَعَجَّبُوا قَائِلِينَ: «كَيْفَ يَبِسَتِ التِّينَةُ فِي الْحَالِ؟»

וַיִּרְאוּ הַתַּלְמִידִים וַיִּתְמְהוּ וַיֹּאמְרוּ אֵיךְ יָבְשָׁה הַתְּאֵנָה פִּתְאֹם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁⲩⲉⲣϣⲫⲏⲣⲓ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲱⲥ ⲁ ⲧⲁⲓⲃⲱ ⲛ̀ⲕⲉⲛⲧⲉ ϣⲱⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲧⲁⲓⲟⲩⲛⲟⲩ

And the disciples having seen, wondered, saying: How this fig-tree withered away in this hour !'

Και ιδοντες οι μαθηται, εθαυμασαν λεγοντες· Πως παρευθυς εξηρανθη συκη;

فَأَجَابَ يَسُوعُ وَقَالَ لَهُمْ: «اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنْ كَانَ لَكُمْ إِيمَانٌ وَلَا تَشُكُّونَ، فَلَا تَفْعَلُونَ أَمْرَ التِّينَةِ فَقَطْ، بَلْ إِنْ قُلْتُمْ أَيْضًا لِهَذَا الْجَبَلِ: انْتَقِلْ وَانْطَرِحْ فِي الْبَحْرِ فَيَكُونُ.

וַיַּעַן יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם אִם־תִּהְיֶה בָכֶם אֱמוּנָה וְלֹא חָלַק לִבְּכֶם כְּמַעֲשֵׂה הַתְּאֵנָה הַזֹּאת תַּעֲשׂוֹּ וְאַף תֹּאמְרוּ אֶל־הָהָר הַזֶּה הִנָּשֵׂא וְנֶעְתַּקְתָּ אֶל־תּוֹך הַיָּם וְהָיָה כֵן׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲛⲧⲉⲧⲉⲛ ⲛⲁϩϯ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛϣⲧⲉⲙⲉⲣϩⲏⲧ ⲃ̅ ⲙ̀ⲫⲁ ⲧⲁⲓⲃⲱ ⲛ̀ⲕⲉⲛⲧⲉ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧϥ ⲁⲛ ⲡⲉ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲁⲓϥ ⲁⲗⲗⲁ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛϣⲁⲛϫⲟⲥ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲧⲱⲟⲩ ϫⲉ ϥⲓⲧⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲉ̀ⲫⲓⲟⲙ ⲉⲥⲉ̀ϣⲱⲡⲓ

And Jesus answered, he said to them: Verily I say to you, that if ye have faith, and doubt not, not only will ye do this which is done to this fig-tree, but if ye should say to this mountain, "Lift thyself up, and go into the sea," it shall be done.

Αποκριθεις δε ο Ιησους ειπε προς αυτους· Αληθως σας λεγω, εαν εχητε πιστιν και δεν διστασητε, ουχι μονον το της συκης θελετε καμει, αλλα και εις το ορος τουτο αν ειπητε, Σηκωθητι και ριφθητι εις την θαλασσαν, θελει γεινει·

وَكُلُّ مَا تَطْلُبُونَهُ فِي الصَّلاَةِ مُؤْمِنِينَ تَنَالُونَهُ».

וְכֹל אֲשֶׁר תִּשְׁאֲלוּ בַּתְּפִלָּה וְאַתֶּם מַאֲמִינִים יָבֹא לָכֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲡⲣⲟⲥⲉⲩⲭⲏ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲛⲁϩϯ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ϭⲓⲧⲟⲩ

And everything which ye will ask in prayer, believing, ye shall receive.'

και παντα οσα αν ζητησητε εν τη προσευχη εχοντες πιστιν θελετε λαβει.

السؤال عن سُلطان يسوع

وَلَمَّا جَاءَ إِلَى الْهَيْكَلِ تَقَدَّمَ إِلَيْهِ رُؤَسَاءُ الْكَهَنَةِ وَشُيُوخُ الشَّعْبِ وَهُوَ يُعَلِّمُ، قَائِلِينَ: «بِأَيِّ سُلْطَانٍ تَفْعَلُ هَذَا؟ وَمَنْ أَعْطَاكَ هَذَا السُّلْطَانَ؟»

וַיָּבֹא אֶל־הַמִּקְדָּשׁ וַיְלַמֵּד שָׁם וְרָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְזִקְנֵי הָעָם נִגְּשׁוּ אֵלָיו וַיֹּאמְרוּ בְּאֵי־זוֹ רְשׁוּת אַתָּה עֹשֶׂה אֵלֶּה וּמִי נָתַן לְךָ הָרְשׁוּת הַזֹּאת׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲣⲉⲥⲃⲩⲧⲉⲣⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲗⲁⲟⲥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲕⲓⲣⲓ ⲛ̀ⲛⲁⲓ ϧⲉⲛ ⲁϣ ⲛ̀ⲉⲣϣⲓϣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲓⲙ ⲡⲉⲧⲁϥϯ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲉⲣϣⲓϣⲓ ⲛⲁⲕ

And he having come to the temple, the chief priests and the elders of the people came to him teaching, saying: With what authority didst thou these things? and who gave to thee this authority? '

Και οτε ηλθεν εις το ιερον, προσηλθον προς αυτον, ενω εδιδασκεν οι αρχιερεις και οι πρεσβυτεροι του λαου, λεγοντες· Εν ποια εξουσια πραττεις ταυτα, και τις σοι εδωκε την εξουσιαν ταυτην;

فَأَجَابَ يَسُوعُ وَقَالَ لَهُمْ: «وَأَنَا أَيْضًا أَسْأَلُكُمْ كَلِمَةً وَاحِدَةً، فَإِنْ قُلْتُمْ لِي عَنْهَا أَقُولُ لَكُمْ أَنَا أَيْضًا بِأَيِّ سُلْطَانٍ أَفْعَلُ هَذَا:

וַיַּעַן יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם גַּם־אֲנִי אֶשְׁאֲלָה אֶתְכֶם דָּבָר אֶחָד אֲשֶׁר אִם־תַּגִּידוּ אֹתוֹ לִי גַּם־אֲנִי אַגִּיד לָכֶם בְּאֵי־זוֹ רְשׁוּת אֲנִי עֹשֶׂה אֵלֶּה׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ϯⲛⲁϣⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ϩⲱ ⲉ̀ⲟⲩⲥⲁϫⲓ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛϣⲁⲛⲧⲁⲙⲟⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ϩⲱ ϯⲛⲁⲧⲁⲙⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲁⲓⲓⲣⲓ ⲛ̀ⲛⲁⲓ ϧⲉⲛ ⲁϣ ⲛ̀ⲉⲣϣⲓϣⲓ

Jesus answered, he said to them: I will also ask of you a word: if ye should tell me it, I also will tell you with what authority I did these things.

Αποκριθεις δε ο Ιησους, ειπε προς αυτους· Θελω σας ερωτησει και εγω ενα λογον, τον οποιον εαν μοι ειπητε, και εγω θελω σας ειπει εν ποια εξουσια πραττω ταυτα·

مَعْمُودِيَّةُ يُوحَنَّا: مِنْ أَيْنَ كَانَتْ؟ مِنَ السَّمَاءِ أَمْ مِنَ النَّاسِ؟» فَفَكَّرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ قَائِلِينَ: «إِنْ قُلْنَا: مِنَ السَّمَاءِ، يَقُولُ لَنَا: فَلِمَاذَا لَمْ تُؤْمِنُوا بِهِ؟

טְבִילַת יוֹחָנָן מֵאַיִן הָיְתָה הֲמִּשָׁמַיִם אִם־מִבְּנֵי אָדָם וַיַּחְשְׁבוּ בִלְבָבָם לֵאמֹר׃

Ⲡⲓⲱⲙⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲛⲉ ⲟⲩⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲑⲱⲛ ⲡⲉ ⲟⲩⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲧⲫⲉ ⲡⲉ ϣⲁⲛ ⲟⲩⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲡⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲛⲁⲩⲙⲟⲕⲙⲉⲕ ⲛ̀ϧⲣⲏⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁⲛϣⲁⲛϫⲟⲥ ϫⲉ ⲟⲩⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲧⲫⲉ ⲡⲉ ϥⲛⲁϫⲟⲥ ⲛⲁⲛ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲛⲁϩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ

The baptism of John, whence was it from? from (the) heaven or from [the] men is it?'And they reasoned in themselves, saying: If we should say, that it is from (the) heaven, he will say to us: "Wherefore did ye not believe him?"

το βαπτισμα του Ιωαννου ποθεν ητο, εξ ουρανου η εξ ανθρωπων; Και εκεινοι διελογιζοντο καθ' εαυτους λεγοντες· Εαν ειπωμεν, Εξ ουρανου, θελει ειπει προς ημας, Δια τι λοιπον δεν επιστευσατε εις αυτον·

وَإِنْ قُلْنَا: مِنَ النَّاسِ، نَخَافُ مِنَ الشَّعْبِ، لأَنَّ يُوحَنَّا عِنْدَ الْجَمِيعِ مِثْلُ نَبِيٍّ».

אִם־נֹאמַר מִשָׁמַיִם וְאָמַר אֵלֵינוּ מַדּוּעַ אֵפוֹא לֹא הֶאֱמַנְתֶּם בּוֹ וְאִם־נֹאמַר מִבְּנֵי אָדָם יְרֵאִים אֲנַחְנוּ אֶת־הֲמוֹן הָעָם כִּי־כֻלָּם חֹשְׁבִים אֶת־יוֹחָנָן לְנָבִיא׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲁⲛϣⲁⲛϫⲟⲥ ϫⲉ ⲟⲩⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲧⲉⲛⲉⲣϩⲟϯ ϧⲁⲧϩⲏ ⲙ̀ⲡⲓⲙⲏϣ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ϩⲱⲥ ⲟⲩⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ

But if we should say, that (it is) from [the] men; we fear the multitude; for John is to them as a prophet.'

εαν δε ειπωμεν, Εξ ανθρωπων, φοβουμεθα τον οχλον· διοτι παντες εχουσι τον Ιωαννην ως προφητην.

فَأَجَابُوا يَسُوعَ وَقَالُوا: «لاَ نَعْلَمُ». فَقَالَ لَهُمْ هُوَ أَيْضًا: «وَلاَ أَنَا أَقُولُ لَكُمْ بِأَيِّ سُلْطَانٍ أَفْعَلُ هَذَا.

וַיַּעֲנוּ אֶת־יֵשׁוּעַ וַיֹּאמְרוּ לֹא יָדָעְנוּ וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם גַּם־אֲנִי לֹא אֹמַר לָכֶם מָה רְשׁוּתִי כִּי אֶעֱשֶׂה אֵלֶּה׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛ̀Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲉ ⲧⲉⲛⲉⲙⲓ ⲁⲛ ⲡⲉϫⲁϥ ⲇⲉ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲟⲩⲇⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ϩⲱ ϯⲛⲁⲧⲁⲙⲱⲧⲉⲛ ⲁⲛ ϫⲉ ⲁⲓⲓⲣⲓ ⲛ̀ⲛⲁⲓ ϧⲉⲛ ⲁϣ ⲛ̀ⲉⲣϣⲓϣⲓ

And they answered, they said to Jesus: We know not.' And he said to them: Neither will I also tell you with what authority I did these things.

Και αποκριθεντες προς τον Ιησουν, ειπον· Δεν εξευρομεν. Ειπε προς αυτους και αυτος· Ουδε εγω λεγω προς υμας εν ποια εξουσια πραττω ταυτα.

مَثَل الابنين

«مَاذَا تَظُنُّونَ؟ كَانَ لإِنْسَانٍ ابْنَانِ، فَجَاءَ إِلَى الأَوَّلِ وَقَالَ: يَا ابْنِي، اذْهَبِ الْيَوْمَ اعْمَلْ فِي كَرْمِي.

אֲבָל מַה־דַּעְתְּכֶם אִישׁ הָיָה וְלוֹ שְׁנֵי בָנִים וַיִּגַּשׁ אֶל־הָרִאשׁוֹן וַיֹּאמֶר בְּנִי לֵךְ הַיּוֹם וַעֲבֹד בְּכַרְמִי׃

Ⲟⲩ ⲇⲉ ⲡⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲙⲉⲩⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲛⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲛⲧⲉϥ ϣⲏⲣⲓ ⲃ̅ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁϥⲓ̀ ϩⲁ ⲡⲓϩⲟⲩⲓⲧ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲡⲁϣⲏⲣⲓ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲙ̀ⲫⲟⲟⲩ ⲁⲣⲓϩⲱⲃ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲓⲁϩⲁⲗⲟⲗⲓ

But what think ye? There was a man who had two sons: he came to the first, he said to him: "My son, go to-day, work in the vineyard."

Αλλα τι σας φαινεται; Ανθρωπος τις ειχε δυο υιους, και ελθων προς τον πρωτον ειπε· Τεκνον, υπαγε σημερον εργαζου εν τω αμπελωνι μου.

فَأَجَابَ وَقَالَ: مَا أُرِيدُ. وَلكِنَّهُ نَدِمَ أَخِيرًا وَمَضَى.

וַיַּעַן וַיֹּאמֶר לֹא חָפַצְתִּי וְאַחֲרֵי־כֵן נִחַם וַיֵּלַךְ׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲡⲁ⳪̅ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉϥϣⲉ ⲛⲁϥ

And he answered, he said: "I (go), my lord." And he went not.

Ο δε αποκριθεις ειπε· Δεν θελω· υστερον ομως μετανοησας υπηγε.

وَجَاءَ إِلَى الثَّانِي وَقَالَ كَذَلِكَ. فَأَجَابَ وَقَالَ: هَا أَنَا يَا سَيِّدُ. وَلَمْ يَمْضِ.

וַיִּגַּשׁ אֶל־הַשֵׁנִי וַיְדַבֵּר כָּזֹאת גַּם־אֵלָיו וַיַּעַן וַיֹּאמֶר הִנְנִי אֲדֹנִי וְלֹא הָלָךְ׃

Ⲁϥⲓ̀ ϩⲁ ⲡⲓⲙⲁϩⲃ̅ ⲁϥϫⲟⲥ ⲛⲁϥ ⲟⲛ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲛ̀ϯⲟⲩⲱϣ ⲁⲛ ⲉ̀ⲡϧⲁⲉ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥⲟⲩⲉⲙϩⲑⲏϥ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ

He came to the second, he said to him again thus. And he answered, he said: "I wish not:" but at last having repented, he went.

Και ελθων προς τον δευτερον ειπεν ωσαυτως. Και εκεινος αποκριθεις ειπεν· Εγω υπαγω, κυριε· και δεν υπηγε.

فَأَيُّ الاثْنَيْنِ عَمِلَ إِرَادَةَ الأَبِ؟» قَالُوا لَهُ: «الأَوَّلُ». قَالَ لَهُمْ يَسُوعُ: «الْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ الْعَشَّارِينَ وَالزَّوَانِيَ يَسْبِقُونَكُمْ إِلَى مَلَكُوتِ اللهِ،

מִי מִשְׁנֵיהֶם עָשָׂה אֶת־רְצוֹן אָבִיו וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו הָרִאשׁוֹן וַיֹּאמֶר לָהֶם יֵשׁוּעַ אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם הַמּוֹכְסִים וְהַזּוֹנוֹת יְקַדְּמוּ אֶתְכֶם לָבוֹא אֶל־מַלְכוּת הָאֱלֹהִים׃

Ⲛⲓⲙ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲃ̅ ⲁϥⲉⲣ ⲡⲉⲧⲉϩⲛⲉ ⲡⲉϥⲓⲱⲧ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲡⲓϧⲁⲉ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲡⲓⲧⲉⲗⲱⲛⲏⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲟⲣⲛⲟⲥ ⲥⲉⲛⲁⲉⲣϣⲟⲣⲡ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ

Which of the two did the will of his father?'They said: The last.' Jesus said to them: Verily I say to you, that the publicans and the harlots will go before you into the kingdom of God.

Τις εκ των δυο εκαμε το θελημα του πατρος; Λεγουσι προς αυτον· Ο πρωτος. Λεγει προς αυτους ο Ιησους· Αληθως σας λεγω οτι οι τελωναι και αι πορναι υπαγουσι προτερον υμων εις την βασιλειαν του Θεου.

لأَنَّ يُوحَنَّا جَاءَكُمْ فِي طَرِيقِ الْحَقِّ فَلَمْ تُؤْمِنُوا بِهِ، وَأَمَّا الْعَشَّارُونَ وَالزَّوَانِي فَآمَنُوا بِهِ. وَأَنْتُمْ إِذْ رَأَيْتُمْ لَمْ تَنْدَمُوا أَخِيرًا لِتُؤْمِنُوا بِهِ.

כִּי יוֹחָנָן בָּא אֲלֵיכֶם בְּדֶרֶך צְדָקָה וְלֹא הֶאֱמַנְתֶּם לוֹ וְהַמּוֹכְסִים וְהַזּוֹנוֹת הֵם הֶאֱמִינוּ לוֹ וְאַתֶּם רְאִיתֶם וְלֹא נִחַמְתֶּם אַחֲרֵי־כֵן לְהַאֲמִין לוֹ׃

Ⲁϥⲓ̀ ⲅⲁⲣ ϩⲁⲣⲱⲧⲉⲛ ⲛ̀ϫⲉ ⲓⲱⲁⲛⲛⲏⲥ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲙⲉⲑⲙⲏⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲛⲁϩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲛⲓⲧⲉⲗⲱⲛⲏⲥ ⲇⲉ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲟⲣⲛⲟⲥ ⲁⲩⲛⲁϩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲩ ⲟⲩⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲉⲙϩⲑⲏⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲡϧⲁⲉ ⲉ̀ⲡϫⲓⲛⲛⲁϩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ

For John came to you in the road of [the] righteousness, and ye believed him not: but the publicans and the harlots believed him: and ye saw, and ye did not repent at last for (the) believing him.

Διοτι ηλθε προς υμας ο Ιωαννης εν οδω δικαιοσυνης, και δεν επιστευσατε εις αυτον· οι τελωναι ομως και αι πορναι επιστευσαν εις αυτον· σεις δε ιδοντες δεν μετεμεληθητε υστερον, ωστε να πιστευσητε εις αυτον.

مَثَل الكرامين

«اِسْمَعُوا مَثَلًا آخَرَ: كَانَ إِنْسَانٌ رَبُّ بَيْتٍ غَرَسَ كَرْمًا، وَأَحَاطَهُ بِسِيَاجٍ، وَحَفَرَ فِيهِ مَعْصَرَةً، وَبَنَى بُرْجًا، وَسَلَّمَهُ إِلَى كَرَّامِينَ وَسَافَرَ.

שִׁמְעוּ מָשָׁל אַחֵר אִישׁ בַּעַל־בַּיִת הָיָה אֲשֶׁר נָטַע כֶּרֶם וַיַּעַשׂ גָּדֵר סָבִיב לוֹ וַיַּחְצֹב יֶקֶב וַיִּבֶן מִגְדָּל בְּתוֹכוֹ וַיִּתְּנֵהוּ אֶל־כֹּרְמִים וַיֵּלֶךְ בְּדֶּרֶךְ מֵרָחוֹק׃

Ⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲕⲉⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲛⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲛⲉⲃⲓⲟϩⲓ ⲉ̀ⲁϥϭⲟ ⲛ̀ⲟⲩⲓⲁϩⲁⲗⲟⲗⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲁⲕⲧⲟ ⲛ̀ⲟⲩϫⲟⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲱⲕ ⲛ̀ⲟⲩϩⲣⲱⲧ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲕⲱⲧ ⲛ̀ⲟⲩⲡⲩⲣⲅⲟⲥ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲏⲓϥ ⲉ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ϩⲁⲛⲟⲩⲓⲏ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲡϣⲉⲙⲙⲟ

Hear another parable. There was a man, an owner of land, who planted a vineyard, and set a hedge round it, and digged a winepress in it, and built a tower in it, and delivered it to husbandmen, and went into (the) foreign (land).

Αλλην παραβολην ακουσατε. Ητο ανθρωπος τις οικοδεσποτης, οστις εφυτευσεν αμπελωνα και περιεβαλεν εις αυτον φραγμον και εσκαψεν εν αυτω ληνον και ωκοδομησε πυργον, και εμισθωσεν αυτον εις γεωργους και απεδημησεν.

وَلَمَّا قَرُبَ وَقْتُ الأَثْمَارِ أَرْسَلَ عَبِيدَهُ إِلَى الْكَرَّامِينَ لِيَأْخُذَ أَثْمَارَهُ.

וַיְהִי בְּהַגִּיעַ עֵת הַבָּצִיר וַיִּשְׁלַח עֲבָדָיו אֶל־הַכֹּרְמִים לָקַחַת אֶת־פִּרְיוֹ׃

Ϩⲟⲧⲉ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥϧⲱⲛⲧ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲥⲏⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲟⲩⲧⲁϩ ⲁϥⲟⲩⲱⲣⲡ ⲛ̀ⲛⲉϥⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ϩⲁ ⲛⲓⲟⲩⲓⲏ ⲉ̀ϭⲓ ⲛ̀ⲛⲉϥⲟⲩⲧⲁϩ

And when (the) time of the fruits approached, he sent his servants to the husbandmen to receive his fruits.

Οτε δε επλησιασεν ο καιρος των καρπων, απεστειλε τους δουλους αυτου προς τους γεωργους δια να λαβωσι τους καρπους αυτου.

فَأَخَذَ الْكَرَّامُونَ عَبِيدَهُ وَجَلَدُوا بَعْضًا وَقَتَلُوا بَعْضًا وَرَجَمُوا بَعْضًا.

וַיַּחֲזִיקוּ הַכֹּרְמִים בַּעֲבָדָיו אֶת־זֶה הִכּוּ וְאֶת־זֶה הָרְגוּ וְאֶת־זֶה סָקָלוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁ ⲛⲓⲟⲩⲓⲏ ϭⲓ ⲛ̀ⲛⲉϥⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ⲟⲩⲁⲓ ⲙⲉⲛ ⲁⲩϩⲓⲟⲩⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲕⲉⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ⲁⲩϧⲟⲑⲃⲉϥ ⲕⲉⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ⲁⲩϩⲓⲱⲛⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ

And the husbandmen took his servants, one indeed they beat, and another they killed, and another they stoned.

Και πιασαντες οι γεωργοι τους δουλους αυτου, αλλον μεν εδειραν, αλλον δε εφονευσαν, αλλον δε ελιθοβολησαν.

ثُمَّ أَرْسَلَ أَيْضًا عَبِيدًا آخَرِينَ أَكْثَرَ مِنَ الأَوَّلِينَ، فَفَعَلُوا بِهِمْ كَذَلِكَ.

וַיּוֹסֶף שְׁלֹחַ עֲבָדִים אֲחֵרִים רַבִּים מִן־הָרִאשׁוֹנִים וְגַם־לָהֶם עֲשׂוֹּ כֵן׃

Ⲡⲁⲗⲓⲛ ⲟⲛ ⲁϥⲧⲁⲟⲩⲟ ⲛ̀ϩⲁⲛⲕⲉⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ⲉⲩⲟϣ ⲉ̀ⲛⲓϩⲟⲩⲁϯ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲓⲣⲓ ⲛⲱⲟⲩ ⲟⲛ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ

Again, he sent other servants 'more in number than the first: and they did to them again thus.

Παλιν απεστειλεν αλλους δουλους πλειοτερους των πρωτων, και εκαμον εις αυτους ωσαυτως.

فَأَخِيرًا أَرْسَلَ إِلَيْهِمُ ابْنَهُ قَائِلًا: يَهَابُونَ ابْنِي!

וּבָאַחֲרוֹנָה שָׁלַח אֲלֵיהֶם אֶת־בְּנוֹ כִּי אָמַר מִפְּנֵי בְנִי יָגוּרוּ׃

Ⲉ̀ⲡϧⲁⲉ ⲇⲉ ⲁϥⲟⲩⲱⲣⲡ ⲙ̀ⲡⲉϥϣⲏⲣⲓ ϩⲁⲣⲱⲟⲩ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲥⲉⲛⲁϣⲫⲓⲧ ϧⲁⲧϩⲏ ⲙ̀ⲡⲁϣⲏⲣⲓ

But at last he sent his son to them, saying: "They will reverence my son."

Υστερον δε απεστειλε προς αυτους τον υιον αυτου λεγων· Θελουσιν εντραπη τον υιον μου.

وَأَمَّا الْكَرَّامُونَ فَلَمَّا رَأَوْا الابْنَ قَالُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ: هَذَا هُوَ الْوَارِثُ! هَلُمُّوا نَقْتُلْهُ وَنَأْخُذْ مِيرَاثَهُ!

וַיְהִי כִּרְאוֹת הַכֹּרְמִים אֶת־הַבֵּן וַיֹּאמְרוּ אִישׁ אֶל־אָחִיו זֶה הוּא הַיּוֹרֵשׁ לְכוּ וְנַהַרְגֵהוּ וְנֹאחֲזָה בְּנַחֲלָתוֹ׃

Ⲛⲓⲟⲩⲓⲏ ⲇⲉ ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲡⲓϣⲏⲣⲓ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛ̀ϧⲣⲏⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ϫⲉ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲡⲓⲕⲗⲏⲣⲟⲛⲟⲙⲟⲥ ⲁⲙⲱⲓⲛⲓ ⲛ̀ⲧⲉⲛϧⲟⲑⲃⲉϥ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉⲛϭⲓ ⲛ̀ⲧⲉϥⲕⲗⲏⲣⲟⲛⲟⲙⲓⲁ

But the husbandmen having seen the son, said in themselves: "This is the heir; come, let is kill him, and take his inheritance."

Αλλ' οι γεωργοι, ιδοντες τον υιον, ειπον προς αλληλους· Ουτος ειναι ο κληρονομος· ελθετε, ας φονευσωμεν αυτον και ας κατακρατησωμεν την κληρονομιαν αυτου.

فَأَخَذُوهُ وَأَخْرَجُوهُ خَارِجَ الْكَرْمِ وَقَتَلُوهُ.

וַיַּחֲזִיקוּ בוֹ וַיִּדְחָפוּהוּ אֶל־מִחוּץ לַכָּרֶם וַיַּהַרְגוּ אֹתוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩϭⲓⲧϥ ⲁⲩϩⲓⲧϥ ⲥⲁⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲡⲓⲓⲁϩⲁⲗⲟⲗⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩϧⲟⲑⲃⲉϥ

And they took him, they cast him outside of the vineyard, and killed him.

Και πιασαντες αυτον, εξεβαλον εξω του αμπελωνος και εφονευσαν.

فَمَتَى جَاءَ صَاحِبُ الْكَرْمِ، مَاذَا يَفْعَلُ بِأُولَئِكَ الْكَرَّامِينَ؟»

וְעַתָּה כִּי־יָבוֹא בַּעַל הַכָּרֶם מַה־יַּעֲשֶׂה לַכֹּרְמִים הָהֵם׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁϥϣⲁⲛⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲡ⳪̅ ⲙ̀ⲡⲓⲓⲁϩⲁⲗⲟⲗⲓ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉϥⲛⲁⲁⲓϥ ⲛ̀ⲛⲓⲟⲩⲓⲏ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

If the lord of the vineyard should come, what will he do to those husbandmen?'

Οταν λοιπον ελθη ο κυριος του αμπελωνος, τι θελει καμει εις τους γεωργους εκεινους;

قَالُوا لَهُ: «أُولئِكَ الأَرْدِيَاءُ يُهْلِكُهُمْ هَلاَكًا رَدِيًّا، وَيُسَلِّمُ الْكَرْمَ إِلَى كَرَّامِينَ آخَرِينَ يُعْطُونَهُ الأَثْمَارَ فِي أَوْقَاتِهَا».

וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו יָרַע לָרָעִים וִיאַבְּדֵם וְאֶת־הַכֶּרֶם יִתֵּן לְכֹרְמִים אֲחֵרִים אֲשֶׁר יָשִׁיבוּ לוֹ אֶת־פִּרְיוֹ בְּעִתּוֹ׃

Ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲛⲓⲕⲁⲕⲱⲥ ⲉϥⲉ̀ⲧⲁⲕⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲕⲁⲕⲱⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲓⲁϩⲁⲗⲟⲗⲓ ⲉϥⲉ̀ⲧⲏⲓϥ ⲉ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ϩⲁⲛⲕⲉⲟⲩⲓⲏ ⲛⲏ ⲉⲑⲛⲁϯ ⲛ̀ⲛⲉϥⲟⲩⲧⲁϩ ⲛⲁϥ ϧⲉⲛ ⲡⲟⲩⲥⲏⲟⲩ

They said to him: He shall miserably destroy the miserable men, and he shall deliver the vineyard to other husbandmen, who will give his fruits to him in their time.'

Λεγουσι προς αυτον· Κακους κακως θελει απολεσει αυτους, και τον αμπελωνα θελει μισθωσει εις αλλους γεωργους, οιτινες θελουσιν αποδωσει εις αυτον τους καρπους εν τοις καιροις αυτων.

قَالَ لَهُمْ يَسُوعُ: «أَمَا قَرَأْتُمْ قَطُّ فِي الْكُتُبِ: الْحَجَرُ الَّذِي رَفَضَهُ الْبَنَّاؤُونَ هُوَ قَدْ صَارَ رَأْسَ الزَّاوِيَةِ؟ مِنْ قِبَلِ الرَّبِّ كَانَ هَذَا وَهُوَ عَجِيبٌ فِي أَعْيُنِنَا!

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם יֵשׁוּעַ הֲכִי לֹא־קְרָאתֶם בַּכְּתוּבִים אֶבֶן מָאֲסוּ הַבּוֹנִים הָיְתָה לְרֹאשׁ פִּנָּה מֵאֵת יְהוָֹה הָיְתָה זֹּאת הִיא נִפְלָאת בְּעֵינֵינוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲱϣ ⲉⲛⲉϩ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲅⲣⲁⲫⲏ ϫⲉ ⲡⲓⲱⲛⲓ ⲉⲧⲁⲩϣⲟϣϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲏ ⲉⲧⲕⲱⲧ ⲫⲁⲓ ⲁϥϣⲱⲡⲓ ⲛ̀ϫⲱϫ ⲛ̀ⲗⲁⲕϩ ⲉⲧⲁ ⲫⲁⲓ ϣⲱⲡⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲉⲛ ⲡ⳪̅ ⲟⲩⲟϩ ϥⲟⲓ ⲛ̀ϣⲫⲏⲣⲓ ϧⲉⲛ ⲛⲉⲛⲃⲁⲗ

And Jesus said to them: Did ye never read in the Scriptures, that the stone which the builders rejected, this was made for completion of (the) corner: this having been done by the Lord, and it is wonderful in our eyes?

Λεγει προς αυτους ο Ιησους· Ποτε δεν ανεγνωσατε εν ταις γραφαις, Ο λιθος, τον οποιον απεδοκιμασαν οι οικοδομουντες, ουτος εγεινε κεφαλη γωνιας· παρα Κυριου εγεινεν αυτη και ειναι θαυμαστη εν οφθαλμοις υμων;

لِذَلِكَ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ مَلَكُوتَ اللهِ يُنْزَعُ مِنْكُمْ وَيُعْطَى لأُمَّةٍ تَعْمَلُ أَثْمَارَهُ.

עַל־כֵּן אֲנִי אֹמֵר לָכֶם כִּי־תֻקַּח מִכֶּם מַלְכוּת הָאֱלֹהִים וְתִסֹּב לְגוֹי אֲשֶׁר יַעֲשֶׂה אֶת־פִּרְיָהּ׃

Ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ ⲉⲩⲉ̀ⲟⲗⲥ ⲛ̀ⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ⲧⲏⲓⲥ ⲛ̀ⲕⲉⲉⲑⲛⲟⲥ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁⲓⲣⲓ ⲛ̀ⲛⲉⲥⲟⲩⲧⲁϩ

Therefore I say to you, that the kingdom of God shall be taken away from you, and shall be given to another nation, which will produce its fruits.

Δια τουτο λεγω προς υμας οτι θελει αφαιρεθη αφ' υμων η βασιλεια του Θεου και θελει δοθη εις εθνος καμνον τους καρπους αυτης·

وَمَنْ سَقَطَ عَلَى هَذَا الْحَجَرِ يَتَرَضَّضُ، وَمَنْ سَقَطَ هُوَ عَلَيْهِ يَسْحَقُهُ!»

וְהַנֹּפֵל אַל־הָאֶבֶן הַהִיא יִשָׁבֵר וַאֲשֶׁר תִּפֹּל עָלָיו תִּשְׁחָקֵהוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁϩⲉⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲁⲓⲱⲛⲓ ⲉϥⲉ̀ⲗⲁⲥϥ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲧⲉϥⲛⲁϩⲉⲓ ⲉ̀ϫⲱϥ ⲉϥⲉ̀ϣⲁϣϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

And he who will fall upon this stone, it shall break him to pieces; and he indeed upon whom it will fall, it shall scatter him as dust.'

και οστις πεση επι τον λιθον τουτον θελει συντριφθη· εις οντινα δε επιπεση, θελει κατασυντριψει αυτον.

وَلَمَّا سَمِعَ رُؤَسَاءُ الْكَهَنَةِ وَالْفَرِّيسِيُّونَ أَمْثَالَهُ، عَرَفُوا أَنَّهُ تَكَلَّمَ عَلَيْهِمْ.

וַיְהִי כִּשְׁמֹעַ רָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְהַפְּרוּשִׁים אֶת־מְשָׁלָיו וַיָּבִינוּ כִּי עֲלֵיהֶם דִּבֵּר׃

Ⲉⲧⲁⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲉ̀ⲛⲉϥⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲁⲩⲉⲙⲓ ϫⲉ ⲁϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲉⲑⲃⲏⲧⲟⲩ

And the chief priests and the Pharisees having heard his parables, knew that he spoke (lit. said it) concerning them.

Και ακουσαντες οι αρχιερεις και οι Φαρισαιοι τας παραβολας αυτου, ενοησαν οτι περι αυτων λεγει·

وَإِذْ كَانُوا يَطْلُبُونَ أَنْ يُمْسِكُوهُ، خَافُوا مِنَ الْجُمُوعِ، لأَنَّهُ كَانَ عِنْدَهُمْ مِثْلَ نَبِيٍّ.

וַיְבַקְשׁוּ לְתָפְשׂוֹ וַיִּירְאוּ מִפְּנֵי רָב־הָעָם כִּי לְנָבִיא חֲשָׁבֻהוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲩⲕⲱϯ ⲉ̀ⲁⲙⲟⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲡⲉ ⲁⲩⲉⲣϩⲟϯ ϧⲁⲧϩⲏ ⲙ̀ⲡⲓⲙⲏϣ ϫⲉ ⲛⲁϥⲭⲏ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲡⲉ ϩⲱⲥ ⲟⲩⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ

And they were seeking to lay hold on him, they feared the multitude, because he was to them as a prophet.

και ζητουντες να πιασωσιν αυτον, εφοβηθησαν τους οχλους, επειδη ειχον αυτον ως προφητην.

إصحاح 22

مَثَل عُرْس ابن الملك

وَجَعَلَ يَسُوعُ يُكَلِّمُهُمْ أَيْضًا بِأَمْثَالٍ قَائِلًا:

וַיֹּסֶף יֵשׁוּעַ דַּבֵּר אֲלֵיהֶם בִּמְשָׁלִים וַיַּעַן וַיֹּאמַר׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

And Jesus answered them in parables, saying:

Και αποκριθεις ο Ιησους παλιν ειπε προς αυτους δια παραβολων, λεγων·

«يُشْبِهُ مَلَكُوتُ السَّمَاوَاتِ إِنْسَانًا مَلِكًا صَنَعَ عُرْسًا لابْنِهِ،

דּוֹמָה מַלְכוּת הַשָׁמַיִם לְמֶלֶךְ בָּשָׂר וָדָם אֲשֶׁר־עָשָׂה חֲתֻנָּה לִבְנוֹ׃

Ⲥⲟⲛⲓ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲣⲟ ⲉ̀ⲁϥⲓⲣⲓ ⲛ̀ⲟⲩϩⲟⲡ ⲉ̀ⲡⲉϥϣⲏⲣⲓ

The kingdom of the heavens is like a man, a king, who made a marriage feast for his son,

Ωμοιωθη η βασιλεια των ουρανων με ανθρωπον βασιλεα, οστις εκαμε γαμους εις τον υιον αυτου·

وَأَرْسَلَ عَبِيدَهُ لِيَدْعُوا الْمَدْعُوِّينَ إِلَى الْعُرْسِ، فَلَمْ يُرِيدُوا أَنْ يَأْتُوا.

וַיִּשְׁלַח אֶת־עֲבָדָיו לִקְרֹא הַקְּרוּאִים אֶל־הַחֲתֻנָּה וְלֹא אָבוּ לָבוֹא׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲟⲩⲱⲣⲡ ⲛ̀ⲛⲉϥⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ⲉ̀ⲙⲟⲩϯ ⲟⲩⲃⲉ ⲛⲏ ⲉⲧⲑⲁϩⲉⲙ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓϩⲟⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ⲓ̀

and sent his servants to call for them who were invited into the marriage feast: and they wished not to come.

και απεστειλε τους δουλους αυτου να καλεσωσι τους προσκεκλημενους εις τους γαμους, και δεν ηθελον να ελθωσι.

فَأَرْسَلَ أَيْضًا عَبِيدًا آخَرِينَ قَائِلًا: قُولُوا لِلْمَدْعُوِّينَ: هُوَذَا غَدَائِي أَعْدَدْتُهُ. ثِيرَانِي وَمُسَمَّنَاتِي قَدْ ذُبِحَتْ، وَكُلُّ شَيْءٍ مُعَدٌّ. تَعَالَوْا إِلَى الْعُرْسِ!

וַיֹּסֶף שְׁלֹחַ עֲבָדִים אֲחֵרִים לֵאמֹר אִמְרוּ אֶל־הַקְּרוּאִים הִנֵּה עָרַכְתִּי אֶת־סְעוּדָתִי שְׁוָרַי וּמְרִיאַי טְבוּחִים וְהַכֹּל מוּכָן בֹּאוֹ אֶל־הַחֲתֻנָּה׃

Ⲡⲁⲗⲓⲛ ⲟⲛ ⲁϥⲟⲩⲱⲣⲡ ⲛ̀ϩⲁⲛⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁϫⲟⲥ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲑⲁϩⲉⲙ ϫⲉ ⲓⲥ ⲡⲁⲁⲣⲓⲥⲧⲟⲛ ⲁⲓⲥⲉⲃⲧⲱⲧϥ ⲛⲁⲙⲁⲥⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲧϣⲁⲛⲉⲩϣ ⲥⲉϣⲁⲧ ⲥⲉⲥⲉⲃⲧⲱⲧ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲁⲙⲱⲓⲛⲓ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓϩⲟⲡ

Again he sent servants. saying: "Say to them who were invited, that, lo, I prepared my dinner: my calves and the fatlings are killed. all (things) are prepared: come into the marriage feast.'

Παλιν απεστειλεν αλλους δουλους, λεγων· Ειπατε προς τους προσκεκλημενους· Ιδου, το γευμα μου ητοιμασα, οι ταυροι μου και τα θρεπτα ειναι εσφαγμενα και παντα ειναι ετοιμα· ελθετε εις τους γαμους.

وَلكِنَّهُمْ تَهَاوَنُوا وَمَضَوْا، وَاحِدٌ إِلَى حَقْلِهِ، وَآخَرُ إِلَى تِجَارَتِهِ،

וְהֵם לֹא־שָׁתוּ לִבָּם לָזֹאת וַיֵּלְכוּ לָהֶם זֶה אֶל־שָׂדֵהוּ וְזֶה אֶל־מִסְחָרוֹ׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲉⲧⲁⲩⲉⲣⲁⲙⲉⲗⲉⲥ ⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲟⲩⲁⲓ ⲙⲉⲛ ⲉ̀ⲡⲉϥⲓⲟϩⲓ ⲕⲉⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ⲉ̀ⲧⲉϥⲓⲉⲃϣⲱⲧ

But they having made light (of it), went, one indeed to his land; and another to his merchandise:

Εκεινοι ομως αμελησαντες απηλθον, ο μεν εις τον αγρον αυτου, ο δε εις το εμποριον αυτου·

وَالْبَاقُونَ أَمْسَكُوا عَبِيدَهُ وَشَتَمُوهُمْ وَقَتَلُوهُمْ.

וְהַנִּשְׁאָרִים תָּפְשׂוֹּ אֶת־עֲבָדָיו וַיִּתְעַלְּלוּ בָם וַיַּהַרְגוּם׃

Ⲡⲥⲉⲡⲓ ⲇⲉ ⲁⲩⲁⲙⲟⲛⲓ ⲛ̀ⲛⲉϥⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ⲁⲩϣⲟϣⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩϧⲟⲑⲃⲟⲩ

and (the) rest laid hold on his servants, they reviled them, and killed them.

οι δε λοιποι πιασαντες τους δουλους αυτου υβρισαν και εφονευσαν.

فَلَمَّا سَمِعَ الْمَلِكُ غَضِبَ، وَأَرْسَلَ جُنُودَهُ وَأَهْلَكَ أُولئِكَ الْقَاتِلِينَ وَأَحْرَقَ مَدِينَتَهُمْ.

וַיִּקְצֹף הַמֶּלֶךְ וַיִּשְׁלַח צִבְאוֹתָיו וַיְאַבֵּד אֶת־הַמְרַצְּחִים הָהֵם וְאֶת־עִירָם שָׂרַף בָּאֵשׁ׃

Ⲡⲓⲟⲩⲣⲟ ⲇⲉ ⲁϥϫⲱⲛⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲁⲟⲩⲟ ⲙ̀ⲡⲉϥⲥⲧⲣⲁⲧⲉⲩⲙⲁ ⲁϥⲧⲁⲕⲟ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲉϥϧⲱⲧⲉⲃ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲧⲟⲩⲃⲁⲕⲓ ⲁϥⲣⲟⲕϩⲥ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲭⲣⲱⲙ

But the king was angry; and sent his army, he destroyed those murderers, and burnt their city with [the] fire.

Ακουσας δε ο βασιλευς ωργισθη, και πεμψας τα στρατευματα αυτου απωλεσε τους φονεις εκεινους και την πολιν αυτων κατεκαυσε.

ثُمَّ قَالَ لِعَبِيدِهِ: أَمَّا الْعُرْسُ فَمُسْتَعَدٌّ، وَأَمَّا الْمَدْعُوُّونَ فَلَمْ يَكُونُوا مُسْتَحِقِّينَ.

אָז אָמַר אֶל־עֲבָדָיו הֵן הַחֲתֻנָּה מוּכָנָה וְהַקְּרוּאִים לֹא הָיוּ רְאוּיִם לָהּ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛ̀ⲛⲉϥⲉⲃⲓⲁⲕ ϫⲉ ⲡⲓϩⲟⲡ ⲙⲉⲛ ϥⲥⲉⲃⲧⲱⲧ ⲛⲏ ⲉⲧⲑⲁϩⲉⲙ ⲇⲉ ⲛⲁⲩⲙⲡϣⲁ ⲁⲛ ⲡⲉ

Then he said to his servants: "The marriage feast indeed is prepared, but they who were invited were not worthy:

Τοτε λεγει προς τους δουλους αυτου· Ο μεν γαμος ειναι ετοιμος, οι δε προσκεκλημενοι δεν ησαν αξιοι·

فَاذْهَبُوا إِلَى مَفَارِقِ الطُّرُقِ، وَكُلُّ مَنْ وَجَدْتُمُوهُ فَادْعُوهُ إِلَى الْعُرْسِ.

לָכֵן לְכוּ־נָא לְרָאשֵׁי הַדְּרָכִים וְכָל־אִישׁ אֲשֶׁר תִּמְצְאוּ קִרְאוּ אֶל־הַחֲתֻנָּה׃

Ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ⲛⲓⲙⲁⲛⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲙⲱⲓⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲏ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁϫⲉⲙⲟⲩ ⲑⲁϩⲙⲟⲩ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓϩⲟⲡ

but go forth to the crossings (lit. places of walking) of the roads, and them whom ye will find invite into the marriage feast."

υπαγετε λοιπον εις τας διεξοδους των οδων, και οσους αν ευρητε καλεσατε εις τους γαμους.

فَخَرَجَ أُولئِكَ الْعَبِيدُ إِلَى الطُّرُقِ، وَجَمَعُوا كُلَّ الَّذِينَ وَجَدُوهُمْ أَشْرَارًا وَصَالِحِينَ. فَامْتَلأَ الْعُرْسُ مِنَ الْمُتَّكِئِينَ.

וַיֵּצְאוּ הָעֲבָדִים הָהֵם אֶל־הַדְּרָכִים וַיַּאַסְפוּ אֶת־כֹּל אֲשֶׁר מָצְאוּ גַּם־רָעִים גַּם־טוֹבִים וַיִּמָּלֵא בֵית־הַחֲתֻנָּה מְסֻבִּים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ϩⲓ ⲛⲓⲙⲱⲓⲧ ⲁⲩⲑⲱⲟⲩϯ ⲛ̀ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲁⲩϫⲉⲙⲟⲩ ⲛⲏ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲙⲟϩ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓϩⲟⲡ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲏ ⲉⲑⲣⲱⲧⲉⲃ

And those servants having come forth on the roads, gathered all whom they found, them who were bad and them who were good: and the marriage feast was filled with the guests.

Και εξελθοντες οι δουλοι εκεινοι εις τας οδους, συνηγαγον παντας οσους ευρον, κακους τε και καλους· και εγεμισθη ο γαμος απο ανακεκλιμενων.

فَلَمَّا دَخَلَ الْمَلِكُ لِيَنْظُرَ الْمُتَّكِئِينَ، رَأَى هُنَاكَ إِنْسَانًا لَمْ يَكُنْ لاَبِسًا لِبَاسَ الْعُرْسِ.

וַיְהִי כְּבוֹא הַמֶּלֶךְ לִרְאוֹת אֶת־הַמְסֻבִּים וַיַּרְא בָּהֶם אִישׁ אֲשֶׁר אֵינֶנּוּ לָבוּשׁ בִּגְדֵי חֲתֻנָּה׃

Ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲇⲉ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲟⲩⲣⲟ ⲉ̀ⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲛⲏ ⲉⲑⲣⲱⲧⲉⲃ ⲁϥⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛ̀ⲧϩⲉⲃⲥⲱ ⲙ̀ⲡⲓϩⲟⲡ ⲧⲟⲓ ϩⲓⲱⲧϥ ⲁⲛ

But the king having come in to see the guests, saw a man there not clothed with (the) raiment of the marriage feast:

Εισελθων δε ο βασιλευς δια να θεωρηση τους ανακεκλιμενους, ειδεν εκει ανθρωπον μη ενδεδυμενον ενδυμα γαμου,

فَقَالَ لَهُ: يَا صَاحِبُ، كَيْفَ دَخَلْتَ إِلَى هُنَا وَلَيْسَ عَلَيْكَ لِبَاسُ الْعُرْسِ؟ فَسَكَتَ.

וַיֹּאמֶר אֵלָיו רֵעִי אֵיךְ בָּאתָ הֵנָּה וְאֵין עָלֶיךָ בִּגְדֵי חֲתֻנָּה וַיֵּאָלַם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲡⲁϣⲫⲏⲣ ⲡⲱⲥ ⲁⲕⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉⲙⲛⲁⲓ ⲛ̀ⲧϩⲉⲃⲥⲱ ⲙ̀ⲡⲓϩⲟⲡ ⲧⲟⲓ ϩⲓⲱⲧⲕ ⲁⲛ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁ ⲣⲱϥ ⲑⲱⲙ

and he said to him: "My friend, how camest thou in hither, not clothed with (the) raiment of the marriage feast?" And he was speechless.

και λεγει προς αυτον· Φιλε, πως εισηλθες ενταυθα μη εχων ενδυμα γαμου; Ο δε απεστομωθη.

حِينَئِذٍ قَالَ الْمَلِكُ لِلْخُدَّامِ: ارْبُطُوا رِجْلَيْهِ وَيَدَيْهِ، وَخُذُوهُ وَاطْرَحُوهُ فِي الظُّلْمَةِ الْخَارِجِيَّةِ. هُنَاكَ يَكُونُ الْبُكَاءُ وَصَرِيرُ الأَسْنَانِ.

וַיֹּאמֶר הַמֶּלֶךְ לַמְשָׁרֲתִים אִסְרוּ יָדָיו וְרַגְלָיו וּנְשָׂאתֶם וְהִשְׁלַכְתֶּם אוֹתוֹ אֶל־הַחשֶׁךְ הַחִיצוֹן שָׁם תִּהְיֶה הַיְלָלָה וַחֲרֹק הַשִׁנָּיִם׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲉϫⲉ ⲡⲓⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲛⲓⲇⲓⲁⲕⲱⲛ ϫⲉ ⲥⲱⲛϩ ⲙ̀ⲫⲁⲓ ⲛ̀ⲧⲟⲧϥ ⲛⲉⲙ ⲣⲁⲧϥ ϩⲓⲧϥ ⲉ̀ⲡⲓⲭⲁⲕⲓ ⲉⲧⲥⲁⲃⲟⲗ ⲡⲓⲙⲁ ⲉⲧⲁ ⲫⲣⲓⲙⲓ ⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛⲉⲙ ⲡⲥⲑⲉⲣⲧⲉⲣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲛⲁϫϩⲓ

Then the king said to the ministers: "Bind this (one), hand and foot, cast him to the outer darkness; the place in which will be (the) weeping and (the) gnashing of the teeth."

Τοτε ειπεν ο βασιλευς προς τους υπηρετας· Δεσαντες αυτου ποδας και χειρας, σηκωσατε αυτον και ριψατε εις το σκοτος το εξωτερον· εκει θελει εισθαι ο κλαυθμος και ο τριγμος των οδοντων.

لأَنَّ كَثِيرِينَ يُدْعَوْنَ وَقَلِيلِينَ يُنْتَخَبُونَ».

כִּי רַבִּים הֵם הַקְּרוּאִים וּמְעַטִּים הַנִּבְחָרִים׃

Ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲅⲁⲣ ⲉⲩⲑⲁϩⲉⲙ ϩⲁⲛⲕⲟⲩϫⲓ ⲛⲉ ⲛⲓⲥⲱⲧⲡ

For there are many invited; few are the chosen.'

Διοτι πολλοι ειναι οι κεκλημενοι, ολιγοι δε οι εκλεκτοι.

دفع الجزية لقيصر

حِينَئِذٍ ذَهَبَ الْفَرِّيسِيُّونَ وَتَشَاوَرُوا لِكَيْ يَصْطَادُوهُ بِكَلِمَةٍ.

וַיֵּלְכוּ הַפְּרוּשִׁים וַיִּתְיָעֲצוּ אֵיךְ יַכְשִׁילֻהוּ בִּדְבַר פִּיו׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩϣⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲁⲩⲉⲣ ⲟⲩⲥⲟϭⲛⲓ ϧⲁⲣⲟϥ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲥⲉϫⲟⲣϫϥ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲁϫⲓ

Then the Pharisees went, they took counsel against him, that they might ensnare him by word.

Τοτε υπηγον οι Φαρισαιοι και συνεβουλευθησαν πως να παγιδευσωσιν αυτον εν λογω.

فَأَرْسَلُوا إِلَيْهِ تَلاَمِيذَهُمْ مَعَ الْهِيرُودُسِيِّينَ قَائِلِينَ: «يَا مُعَلِّمُ، نَعْلَمُ أَنَّكَ صَادِقٌ وَتُعَلِّمُ طَرِيقَ اللهِ بِالْحَقِّ، وَلَا تُبَالِي بِأَحَدٍ، لأَنَّكَ لَا تَنْظُرُ إِلَى وُجُوهِ النَّاسِ.

וַיִּשְׁלְחוּ אֵלָיו אֶת־תַּלְמִידֵיהֶם וְעִמָּהֶם אַנְשֵׁי הוֹרְדוֹס לֵאמֹר רַבִּי יָדַעְנוּ כִּי־אִישׁ אֱמֶת אַתָּה וְאֶת־דֶּרֶךְ אֱלֹהִים תּוֹרֶה בֶאֱמֶת וְלֹא תָגוּר מִפְּנֵי אִישׁ כִּי אֵינְךָ מַכִּיר פְּנֵי אָדָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲟⲩⲱⲣⲡ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲏⲣⲱⲇⲓⲁⲛⲟⲥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲫⲣⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲧⲉⲛⲉⲙⲓ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲟⲩⲑⲙⲏⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲙⲱⲓⲧ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ ⲉⲕϯⲥⲃⲱ ⲙ̀ⲙⲟϥ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲙⲉⲑⲙⲏⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲉⲣⲙⲉⲗⲓⲛ ⲛⲁⲕ ⲁⲛ ϧⲁⲧϩⲏ ⲛ̀ϩⲗⲓ ⲕϫⲟⲩϣⲧ ⲅⲁⲣ ⲁⲛ ⲉ̀ϩⲟ ⲛ̀ⲣⲱⲙⲓ

And they sent their disciples to him with the Herodians, saying: (The) teacher, we know that thou (art) true, and the road of God thou (art) teaching in truth, and carest not for any one: for thou regardest not (the) person of men.

Και αποστελλουσι προς αυτον τους μαθητας αυτων μετα των Ηρωδιανων, λεγοντες· Διδασκαλε, εξευρομεν οτι αληθης εισαι και την οδον του Θεου εν αληθεια διδασκεις και δεν σε μελει περι ουδενος· διοτι δεν βλεπεις εις προσωπον ανθρωπων·

فَقُلْ لَنَا: مَاذَا تَظُنُّ؟ أَيَجُوزُ أَنْ تُعْطَى جِزْيَةٌ لِقَيْصَرَ أَمْ لاَ؟»

לָכֵן הַגִּידָה־נָּא לָנוּ מַה־דַּעְתֶּךָ הֲמֻתָּר לָתֵת־מַס לְקֵיסַר אִם־לֹא׃

Ⲁϫⲟⲥ ⲟⲩⲛ ⲛⲁⲛ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉⲕⲙⲉⲩⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲥϣⲉ ⲉ̀ϯϩⲱϯ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲣⲟ ϣⲁⲛ ⲙ̀ⲙⲟⲛ

Say then to us, what thinkest thou? is it lawful to give tax to (the) king or not?'

ειπε λοιπον προς ημας, Τι σοι φαινεται; ειναι συγκεχωρημενον να δωσωμεν δασμον εις τον Καισαρα η ουχι;

فَعَلِمَ يَسُوعُ خُبْثَهُمْ وَقَالَ: «لِمَاذَا تُجَرِّبُونَنِي يَا مُرَاؤُونَ؟

וְיֵשׁוּעַ יָדַע אֶת־רָעָתָם וַיֹּאמַר הַחֲנֵפִים מַה־תְּנַסּוּנִי׃

Ⲉⲧⲁϥⲉⲙⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ⲧⲟⲩⲙⲉⲧⲥⲁⲙⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲧⲉⲧⲉⲛϭⲱⲛⲧ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ⲛⲓϣⲟⲃⲓ

But Jesus having known their wickedness, said: Wherefore tempt ye me, [the] hypocrites?

Γνωρισας δε ο Ιησους την πονηριαν αυτων, ειπε· Τι με πειραζετε, υποκριται;

أَرُونِي مُعَامَلَةَ الْجِزْيَةِ». فَقَدَّمُوا لَهُ دِينَارًا.

הַרְאוּנִי אֶת־מַטְבֵּעַ הַמָּס וַיָּבִיאוּ לוֹ דִּינָר׃

Ⲙⲁⲧⲁⲙⲟⲓ ⲫⲛⲟⲙⲓⲥⲙⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲕⲏⲛⲥⲟⲥ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲁⲩⲓⲛⲓ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲁⲑⲉⲣⲓ

Shew me (the) coin of the tax.' And they brought to him a stater.

δειξατε μοι το νομισμα του δασμου· οι δε εφεραν προς αυτον δηναριον.

فَقَالَ لَهُمْ: «لِمَنْ هَذِهِ الصُّورَةُ وَالْكِتَابَةُ؟»

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם הַצּוּרָה הַזֹּאת וְהַמִּכְתָּב אֲשֶׁר עָלָיו שֶׁל־מִי הֵם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲉ ⲧⲁⲓϩⲓⲕⲱⲛ ⲑⲁ ⲛⲓⲙ ⲧⲉ ⲛⲉⲙ ⲛⲁⲓⲥϧⲁⲓ

And Jesus said to them: Whose is this image and these writings?'

Και λεγει προς αυτους· Τινος ειναι η εικων αυτη και η επιγραφη;

قَالُوا لَهُ: «لِقَيْصَرَ». فَقَالَ لَهُمْ: «أَعْطُوا إِذًا مَا لِقَيْصَرَ لِقَيْصَرَ وَمَا للهِ للهِ».

וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו שֶׁל־קֵיסַר וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם לָכֵן תְּנוּ לְקֵיסַר אֵת אֲשֶׁר לְקֵיסַר וְלֵאלֹהִים אֵת אֲשֶׁר לֵאלֹהִים׃

Ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲛⲁ ⲡⲟⲩⲣⲟ ⲛⲉ ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙⲁ ⲛⲁ ⲡⲟⲩⲣⲟ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲣⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲙⲁ ⲛⲁ ⲫϯ ⲙ̀ⲫϯ

They said to him: (The) king's are they.' Then he said to them: Give (the) king's (things) to (the) king, and give God's (things) to God.'

Λεγουσι προς αυτον· Του Καισαρος. Τοτε λεγει προς αυτους· Αποδοτε λοιπον τα του Καισαρος εις τον Καισαρα και τα του Θεου εις τον Θεον.

فَلَمَّا سَمِعُوا تَعَجَّبُوا وَتَرَكُوهُ وَمَضَوْا.

וַיִּשְׁמְעוּ וַיִּתְמָהוּ וַיַּנִּיחֻהוּ וַיֵּלֵכוּ׃

Ⲉⲧⲁⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ⲇⲉ ⲁⲩⲉⲣϣⲫⲏⲣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲭⲁϥ ⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ

And having heard they wondered, and they left him, they went (away).

Και ακουσαντες εθαυμασαν, και αφησαντες αυτον ανεχωρησαν.

السؤال عن قيامة الأموات

فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ جَاءَ إِلَيْهِ صَدُّوقِيُّونَ، الَّذِينَ يَقُولُونَ لَيْسَ قِيَامَةٌ، فَسَأَلُوهُ

בַּיוֹם הַהוּא נִגְּשׁוּ אֵלָיו צַדּוּקִים וְהֵם הָאֹמְרִים אֵין תְּחִיַּת הַמֵּתִים וַיִּשְׁאֲלוּ אֹתוֹ לֵאמֹר׃

Ϧⲉⲛ ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲇⲉ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲥⲁⲇⲇⲟⲩⲕⲉⲟⲥ ⲛⲏ ⲉⲧϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲁⲛⲁⲥⲧⲁⲥⲓⲥ ⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩϣⲉⲛϥ

And in that day came to him Sadducees, who say that there is not to be resurrection: and they asked him,

Εν εκεινη τη ημερα προσηλθον προς αυτον Σαδδουκαιοι, οι λεγοντες οτι δεν ειναι αναστασις, και ηρωτησαν αυτον, λεγοντες·

قَائِلِينَ: «يَا مُعَلِّمُ، قَالَ مُوسَى: إِنْ مَاتَ أَحَدٌ وَلَيْسَ لَهُ أَوْلاَدٌ، يَتَزَوَّجْ أَخُوهُ بِامْرَأَتِهِ وَيُقِمْ نَسْلًا لأَخِيهِ.

רַבִּי הֵן משֶׁה אָמַר אִישׁ כִּי־יָמוּת וּבָנִים אֵין־לוֹ וְיִבֵּם אָחִיו אֶת־אִשְׁתּוֹ וְהֵקִים זֶרַע לְאָחִיו׃

Ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲫⲣⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲁ ⲙⲱⲩⲥⲏⲥ ϫⲟⲥ ⲛⲁⲛ ϫⲉ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁⲣⲉϣⲁⲛ ⲟⲩⲁⲓ ⲙⲟⲩ ⲙ̀ⲙⲟⲛⲧⲉϥ ϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲉϥⲥⲟⲛ ϭⲓ ⲛ̀ⲧⲉϥⲥϩⲓⲙⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥⲧⲟⲩⲛⲟⲥ ⲟⲩϫⲣⲟϫ ⲙ̀ⲡⲉϥⲥⲟⲛ

saying. (The) teacher, Moses said to us, that if one should die, having no son, that his brother should take his wife, and raise up seed to his brother.

Διδασκαλε, ο Μωυσης ειπεν, Εαν τις αποθανη μη εχων τεκνα, θελει νυμφευθη ο αδελφος αυτου την γυναικα αυτου και θελει αναστησει σπερμα εις τον αδελφον αυτου.

فَكَانَ عِنْدَنَا سَبْعَةُ إِخْوَةٍ، وَتَزَوَّجَ الأَوَّلُ وَمَاتَ. وَإِذْ لَمْ يَكُنْ لَهُ نَسْلٌ تَرَكَ امْرَأَتَهُ لأَخِيهِ.

וְאִתָּנוּ הָיוּ שִׁבְעָה אַחִים וְהָרִאשׁוֹן נָשָׂא אִשָׁה וַיָּמָת וְזֶרַע אֵין לוֹ וַיַּעֲזֹב אֶת־אִשְׁתּוֹ לְאָחִיו׃

Ⲛⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲍ̅ ⲟⲩⲛ ⲛ̀ⲥⲟⲛ ϧⲁⲧⲟⲧⲉⲛ ⲡⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓϩⲟⲩⲓⲧ ⲉⲧⲁϥϭⲓ ⲁϥⲙⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛⲧⲉϥ ϫⲣⲟϫ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲁϥⲭⲁ ⲧⲉϥⲥϩⲓⲙⲓ ⲙ̀ⲡⲉϥⲥⲟⲛ

There were, then, seven brothers with us: and the first, having taken (a wife), died, and he had no seed, he left his wife to his brother;

Ησαν δε παρ' ημιν επτα αδελφοι· και ο πρωτος αφου ενυμφευθη ετελευτησε, και μη εχων τεκνον, αφηκε την γυναικα αυτου εις τον αδελφον αυτου·

وَكَذَلِكَ الثَّانِي وَالثَّالِثُ إِلَى السَّبْعَةِ.

וכְמוֹ־כֵן גַּם הַשֵׁנִי וְכֵן גַּם הַשְׁלִישִׁי עַד הַשִׁבְעָה׃

Ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲟⲛ ⲡⲓⲙⲁϩⲃ̅ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲙⲁϩⲅ̅ ϣⲁ ⲡⲓⲙⲁϩⲍ̅

thus again the second, and the third, unto the seventh.

ομοιως και ο δευτερος, και ο τριτος, εως των επτα.

وَآخِرَ الْكُلِّ مَاتَتِ الْمَرْأَةُ أَيْضًا.

וְאַחֲרֵי כֻלָּם מֵתָה גַּם־הָאִשָׁה׃

Ⲉ̀ⲡϧⲁⲉ ⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲁⲥⲙⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲕⲉⲥϩⲓⲙⲓ

And at (the) end of them all, died the woman also.

Υστερον δε παντων απεθανε και η γυνη.

فَفِي الْقِيَامَةِ لِمَنْ مِنَ السَّبْعَةِ تَكُونُ زَوْجَةً؟ فَإِنَّهَا كَانَتْ لِلْجَمِيعِ!»

וְעַתָּה בִּתְחִיַּת הַמֵּתִים לְמִי מִן־הַשִׁבְעָה תִּהְיֶה לְאִשָׁה כִּי לְכֻלָּם הָיָתָה׃

Ϧⲉⲛ ϯⲁⲛⲁⲥⲧⲁⲥⲓⲥ ⲟⲩⲛ ⲁⲥⲛⲁⲉⲣⲥϩⲓⲙⲓ ⲛ̀ⲛⲓⲙ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲍ̅ ⲁⲩϭⲓⲥ ⲅⲁⲣ ⲧⲏⲣⲟⲩ

In the resurrection, then, of whom is she to be wife among the seven? for they all took her.'

Εν τη αναστασει λοιπον τινος των επτα θελει εισθαι γυνη; διοτι παντες ελαβον αυτην.

فَأَجَابَ يَسُوعُ وَقَالَ لَهُمْ: «تَضِلُّونَ إِذْ لَا تَعْرِفُونَ الْكُتُبَ وَلَا قُوَّةَ اللهِ.

וַיַּעַן יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר לָהֶם טֹעִים אַתֶּם בַּאֲשֶׁר אֵינְכֶם יוֹדְעִים אֶת־הַכְּתוּבִים וְלֹא אֶת־גְּבוּרַת הָאֱלֹהִים׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲟⲣⲉⲙ ⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲟⲩⲛ ⲁⲛ ⲛ̀ⲛⲓⲅⲣⲁⲫⲏ ⲟⲩⲇⲉ ϯϫⲟⲙ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ

But Jesus answered, he said to them: Ye err, ye know not the Scriptures, nor the power of God.

Αποκριθεις δε ο Ιησους, ειπε προς αυτους· Πλανασθε μη γνωριζοντες τας γραφας μηδε την δυναμιν του Θεου.

لأَنَّهُمْ فِي الْقِيَامَةِ لَا يُزَوِّجُونَ وَلَا يَتَزَوَّجُونَ، بَلْ يَكُونُونَ كَمَلاَئِكَةِ اللهِ فِي السَّمَاءِ.

כִּי בִּתְחִיַּת הַמֵּתִים לֹא־יִשְׂאוּ נָשִׁים וְלֹא תִנָּשֶׂאנָה כִּי יִהְיוּ כְּמַלְאֲכֵי אֱלֹהִים בַּשָׁמָיִם׃

Ϧⲉⲛ ϯⲁⲛⲁⲥⲧⲁⲥⲓⲥ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲡⲁⲩϭⲓ ⲟⲩⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲁⲩϭⲓⲧⲟⲩ ⲁⲗⲗⲁ ⲁⲩⲛⲁⲉⲣ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ⲛⲓⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ ϧⲉⲛ ⲧⲫⲉ

For in the resurrection they take not, nor are taken (to wife), but they are to be as the angels of God in (the) heaven.

Διοτι εν τη αναστασει ουτε νυμφευονται ουτε νυμφευουσιν, αλλ' ειναι ως αγγελοι του Θεου εν ουρανω.

وَأَمَّا مِنْ جِهَةِ قِيَامَةِ الأَمْوَاتِ، أَفَمَا قَرَأْتُمْ مَا قِيلَ لَكُمْ مِنْ قِبَلِ اللهِ الْقَائِلِ:

וְעַל־דְּבַר תְּחִיַּת הַמֵּתִים הֲלֹא קְרָאתֶם אֶת־הַנֶּאֱמָר לָכֶם מִפִּי הָאֱלֹהִים לֵאמֹר׃

Ⲉⲑⲃⲉ ϯⲁⲛⲁⲥⲧⲁⲥⲓⲥ ⲇⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲣⲉϥⲙⲱⲟⲩⲧ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲱϣ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲁⲩϫⲟϥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲉⲛ ⲫϯ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

But concerning the resurrection of the dead, did ye not read that which was said to you by God, saying:"

Περι δε της αναστασεως των νεκρων δεν ανεγνωσατε το ρηθεν προς εσας υπο του Θεου, λεγοντος·

أَنَا إِلَهُ إِبْرَاهِيمَ وَإِلَهُ إِسْحَاقَ وَإِلَهُ يَعْقُوبَ؟ لَيْسَ اللهُ إِلَهَ أَمْوَاتٍ بَلْ إِلَهُ أَحْيَاءٍ».

אָנֹכִי אֱלֹהֵי אַבְרָהָם וֵאלֹהֵי יִצְחָק וֵאלֹהֵי יַעֲקֹב וְהוּא אֵינֶנּוּ אֱלֹהֵי הַמֵּתִים כִּי אִם־אֱלֹהֵי הָחַיִּים׃

Ϫⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲡⲉ ⲫϯ ⲛ̀ⲁⲃⲣⲁⲁⲙ ⲛⲉⲙ ⲫϯ ⲛ̀ⲓⲥⲁⲁⲕ ⲛⲉⲙ ⲫϯ ⲛ̀ⲓⲁⲕⲱⲃ ⲫϯ ⲫⲁ ⲛⲏ ⲉⲑⲙⲱⲟⲩⲧ ⲁⲛ ⲡⲉ ⲁⲗⲗⲁ ⲫⲁ ⲛⲏ ⲉⲧⲟⲛϧ ⲡⲉ

I am God of Abraham and God of Isaac and God of Jacob?" God is not (the God) of the dead, but of the living.'

Εγω ειμαι ο Θεος του Αβρααμ και ο Θεος του Ισαακ και ο Θεος του Ιακωβ; δεν ειναι ο Θεος νεκρων, αλλα ζωντων.

فَلَمَّا سَمِعَ الْجُمُوعُ بُهِتُوا مِنْ تَعْلِيمِهِ.

וַיִּשְׁמַע הֲמוֹן הָעָם וַיִּשְׁתּוֹמֲמוּ עַל־תּוֹרָתוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲁⲩⲉⲣϣⲫⲏⲣⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲧⲉϥⲥⲃⲱ

And the multitudes indeed having heard, wondered at his teaching.

Και ακουσαντες οι οχλοι, εξεπληττοντο δια την διδαχην αυτου.

الوصية العظمى

أَمَّا الْفَرِّيسِيُّونَ فَلَمَّا سَمِعُوا أَنَّهُ أَبْكَمَ الصَّدُّوقِيِّينَ اجْتَمَعُوا مَعًا،

וְהַפְּרוּשִׁים כְּשָׁמְעָם כִּי סָכַר פִּי הַצַּדּוּקִים וַיִּוָּעֲדוּ יַחְדָּו׃

Ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲇⲉ ⲉⲧⲁⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ϫⲉ ⲁϥⲑⲱⲙ ⲛ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲥⲁⲇⲇⲟⲩⲕⲉⲟⲥ ⲁⲩⲑⲱⲟⲩϯ ⲉⲩⲙⲁ

But the Pharisees having heard that he put the Sadducees to silence, gathered together.

Οι δε Φαρισαιοι, ακουσαντες οτι απεστομωσε τους Σαδδουκαιους, συνηχθησαν ομου.

وَسَأَلَهُ وَاحِدٌ مِنْهُمْ، وَهُوَ نَامُوسِيٌّ، لِيُجَرِّبَهُ قِائِلًا:

וַיִּשְׁאָלֵהוּ חָכָם אֶחָד מֵהֶם לְנַסּוֹתוֹ לֵאמֹר׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲉⲛϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲛⲟⲙⲓⲕⲟⲥ ⲡⲉ ⲉϥϭⲱⲛⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ

And one of them being a lawyer, asked him, tempting him:

Και εις εξ αυτων, νομικος, ηρωτησε πειραζων αυτον και λεγων·

«يَا مُعَلِّمُ، أَيَّةُ وَصِيَّةٍ هِيَ الْعُظْمَى فِي النَّامُوسِ؟»

רַבִּי אֵי־זוֹ הִיא מִצְוָה גְּדוֹלָה בַּתּוֹרָה׃

Ϫⲉ ⲫⲣⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲁϣ ⲧⲉ ϯⲛⲓϣϯ ⲛ̀ⲉⲛⲧⲟⲗⲏ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ

(The) teacher, what is the great commandment which is in. the law?'

Διδασκαλε, ποια εντολη ειναι μεγαλη εν τω νομω;

فَقَالَ لَهُ يَسُوعُ: «تُحِبُّ الرَّبَّ إِلَهَكَ مِنْ كُلِّ قَلْبِكَ، وَمِنْ كُلِّ نَفْسِكَ، وَمِنْ كُلِّ فِكْرِكَ.

וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אֵלָיו וְאָהַבְתָּ אֵת יְהוָֹה אֱלֹהֶיךָ בְּכָל־לְבָבְךָ וּבְכָל־נַפְשְׁךָ וּבְכָל־מַדָּעֶךָ׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲉⲕⲉ̀ⲙⲉⲛⲣⲉ ⲡ⳪̅ ⲡⲉⲕⲛⲟⲩϯ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲕϩⲏⲧ ⲧⲏⲣϥ ⲛⲉⲙ ⲧⲉⲕⲯⲩⲭⲏ ⲧⲏⲣⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲉⲕⲙⲉⲩⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ

And he said to him: Thou shalt love the Lord thy God from all thy heart, and all thy soul, and all thy thoughts.

Και ο Ιησους ειπε προς αυτον· Θελεις αγαπα Κυριον τον Θεον σου εξ ολης της καρδιας σου και εξ ολης της ψυχης σου και εξ ολης της διανοιας σου.

هَذِهِ هِيَ الْوَصِيَّةُ الأُولَى وَالْعُظْمَى.

זֹאת הִיא הַמִּצְוָה הַגְּדוֹלָה וְהָרִאשׁוֹנָה׃

Ⲑⲁⲓ ⲧⲉ ϯⲛⲓϣϯ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ϩⲟⲩⲓϯ ⲛ̀ⲉⲛⲧⲟⲗⲏ

This is the great and first commandment.

Αυτη ειναι πρωτη και μεγαλη εντολη.

وَالثَّانِيَةُ مِثْلُهَا: تُحِبُّ قَرِيبَكَ كَنَفْسِكَ.

וְהַשֵׁנִית דּוֹמָה לָהּ וְאָהַבְתָּ לְרֵעֲךָ כָּמוֹךָ׃

Ϯⲙⲁϩⲥⲛⲟⲩϯ ⲧⲉ ⲉⲧⲟⲛⲓ ⲛ̀ⲑⲁⲓ ⲉⲕⲉ̀ⲙⲉⲛⲣⲉ ⲡⲉⲕϣⲫⲏⲣ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲣⲏϯ

The second is like to this, Thou shalt love thy neighbour as thyself.

Δευτερα δε ομοια αυτης· Θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον.

بِهَاتَيْنِ الْوَصِيَّتَيْنِ يَتَعَلَّقُ النَّامُوسُ كُلُّهُ وَالأَنْبِيَاءُ».

בִּשְׁתֵּי הַמִּצְוֹת הָאֵלֶּה תְּלוּיָה כָּל־הַתּוֹרָה וְהַנְּבִיאִים׃

Ϧⲉⲛ ⲧⲁⲓⲉⲛⲧⲟⲗⲏ ⲥ̀ⲛⲟⲩϯ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲁⲩⲁϣⲁⲓ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ

On these two commandments the law and the prophets were hung.'

Εν ταυταις ταις δυο εντολαις ολος ο νομος και οι προφηται κρεμανται.

المسيح وداود

وَفِيمَا كَانَ الْفَرِّيسِيُّونَ مُجْتَمِعِينَ سَأَلَهُمْ يَسُوعُ

וַיְהִי בְּהִקָּהֵל הַפְּרוּשִׁים וַיִּשְׁאָלֵם יֵשׁוּעַ לֵאמֹר׃

Ⲉⲧⲁⲩⲑⲱⲟⲩϯ ⲇⲉ ⲉⲩⲙⲁ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲁϥϣⲉⲛⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅

And the Pharisees having gathered together, Jesus asked them:'

Και ενω ησαν συνηγμενοι οι Φαρισαιοι, ηρωτησεν αυτους ο Ιησους,

قَائِلًا: «مَاذَا تَظُنُّونَ فِي الْمَسِيحِ؟ ابْنُ مَنْ هُوَ؟» قَالُوا لَهُ: «ابْنُ دَاوُدَ».

מַה־תֹּאמְרוּ לַמָּשִׁיחַ בֶּן־מִי הוּא וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו בֶּן־דָּוִד׃

Ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉⲛⲙⲉⲩⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲉⲑⲃⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲛⲓⲙ ⲡⲉ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲇⲁⲩⲓⲇ

What think ye concerning Christ? of whom is he (the) son?'They said to him:'(The) son of David.'

λεγων· Τι σας φαινεται περι του Χριστου; τινος υιος ειναι; Λεγουσι προς αυτον· Του Δαβιδ.

قَالَ لَهُمْ: «فَكَيْفَ يَدْعُوهُ دَاوُدُ بِالرُّوحِ رَبًّا؟ قَائِلًا:

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם וְאֵיךְ קָרָא־לוֹ דָוִד בָּרוּחַ אָדוֹן בְּאָמְרוֹ׃

Ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲉ ⲡⲱⲥ ⲟⲩⲛ ⲇⲁⲩⲓⲇ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲡⲛ̅ⲁ̅ ϥⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

Jesus said to them: How then doth David in the Spirit call him "my Lord," saying:"

Λεγει προς αυτους· Πως λοιπον ο Δαβιδ δια Πνευματος ονομαζει αυτον Κυριον, λεγων,

قَالَ الرَّبُّ لِرَبِّي: اجْلِسْ عَنْ يَمِينِي حَتَّى أَضَعَ أَعْدَاءَكَ مَوْطِئًا لِقَدَمَيْكَ.

נְאֻם יְהוָה לַאדֹנִי שֵׁב לִימִינִי עַד־אָשִׁית אֹיְבֶיךָ הֲדֹם לְרַגְלֶיךָ׃

Ϫⲉ ⲡⲉϫⲉ ⲡ⳪̅ ⲙ̀ⲡⲁ⳪̅ ϫⲉ ϩⲉⲙⲥⲓ ⲥⲁⲧⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ϣⲁϯⲭⲱ ⲛ̀ⲛⲉⲕϫⲁϫⲓ ⲥⲁⲡⲉⲥⲏⲧ ⲛ̀ⲛⲉⲕϭⲁⲗⲁⲩϫ

The Lord said to my Lord: Sit thou on my right hand, until I put thine enemies below thy feet?'"

Ειπεν ο Κυριος προς τον Κυριον μου, Καθου εκ δεξιων μου εωσου θεσω τους εχθρους σου υποποδιον των ποδων σου;

فَإِنْ كَانَ دَاوُدُ يَدْعُوهُ رَبًّا، فَكَيْفَ يَكُونُ ابْنَهُ؟»

וְעַתָּה אִם־דָּוִד קֹרֵא לוֹ אָדוֹן אֵיךְ הוּא בְּנוֹ׃

Ⲓⲥϫⲉ ⲟⲩⲛ ⲇⲁⲩⲓⲇ ϥⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ⲡⲱⲥ ⲡⲉϥϣⲏⲣⲓ ⲡⲉ

If then David call him "my Lord," how is he his son?'

Εαν λοιπον ο Δαβιδ ονομαζη αυτον Κυριον, πως ειναι υιος αυτου;

فَلَمْ يَسْتَطِعْ أَحَدٌ أَنْ يُجِيبَهُ بِكَلِمَةٍ. وَمِنْ ذَلِكَ الْيَوْمِ لَمْ يَجْسُرْ أَحَدٌ أَنْ يَسْأَلَهُ بَتَّةً.

וְלֹא־יָכֹל אִישׁ לַעֲנוֹת אֹתוֹ דָּבָר וְלֹא־עָרַב עוֹד אִישׁ אֶת־לִבּוֹ מִן־הַיּוֹם הַהוּא לִשְׁאֹל אוֹתוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉ ϩⲗⲓ ϣϫⲉⲙϫⲟⲙ ⲛ̀ⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲁϫⲓ ⲟⲩⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲉ ϩⲗⲓ ϣ̀ⲉⲣⲧⲟⲗⲙⲁⲛ ⲉ̀ϣⲉⲛϥ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

And no one could answer him a word, nor did any one venture to ask him (a question) from that day.

Και ουδεις ηδυνατο να αποκριθη προς αυτον λογον· ουδ' ετολμησε τις απ' εκεινης της ημερας να ερωτηση πλεον αυτον.

إصحاح 23

التحذير من الكتبة والفريسيين

حِينَئِذٍ خَاطَبَ يَسُوعُ الْجُمُوعَ وَتَلاَمِيذَهُ

אָז יְדַבֵּר יֵשׁוּעַ אֶל־הֲמוֹן הָעָם וְאֶל־תַּלְמִידָיו לֵאמֹר׃

Ⲧⲟⲧⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁϥⲥⲁϫⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲙⲏϣ ⲛⲉⲙ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ

Then Jesus spake to the multitudes and his disciples, saying:

Τοτε ο Ιησους ελαλησε προς τους οχλους και προς τους μαθητας αυτου,

قَائِلًا: «عَلَى كُرْسِيِّ مُوسَى جَلَسَ الْكَتَبَةُ وَالْفَرِّيسِيُّونَ،

הַסּוֹפְרִים וְהַפְּרוּשִׁים יֹשְׁבִים עַל־כִּסֵּא משֶׁה׃

Ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲁⲩϩⲉⲙⲥⲓ ϩⲓ ϯⲕⲁⲑⲉⲇⲣⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲙⲱⲩⲥⲏⲥ

The scribes and the Pharisees sat in the seat of Moses.

λεγων· Επι της καθεδρας του Μωυσεως εκαθησαν οι γραμματεις και οι Φαρισαιοι.

فَكُلُّ مَا قَالُوا لَكُمْ أَنْ تَحْفَظُوهُ فَاحْفَظُوهُ وَافْعَلُوهُ، وَلكِنْ حَسَبَ أَعْمَالِهِمْ لَا تَعْمَلُوا، لأَنَّهُمْ يَقُولُونَ وَلَا يَفْعَلُونَ.

לָכֵן כֹּל אֲשֶׁר־יֹאמְרוּ לָכֶם שִׁמְרוּ וַעֲשׂוֹּ רַק הִשָׁמְרוּ מֵעֲשׂוֹת כְמַעֲשֵׂיהֶם כִּי אֹמְרִים הֵם וְאֵינָם עֹשִׂים׃

Ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲟⲩⲛⲁϫⲟⲧⲟⲩ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲁⲣⲓⲧⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲣⲉϩ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲓⲣⲓ ⲇⲉ ⲕⲁⲧⲁ ⲛⲟⲩϩⲃⲏⲟⲩⲓ ⲥⲉϫⲱ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲉⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲁⲛ

All things which they will say to you, do them, and keep them: but do not according to their works; for they say them, and they do them not.

Παντα λοιπον οσα αν ειπωσι προς εσας να φυλαττητε, φυλαττετε και πραττετε, κατα δε τα εργα αυτων μη πραττετε· επειδη λεγουσι και δεν πραττουσι.

فَإِنَّهُمْ يَحْزِمُونَ أَحْمَالًا ثَقِيلَةً عَسِرَةَ الْحَمْلِ وَيَضَعُونَهَا عَلَى أَكْتَافِ النَّاسِ، وَهُمْ لَا يُرِيدُونَ أَنْ يُحَرِّكُوهَا بِإِصْبِعِهِمْ،

כִּי אֹסְרִים מַשְׂאֹת כְּבֵדִים וְעֹמְסִים עַל־שְׁכֶם הָאֲנָשִׁים וְהֵם אֵינָם רוֹצִים לְהֲנִיעָם אַף בְּאֶצְבָּעָם׃

Ⲥⲉⲙⲟⲩⲣ ⲇⲉ ⲛ̀ϩⲁⲛⲉⲧⲫⲱⲟⲩⲓ ⲉⲩϩⲟⲣϣ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲉⲧⲁⲗⲟ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲑⲛⲁϩⲃⲓ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲥⲉⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ⲕⲓⲙ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲁⲛ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲧⲏⲃ

Yea, they bind heavy burdens and place them upon (the) shoulder of [the] men; but they (themselves) wish not to move them with their finger.

Διοτι δενουσι φορτια βαρεα και δυσβαστακτα και επιθετουσιν επι τους ωμους των ανθρωπων, δεν θελουσιν ομως ουδε δια του δακτυλου αυτων να κινησωσιν αυτα.

وَكُلَّ أَعْمَالِهِمْ يَعْمَلُونَهَا لِكَيْ تَنْظُرَهُمُ النَّاسُ: فَيُعَرِّضُونَ عَصَائِبَهُمْ وَيُعَظِّمُونَ أَهْدَابَ ثِيَابِهِمْ،

וְעֹשִׂים אֶת־כָּל־מַעֲשֵׂיהֶם לְהֵרָאוֹת בָּהֶם לִבְנֵי אָדָם כִּי מַרְחִיבִים אֶת־תְּפִלֵּיהֶם וּמַאֲרִיכִים אֶת־צִיצִיּוֹתֵיהֶם׃

Ⲛⲟⲩϩⲃⲏⲟⲩⲓ ⲇⲉ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲥⲉⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲉⲑⲣⲟⲩⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲥⲉⲟⲩⲱϣⲥ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲫⲩⲗⲁⲕⲧⲏⲣⲓⲟⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲉⲑⲣⲟ ⲛ̀ⲛⲉⲛϣⲧⲁϯ ⲛ̀ⲛⲟⲩϩⲃⲱⲥ ⲉ̀ϣⲓⲁⲓ

But all their works they do that [the] men may see them: for they broaden their phylacteries, and they make (the) hems of their garments to be enlarged,

Πραττουσι δε παντα τα εργα αυτων δια να βλεπωνται υπο των ανθρωπων. Και πλατυνουσι τα φυλακτηρια αυτων και μεγαλυνουσι τα κρασπεδα των ιματιων αυτων,

وَيُحِبُّونَ الْمُتَّكَأَ الأَوَّلَ فِي الْوَلاَئِمِ، وَالْمَجَالِسَ الأُولَى فِي الْمَجَامِعِ،

וְאֹהֲבִים לְהָסֵב רִאשֹׁנִים בַּסְּעוּדוֹת וְלָשֶׁבֶת רִאשֹׁנִים בְּבָתֵּי כְנֵסִיּוֹת׃

Ⲥⲉⲙⲉⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ⲛⲓϣⲟⲣⲡ ⲙ̀ⲙⲁⲛ̀ⲣⲱⲧⲉⲃ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲇⲓⲡⲛⲟⲛ ⲛⲉⲙ ⲛⲓϣⲟⲣⲡ ⲙ̀ⲙⲁⲛ̀ϩⲉⲙⲥⲓ ϩⲓ ⲛⲓⲕⲁⲑⲉⲇⲣⲁ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲩⲛⲁⲅⲱⲅⲏ

and they love the first places in the feasts, and the first places on the seats in the synagogues,

και αγαπωσι τον πρωτον τοπον εν τοις δειπνοις και τας πρωτοκαθεδριας εν ταις συναγωγαις

وَالتَّحِيَّاتِ فِي الأَسْوَاقِ، وَأَنْ يَدْعُوَهُمُ النَّاسُ: سَيِّدِي سَيِّدِي!

וְשֶׁיִּשְׁאֲלוּ בִשְׁלוֹמָם בַּשְׁוָקִים וְשֶׁיִּקְרְאוּ לָהֶם בְּנֵי הָאָדָם רַבִּי רַבִּי׃

Ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲁⲥⲡⲁⲥⲙⲟⲥ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲁⲅⲟⲣⲁ ⲉⲑⲣⲟⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ϫⲉ ⲣⲁⲃⲃⲓ

and the salutations in the market-places, that [the] men may call them "Rabbi."

και τους ασπασμους εν ταις αγοραις και να ονομαζωνται υπο των ανθρωπων Ραββι, Ραββι·

وَأَمَّا أَنْتُمْ فَلَا تُدْعَوْا سَيِّدِي، لأَنَّ مُعَلِّمَكُمْ وَاحِدٌ الْمَسِيحُ، وَأَنْتُمْ جَمِيعًا إِخْوَةٌ.

וְאַתֶּם אַל־יִקָּרֵא לָכֶם רַבִּי כִּי אֶחָד הוּא מוֹרֵיכֶם הַמָּשִׁיחַ וְאַתֶּם אַחִים כֻּלְּכֶם׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲛⲑⲣⲉⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲣⲁⲃⲃⲓ ⲟⲩⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⲡⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲣⲉϥϯⲥⲃⲱ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲇⲉ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲁⲛⲥⲛⲏⲟⲩ

But be not ye called "Rabbi:" for one is your teacher, and ye all are brothers.

σεις ομως μη ονομασθητε Ραββι· διοτι εις ειναι ο καθηγητης σας, ο Χριστος· παντες δε σεις αδελφοι εισθε.

وَلَا تَدْعُوا لَكُمْ أَبًا عَلَى الأَرْضِ، لأَنَّ أَبَاكُمْ وَاحِدٌ الَّذِي فِي السَّمَاوَاتِ.

וְאַל־תִּקְרְאוּ אָב לְאִישׁ מִכֶּם בָּאָרֶץ כִּי אֶחָד הוּא אֲבִיכֶם אֲשֶׁר בַּשָׁמָיִם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲙⲟⲩϯ ⲟⲩⲃⲉ ⲓⲱⲧ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲟⲩⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⲡⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲓⲱⲧ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ

And call not (any) as father to you upon the earth: for one is your father, who is in the heavens.

Και πατερα σας μη ονομασητε επι της γης· διοτι εις ειναι ο Πατηρ σας, ο εν τοις ουρανοις.

وَلَا تُدْعَوْا مُعَلِّمِينَ، لأَنَّ مُعَلِّمَكُمْ وَاحِدٌ الْمَسِيحُ.

גַּם אַל־יִקָּרֵא לָכֶם מוֹרֶה כִּי מוֹרֶה אֶחָד לָכֶם הַמָּשִׁיחַ׃

Ⲟⲩⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲥⲁϧ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲟⲩⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⲡⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛⲥⲁϧ Ⲡⲭ̅ⲥ̅

Nor call (any) scribe to you: for one is your scribe, Christ.

Μηδε ονομασθητε καθηγηται· διοτι εις ειναι ο καθηγητης σας, ο Χριστος.

وَأَكْبَرُكُمْ يَكُونُ خَادِمًا لَكُمْ.

וְהַגָּדוֹל בָּכֶם יְהִי לָכֶם לִמְשָׁרֵת׃

Ⲡⲓⲛⲓϣϯ ⲇⲉ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉϥⲉ̀ⲉⲣⲇⲓⲁⲕⲱⲛ ⲛⲱⲧⲉⲛ

But the great (one) who is among you shall be minister to you.

Ο δε μεγαλητερος απο σας θελει εισθαι υπηρετης σας.

فَمَنْ يَرْفَعْ نَفْسَهُ يَتَّضِعْ، وَمَنْ يَضَعْ نَفْسَهُ يَرْتَفِعْ.

כָּל־הַמְרוֹמֵם אֶת־עַצְמוֹ יִשָׁפֵל וְהַמַּשְׁפִּיל אֶת־עַצְמוֹ יְרוֹמָם׃

Ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲛⲁϭⲁⲥϥ ⲥⲉⲛⲁⲑⲉⲃⲓⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁⲑⲉⲃⲓⲟϥ ⲥⲉⲛⲁϭⲁⲥϥ

And he who will exalt himself will be humiliated, and he who will humiliate himself will be exalted.

Οστις δε υψωση εαυτον θελει ταπεινωθη, και οστις ταπεινωση εαυτον θελει υψωθη.

الويلات للكتبة والفريسيين

«لكِنْ وَيْلٌ لَكُمْ أَيُّهَا الْكَتَبَةُ وَالْفَرِّيسِيُّونَ الْمُرَاؤُونَ! لأَنَّكُمْ تُغْلِقُونَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ قُدَّامَ النَّاسِ، فَلَا تَدْخُلُونَ أَنْتُمْ وَلَا تَدَعُونَ الدَّاخِلِينَ يَدْخُلُونَ.

אֲבָל אוֹי לָכֶם הַסּוֹפְרִים וְהַפְּרוּשִׁים הַחֲנֵפִים כִּי סֹגְרִים אַתֶּם מִפְּנֵי הָאָדָם אֵת מַלְכוּת הַשָׁמָיִם הֵן אַתֶּם לֹא־תָּבֹאוּ בָהּ וְאֵת הַבָּאִים לֹא תַנִּיחוּ לָבוֹא׃

Ⲟⲩⲟⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲓϣⲟⲃⲓ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲱⲙ ⲡⲏⲓ ⲛ̀ⲛⲓⲭⲏⲣⲁ ϧⲉⲛ ⲉⲧⲓⲁ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛⲡⲣⲟⲥⲉⲩⲭⲏ ⲉⲑⲙⲏⲛ ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ⲧⲉⲧⲉⲛϭⲓ ⲛ̀ϩⲁⲛⲛⲓϣϯ ⲛ̀ϯϩⲁⲡ

-

Αλλ' ουαι εις εσας, γραμματεις και Φαρισαιοι, υποκριται, διοτι κατατρωγετε τας οικιας των χηρων και τουτο επι προφασει οτι καμνετε μακρας προσευχας· δια τουτο θελετε λαβει μεγαλητεραν καταδικην.

وَيْلٌ لَكُمْ أَيُّهَا الْكَتَبَةُ وَالْفَرِّيسِيُّونَ الْمُرَاؤُونَ! لأَنَّكُمْ تَأْكُلُونَ بُيُوتَ الأَرَامِلِ، ولِعِلَّةٍ تُطِيلُونَ صَلَوَاتِكُمْ. لِذَلِكَ تَأْخُذُونَ دَيْنُونَةً أَعْظَمَ.

וְאוֹי לָכֶם הַסּוֹפְרִים וְהַפְּרוּשִׁים הַחֲנֵפִים כִּי־בֹלְעִים אַתֶּם אֶת־בָּתֵּי הָאַלְמָנוֹת וּמַאֲרִיכִים בִּתְפִלָּה לְמַרְאֵה עֵינָיִם תַּחַת זֹאת מִשְׁפָּט גָּדוֹל יֶתֶר מְאֹד תִּשָׁפֵטוּ׃

Ⲟⲩⲟⲓ ⲇⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲓϣⲟⲃⲓ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛϣⲑⲁⲙ ⲉ̀ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲅⲁⲣ ⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲁⲛ ⲟⲩⲇⲉ ⲛⲏ ⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ⲧⲉⲧⲉⲛⲭⲱ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲁⲛ ⲉ̀ⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ

And woe to you [the] scribes and [the] Pharisees, [the] hypocrites! because ye shut the kingdom of the heavens before [the] men: for ye come not in (yourselves), nor they who come, do you permit them to come in. * So through out

Ουαι εις εσας, γραμματεις και Φαρισαιοι, υποκριται, διοτι κλειετε την βασιλειαν των ουρανων εμπροσθεν των ανθρωπων· επειδη σεις δεν εισερχεσθε ουδε τους εισερχομενους αφινετε να εισελθωσιν.

وَيْلٌ لَكُمْ أَيُّهَا الْكَتَبَةُ وَالْفَرِّيسِيُّونَ الْمُرَاؤُونَ! لأَنَّكُمْ تَطُوفُونَ الْبَحْرَ وَالْبَرَّ لِتَكْسَبُوا دَخِيلًا وَاحِدًا، وَمَتَى حَصَلَ تَصْنَعُونَهُ ابْنًا لِجَهَنَّمَ أَكْثَرَ مِنْكُمْ مُضَاعَفًا.

אוֹי לָכֶם הַסּוֹפְרִים וְהַפְּרוּשִׁים הַחֲנֵפִים כִּי־סוֹבֲבִים אַתֶּם בַּיָּם וּבַיַּבָּשָׁה לְמַעַן גַּיֵּר אִישׁ אֶחָד וְכִי יִתְגַּיַּר תַּעֲשׂוֹּ אוֹתוֹ לְבֶן־גֵּיהִנֹּם כִּפְלַיִם כָּכֶם׃

Ⲟⲩⲟⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲓϣⲟⲃⲓ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲕⲱϯ ⲉ̀ⲫⲓⲟⲙ ⲛⲉⲙ ⲡⲉⲧϣⲟⲩⲱⲟⲩ ⲉⲑⲣⲉⲧⲉⲛⲑⲁⲙⲓⲟ ⲛ̀ⲟⲩⲡⲣⲟⲥⲩⲗⲓⲧⲟⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁϥϣⲁⲛϣⲱⲡⲓ ⲧⲉⲧⲉⲛⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛ̀ϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲅⲉⲉⲛⲛⲁ ⲉϥⲕⲏⲃ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ

Woe to you scribes and Pharisees, hypocrites! because ye go round (the) sea, and that which is dry, to make a proselyte; and if he should be made, ye make him son of Geenna twofold (more) than yourselves.

Ουαι εις εσας, γραμματεις και Φαρισαιοι, υποκριται, διοτι περιερχεσθε την θαλασσαν και την ξηραν δια να καμητε ενα προσηλυτον, και οταν γεινη, καμνετε αυτον υιον της γεεννης διπλοτερον υμων.

وَيْلٌ لَكُمْ أَيُّهَا الْقَادَةُ الْعُمْيَانُ! الْقَائِلُونَ: مَنْ حَلَفَ بِالْهَيْكَلِ فَلَيْسَ بِشَيْءٍ، وَلكِنْ مَنْ حَلَفَ بِذَهَبِ الْهَيْكَلِ يَلْتَزِمُ.

אוֹי לָכֶם מַנְהִיגִים עִוְרִים הָאֹמְרִים הַנִּשְׁבָּע בַּהֵיכָל אֵין־זֹאת מְאוּמָה וְהַנִּשְׁבָּע בִּזְהַב הַהֵיכָל חַיָּב׃

Ⲟⲩⲟⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲛⲓϭⲁⲩⲙⲱⲓⲧ ⲙ̀ⲃⲉⲗⲗⲉ ⲛⲏ ⲉⲧϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁⲱⲣⲕ ⲙ̀ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ϩⲗⲓ ⲡⲉ ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲛⲁⲱⲣⲕ ⲙ̀ⲡⲓⲛⲟⲩⲃ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲟⲩⲟⲛ ⲉ̀ⲣⲟϥ

Woe to you, [the] blind guides, who say, that he who will swear by the temple, it is nothing; but he who will swear by the gold of the temple, he is a debtor.

Ουαι εις εσας, οδηγοι τυφλοι, οι λεγοντες· Οστις ομοση εν τω ναω ειναι ουδεν, οστις ομως ομοση εν τω χρυσω του ναου, υποχρεουται.

أَيُّهَا الْجُهَّالُ وَالْعُمْيَانُ! أَيُّمَا أَعْظَمُ: أَلذَّهَبُ أَمِ الْهَيْكَلُ الَّذِي يُقَدِّسُ الذَّهَبَ؟

כְּסִילִים וְעִוְרִים כִּי מַה־הוּא הַגָּדוֹל אִם־הַזָּהָב אוֹ הַהֵיכָל הַמְקַדֵּשׁ אֶת־הַזָּהָב׃

Ⲛⲓⲥⲟϫ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲃⲉⲗⲗⲉ ⲛⲓⲙ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲟⲓ ⲛ̀ⲛⲓϣϯ ⲡⲓⲛⲟⲩⲃ ϣⲁⲛ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲉⲧⲧⲟⲩⲃⲟ ⲙ̀ⲡⲓⲛⲟⲩⲃ

[The] fools and blind: for which is greater, the gold, or the temple which halloweth the gold?

Μωροι και τυφλοι· διοτι τις ειναι μεγαλητερος, ο χρυσος η ο ναος ο αγιαζων τον χρυσον;

وَمَنْ حَلَفَ بِالْمَذْبَحِ فَلَيْسَ بِشَيْءٍ، وَلكِنْ مَنْ حَلَفَ بِالْقُرْبَانِ الَّذِي عَلَيْهِ يَلْتَزِمُ.

וַאֲמַרְתֶּם הַנִּשְׁבָּע בַּמִּזְבֵּחַ אֵין מְאוּמָה וְהַנִּשְׁבָּע בַּקָּרְבָּן אֲשֶׁר־עָלָיו חַיָּב׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁⲱⲣⲕ ⲙⲡⲓⲙⲁⲛ̀ⲉⲣϣⲱⲟⲩϣⲓ ϩⲗⲓ ⲡⲉ ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲛⲁⲱⲣⲕ ⲙ̀ⲡⲓⲧⲁⲓⲟ ⲉⲧⲭⲏ ϩⲓϫⲱϥ ⲟⲩⲟⲛ ⲉ̀ⲣⲟϥ

And he who will swear by the altar, it is nothing; but he who will swear by the gift which is upon it, he is a debtor.

Και· Οστις ομοση εν τω θυσιαστηριω, ειναι ουδεν, οστις ομως ομοση εν τω δωρω τω επανω αυτου, υποχρεουται.

أَيُّهَا الْجُهَّالُ وَالْعُمْيَانُ! أَيُّمَا أَعْظَمُ: أَلْقُرْبَانُ أَمِ الْمَذْبَحُ الَّذِي يُقَدِّسُ الْقُرْبَانَ؟

כְּסִילִים וְעִוְרִים כִּי מַה־הוּא הַגָּדוֹל אִם־הַקָּרְבָּן אוֹ הַמִּזְבֵּחַ הַמְקַדֵּשׁ אֶת־הַקָּרְבָּן׃

Ⲛⲓⲥⲟϫ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲃⲉⲗⲗⲉ ⲁϣ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲟⲓ ⲛ̀ⲛⲓϣϯ ⲡⲓⲧⲁⲓⲟ ϣⲁⲛ ⲡⲓⲙⲁⲛ̀ⲉⲣϣⲱⲟⲩϣⲓ ⲉⲧⲧⲟⲩⲃⲟ ⲙ̀ⲡⲓⲧⲁⲓⲟ

[The] fools and blind: for what is greater, the gift, or the altar which halloweth the gift?

Μωροι και τυφλοι· διοτι τι ειναι μεγαλητερον, το δωρον η το θυσιαστηριον το αγιαζον το δωρον;

فَإِنَّ مَنْ حَلَفَ بِالْمَذْبَحِ فَقَدْ حَلَفَ بِهِ وَبِكُلِّ مَا عَلَيْهِ!

לָכֵן הַנִּשְׁבָּע בַּמִּזְבֵּחַ נִשְׁבַּע בּוֹ וּבְכֹל אֲשֶׁר עָלָיו׃

Ⲫⲏ ⲟⲩⲛ ⲉⲧⲱⲣⲕ ⲙ̀ⲡⲓⲙⲁⲛ̀ⲉⲣϣⲱⲟⲩϣⲓ ⲁϥⲱⲣⲕ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛⲉⲙ ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲭⲏ ϩⲓϫⲱϥ

He, then, who sweareth by the altar, swore by it, and everything which is upon it.

Ο ομοσας λοιπον εν τω θυσιαστηριω ομνυει εν αυτω και εν πασι τοις επανω αυτου·

وَمَنْ حَلَفَ بِالْهَيْكَلِ فَقَدْ حَلَفَ بِهِ وَبِالسَّاكِنِ فِيهِ،

וְהַנִּשְׁבָּע בַּהֵיכָל נִשְׁבַּע בּוֹ וּבַשׂוֹכֵן בּוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲧⲱⲣⲕ ⲙ̀ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲁϥⲱⲣⲕ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛⲉⲙ ⲫⲏ ⲉⲧϣⲟⲡ ⲛ̀ϧⲏⲧϥ

And he who sweareth by the temple, swore by it, and him who dwelleth in it.

και ο ομοσας εν τω ναω ομνυει εν αυτω και εν τω κατοικουντι αυτον.

وَمَنْ حَلَفَ بِالسَّمَاءِ فَقَدْ حَلَفَ بِعَرْشِ اللهِ وَبِالْجَالِسِ عَلَيْهِ.

וְהַנִּשְׁבָּע בַּשָׁמָיִם נִשְׁבַּע בְּכִסֵּא אֱלֹהִים וּבַיֹּשֵׁב עָלָיו׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲧⲱⲣⲕ ⲛ̀ⲧⲫⲉ ⲁϥⲱⲣⲕ ⲙ̀ⲡⲓⲑⲣⲟⲛⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ ⲛⲉⲙ ⲫⲏ ⲉⲧϩⲉⲙⲥⲓ ϩⲓϫⲱϥ

And he who sweareth by (the) heaven, swore by the throne of God, and him who sitteth upon it

Και ο ομοσας εν τω ουρανω, ομνυει εν τω θρονω του Θεου και εν τω καθημενω επανω αυτου.

وَيْلٌ لَكُمْ أَيُّهَا الْكَتَبَةُ وَالْفَرِّيسِيُّونَ الْمُرَاؤُونَ! لأَنَّكُمْ تُعَشِّرُونَ النَّعْنَعَ وَالشِّبِثَّ وَالْكَمُّونَ، وَتَرَكْتُمْ أَثْقَلَ النَّامُوسِ: الْحَقَّ وَالرَّحْمَةَ وَالإِيمَانَ. كَانَ يَنْبَغِي أَنْ تَعْمَلُوا هَذِهِ وَلَا تَتْرُكُوا تِلْكَ.

אוֹי לָכֶם הַסּוֹפְרִים וְהַפְּרוּשִׁים הַחֲנֵפִים כִּי מְעַשְּׂרִים אַתֶּם אֶת־הַמִּנְתָּא וְאֶת־הַשֶׁבֶת וְאֶת־הַכַּמֹּן וַתַּנִיחוּ אֵת הַחֲמוּרוֹת בַּתּוֹרָה אֶת־הַמִּשְׁפָּט וְאֶת־הַחֶסֶד וְאֶת־הָאֱמוּנָה וְהָיָה לָכֶם לַעֲשׂוֹת אֶת אֵלֶּה וְלֹא לְהַנִּיחַ גַּם־אֶת־אֵלֶּה׃

Ⲟⲩⲟⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲓϣⲟⲃⲓ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛϯ ⲙ̀ⲫⲣⲉⲙⲏⲧ ⲙ̀ⲡⲓⲁϭⲓⲛⲛ̀ⲥⲑⲟⲓ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲁⲙⲓⲥⲓ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲑⲁⲡⲉⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲭⲱ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧϩⲟⲣϣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲛ̀ⲥⲁ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲡⲓϩⲁⲡ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲛⲁⲓ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲛⲁϩϯ ⲛⲁⲓ ⲛⲁⲥⲙⲡϣⲁ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛⲁⲓⲧⲟⲩ ⲛⲓⲕⲉⲭⲱⲟⲩⲛⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛϣⲧⲉⲙⲭⲁⲩ ⲛ̀ⲥⲁ ⲑⲏⲛⲟⲩ

Woe to you, scribes and Pharisees, hypocrites! Because ye give (the) tithe of the mint and the anise and the cummin, and ye left (out) the weighty things of the law --[the] judgement and [the] pity and [the] faith: these it was right that ye should do, and the others that ye should not leave (out).

Ουαι εις εσας, γραμματεις και Φαρισαιοι, υποκριται, διοτι αποδεκατιζετε το ηδυοσμον και το ανηθον και το κυμινον, και αφηκατε τα βαρυτερα του νομου, την κρισιν και τον ελεον και την πιστιν· ταυτα επρεπε να πραττητε και εκεινα να μη αφινητε.

أَيُّهَا الْقَادَةُ الْعُمْيَانُ! الَّذِينَ يُصَفُّونَ عَنِ الْبَعُوضَةِ وَيَبْلَعُونَ الْجَمَلَ.

מַנְהִיגִים עִוְּרִים הַמְסַנֲנִים אֵת הַיַּתּוּשׁ וּבֹלְעִים אֵת הַגָּמָל׃

Ⲛⲓϭⲁⲩⲙⲱⲓⲧ ⲙ̀ⲃⲉⲗⲗⲉ ⲛⲏ ⲉⲧⲥⲱϥ ⲛ̀ϯϣⲟⲗⲙⲉⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲱⲙⲕ ⲙ̀ⲡⲓϭⲁⲙⲟⲩⲗ

[The] blind guides, who strain out the gnat, and swallow the camel.

Οδηγοι τυφλοι, οιτινες διυλιζετε τον κωνωπα, την δε καμηλον καταπινετε.

وَيْلٌ لَكُمْ أَيُّهَا الْكَتَبَةُ وَالْفَرِّيسِيُّونَ الْمُرَاؤُونَ! لأَنَّكُمْ تُنَقُّونَ خَارِجَ الْكَأْسِ وَالصَّحْفَةِ، وَهُمَا مِنْ دَاخِلٍ مَمْلُوآنِ اخْتِطَافًا وَدَعَارَةً.

אוֹי לָכֶם הַסּוֹפְרִים וְהַפְּרוּשִׁים הַחֲנֵפִים כִּי מְטַהֲרִים אַתֶּם אֶת־הַכּוֹס וְאֶת־הַקְּעָרָה מִחוּץ וְתוֹכָן מָלֵא גָּזֵל וְגַרְגְּרָנוּת׃

Ⲟⲩⲟⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲓϣⲟⲃⲓ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲧⲟⲩⲃⲟ ⲥⲁⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲡⲓⲁⲫⲟⲧ ⲛⲉⲙ ϯⲡⲁⲣⲟⲯⲓⲥ ⲥⲁϧⲟⲩⲛ ⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲙⲉϩ ⲛ̀ϩⲱⲗⲉⲙ ⲛⲉⲙ ϭⲱϧⲉⲙ

Woe to you, scribes and Pharisees, hypocrites Because ye cleanse outside of the cup and the platter, but inside of them (is) full of extortion and uncleanness.

Ουαι εις εσας, γραμματεις και Φαρισαιοι, υποκριται, διοτι καθαριζετε το εξωθεν του ποτηριου και του πινακιου, εσωθεν ομως γεμουσιν εξ αρπαγης και ακρασιας.

أَيُّهَا الْفَرِّيسِيُّ الأَعْمَى! نَقِّ أَوَّلًا دَاخِلَ الْكَأْسِ وَالصَّحْفَةِ لِكَيْ يَكُونَ خَارِجُهُمَا أَيْضًا نَقِيًّا.

פָּרוּשׁ עִוֵּר טַהֵר בָּרִאשׁוֹנָה אֶת־תּוֹךְ הַכּוֹס לְמַעַן תִּטָּהֵר גַּם־מִחוּץ׃

Ⲡⲓⲃⲉⲗⲗⲉ ⲙ̀ⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲙⲁⲧⲟⲩⲃⲟ ⲥⲁϧⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲡⲓⲁⲫⲟⲧ ⲛ̀ϣⲟⲣⲡ ⲛⲉⲙ ϯⲡⲁⲣⲟⲯⲓⲥ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲥⲁⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲧⲟⲩⲃⲟ

[The] blind Pharisee, cleanse inside of the cup first, and the platter, that outside of them may be cleansed.

Φαρισαιε τυφλε, καθαρισον πρωτον το εντος του ποτηριου και του πινακιου, δια να γεινη και το εκτος αυτων καθαρον.

وَيْلٌ لَكُمْ أَيُّهَا الْكَتَبَةُ وَالْفَرِّيسِيُّونَ الْمُرَاؤُونَ! لأَنَّكُمْ تُشْبِهُونَ قُبُورًا مُبَيَّضَةً تَظْهَرُ مِنْ خَارِجٍ جَمِيلَةً، وَهِيَ مِنْ دَاخِلٍ مَمْلُوءَةٌ عِظَامَ أَمْوَاتٍ وَكُلَّ نَجَاسَةٍ.

אוֹי לָכֶם הַסּוֹפְרִים וְהַפְּרוּשִׁים הַחֲנֵפִים כִּי־דֹמִים אַתֶּם לַקְּבָרִים הַמְסֻיָּדִים הַנִּרְאִים נָאִים מִחוּץ וְתוֹכָם מָלֵא עַצְמוֹת מֵתִים וְכָל־טֻמְאָה׃

Ⲟⲩⲟⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲓϣⲟⲃⲓ ⲧⲉⲧⲉⲛⲟⲛⲓ ⲛ̀ϩⲁⲛⲙϩⲁⲩ ⲉⲩⲟϣϫ ⲛ̀ⲕⲟⲛⲓⲁ ⲥⲁⲃⲟⲗ ⲙⲉⲛ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲥⲉⲟⲩⲱⲛϩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ⲛⲉⲥⲱⲟⲩ ⲥⲁϧⲟⲩⲛ ⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲙⲉϩ ⲛ̀ⲕⲁⲥ ⲛ̀ⲣⲉϥⲙⲱⲟⲩⲧ ⲛⲉⲙ ϭⲱϧⲉⲙ ⲛⲓⲃⲉⲛ

Woe to you, scribes and Pharisees, hypocrites Ye are like to sepulchres smeared with lime: outside of them, indeed, they appear beautiful, but inside of them (is) full of bones of dead (men) and all uncleanness.

Ουαι εις εσας, γραμματεις και Φαρισαιοι υποκριται, διοτι ομοιαζετε με ταφους ασβεστωμενους, οιτινες εξωθεν μεν φαινονται ωραιοι, εσωθεν ομως γεμουσιν οστεων νεκρων και πασης ακαθαρσιας.

هَكَذَا أَنْتُمْ أَيْضًا: مِنْ خَارِجٍ تَظْهَرُونَ لِلنَّاسِ أَبْرَارًا، وَلكِنَّكُمْ مِنْ دَاخِلٍ مَشْحُونُونَ رِيَاءً وَإِثْمًا.

כָּכָה צַדִּיקִים אַתֶּם לְמַרְאֵה עֵינֵי בְנֵי אָדָם וְתוֹכֲכֶם מָלֵא חֲנֻפָּה וָאָוֶן׃

Ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲱⲧⲉⲛ ⲥⲁⲃⲟⲗ ⲙⲉⲛ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ⲧⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲱⲛϩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲱⲙⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ϩⲁⲛⲑⲙⲏⲓ ⲥⲁϧⲟⲩⲛ ⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ⲙⲉϩ ⲙ̀ⲙⲉⲧϣⲟⲃⲓ ⲛⲉⲙ ⲁⲛⲟⲙⲓⲁ ⲛⲓⲃⲉⲛ

Thus ye also, outside of you, indeed, ye appear before [the] men as righteous, but inside of you (is) full of hypocrisy and all iniquity.

Ουτω και σεις εξωθεν μεν φαινεσθε εις τους ανθρωπους δικαιοι, εσωθεν ομως εισθε πληρεις υποκρισεως και ανομιας.

وَيْلٌ لَكُمْ أَيُّهَا الْكَتَبَةُ وَالْفَرِّيسِيُّونَ الْمُرَاؤُونَ! لأَنَّكُمْ تَبْنُونَ قُبُورَ الأَنْبِيَاءِ وَتُزَيِّنُونَ مَدَافِنَ الصِّدِّيقِينَ،

אוֹי לָכֶם הַסּוֹפְרִים וְהַפְּרוּשִׁים הַחֲנֵפִים כִּי בּוֹנִים אַתֶּם קִבְרֵי הַנְּבִיאִים וַתְּיַפּוּ אֶת־צִיּוּנֵי קִבְרוֹת הַצַּדִיקִים׃

Ⲟⲩⲟⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ⲛⲓϣⲟⲃⲓ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲕⲱⲧ ⲛ̀ⲛⲓⲙϩⲁⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲟⲗⲥⲉⲗ ⲛ̀ⲛⲓⲃⲏⲃ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲑⲙⲏⲓ

Woe to you, scribes and Pharisees, hypocrites! Because ye build the sepulchres of the prophets, and ye garnish the caves of the righteous,

Ουαι εις εσας, γραμματεις και Φαρισαιοι υποκριται· διοτι οικοδομειτε τους ταφους των προφητων και στολιζετε τα μνημεια των δικαιων,

وَتَقُولُونَ: لَوْ كُنَّا فِي أَيَّامِ آبَائِنَا لَمَا شَارَكْنَاهُمْ فِي دَمِ الأَنْبِيَاءِ.

וַאֲמַרְתֶּם אִם־הַיִינוּ בִּימֵי אֲבוֹתֵינוּ לֹא־הָיְתָה יָדֵנוּ עִמָּהֶם לִשְׁפֹּך דַּם הַנְּבִיאִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲧⲉⲧⲉⲛϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲉ̀ⲛⲁⲛⲭⲏ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲉⲛⲓⲟϯ ⲛⲁⲛⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲉⲛⲟⲓ ⲛ̀ϣⲫⲏⲣ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲁⲛ ⲡⲉ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲥⲛⲟϥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ

and ye say, that if we had been in the days of our fathers, we should not have been partakers with them in the blood of the prophets.

και λεγετε· Εαν ημεθα εν ταις ημεραις των πατερων ημων, δεν ηθελομεν εισθαι συγκοινωνοι αυτων εν τω αιματι των προφητων.

فَأَنْتُمْ تَشْهَدُونَ عَلَى أَنْفُسِكُمْ أَنَّكُمْ أَبْنَاءُ قَتَلَةِ الأَنْبِيَاءِ.

וְהִנֵּה אַתֶּם מְעִידִים בְּעַצְמְכֶם שֶׁבָּנִים אַתֶּם לְרוֹצְחֵי הַנְּבִיאִים׃

Ϩⲱⲥⲧⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲙⲉⲑⲣⲉ ϧⲁⲣⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲛⲉⲛϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲁⲩϧⲱⲧⲉⲃ ⲛ̀ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ

So that ye bear witness against yourselves, that ye (are the) sons of them who slew the prophets.

Ωστε μαρτυρειτε εις εαυτους οτι εισθε υιοι των φονευσαντων τους προφητας.

فَامْلأُوا أَنْتُمْ مِكْيَالَ آبَائِكُمْ.

וּבְכֵן מַלְּאוּ אַתֶּם סְאַת אֲבוֹתֵיכֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲱⲧⲉⲛ ϫⲉⲕ ϣⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲉⲧⲉⲛⲓⲟϯ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

And ye also, fill (ye) up (the) measure of your fathers.

Αναπληρωσατε και σεις το μετρον των πατερων σας.

أَيُّهَا الْحَيَّاتُ أَوْلاَدَ الأَفَاعِي! كَيْفَ تَهْرُبُونَ مِنْ دَيْنُونَةِ جَهَنَّمَ؟

נְחָשִׁים יַלְדֵי צִפְעוֹנִים אֵיךְ תִּמָּלְטוּ מִדִּין גֵּיהִנֹּם׃

Ⲛⲓϩⲟϥ ⲙ̀ⲙⲓⲥⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲁϫⲱ ⲡⲱⲥ ⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁϣⲫⲱⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϯⲕⲣⲓⲥⲓⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲅⲉⲉⲛⲛⲁ

[The] serpents, offspring of [the] vipers! How will ye be able to flee from the judgement of the Geenna?

Οφεις, γεννηματα εχιδνων· πως θελετε φυγει απο της καταδικης της γεεννης;

لِذَلِكَ هَا أَنَا أُرْسِلُ إِلَيْكُمْ أَنْبِيَاءَ وَحُكَمَاءَ وَكَتَبَةً، فَمِنْهُمْ تَقْتُلُونَ وَتَصْلِبُونَ، وَمِنْهُمْ تَجْلِدُونَ فِي مَجَامِعِكُمْ، وَتَطْرُدُونَ مِنْ مَدِينَةٍ إِلَى مَدِينَةٍ،

לָכֵן הִנְנִי שֹׁלֵחַ לָכֶם נְבִיאִים וַחֲכָמִים וְסוֹפְרִים וּמֵהֶם תַּהַרְגוּ וְתִצְלְבוּ וּמֵהֶם תַּכּוּ בַשּׁוֹטִים בִּכְנֵסִיּוֹתֵיכֶם וְתִרְדְּפוּם מֵעִיר לָעִיר׃

Ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ϯⲛⲁⲟⲩⲱⲣⲡ ϩⲁⲣⲱⲧⲉⲛ ⲛ̀ϩⲁⲛⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲥⲁⲃⲉⲩ ⲛ̀ⲥⲁϧ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ϧⲱⲧⲉⲃ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ⲓϣⲓ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉⲣⲙⲁⲥⲧⲓⲅⲅⲟⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲛⲉⲧⲉⲛⲥⲩⲛⲁⲅⲱⲅⲏ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ϭⲟϫⲓ ⲛ̀ⲥⲱⲟⲩ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲃⲁⲕⲓ ⲉ̀ⲃⲁⲕⲓ

Therefore lo, I will send to you prophets and wise scribes: and ye shall kill (some) of them; and ye shall crucify (them), scourging them in your synagogues, and ye shall persecute them from city to city:

Δια τουτο ιδου, εγω αποστελλω προς εσας προφητας και σοφους και γραμματεις, και εξ αυτων θελετε θανατωσει και σταυρωσει, και εξ αυτων θελετε μαστιγωσει εν ταις συναγωγαις σας και διωξει απο πολεως εις πολιν,

لِكَيْ يَأْتِيَ عَلَيْكُمْ كُلُّ دَمٍ زَكِيٍّ سُفِكَ عَلَى الأَرْضِ، مِنْ دَمِ هَابِيلَ الصِّدِّيقِ إِلَى دَمِ زَكَرِيَّا بْنِ بَرَخِيَّا الَّذِي قَتَلْتُمُوهُ بَيْنَ الْهَيْكَلِ وَالْمَذْبَحِ.

לְמַעַן יָבֹא עֲלֵיכֶם כָּל־דָּם נָקִי הַנִּשְׁפָּךְ בָּאָרֶץ מִדַּם־הֶבֶל הַצַּדִּיק עַד־דַּם זְכַרְיָה בֶן־בֶּרֶכְיָה אֲשֶׁר רְצַחְתֶּם אוֹתוֹ בֵּין הַהֵיכָל וְלַמִּזְבֵּחַ׃

Ϩⲟⲡⲱⲥ ⲛ̀ⲧⲉϥⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲥⲛⲟϥ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲛ̀ⲑⲙⲏⲓ ⲉⲧⲁⲩⲫⲟⲛϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲡⲥⲛⲟϥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲁⲃⲏⲗ ⲡⲓⲑⲙⲏⲓ ϣⲁ ⲡⲥⲛⲟϥ ⲛ̀ⲍⲁⲭⲁⲣⲓⲁⲥ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲃⲁⲣⲁⲭⲓⲁⲥ ⲫⲏ ⲉⲧⲁⲣⲉⲧⲉⲛϧⲟⲑⲃⲉϥ ⲟⲩⲧⲉ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲛⲉⲙ ⲡⲙⲁⲛ̀ⲉⲣϣⲱⲟⲩϣⲓ

that all righteous blood which was shed upon the earth may come upon you, from (the) blood of Abel the righteous, unto (the) blood of Zacharias (the) son of Barachias, whom ye slew between the temple and the altar.

δια να ελθη εφ' υμας παν αιμα δικαιον εκχυνομενον επι της γης απο του αιματος Αβελ του δικαιου εως του αιματος Ζαχαριου υιου Βαραχιου, τον οποιον εφονευσατε μεταξυ του ναου και του θυσιαστηριου.

اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ هَذَا كُلَّهُ يَأْتِي عَلَى هَذَا الْجِيلِ!

אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם בֹּא יָבֹא כָּל־אֵלֶּה עַל־הַדּוֹר הַזֶּה׃

Ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲉⲣⲉ ⲛⲁⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲓ̀ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲧⲁⲓⲅⲉⲛⲉⲁ

Verily I say to you, that all these things shall come upon this generation.

Αληθως σας λεγω, Παντα ταυτα θελουσιν ελθει επι την γενεαν ταυτην.

يسوع يرثي أورشليم

«يَا أُورُشَلِيمُ، يَا أُورُشَلِيمُ! يَا قَاتِلَةَ الأَنْبِيَاءِ وَرَاجِمَةَ الْمُرْسَلِينَ إِلَيْهَا، كَمْ مَرَّةٍ أَرَدْتُ أَنْ أَجْمَعَ أَوْلاَدَكِ كَمَا تَجْمَعُ الدَّجَاجَةُ فِرَاخَهَا تَحْتَ جَنَاحَيْهَا، وَلَمْ تُرِيدُوا!

יְרוּשָׁלַיִם יְרוּשָׁלַיִם הַהֹרֶגֶת אֶת־הַנְּבִיאִים וְהַסֹּקֶלֶת אֶת הַשְׁלוּחִים אֵלֶיהָ כַּמַּה פְּעָמִים חָפַצְתִּי לְקַבֵּץ אֶת־בָּנַיִךְ כַּתַּרְנְגֹלֶת הַמְּקַבֶּצֶת אֶת־אֶפְרֹחֶיהָ תַּחַת כְּנָפֶיהָ וְלֹא אֲבִיתֶם׃

Ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ⲓⲗ̅ⲏ̅ⲙ̅ ⲑⲏ ⲉⲧϧⲱⲧⲉⲃ ⲛ̀ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧϩⲓⲱⲛⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲏ ⲉⲧⲁⲩⲟⲩⲟⲣⲡⲟⲩ ϩⲁⲣⲟⲥ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲛ̀ⲥⲟⲡ ⲁⲓⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ⲑⲟⲩⲉⲧ ⲛⲉϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ⲟⲩϩⲁⲗⲏⲧ ⲉ̀ϣⲁϥⲑⲱⲟⲩϯ ⲛ̀ⲛⲉϥⲙⲁⲥ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ϧⲁ ⲛⲉϥⲧⲉⲛϩ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲱϣ

Jerusalem, Jerusalem, who killeth the prophets, and who stoneth them who were sent to her! Many times I wished to gather thy sons as a bird gathereth in his brood under his wings, and ye wished not.

Ιερουσαλημ, Ιερουσαλημ, η φονευουσα τους προφητας και λιθοβολουσα τους απεσταλμενους προς σε· ποσακις ηθελησα να συναξω τα τεκνα σου καθ' ον τροπον συναγει η ορνις τα ορνιθια εαυτης υπο τας πτερυγας, και δεν ηθελησατε.

هُوَذَا بَيْتُكُمْ يُتْرَكُ لَكُمْ خَرَابًا.

הִנֵּה בֵיתְכֶם יֵעָזֵב לָכֶם שָׁמֵם׃

Ϩⲏⲡⲡⲉ ϯⲛⲁⲭⲱ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲏⲓ ⲛⲱⲧⲉⲛ

Lo, I will leave your house to you.

Ιδου, αφινεται εις εσας ο οικος σας ερημος.

لأَنِّي أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّكُمْ لَا تَرَوْنَنِي مِنَ الآنَ حَتَّى تَقُولُوا: مُبَارَكٌ الآتِي بِاسْمِ الرَّبِّ!»

כִּי אֲנִי אֹמֵר לָכֶם מֵעַתָּה לֹא תִרְאוּנִי עַד אֲשֶׁר תֹּאמְרוּ בָּרוּך הַבָּא בְּשֵׁם־יְהוָֹה׃

Ϯϫⲱ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲛ̀ⲛⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲩ ⲉⲣⲟⲓ ⲓⲥϫⲉⲛ ϯⲛⲟⲩ ϣⲁⲧⲉⲧⲉⲛϫⲟⲥ ϫⲉ ϥⲥⲙⲁⲣⲱⲟⲩⲧ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲫⲣⲁⲛ ⲙ̀ⲡ⳪̅

For I say to you, that ye shall not see me from now, until ye say, that blessed is he who cometh in (the) name of the Lord.'

Διοτι σας λεγω, δεν θελετε με ιδει εις το εξης, εωσου ειπητε, Ευλογημενος ο ερχομενος εν ονοματι Κυριου.

إصحاح 24

علامات نهاية الزمان

ثُمَّ خَرَجَ يَسُوعُ وَمَضَى مِنَ الْهَيْكَلِ، فَتَقَدَّمَ تَلاَمِيذُهُ لِكَيْ يُرُوهُ أَبْنِيَةَ الْهَيْكَلِ.

וַיֵּצֵא־יֵשׁוּעַ מִן־הַמִּקְדָּשׁ לָלֶכֶת לְדַרְכּוֹ וַיִּגְּשׁוּ תַּלְמִידָיו לְהַרְאוֹתוֹ אֶת־בִּנְיְנֵי הַמִּקְדָּשׁ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲛⲁϥⲙⲟϣⲓ ⲡⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲉⲩⲧⲁⲙⲟ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉ̀ⲛⲓⲕⲱⲧ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ

And Jesus having come out of the temple was walking (away); and his disciples came to him, shewing him the buildings of the temple.

Και εξελθων ο Ιησους ανεχωρει απο του ιερου· και προσηλθον οι μαθηται αυτου δια να επιδειξωσιν εις αυτον τας οικοδομας του ιερου.

فَقَالَ لَهُمْ يَسُوعُ: «أَمَا تَنْظُرُونَ جَمِيعَ هَذِهِ؟ اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّهُ لَا يُتْرَكُ هَهُنَا حَجَرٌ عَلَى حَجَرٍ لَا يُنْقَضُ!»

וַיַּעַן יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם הַרְאִיתֶם אֶת־כָּל־אֵלֶּה אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם לֹא־תִשָׁאֵר פֹּה אֶבֶן עַל־אֶבֶן אֲשֶׁר לֹא תִתְפָּרָק׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲛⲁⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲭⲁ ⲟⲩⲱⲛⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲟⲩⲱⲛⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲙⲁ ⲛ̀ⲥⲉⲛⲁⲃⲟⲗϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁⲛ

But he answered, he said to them: Ye see all these things: verily I say to you, that a stone shall not be left upon a stone here, (which) will not be pulled down.'

Ο δε Ιησους ειπε προς αυτους· Δεν βλεπετε παντα ταυτα; αληθως σας λεγω, δεν θελει αφεθη εδω λιθος επι λιθον, οστις δεν θελει κατακρημνισθη.

وَفِيمَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى جَبَلِ الزَّيْتُونِ، تَقَدَّمَ إِلَيْهِ التَّلاَمِيذُ عَلَى انْفِرَادٍ قَائِلِينَ: «قُلْ لَنَا مَتَى يَكُونُ هَذَا؟ وَمَا هِيَ عَلاَمَةُ مَجِيئِكَ وَانْقِضَاءِ الدَّهْرِ؟»

וַיֵּשֵׁב עַל־הַר הַזֵּיתִים וַיִּגְּשׁוּ אֵלָיו הַתַּלְמִידִים לְבַדָּם וַיֹּאמְרוּ אֱמָר־נָא לָנוּ מָתַי תִּהְיֶה זֹאת וּמָה אוֹת בּוֹאֲךָ וְאוֹת קֵץ הָעוֹלָם׃

Ⲉϥϩⲉⲙⲥⲓ ⲇⲉ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲧⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓϫⲱⲓⲧ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲥⲁⲡⲥⲁ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧⲟⲩ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁϫⲟⲥ ⲛⲁⲛ ϫⲉ ⲉⲣⲉ ⲛⲁⲓ ϣⲱⲡⲓ ⲛ̀ⲑⲛⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϣ ⲡⲉ ⲡⲓⲙⲏⲓⲛⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲉⲕϫⲓⲛⲓ̀ ⲛⲉⲙ ⲧϧⲁⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲁⲓⲉⲛⲉϩ

And (as he is) sitting upon the mountain of the Olives, his disciples came to him apart alone, saying:'Say to us, when these things shall be? and what is the sign of thy coining, and (the) end of this age?'

Και ενω εκαθητο επι του ορους των Ελαιων, προσηλθον προς αυτον οι μαθηται κατ' ιδιαν, λεγοντες· Ειπε προς ημας ποτε θελουσι γεινει ταυτα, και τι το σημειον της παρουσιας σου και της συντελειας του αιωνος;

فَأَجَابَ يَسُوعُ وَقَالَ لَهُمْ: «انْظُرُوا! لَا يُضِلَّكُمْ أَحَدٌ.

וַיַּעַן יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר לָהֶם רְאוּ פֶּן־יַתְעֶה אֶתְכֶם אִישׁ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲁⲛⲁⲩ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲭⲁⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲥⲉⲣⲉⲙ ⲑⲏⲛⲟⲩ

And Jesus answered, he said to them: Take heed, let it not (be) that one lead you astray.

Και αποκριθεις ο Ιησους, ειπε προς αυτους· Βλεπετε μη σας πλανηση τις.

فَإِنَّ كَثِيرِينَ سَيَأْتُونَ بِاسْمِي قَائِلِينَ: أَنَا هُوَ الْمَسِيحُ! وَيُضِلُّونَ كَثِيرِينَ.

כִּי רַבִּים יָבֹאוּ בִּשְׁמִי לֵאמֹר אֲנִי הוּא הַמָּשִׁיחַ וְהִתְעוּ רַבִּים׃

Ⲉⲣⲉ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲅⲁⲣ ⲓ̀ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲣⲁⲛ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲡⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ⲥⲉⲣⲉⲙ ⲟⲩⲙⲏϣ

For many shall come in my name, saying, that I am Christ; and shall lead many astray.

Διοτι πολλοι θελουσιν ελθει επι τω ονοματι μου, λεγοντες, Εγω ειμαι ο Χριστος, και πολλους θελουσι πλανησει.

وَسَوْفَ تَسْمَعُونَ بِحُرُوبٍ وَأَخْبَارِ حُرُوبٍ. اُنْظُرُوا، لَا تَرْتَاعُوا. لأَنَّهُ لَا بُدَّ أَنْ تَكُونَ هَذِهِ كُلُّهَا، وَلكِنْ لَيْسَ الْمُنْتَهَى بَعْدُ.

וְאַתֶּם עֲתִידִים לִשְׁמֹעַ מִלְחָמוֹת וּשְׁמֻעוֹת מִלְחָמָה רְאוּ פֶּן־תִּבָּהֵלוּ כִּי־הָיוֹ תִהְיֶה כָּל־זֹאת אַךְ עֲדֶן אֵין הַקֵּץ׃

Ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲧⲉⲙ ⲇⲉ ⲉ̀ϩⲁⲛⲃⲱⲧⲥ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲥⲙⲏ ⲙ̀ⲃⲱⲧⲥ ⲁⲛⲁⲩ ⲙ̀ⲡⲉⲣϣⲑⲟⲣⲧⲉⲣ ϩⲱϯ ⲅⲁⲣ ⲡⲉ ⲛ̀ⲧⲟⲩϣⲱⲡⲓ ⲁⲗⲗⲁ ⲙ̀ⲡⲁⲧⲉ ⲧϧⲁⲏ ϣⲱⲡⲓ

And ye hearing of wars and rumours of war, take heed, be not troubled: for it is necessary that they happen; but (the) end is not yet.

Θελετε δε ακουσει πολεμους και φημας πολεμων· προσεχετε μη ταραχθητε· επειδη παντα ταυτα πρεπει να γεινωσιν, αλλα δεν ειναι ετι το τελος.

لأَنَّهُ تَقُومُ أُمَّةٌ عَلَى أُمَّةٍ وَمَمْلَكَةٌ عَلَى مَمْلَكَةٍ، وَتَكُونُ مَجَاعَاتٌ وَأَوْبِئَةٌ وَزَلاَزِلُ فِي أَمَاكِنَ.

כִּי יָקוּם גּוֹי עַל־גּוֹי וּמַמְלָכָה עַל־מַמְלָכָה וְהָיָה רָעָב וְדֶבֶר וָרַעַשׁ הֵנָּה וָהֵנָּה׃

Ⲉⲣⲉ ⲟⲩⲉⲑⲛⲟⲥ ⲅⲁⲣ ⲧⲱⲛϥ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲟⲩⲉⲑⲛⲟⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲟⲩⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲙⲟⲛⲙⲉⲛ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛϩⲕⲟ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲙⲟⲩ ⲕⲁⲧⲁ ⲙⲁ

For nation shall rise upon nation, and kingdom upon kingdom: and there shall be earthquakes and famines and deaths in different places.

Διοτι θελει εγερθη εθνος επι εθνος και βασιλεια επι βασιλειαν, και θελουσι γεινει πειναι και λοιμοι και σεισμοι κατα τοπους·

وَلكِنَّ هَذِهِ كُلَّهَا مُبْتَدَأُ الأَوْجَاعِ.

וְכָל־אֵלֶּה רַק רֵאשִׁית הַחֲבָלִים׃

Ⲛⲁⲓ ⲇⲉ ⲧⲏⲣⲟⲩ ϩⲏ ⲛ̀ⲛⲓⲛⲁⲕϩⲓ ⲛⲉ

But all these things are (the) beginning of the pangs.

παντα δε ταυτα ειναι αρχη ωδινων.

حِينَئِذٍ يُسَلِّمُونَكُمْ إِلَى ضِيقٍ وَيَقْتُلُونَكُمْ، وَتَكُونُونَ مُبْغَضِينَ مِنْ جَمِيعِ الأُمَمِ لأَجْلِ اسْمِي.

אָז יַסְגִּירוּ אֶתְכֶם לַצָּרָה וְהֵמִיתוּ אֶתְכֶם וִהְיִיתֶם שְׂנוּאִים לְכָל־הַגּוֹיִם לְמַעַן שְׁמִי׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲩⲉ̀ϯ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉ̀ϧⲣⲏⲓ ⲉ̀ⲡϩⲟϫϩⲉϫ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ϧⲉⲧⲉⲃ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ϣⲱⲡⲓ ⲉⲩⲙⲟⲥϯ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲉⲑⲛⲟⲥ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲁⲣⲁⲛ

Then shall they deliver you into tribulation, and they shall kill you: and ye shall become hated by all the nations because of my name.

Τοτε θελουσι σας παραδωσει εις θλιψιν και θελουσι σας θανατωσει, και θελετε εισθαι μισουμενοι υπο παντων των εθνων δια το ονομα μου.

وَحِينَئِذٍ يَعْثُرُ كَثِيرُونَ وَيُسَلِّمُونَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا وَيُبْغِضُونَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا.

וְאָז יִכָּשְׁלוּ רַבִּים וּמָסְרוּ אִישׁ אֶת־רֵעֵהוּ וְשָׂנְאוּ אִישׁ אֶת־אָחִיו׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲣⲉ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲭⲁ ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ϯ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲉⲣⲏⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ⲙⲉⲥⲧⲉ ⲛⲟⲩⲉⲣⲏⲟⲩ

Then shall many be deserted, and they shall deliver (up) one another, and they shall hate one another.

Και τοτε θελουσι σκανδαλισθη πολλοι και θελουσι παραδωσει αλληλους και θελουσι μισησει αλληλους.

وَيَقُومُ أَنْبِيَاءُ كَذَبَةٌ كَثِيرُونَ وَيُضِلُّونَ كَثِيرِينَ.

וּנְבִיאֵי שֶׁקֶר רַבִּים יָקוּמוּ וְהִתְעוּ רַבִּים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲙ̀ⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲛ̀ⲛⲟⲩϫ ⲉⲩⲉ̀ⲧⲱⲟⲩⲛⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ⲥⲉⲣⲉⲙ ⲟⲩⲙⲏϣ

And many false prophets shall rise, and shall lead many astray.

Και πολλοι ψευδοπροφηται θελουσιν εγερθη και πλανησει πολλους,

وَلِكَثْرَةِ الإِثْمِ تَبْرُدُ مَحَبَّةُ الْكَثِيرِينَ.

וּמִפְּנֵי אֲשֶׁר יִרְבֶּה הַפֶּשַׁע תָּפוּג אַהֲבַת הָרַבִּים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲁϣⲁⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲁⲛⲟⲙⲓⲁ ⲧⲁⲅⲁⲡⲏ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲏϣ ⲉⲥⲉ̀ϩⲣⲟϣ

And because of (the) abundance of [the] iniquity (the) love of many shall be weighed down.

και επειδη θελει πληθυνθη η ανομια, η αγαπη των πολλων θελει ψυχρανθη.

وَلكِنِ الَّذِي يَصْبِرُ إِلَى الْمُنْتَهَى فَهَذَا يَخْلُصُ.

וְהַמְחַכֶּה עַד־עֵת קֵץ הוּא יִוָּשֵׁעַ׃

Ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲑⲛⲁⲁⲙⲟⲛⲓ ⲛ̀ⲧⲟⲧϥ ϣⲁ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲫⲁⲓ ⲡⲉⲑⲛⲁⲛⲟϩⲉⲙ

But he who will hold on until the end (lit. out), this (one) will be saved.

Ο δε υπομεινας εως τελους, ουτος θελει σωθη.

وَيُكْرَزُ بِبِشَارَةِ الْمَلَكُوتِ هَذِهِ فِي كُلِّ الْمَسْكُونَةِ شَهَادَةً لِجَمِيعِ الأُمَمِ. ثُمَّ يَأْتِي الْمُنْتَهَى.

וַתִקָּרֵא בְּשׂוֹרַת הַמַּלְכוּת הַזֹּאת בְּכָל־הָאָרֶץ לְעֵדוּת לְכָל־הַגּוֹיִם וְאַחַר יָבוֹא הַקֵּץ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ϩⲓⲱⲓϣ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲉⲩⲁⲅⲅⲉⲗⲓⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ϧⲉⲛ ϯⲟⲓⲕⲟⲩⲙⲉⲛⲏ ⲧⲏⲣⲥ ⲉⲩⲙⲉⲧⲙⲉⲑⲣⲉ ⲛ̀ⲛⲓⲉⲑⲛⲟⲥ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲥⲉ̀ⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ϯϧⲁⲏ

And this gospel of the kingdom shall be preached in the whole world for a witness to all the nations; then shall come the end.

Και θελει κηρυχθη τουτο το ευαγγελιον της βασιλειας εν ολη τη οικουμενη προς μαρτυριαν εις παντα τα εθνη, και τοτε θελει ελθει το τελος.

«فَمَتَى نَظَرْتُمْ «رِجْسَةَ الْخَرَابِ» الَّتِي قَالَ عَنْهَا دَانِيآلُ النَّبِيُّ قَائِمَةً فِي الْمَكَانِ الْمُقَدَّسِ - لِيَفْهَمِ الْقَارِئُ -

לָכֵן כַּאֲשֶׁר תִּרְאוּ אֶת־שִׁקּוּץ מְשֹׁמֵם אֲשֶׁר אָמַר דָּנִיֵּאל הַנָּבִיא עוֹמֵד בְּמָקוֹם קָדוֹשׁ הַקֹּרֵא יָבִין׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲡⲓⲥⲱϥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡϣⲁϥⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϫⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲉⲛ ⲇⲁⲛⲓⲏⲗ ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧϥ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲙⲁ ⲉⲑⲟⲩⲁⲃ ⲫⲏ ⲉⲧⲱϣ ⲙⲁⲣⲉϥⲕⲁϯ

And if ye see the abomination of (the) desert, which he said by Daniel the prophet, standing in the holy place--he who readeth, let him understand

Οταν λοιπον ιδητε το βδελυγμα της ερημωσεως, το λαληθεν δια του προφητου Δανιηλ, ισταμενον εν τω τοπω τω αγιω-ο αναγινωσκων ας εννοη-

فَحِينَئِذٍ لِيَهْرُبِ الَّذِينَ فِي الْيَهُودِيَّةِ إِلَى الْجِبَالِ،

אָז נוֹס יָנוּסוּ אַנְשֵׁי יְהוּדָה אֶל־הֶהָרִים׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲛⲏ ⲉⲧⲭⲏ ϧⲉⲛ ϯⲓⲟⲩⲇⲉⲁ ⲙⲁⲣⲟⲩⲫⲱⲧ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲓⲧⲱⲟⲩ

then they who are in Judea, let them flee upon the mountains:

τοτε οι εν τη Ιουδαια ας φευγωσιν επι τα ορη·

وَالَّذِي عَلَى السَّطْحِ فَلَا يَنْزِلْ لِيَأْخُذَ مِنْ بَيْتِهِ شَيْئًا،

וַאֲשֶׁר עַל־הַגָּג אַל־יֵרֵד לָשֵׂאת דָּבָר מִבֵּיתוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲧⲭⲏ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡϫⲉⲛⲉⲫⲱⲣ ⲙ̀ⲡⲉⲛⲑⲣⲉϥⲓ̀ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ⲉ̀ⲉⲗ ⲛⲏ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲡⲉϥⲏⲓ

and he who is upon (the) housetop, make him not come down to take away the things which are in his house:

οστις ευρεθη επι του δωματος, ας μη καταβη δια να λαβη τι εκ της οικιας αυτου·

وَالَّذِي فِي الْحَقْلِ فَلَا يَرْجِعْ إِلَى وَرَائِهِ لِيَأْخُذَ ثِيَابَهُ.

וַאֲשֶׁר בַּשָּׂדֶה אַל־יָשֹׁב הַבַּיְתָה לָשֵׂאת אֶת־מַלְבּוּשׁוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲫⲏ ⲉⲧⲭⲏ ϧⲉⲛ ⲧⲕⲟⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲛⲑⲣⲉϥⲕⲟⲧϥ ⲉ̀ⲫⲁϩⲟⲩ ⲉ̀ⲉⲗ ⲡⲉϥϩⲃⲟⲥ

and he who is in (the) field, make him not return back to take away his garment.

και οστις ευρεθη εν τω αγρω, ας μη επιστρεψη οπισω δια να λαβη τα ιματια αυτου.

وَوَيْلٌ لِلْحَبَالَى وَالْمُرْضِعَاتِ فِي تِلْكَ الأَيَّامِ!

וְאוֹי לֶהָרוֹת וְלַמֵּינִיקוֹת בַּיָּמִים הָהֵם׃

Ⲟⲩⲟⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲃⲟⲕⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲧϯϭⲓ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

But woe to them who are with child, and them who give suck in those days!

Ουαι δε εις τας εγκυμονουσας και τας θηλαζουσας εν εκειναις ταις ημεραις.

وَصَلُّوا لِكَيْ لَا يَكُونَ هَرَبُكُمْ فِي شِتَاءٍ وَلَا فِي سَبْتٍ،

אַךְ הִתְפַּלֲלוּ שֶׁלּא תִּהְיֶה מְנוּסַתְכֶם בַּחֹרֶף וְלֹא בַּשַׁבָּת׃

Ⲧⲱⲃϩ ⲇⲉ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϣⲧⲉⲙ ⲡⲉⲧⲉⲛⲫⲱⲧ ϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲫⲣⲱ ⲟⲩⲇⲉ ϧⲉⲛ ⲡⲥⲁⲃⲃⲁⲧⲟⲛ

And pray that your flight may not be in (the) winter, nor on (the) sabbath.

Προσευχεσθε δε δια να μη γεινη η φυγη υμων εν χειμωνι μηδε εν σαββατω.

لأَنَّهُ يَكُونُ حِينَئِذٍ ضِيقٌ عَظِيمٌ لَمْ يَكُنْ مِثْلُهُ مُنْذُ ابْتِدَاءِ الْعَالَمِ إِلَى الآنَ وَلَنْ يَكُونَ.

כִּי אָז תִּהְיֶה צָרָה גְדוֹלָה אֲשֶׁר כָּמוֹהָ לֹא־נִהְיְתָה מֵרֵאשִׁית הָוֹלָם וְעַד־עַתָּה וְכָמוֹהָ לֹא תוֹסִף׃

Ⲉⲣⲉ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϩⲟϫϩⲉϫ ϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲥⲏⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲙ̀ⲡⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲡⲉϥⲣⲏϯ ⲓⲥϫⲉⲛ ϩⲏ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ ϣⲁ ϯⲛⲟⲩ ⲟⲩⲇⲉ ⲛ̀ⲛⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣⲱⲡⲓ ⲟⲛ

For there (shall) be great tribulation in that time: there was not like it from (the) beginning of the world until now, nor shall there be again.

Διοτι τοτε θελει εισθαι θλιψις μεγαλη, οποια δεν εγεινεν απ' αρχης κοσμου εως του νυν, ουδε θελει γεινει.

وَلَوْ لَمْ تُقَصَّرْ تِلْكَ الأَيَّامُ لَمْ يَخْلُصْ جَسَدٌ. وَلكِنْ لأَجْلِ الْمُخْتَارِينَ تُقَصَّرُ تِلْكَ الأَيَّامُ.

וְלוּלֵא נִקְצְרוּ הַיָּמִים הָהֵם לֹא יִנָּצֵל כָּל־בָּשָׂר אַךְ לְמַעַן הַבְּחִירִים יִקָּצְרוּ הַיָּמִים הָהֵם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ϫⲉ ⲁ ⲛⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲉⲣⲕⲟⲩϫⲓ ⲡⲉ ⲛ̀ⲛⲁⲩⲛⲁⲛⲟϩⲉⲙ ⲁⲛ ⲡⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲥⲁⲣⲝ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲑⲃⲉ ⲛⲓⲥⲱⲧⲡ ⲇⲉ ⲉⲣⲉ ⲛⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲉⲣⲕⲟⲩϫⲓ

And except that those days became few no flesh would have been saved: but because of the chosen those days shall become few.

Και αν δεν συνετεμνοντο αι ημεραι εκειναι, δεν ηθελε σωθη ουδεμια σαρξ· δια τους εκλεκτους ομως θελουσι συντμηθη αι ημεραι εκειναι.

حِينَئِذٍ إِنْ قَالَ لَكُمْ أَحَدٌ: هُوَذَا الْمَسِيحُ هُنَا! أَوْ: هُنَاكَ! فَلَا تُصَدِّقُوا.

וְכִי־יֹאמַר אֲלֵיכֶם אִישׁ בָּעֵת הַהִיא הִנֵּה־פֹה הַמָּשִׁיחַ אוֹ הִנּוֹ־שָׁם אַל־תַּאֲמִינוּ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲣⲉϣⲁⲛ ⲟⲩⲁⲓ ϫⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲓ̅ⲥ̅ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ϥⲧⲁⲓ ⲓⲉ ϥⲧⲏ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲧⲉⲛϩⲟⲩⲧⲟⲩ

Then if one should say to you that, lo, Christ is here, or he is there, believe them not.

Τοτε εαν τις ειπη προς υμας· Ιδου εδω ειναι ο Χριστος η εδω, μη πιστευσητε·

لأَنَّهُ سَيَقُومُ مُسَحَاءُ كَذَبَةٌ وَأَنْبِيَاءُ كَذَبَةٌ وَيُعْطُونَ آيَاتٍ عَظِيمَةً وَعَجَائِبَ، حَتَّى يُضِلُّوا لَوْ أَمْكَنَ الْمُخْتَارِينَ أَيْضًا.

כִּי יָקוּמוּ מְשִׁיחֵי שֶׁקֶר וּנְבִיאֵי שֶׁקֶר וְיִתְּנוּ אֹתוֹת גְּדֹלוֹת וּמוֹפְתִים לְמַעַן הַתְעוֹת אַף אֶת־הַבְּחִירִים אִם־יוּכָלוּ׃

Ⲉⲩⲉ̀ⲧⲱⲟⲩⲛⲟⲩ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϫⲉ ϩⲁⲛⲠⲭ̅ⲥ̅ ⲛ̀ⲛⲟⲩϫ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲛ̀ⲛⲟⲩϫ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ϯ ⲛ̀ϩⲁⲛⲛⲓϣϯ ⲙ̀ⲙⲏⲓⲛⲓ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛϣⲫⲏⲣⲓ ϩⲱⲥⲧⲉ ⲉⲛⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲛ̀ⲥⲉⲥⲱⲣⲉⲙ ⲛ̀ⲛⲁⲕⲉⲥⲱⲧⲡ

For false Christs shall rise, and false prophets, and they shall show (lit. give) great signs and wonders: so that, if it were possible, even my chosen might be led astray.

διοτι θελουσιν εγερθη ψευδοχριστοι και ψευδοπροφηται και θελουσι δειξει σημεια μεγαλα και τερατα, ωστε να πλανησωσιν, ει δυνατον, και τους εκλεκτους.

هَا أَنَا قَدْ سَبَقْتُ وَأَخْبَرْتُكُمْ.

הִנֵּה מֵרֹאשׁ הִגַּדְתִּי לָכֶם׃

Ⲓⲥ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁⲓⲉⲣϣⲟⲣⲡ ⲛ̀ϫⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ

Behold, I said to you before.

Ιδου, προειπα προς υμας.

فَإِنْ قَالُوا لَكُمْ: هَا هُوَ فِي الْبَرِّيَّةِ! فَلَا تَخْرُجُوا. هَا هُوَ فِي الْمَخَادِعِ! فَلَا تُصَدِّقُوا.

לָכֵן כִּי־יֹאמְרוּ אֲלֵיכֶם הִנּוֹ בַמִּדְבָּר אַל־תֵּצֵאוּ הִנּוֹ בַחֲדָרִים אַל־תַּאֲמִינוּ׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲟⲩⲛ ⲁⲩϣⲁⲛϫⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲉϥϩⲓ ⲡϣⲁϥⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲉϥϧⲉⲛ ⲛⲓⲧⲁⲙⲓⲟⲛ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲧⲉⲛϩⲟⲩⲧⲟⲩ

If, then, they should say to you that, lo, he is in (the) desert, go not forth: lo, he is in the chambers, believe them not.

Εαν λοιπον ειπωσι προς υμας, Ιδου, εν τη ερημω ειναι, μη εξελθητε, Ιδου, εν τοις ταμειοις, μη πιστευσητε·

لأَنَّهُ كَمَا أَنَّ الْبَرْقَ يَخْرُجُ مِنَ الْمَشَارِقِ وَيَظْهَرُ إِلَى الْمَغَارِبِ، هَكَذَا يَكُونُ أَيْضًا مَجِيءُ ابْنِ الإِنْسَانِ.

כִּי כַבָּרָק הַיּוֹצֵא מִמִּזְרָח וּמֵאִיר עַד־הַמַּעֲרָב כֵּן יִהְיֶה גַּם־בּוֹאוֹ שֶׁל־בֶּן־הָאָדָם׃

Ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲡⲓⲥⲉⲧⲉⲃⲣⲏϫ ⲉ̀ϣⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲥⲁⲡⲉⲓⲉⲃⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥⲟⲩⲟⲛϩϥ ⲥⲁⲡⲉⲙⲉⲛⲧ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲙ̀ⲡϫⲓⲛⲓ̀ ⲙ̀ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ

For as the lightning which cometh forth in the east, and manifesteth itself in the west, this is as (the) coming of (the) Son of (the) man.

διοτι καθως η αστραπη εξερχεται απο ανατολων και φαινεται εως δυσμων, ουτω θελει εισθαι και η παρουσια του Υιου του ανθρωπου.

لأَنَّهُ حَيْثُمَا تَكُنِ الْجُثَّةُ، فَهُنَاكَ تَجْتَمِعُ النُّسُورُ.

כִּי בַאֲשֶׁר הֶחָלָל שָׁם יִקָּבְצוּ הַנְּשָׁרִים׃

Ⲡⲓⲙⲁ ⲉⲧⲉ ϯϣⲟⲗϩⲥ ⲙ̀ⲙⲟϥ ϣⲁⲩⲑⲱⲟⲩϯ ⲉ̀ⲙⲁⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲁϧⲱⲙ

The place in which the carcase is, the eagles assemble thither.

Διοτι οπου ειναι το πτωμα, εκει θελουσι συναχθη οι αετοι.

«وَلِلْوَقْتِ بَعْدَ ضِيقِ تِلْكَ الأَيَّامِ تُظْلِمُ الشَّمْسُ، وَالْقَمَرُ لَا يُعْطِي ضَوْءَهُ، وَالنُّجُومُ تَسْقُطُ مِنَ السَّمَاءِ، وَقُوَّاتُ السَّمَاوَاتِ تَتَزَعْزَعُ.

וּמִיָּד אַחֲרֵי צָרַת הַיָּמִים הָהֵם תֶּחְשַׁךְ הַשֶׁמֶשׁ וְהַיָּרֵחַ לֹא יַגִּיהַּ אוֹרוֹ וְהַכּוֹכָבִים יִפְּלוּ מִן־הַשָׁמָיִם וַחֲיָלֵי הַשָׁמַיִם יִתְמוֹטָטוּ׃

Ⲥⲁⲧⲟⲧϥ ⲇⲉ ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲁ ⲡⲓϩⲟϫϩⲉϫ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲫⲣⲏ ⲉϥⲉ̀ⲉⲣⲭⲁⲕⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲓⲟϩ ⲛ̀ⲛⲉϥϯ ⲙ̀ⲡⲉϥⲟⲩⲱⲓⲛⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲓⲥⲓⲟⲩ ⲉⲩⲉ̀ϩⲉⲓ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲧⲫⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲓϫⲟⲙ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲉⲩⲉ̀ⲕⲓⲙ

But immediately after the tribulation of those days, (the) sun shall be darkened, and the moon shall not give his light, and the stars shall fall down from (the) heaven, and the powers of the heavens shall be shaken.

Ευθυς δε μετα την θλιψιν των ημερων εκεινων ο ηλιος θελει σκοτισθη και η σεληνη δεν θελει δωσει το φεγγος αυτης, και οι αστερες θελουσι πεσει απο του ουρανου και αι δυναμεις των ουρανων θελουσι σαλευθη.

وَحِينَئِذٍ تَظْهَرُ عَلاَمَةُ ابْنِ الإِنْسَانِ فِي السَّمَاءِ. وَحِينَئِذٍ تَنُوحُ جَمِيعُ قَبَائِلِ الأَرْضِ، وَيُبْصِرُونَ ابْنَ الإِنْسَانِ آتِيًا عَلَى سَحَابِ السَّمَاءِ بِقُوَّةٍ وَمَجْدٍ كَثِيرٍ.

אָז יֵרָאֶה אוֹת בֶּן־הָאָדָם בַּשָׁמָיִם וְסָפְדוּ כָּל־מִשְׁפְּחוֹת הָאָרֶץ וְרָאוּ אֶת־בֶּן־הָאָדָם בָּא עִם־עַנֲנֵי הַשָׁמַיִם בִּגְבוּרָה וְכָבוֹד רָב׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲉϥⲉ̀ⲟⲩⲱⲛϩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲙⲏⲓⲛⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲫⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲩⲉ̀ⲛⲉϩⲡⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲫⲩⲗⲏ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲕⲁϩⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲉϥⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲓϭⲏⲡⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲧⲫⲉ ⲛⲉⲙ ⲟⲩϫⲟⲙ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲛ̀ⲱⲟⲩ

Then shall appear the sign of (the) Son of (the) man in (the) heaven: and then all the tribes of (the) earth shall wail, and they shall see (the) Son of (the) man coming upon the clouds of (the) heaven with power and great glory.

Και τοτε θελει φανη το σημειον του Υιου του ανθρωπου εν τω ουρανω, και τοτε θελουσι θρηνησει πασαι αι φυλαι της γης και θελουσιν ιδει τον Υιον του ανθρωπου ερχομενον επι των νεφελων του ουρανου μετα δυναμεως και δοξης πολλης.

فَيُرْسِلُ مَلاَئِكَتَهُ بِبُوقٍ عَظِيمِ الصَّوْتِ، فَيَجْمَعُونَ مُخْتَارِيهِ مِنَ الأَرْبَعِ الرِّيَاحِ، مِنْ أَقْصَاءِ السَّمَاوَاتِ إِلَى أَقْصَائِهَا.

וְשָׁלַח אֶת־מַלְאָכָיו בְּקוֹל שׁוֹפָר גָּדוֹל וְקִבְּצוּ אֶת־בְּחִירָיו מֵאַרְבַּע הָרוּחוֹת לְמִקְצֵה הַשָׁמַיִם וְעַד קְצֵה הַשָׁמָיִם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲉ̀ⲧⲁⲟⲩⲟ ⲛ̀ⲛⲉϥⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲛ̀ⲥⲁⲗⲡⲓⲅⲅⲟⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ⲑⲱⲟⲩϯ ⲛ̀ⲛⲉϥⲥⲱⲧⲡ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓϥⲧⲟⲩ ⲑⲏⲟⲩ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲁⲩⲣⲏϫⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ̀ ϣⲁ ⲁⲩⲣⲏϫⲟⲩ

And he shall send his angels with a great trumpet, and they shall gather his chosen from the four winds, from one end (lit. their ends) of the heavens unto the other (lit. their ends).

Και θελει αποστειλει τους αγγελους αυτου μετα σαλπιγγος φωνης μεγαλης, και θελουσι συναξει τους εκλεκτους αυτου εκ των τεσσαρων ανεμων απ' ακρων ουρανων εως ακρων αυτων.

فَمِنْ شَجَرَةِ التِّينِ تَعَلَّمُوا الْمَثَلَ: مَتَى صَارَ غُصْنُهَا رَخْصًا وَأَخْرَجَتْ أَوْرَاقَهَا، تَعْلَمُونَ أَنَّ الصَّيْفَ قَرِيبٌ.

וּמִן־הַתְּאֵנָה לִמְדוּ אֶת־הַמָּשָׁל הַזֶּה כַּאֲשֶׁר יִרְטַב עֲנָפָהּ וּפָרְחוּ עָלֶיהָ יְדַעְתֶּם כִּי קָרוֹב הַקָּיִץ׃

Ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϯⲃⲱ ⲛ̀ⲕⲉⲛⲧⲉ ⲁⲣⲓⲉⲙⲓ ⲉ̀ϯⲡⲁⲣⲁⲃⲟⲗⲏ ⲉ̀ϣⲱⲡ ϩⲏⲇⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲉⲥϫⲁⲗ ϭⲛⲟⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲉⲥϫⲱⲃⲓ ϯⲟⲩⲱ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϣⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲉⲙⲓ ϫⲉ ϥϧⲉⲛⲧ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓϣⲱⲙ

From the fig-tree learn the parable: if now her branches are tender, and her leaves unloose, ye know that the summer approacheth;

Απο δε της συκης μαθετε την παραβολην· Οταν ο κλαδος αυτης γεινη ηδη απαλος και εκβλαστανη τα φυλλα, γνωριζετε οτι πλησιαζει το θερος·

هَكَذَا أَنْتُمْ أَيْضًا، مَتَى رَأَيْتُمْ هَذَا كُلَّهُ فَاعْلَمُوا أَنَّهُ قَرِيبٌ عَلَى الأَبْوَابِ.

כֵּן גַּם־אַתֶּם בִּרְאוֹתְכֶם אֶת־כָּל־אֵלֶּה דְּעוּ כִּי־קָרוֹב הוּא בַּפָּתַח׃

Ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ϩⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛϣⲁⲛⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲛⲁⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲁⲣⲓⲉ̀ⲙⲓ ϫⲉ ⲥϧⲉⲛⲧ ϩⲓⲣⲉⲛ ⲛⲓⲣⲱⲟⲩ

thus ye also, if ye should see all these things, know that it approacheth at the doors.

ουτω και σεις, οταν ιδητε παντα ταυτα, εξευρετε οτι πλησιον ειναι επι τας θυρας.

اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: لَا يَمْضِي هَذَا الْجِيلُ حَتَّى يَكُونَ هَذَا كُلُّهُ.

אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם כִּי לֹא יַעֲבֹר הַדּוֹר הַזֶּה עַד אֲשֶׁר־יִהְיוּ כָל־אֵלֶּה׃

Ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲉ ⲧⲁⲓⲅⲉⲛⲉⲁ ⲥⲓⲛⲓ ϣⲁⲧⲉ ⲛⲁⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ϣⲱⲡⲓ

Verily I say to you, that this generation shall not pass away, until all these things be accomplished.

Αληθως σας λεγω, δεν θελει παρελθει η γενεα αυτη, εωσου γεινωσι παντα ταυτα.

اَلسَّمَاءُ وَالأَرْضُ تَزُولاَنِ وَلكِنَّ كَلاَمِي لَا يَزُولُ.

הַשָׁמַיִם וְהָאָרֶץ יַעֲבֹרוּ וּדְבָרַי לֹא יַעֲבֹרוּן׃

Ⲧⲫⲉ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲛⲁⲥⲓⲛⲓ ⲛⲁⲥⲁϫⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲥⲓⲛⲓ

(The) heaven and the earth will pass away, but my words shall not pass away.

Ο ουρανος και η γη θελουσι παρελθει, οι δε λογοι μου δεν θελουσι παρελθει.

الاستعداد الدائم

«وَأَمَّا ذَلِكَ الْيَوْمُ وَتِلْكَ السَّاعَةُ فَلَا يَعْلَمُ بِهِمَا أَحَدٌ، وَلَا مَلاَئِكَةُ السَّمَاوَاتِ، إِلاَّ أَبِي وَحْدَهُ.

וְהַיּוֹם הַהוּא וְהַשָׁעָה הַהִיא אֵין אִישׁ יוֹדֵעַ גַּם־לֹא מַלְאָכֵי הַשָׁמַיִם גַּם־לֹא הַבֵּן בִּלְתִּי אָבִי לְבַדּוֹ׃

Ⲉⲑⲃⲉ ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛⲉⲙ ϯⲟⲩⲛⲟⲩ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ϩⲗⲓ ⲉⲙⲓ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲟⲩⲇⲉ ⲛⲓⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲉ̀ⲫⲓⲱⲧ ⲙ̀ⲙⲁⲩⲁⲧϥ

Concerning that day and the hour no one knoweth, nor the angels of the heavens, except (the) Father alone.

Περι δε της ημερας εκεινης και της ωρας ουδεις γινωσκει, ουδε οι αγγελοι των ουρανων, ειμη ο Πατηρ μου μονος·

وَكَمَا كَانَتْ أَيَّامُ نُوحٍ كَذَلِكَ يَكُونُ أَيْضًا مَجِيءُ ابْنِ الإِنْسَانِ.

וְכִימֵי נֹחַ כֵּן יִהְיֶה גַּם־בּוֹאוֹ שֶׁל־בֶּן־הָאָדָם׃

Ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ⲛⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲱⲉ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲡⲉⲑⲛⲁϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲡⲁⲣⲟⲩⲥⲓⲁ ⲙ̀ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ

For as the days of Noe, thus will it be in (the) coming of (the) Son of (the) man.

και καθως αι ημεραι του Νωε, ουτω θελει εισθαι και η παρουσια του Υιου του ανθρωπου.

لأَنَّهُ كَمَا كَانُوا فِي الأَيَّامِ الَّتِي قَبْلَ الطُّوفَانِ يَأْكُلُونَ وَيَشْرَبُونَ وَيَتَزَوَّجُونَ وَيُزَوِّجُونَ، إِلَى الْيَوْمِ الَّذِي دَخَلَ فِيهِ نُوحٌ الْفُلْكَ،

כִּי כַּאֲשֶׁר לִפְנֵי יְמֵי הַמַּבּוּל הָיוּ אֹכְלִים וְשֹׁתִים נֹשְׂאִים נָשִׁים וְנֹתְנִים נָשִׁים לַאֲנָשִׁים עַד־הַיּוֹם אֲשֶׁר־בָּא נֹחַ אֶל־הַתֵּבָה׃

Ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲅⲁⲣ ⲉ̀ⲛⲁⲩϣⲟⲡ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧϧⲁϫⲱϥ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲁⲧⲁⲕⲗⲩⲥⲙⲟⲥ ⲉⲩⲟⲩⲱⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲥⲱ ⲉⲩϭⲓⲥϩⲓⲙⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩϭⲓϩⲁⲓ ϣⲁ ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧⲁ ⲛⲱⲉ ϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ϯⲕⲓⲃⲱⲧⲟⲥ ⲙ̀ⲙⲟϥ

For as they were in the days which were before the flood: eating and drinking, taking wives and taking husbands, until the day in which Noe went into the ark,

Διοτι καθως εν ταις ημεραις ταις προ του κατακλυσμου ησαν τρωγοντες και πινοντες, νυμφευομενοι και νυμφευοντες, εως της ημερας καθ' ην ο Νωε εισηλθεν εις την κιβωτον,

وَلَمْ يَعْلَمُوا حَتَّى جَاءَ الطُّوفَانُ وَأَخَذَ الْجَمِيعَ، كَذَلِكَ يَكُونُ أَيْضًا مَجِيءُ ابْنِ الإِنْسَانِ.

וְלֹא יָדְעוּ עַד־בּוֹא הַמַּבּוּל וַיִּמַח אֶת־כֻּלָּם כֵּן יִהְיֶה גַּם־בּוֹאוֹ שֶׁל־בֶּן־הָאָדָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲉⲙⲓ ϣⲁⲧⲉϥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲕⲁⲧⲁⲕⲗⲩⲥⲙⲟⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥⲉⲗ ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲡⲉⲑⲛⲁϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲡϫⲓⲛⲓ̀ ⲙ̀ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ

and they knew not until the flood came, and took away every one: thus will it be in (the) coining of (the) Son of (the) man.

και δεν ενοησαν, εωσου ηλθεν ο κατακλυσμος και εσηκωσε παντας, ουτω θελει εισθαι και η παρουσια του Υιου του ανθρωπου.

حِينَئِذٍ يَكُونُ اثْنَانِ فِي الْحَقْلِ، يُؤْخَذُ الْوَاحِدُ وَيُتْرَكُ الآخَرُ.

אָז יִהְיוּ שְׁנַיִם בַּשָּׂדֶה וְיֵאָסֵף אֶחָד וְהָאֶחָד יַעָזֵב׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲃ̅ ⲉⲩⲭⲏ ϧⲉⲛ ⲧⲕⲟⲓ ⲟⲩⲁⲓ ⲉⲩⲉ̀ⲟⲗϥ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲁⲓ ⲉⲩⲉ̀ⲭⲁϥ

Then two being in (the) field; one shall be taken away, and one shall be left.

Τοτε δυο θελουσιν εισθαι εν τω αγρω· ο εις παραλαμβανεται και ο εις αφινεται·

اِثْنَتَانِ تَطْحَنَانِ عَلَى الرَّحَى، تُؤْخَذُ الْوَاحِدَةُ وَتُتْرَكُ الأُخْرَى.

שְׁתַּיִם טוֹחֲנוֹת בָּרֵחָיִם וְתֵאָסֵף אַחַת וְאַחַת תֵּעָזֵב׃

Ⲥⲛⲟⲩϯ ⲉⲩⲛⲟⲩⲧ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲉⲩⲛⲓ ⲟⲩⲓ̀ ⲉⲩⲉ̀ⲟⲗⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲓ̀ ⲉⲩⲉ̀ⲭⲁⲥ

Two women grinding in a mill: one shall be taken away, and one shall be left.

δυο γυναικες θελουσιν αλεθει εν τω μυλω, μια παραλαμβανεται και μια αφινεται.

«اِسْهَرُوا إِذًا لأَنَّكُمْ لَا تَعْلَمُونَ فِي أَيَّةِ سَاعَةٍ يَأْتِي رَبُّكُمْ.

לָכֵן שְׁקֹדוּ כִּי אֵינְכֶם יוֹדְעִים בְּאֵי־זוֹ שָׁעָה יָבֹא אֲדֹנֵיכֶם׃

Ⲣⲱⲓⲥ ⲟⲩⲛ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲟⲩⲛ ⲁⲛ ϫⲉ ⲉⲣⲉ ⲡⲉⲧⲉⲛ⳪̅ ⲛⲏⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲁϣ ⲛ̀ⲉϩⲟⲟⲩ

Watch then: because ye know not in what day your Lord shall come.

Αγρυπνειτε λοιπον, διοτι δεν εξευρετε ποια ωρα ερχεται ο Κυριος υμων.

وَاعْلَمُوا هَذَا: أَنَّهُ لَوْ عَرَفَ رَبُّ الْبَيْتِ فِي أَيِّ هَزِيعٍ يَأْتِي السَّارِقُ، لَسَهِرَ وَلَمْ يَدَعْ بَيْتَهُ يُنْقَبُ.

וְאֶת־זֹאת דְּעוּ אֲשֶׁר לוּ־יָדַע בַּעַל הַבַּיִת בְּאֵי־זוֹ אַשְׁמוּרָה יָבֹא הַגַּנָּב כִּי־עַתָּה שָׁקַד וְלֹא הִנִּיחַ לַחְתֹּר אֶת־בֵּיתוֹ׃

Ⲫⲁⲓ ⲇⲉ ⲁⲣⲓⲉⲙⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲉ̀ⲛⲁⲣⲉ ⲡⲓⲛⲉⲃⲏⲓ ⲉⲙⲓ ϫⲉ ⲁⲣⲉ ⲡⲥⲟⲛⲓ ⲛⲏⲟⲩ ⲛⲁϥ ϧⲉⲛ ⲁϣ ⲛ̀ⲟⲩⲛⲟⲩ ⲛⲁϥⲛⲁⲣⲱⲓⲥ ⲡⲉ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥϣⲧⲉⲙⲭⲁϥ ⲉ̀ϭⲓ ⲙ̀ⲡⲉϥⲏⲓ

But this know, that if the owner-of-a-house had known in what hour the robber is coining to him, he would have watched, that he should not permit him to take his house.

Τουτο δε γινωσκετε οτι εαν ηξευρεν ο οικοδεσποτης εν ποια φυλακη της νυκτος ερχεται ο κλεπτης, ηθελεν αγρυπνησει και δεν ηθελεν αφησει να διορυχθη η οικια αυτου.

لِذَلِكَ كُونُوا أَنْتُمْ أَيْضًا مُسْتَعِدِّينَ، لأَنَّهُ فِي سَاعَةٍ لَا تَظُنُّونَ يَأْتِي ابْنُ الإِنْسَانِ.

לָכֵן הֱיוּ נְכוֹנִים גַּם־אַתֶּם כִּי בְשָׁעָה אֲשֶׁר לֹא תְדַמּוּ יָבוֹא בֶּן־הָאָדָם׃

Ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ϩⲱⲧⲉⲛ ϣⲱⲡⲓ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲥⲉⲃⲧⲱⲧ ϫⲉ ϧⲉⲛ ϯⲟⲩⲛⲟⲩ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲁⲛ ⲁⲣⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲛⲏⲟⲩ ⲛ̀ϧⲏⲧⲥ

Therefore be ye also prepared, because in the hour which ye know not the Son of man is coining.

Δια τουτο και σεις γινεσθε ετοιμοι, διοτι καθ' ην ωραν δεν στοχαζεσθε, ερχεται ο Υιος του ανθρωπου.

مَثَل العبد الأمين

فَمَنْ هُوَ الْعَبْدُ الأَمِينُ الْحَكِيمُ الَّذِي أَقَامَهُ سَيِّدُهُ عَلَى خَدَمِهِ لِيُعْطِيَهُمُ الطَّعَامَ فِي حِينِهِ؟

מִי הוּא אֵפוֹא הָעֶבֶד הַנֶּאֱמַן וְהַנָּבוֹן אֲשֶׁר הִפְקִידוֹ אֲדֹנָיו עַל־עֲבָדָיו לָתֵת לָהֶם אֶת־אָכְלָם בְּעִתּוֹ׃

Ⲛⲓⲙ ϩⲁⲣⲁ ⲡⲉ ⲡⲓⲡⲓⲥⲧⲟⲥ ⲙ̀ⲃⲱⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲁⲃⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲡⲉϥ⳪̅ ⲛⲁⲭⲁϥ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲉϥⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ⲉ̀ϯ ⲛ̀ⲧⲟⲩϧⲣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲥⲏⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲏⲓⲥ

Who then is the faithful servant and wise, whom his Lord will set over his servants, to give to them their food in (the) time of giving it?

Τις λοιπον ειναι ο πιστος και φρονιμος δουλος, τον οποιον ο κυριος αυτου κατεστησεν επι των υπηρετων αυτου, δια να διδη εις αυτους την τροφην εν καιρω;

طُوبَى لِذَلِكَ الْعَبْدِ الَّذِي إِذَا جَاءَ سَيِّدُهُ يَجِدُهُ يَفْعَلُ هَكَذَا!

אַשְׁרֵי הָעֶבֶד אֲשֶׁר יָבוֹא אֲדֹנָיו וְיִמְצָאֵהוּ עֹשֶׂה כֵּן׃

Ⲱⲟⲩⲛⲓⲁⲧϥ ⲙ̀ⲡⲓⲃⲱⲕ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁϥϣⲁⲛⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉϥ⳪̅ ⲛ̀ⲧⲉϥϫⲉⲙϥ ⲉϥⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ

Blessed is that servant, if his Lord should come and find him doing thus.

Μακαριος ο δουλος εκεινος, τον οποιον οταν ελθη ο κυριος αυτου θελει ευρει πραττοντα ουτως.

اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّهُ يُقِيمُهُ عَلَى جَمِيعِ أَمْوَالِهِ.

אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם כִּי יַפְקִידֵהוּ עַל־כָּל־אֲשֶׁר־לוֹ׃

Ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ϥⲛⲁⲭⲁϥ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲉⲧⲉⲛ̀ⲧⲁϥ ⲧⲏⲣϥ

Verily I say to you, that he will set him over all which he hath.

Αληθως σας λεγω οτι θελει καταστησει αυτον επι παντων των υπαρχοντων αυτου.

وَلكِنْ إِنْ قَالَ ذَلِكَ الْعَبْدُ الرَّدِيُّ فِي قَلْبِهِ: سَيِّدِي يُبْطِئُ قُدُومَهُ.

וְאִם־יֹאמַר הָעֶבֶד הָרַע בְּלִבּוֹ מְאַחֵר אֲדֹנִי לָבוֹא׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲁϥϣⲁⲛϫⲟⲥ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲃⲱⲕ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥϩⲏⲧ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ⲛⲁⲱⲥⲕ̅

If that wicked servant should say in his heart: "My Lord will delay;"

Εαν δε ειπη ο κακος εκεινος δουλος εν τη καρδια αυτου, Βραδυνει να ελθη ο κυριος μου,

فَيَبْتَدِئُ يَضْرِبُ الْعَبِيدَ رُفَقَاءَهُ وَيَأْكُلُ وَيَشْرَبُ مَعَ السُّكَارَى.

וְהִכָּה אֶת־חֲבֵרָיו וְאָכַל וְשָׁתָה עִם־הַסּוֹבְאִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛ̅ⲧⲉϥⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲛ̀ϩⲓⲟⲩⲓ̀ ⲉ̀ⲛⲉϥϣⲫⲏⲣ ⲛ̀ⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ⲛ̀ⲧⲉϥⲟⲩⲱⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥⲥⲱ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲧⲑⲁϧⲓ

and he begin to beat his fellow servants, and eat and drink with the drunken:

και αρχιση να δερη τους συνδουλους, να τρωγη δε και να πινη μετα των μεθυοντων,

يَأْتِي سَيِّدُ ذَلِكَ الْعَبْدِ فِي يَوْمٍ لَا يَنْتَظِرُهُ وَفِي سَاعَةٍ لَا يَعْرِفُهَا،

בּוֹא יָבוֹא אֲדֹנֵי הָעֶבֶד הַהוּא בְּיוֹם לֹא יְצַפֶּה וּבְשָׁעָה לֹא יֵדָע׃

Ⲉϥⲉ̀ⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲡ⳪̅ ⲙ̀ⲡⲓⲃⲱⲕ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧⲉⲛ̀ϥϫⲟⲩϣⲧ ϧⲁϫⲱϥ ⲁⲛ ⲛⲉⲙ ϧⲉⲛ ϯⲟⲩⲛⲟⲩ ⲉⲧⲉⲛ̀ϥⲥⲱⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲁⲛ

the Lord of that servant shall come in the day which he expects not, and in the hour which he knows not,

θελει ελθει ο κυριος του δουλου εκεινου καθ' ην ημεραν δεν προσμενει και καθ' ην ωραν δεν εξευρει,

فَيُقَطِّعُهُ وَيَجْعَلُ نَصِيبَهُ مَعَ الْمُرَائِينَ. هُنَاكَ يَكُونُ الْبُكَاءُ وَصَرِيرُ الأَسْنَانِ.

וִישַׁסֵּף אֹתוֹ וַיָשִׂים אֶת־חֶלְקוֹ עִם־הַחֲנֵפִים שָׁם תִּהְיֶה הַיְלָלָה וַחֲרֹק הַשִׁנָּיִם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲉ̀ⲫⲟⲣϫϥ ϧⲉⲛ ⲧⲉϥⲙⲏϯ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲉ̀ⲭⲱ ⲛ̀ⲧⲉϥⲧⲟⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲓϣⲟⲃⲓ ⲡⲓⲙⲁ ⲉⲧⲉ ⲫⲣⲓⲙⲓ ⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛⲉⲙ ⲡⲥⲑⲉⲣⲧⲉⲣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲛⲁϫϩⲓ

and he shall cut him asunder, and he shall set his portion with the hypocrites, the place in which will be (the) weeping and (the) gnashing of the teeth.

και θελει αποχωρισει αυτον, και το μερος αυτου θελει θεσει μετα των υποκριτων· εκει θελει εισθαι ο κλαυθμος και ο τριγμος των οδοντων.

إصحاح 25

مَثَل العذارى العشر

«حِينَئِذٍ يُشْبِهُ مَلَكُوتُ السَّمَاوَاتِ عَشْرَ عَذَارَى، أَخَذْنَ مَصَابِيحَهُنَّ وَخَرَجْنَ لِلِقَاءِ الْعَرِيسِ.

אָז תִּדְמֶה מַלְכוּת הַשָׁמַיִם לְעֶשֶׂר עֲלָמוֹת אֲשֶׁר לָקְחוּ אֶת־נֵרוֹתֵיהֶן וַתֵּצֶאנָה לִקְרַאת הֶחָתָן׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲥⲟⲛⲓ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲫⲏⲟⲩⲓ ⲙ̀ⲙⲏϯ ⲙ̀ⲡⲁⲣⲑⲉⲛⲟⲥ ⲛⲏ ⲉⲧⲁⲩϭⲓ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲗⲁⲙⲡⲁⲥ ⲁⲩⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ϩⲣⲉⲛ ⲡⲓⲡⲁⲧϣⲉⲗⲉⲧ

Then the kingdom of the heavens is like to ten virgins, who took their lamps, they came forth to meet the bridegroom.

Τοτε θελει ομοιωθη η βασιλεια των ουρανων με δεκα παρθενους, αιτινες λαβουσαι τας λαμπαδας αυτων εξηλθον εις απαντησιν του νυμφιου.

وَكَانَ خَمْسٌ مِنْهُنَّ حَكِيمَاتٍ، وَخَمْسٌ جَاهِلاَتٍ.

חָמֵשׁ מֵהֶן חֲכָמוֹת וְחָמֵשׁ כְּסִילוֹת׃

Ⲛⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲉ̅ ⲇⲉ ⲛ̀ⲥⲟϫ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲉ̅ ⲛ̀ⲥⲁⲃⲏ

And there were five foolish among them, and five wise.

Πεντε δε εξ αυτων ησαν φρονιμοι και πεντε μωραι.

أَمَّا الْجَاهِلاَتُ فَأَخَذْنَ مَصَابِيحَهُنَّ وَلَمْ يَأْخُذْنَ مَعَهُنَّ زَيْتًا،

וַתִּקַּחְנָה הַכְּסִילוֹת אֶת־הַנֵּרוֹת וְלֹא־לָקְחוּ עִמָּהֶן שָׁמֶן׃

Ⲛⲓⲥⲟϫ ⲅⲁⲣ ⲉⲧⲁⲩϭⲓ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲗⲁⲙⲡⲁⲥ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲉⲗ ⲛⲉϩ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ

For the foolish having taken their lamps took not away oil with them:

Αιτινες μωραι, λαβουσαι τας λαμπαδας αυτων, δεν ελαβον μεθ' εαυτων ελαιον·

وَأَمَّا الْحَكِيمَاتُ فَأَخَذْنَ زَيْتًا فِي آنِيَتِهِنَّ مَعَ مَصَابِيحِهِنَّ.

וְהַחֲכָמוֹת לָקְחוּ שֶׁמֶן בִּכְלֵיהֶן וְאֵת נֵרוֹתֵיהֶן׃

Ⲛⲓⲥⲁⲃⲉⲩ ⲇⲉ ⲁⲩⲉⲗ ⲛⲉϩ ⲛ̀ϧⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲛⲟⲩⲙⲟⲕⲓ ⲛⲉⲙ ⲛⲟⲩⲗⲁⲙⲡⲁⲥ

but the wise took away oil in their vessels with their lamps.

αι φρονιμοι ομως ελαβον ελαιον εν τοις αγγειοις αυτων μετα των λαμπαδων αυτων.

وَفِيمَا أَبْطَأَ الْعَرِيسُ نَعَسْنَ جَمِيعُهُنَّ وَنِمْنَ.

וְכַאֲשֶׁר אֵחַר הֶחָתָן לָבוֹא וַתָּנֹמְנָה כֻלָּן וַתֵּרָדַמְנָה׃

Ⲉⲧⲁϥⲱⲥⲕ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲡⲁⲧϣⲉⲗⲉⲧ ⲁⲩϩⲓⲛⲓⲙ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲛⲕⲟⲧ

Now the bridegroom having delayed, they all slumbered and they slept.

Και επειδη ο νυμφιος εβραδυνεν, ενυσταξαν πασαι και εκοιμωντο.

فَفِي نِصْفِ اللَّيْلِ صَارَ صُرَاخٌ: هُوَذَا الْعَرِيسُ مُقْبِلٌ، فَاخْرُجْنَ لِلِقَائِهِ!

וַיְהִי בַּחֲצוֹת הַלַּיְלָה וַיִּשָׁמַע קוֹל תְּרוּעָה הִנֵּה הֶחָתָן צְאֶינָה לִקְרָאתוֹ׃

Ⲉⲧⲁ ⲧⲫⲁϣⲓ ⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲓⲉϫⲱⲣϩ ϣⲱⲡⲓ ⲁ ⲟⲩϧⲣⲱⲟⲩ ϣⲱⲡⲓ ϫⲉ ⲓⲥ ⲡⲓⲡⲁⲧϣⲉⲗⲉⲧ ⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲁⲙⲱⲓⲛⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ϩⲣⲁϥ

But midnight having come, there was a cry: "Lo, the bridegroom! Rise, come forth to meet him."

Εν τω μεσω δε της νυκτος εγεινε κραυγη· Ιδου, ο νυμφιος ερχεται, εξελθετε εις απαντησιν αυτου.

فَقَامَتْ جَمِيعُ أُولئِكَ الْعَذَارَى وَأَصْلَحْنَ مَصَابِيحَهُنَّ.

אָז הִתְעוֹרֲרוּ כָּל־הָעֲלָמוֹת הָהֵן וַתֵּיטַבְנָה אֶת־נֵרוֹתֵיהֶן׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩⲧⲱⲟⲩⲛⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲡⲁⲣⲑⲉⲛⲟⲥ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲥⲟⲗⲥⲉⲗ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲗⲁⲙⲡⲁⲥ

Then all those virgins rose and they trimmed their lamps.

Τοτε εσηκωθησαν πασαι αι παρθενοι εκειναι και ητοιμασαν τας λαμπαδας αυτων.

فَقَالَتِ الْجَاهِلاَتُ لِلْحَكِيمَاتِ: أَعْطِينَنَا مِنْ زَيْتِكُنَّ فَإِنَّ مَصَابِيحَنَا تَنْطَفِئُ.

וַתֹּאמַרְנָה הַכְּסִילוֹת אֶל־הַחֲכָמוֹת תֵּנָּה לָּנוּ מִשַׁמְנְכֶן כִּי יִכְבּוּ נֵרוֹתֵינוּ׃

Ⲡⲉϫⲉ ⲛⲓⲥⲟϫ ⲇⲉ ⲛⲓⲥⲁⲃⲉⲩ ϫⲉ ⲙⲟⲓ ⲛⲁⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲉⲧⲉⲛⲛⲉϩ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲛⲉⲛⲗⲁⲙⲡⲁⲥ ⲛⲁϭⲉⲛⲟ

And the foolish said to the wise: "Give to us of your oil, otherwise our lamps will be quenched."

Και αι μωραι ειπον προς τας φρονιμους· Δοτε εις ημας εκ του ελαιου σας, διοτι αι λαμπαδες ημων σβυνονται.

فَأَجَابَتِ الْحَكِيمَاتُ قَائِلاتٍ: لَعَلَّهُ لَا يَكْفِي لَنَا وَلَكُنَّ، بَلِ اذْهَبْنَ إِلَى الْبَاعَةِ وَابْتَعْنَ لَكُنَّ.

וַתַּעֲנֶינָה הַחֲכָמוֹת לֵאמֹר לֹא כֵן פֶּן־לֹא יַסְפֹּיק לָנוּ וְלָכֶן כִּי אִם־לֵכְנָה אֶל־הַמּוֹכְרִים וּקְנֶינָה לָכֶן׃

Ⲁⲩⲉⲣⲟⲩⲱ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲥⲁⲃⲉⲩ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲙⲏⲡⲟⲧⲉ ⲛ̀ⲧⲉϥϣⲧⲉⲙⲣⲁϣⲧⲉⲛ ⲛⲉⲙⲱⲧⲉⲛ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ϩⲁ ⲛⲏ ⲉⲧϯ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ϣⲱⲡ ⲛⲱⲧⲉⲛ

But the wise answered, saying: (Not so), lest haply it should not suffice for us and you: go ye rather to them who sell, and buy for yourselves."

Απεκριθησαν δε αι φρονιμοι, λεγουσαι· Μηποτε δεν αρκεση εις ημας και εις εσας· οθεν υπαγετε καλλιον προς τους πωλουντας και αγορασατε εις εαυτας.

وَفِيمَا هُنَّ ذَاهِبَاتٌ لِيَبْتَعْنَ جَاءَ الْعَرِيسُ، وَالْمُسْتَعِدَّاتُ دَخَلْنَ مَعَهُ إِلَى الْعُرْسِ، وَأُغْلِقَ الْبَابُ.

וַיְהִי הֵנָּה הֹלְכוֹת לִקְנוֹת וְהֶחָתָן בָּא וַתָּבֹאנָה הַנְּכֹנוֹת עִמּוֹ אֶל־הַחֲתֻנָּה וַתִּסָּגֵר הַדָּלֶת׃

Ⲉⲧⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲇⲉ ϫⲉ ⲛ̀ⲧⲟⲩϣⲱⲡ ⲁϥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲡⲁⲧϣⲉⲗⲉⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲏ ⲉⲧⲥⲉⲃⲧⲱⲧ ⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲛⲉⲙⲁϥ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓϩⲟⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲙⲁϣⲑⲁⲙ ⲙ̀ⲡⲓⲣⲟ

And having gone that they might buy, the bridegroom came; and they who were prepared went with him into the marriage feast: and the door was shut.

Ενω δε απηρχοντο δια να αγορασωσιν, ηλθεν ο νυμφιος και αι ετοιμοι εισηλθον μετ' αυτου εις τους γαμους, και εκλεισθη η θυρα.

أَخِيرًا جَاءَتْ بَقِيَّةُ الْعَذَارَى أَيْضًا قَائِلاَتٍ: يَا سَيِّدُ، يَا سَيِّدُ، افْتَحْ لَنَا!

וְאַחַר בָּאוּ גַּם־יֶתֶר הָעֲלָמוֹת וַתֹּאמַרְנָה אֲדֹנֵינוּ אֲדֹנֵינוּ פְּתַח־לָנוּ׃

Ⲉ̀ⲡϧⲁⲉ ⲇⲉ ⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲥⲱϫⲡ ⲛ̀ⲛⲓⲡⲁⲣⲑⲉⲛⲟⲥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲉⲛ⳪̅ ⲡⲉⲛ⳪̅ ⲁⲟⲩⲱⲛ ⲛⲁⲛ

And at last came (the) rest of the virgins, saying:"Our Lord, our Lord, open to us."

Υστερον δε ερχονται και αι λοιπαι παρθενοι, λεγουσαι· Κυριε, Κυριε, ανοιξον εις ημας.

فَأَجَابَ وَقَالَ: الْحَقَّ أَقُولُ لَكُنَّ: إِنِّي مَا أَعْرِفُكُنَّ.

וַיַּעַן וַיֹּאמַר אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶן לֹא יָדַעְתִּי אֶתְכֶן׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ϯⲥⲱⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ⲁⲛ

But he answered, he said: "Verily I say to you, that I know you not."

Ο δε αποκριθεις ειπεν· Αληθως σας λεγω, δεν σας γνωριζω.

فَاسْهَرُوا إِذًا لأَنَّكُمْ لَا تَعْرِفُونَ الْيَوْمَ وَلَا السَّاعَةَ الَّتِي يَأْتِي فِيهَا ابْنُ الإِنْسَانِ.

לָכֵן שְׁקֹדוּ כִּי אֵינְכֶם יוֹדְעִים אֶת־הַיּוֹם וְאֶת־הַשָׁעָה אֲשֶׁר יָבֹא בָהּ בֶּן־הָאָדָם׃

Ⲣⲱⲓⲥ ⲟⲩⲛ ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲟⲩⲛ ⲁⲛ ⲙ̀ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲟⲩⲇⲉ ϯⲟⲩⲛⲟⲩ

Watch then, because ye know not the day, nor the hour.

Αγρυπνειτε λοιπον, διοτι δεν εξευρετε την ημεραν ουδε την ωραν, καθ' ην ο Υιος του ανθρωπου ερχεται.

مَثَل الوزنات

«وَكَأَنَّمَا إِنْسَانٌ مُسَافِرٌ دَعَا عَبِيدَهُ وَسَلَّمَهُمْ أَمْوَالَهُ،

כִּי הַדָּבָר דֹּמֶה לְאִישׁ נֹסֵעַ לְמֵרָחוֹק אֲשֶׁר קָרָא אֶל־עֲבָדָיו וַיַּפְקֵד בְּיָדָם אֶת־רְכוּשׁוֹ׃

Ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲉϥⲛⲁϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲡϣⲉⲙⲙⲟ ⲁϥⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲛⲉϥⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϯ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲧⲁϥ ⲉⲧⲟⲧⲟⲩ

For as a man being about to go to (the) foreign (land), called his servants, and delivered what he had to them.

Διοτι θελει ελθει ως ανθρωπος, οστις αποδημων εκαλεσε τους δουλους αυτου και παρεδωκεν εις αυτους τα υπαρχοντα αυτου,

فَأَعْطَى وَاحِدًا خَمْسَ وَزَنَاتٍ، وَآخَرَ وَزْنَتَيْنِ، وَآخَرَ وَزْنَةً. كُلَّ وَاحِدٍ عَلَى قَدْرِ طَاقَتِهِ. وَسَافَرَ لِلْوَقْتِ.

וַיִּתֵּן לָזֶה חָמֵשׁ כִּכָּרִים וְלָזֶה שְׁתַּים וְלָזֶה אֶחָת לְכָל־אִישׁ לְפִי יְכָלְתּוֹ וַיְמַהֵר וַיִּסַּע מִשָׁם׃

Ⲟⲩⲁⲓ ⲙⲉⲛ ⲁϥϯ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲉ̅ ⲛ̀ϫⲓⲛϭⲱⲣ ⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ⲁϥϯ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲃ̅ ⲕⲉⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ⲁϥϯ ⲛⲁϥ ⲛ̀ⲟⲩⲁⲓ ⲡⲓⲟⲩⲁⲓ ⲡⲓⲟⲩⲁⲓ ⲕⲁⲧⲁ ⲧⲉϥϫⲟⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ⲡϣⲉⲙⲙⲟ

To one indeed he gave five talents, and to one he gave two, and to another he gave one; each according to his power; and he went to (the) foreign (land).

και εις αλλον μεν εδωκε πεντε ταλαντα, εις αλλον δε δυο, εις αλλον δε εν, εις εκαστον κατα την ιδιαν αυτου ικανοτητα, και απεδημησεν ευθυς.

فَمَضَى الَّذِي أَخَذَ الْخَمْسَ وَزَنَاتٍ وَتَاجَرَ بِهَا، فَرَبِحَ خَمْسَ وَزَنَاتٍ أُخَرَ.

וַיֵּלֶךְ הָאִישׁ הַלּקֵחַ חָמֵשׁ כִּכָּרִים וַיִּסְחַר בָּהֶן וַיַּעַשׂ חָמֵשׁ כִּכָּרִים אֲחֵרוֹת׃

Ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧϭⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲉ̅ ⲛ̀ϫⲓⲛϭⲱⲣ ⲁϥⲉⲣϩⲱⲃ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϫⲫⲉ ⲕⲉⲉ̅

And he who received the five talents went, he worked with them, and got other five.

Υπηγε δε ο λαβων τα πεντε ταλαντα και εργαζομενος δι' αυτων εκαμεν αλλα πεντε ταλαντα.

وَهَكَذَا الَّذِي أَخَذَ الْوَزْنَتَيْنِ، رَبِحَ أَيْضًا وَزْنَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ.

וְכֵן הַלּקֵחַ שְׁתַּיִם גַּם־הוּא הִרְוִיחַ שְׁתַּיִם אֲחֵרוֹת׃

Ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲟⲛ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϭⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲃ̅ ⲁϥϫⲫⲉ ⲕⲉⲃ̅

Thus again he who received the two got other two.

Ωσαυτως και ο τα δυο εκερδησε και αυτος αλλα δυο.

وَأَمَّا الَّذِي أَخَذَ الْوَزْنَةَ فَمَضَى وَحَفَرَ فِي الأَرْضِ وَأَخْفَى فِضَّةَ سَيِّدِهِ.

וְלֹקֵח הָאַחַת הָלַךְ וַיַּחְפֹּר בָּאֲדָמָה וַיִּטְמֹן אֶת־כֶּסֶף אֲדֹנָיו׃

Ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥϭⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲟⲩⲁⲓ ⲉⲧⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲁϥϣⲱⲕⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲕⲁϩⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲭⲱⲡ ⲙ̀ⲡϩⲁⲧ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲉϥ⳪̅

But he who received the one, having gone, dug the (lit. an) earth, and hid (the) silver of his Lord.

Ο δε λαβων το εν υπηγε και εσκαψεν εις την γην και εκρυψε το αργυριον του κυριου αυτου.

وَبَعْدَ زَمَانٍ طَوِيلٍ أَتَى سَيِّدُ أُولئِكَ الْعَبِيدِ وَحَاسَبَهُمْ.

וְאַחֲרֵי יָמִים רַבִּים בָּא אֲדוֹנֵי הָעֲבָדִים הָהֵם וַיַּעַשׂ חֶשְׁבּוֹן עִמָּהֶם׃

Ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲁ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲇⲉ ⲛ̀ⲥⲏⲟⲩ ⲁϥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲡ⳪̅ ⲛ̀ⲛⲓⲉⲃⲓⲁⲓⲕ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϥⲓⲱⲡ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ

Now after a long time came the Lord of those servants, and reckoned with them.

Μετα δε καιρον πολυν ερχεται ο κυριος των δουλων εκεινων και θεωρει λογαριασμον μετ' αυτων.

فَجَاءَ الَّذِي أَخَذَ الْخَمْسَ وَزَنَاتٍ وَقَدَّمَ خَمْسَ وَزَنَاتٍ أُخَرَ قَائِلًا: يَا سَيِّدُ، خَمْسَ وَزَنَاتٍ سَلَّمْتَنِي. هُوَذَا خَمْسُ وَزَنَاتٍ أُخَرُ رَبِحْتُهَا فَوْقَهَا.

וַיִּגַּשׁ הַלּקֵחַ חֲמֵשׁ הַכִּכָּרִים וַיָּבֵא חָמֵשׁ כִּכָּרִים אֲחֵרוֹת וַיֹּאמַר אֲדֹנִי חָמֵשׁ כִּכָּרִים הִפְקַדְתָּ בְּיָדִי הִנֵּה חָמֵשׁ כִּכָּרִים אֲחֵרוֹת הִרְוַחְתִּי בָהֵן׃

Ⲁϥⲓ̀ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϭⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲉ̅ ⲛ̀ϫⲓⲛϭⲱⲣ ⲁϥⲉⲛ ⲕⲉⲉ̅ ⲛ̀ϫⲓⲛϭⲱⲣ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ⲉ̅ ⲛ̀ϫⲓⲛϭⲱⲣ ⲁⲕⲧⲏⲓⲧⲟⲩ ⲛⲏⲓ ⲓⲥ ⲕⲉⲉ̅ ⲛ̀ϫⲓⲛϭⲱⲣ ⲁⲓϫⲫⲱⲟⲩ

And he who received the five talents came, he brought other five talents, saying: "my Lord, thou gavest to me five talents: lo, I got other five talents."

Και ελθων ο λαβων τα πεντε ταλαντα, προσεφερεν αλλα πεντε ταλαντα, λεγων· Κυριε, πεντε ταλαντα μοι παρεδωκας· ιδου, αλλα πεντε ταλαντα εκερδησα επ' αυτοις.

فَقَالَ لَهُ سَيِّدُهُ: نِعِمَّا أَيُّهَا الْعَبْدُ الصَّالِحُ وَالأَمِينُ! كُنْتَ أَمِينًا فِي الْقَلِيلِ فَأُقِيمُكَ عَلَى الْكَثِيرِ. اُدْخُلْ إِلَى فَرَحِ سَيِّدِكَ.

וַיֹּאמֶר אֵלָיו אֲדֹנָיו הֱטִיבֹתָ לַעֲשׂוֹת עֶבֶד טוֹב וְנֶאֱמָן כִּי בִמְעַט נֶאֱמָן הָיִיתָ וְעַל־הַרְבֵּה אַפְקִידֶךָ בּוֹא לְשִׂמְחַת אֲדֹנֶיךָ׃

Ⲡⲉϫⲉ ⲡⲉϥ⳪̅ ⲇⲉ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲕⲁⲗⲱⲥ ⲡⲓⲃⲱⲕ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲉⲛϩⲟⲧ ⲉⲡⲓⲇⲏ ⲁⲕⲛϩⲟⲧ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛⲕⲟⲩϫⲓ ⲉⲓⲉ̀ⲭⲁⲕ ϩⲓϫⲉⲛ ϩⲁⲛⲛⲓϣϯ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲫⲣⲁϣⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲉⲕ⳪̅

And his Lord said to him: "Well, [the] good and faithful servant, since thou wast faithful in few things, I shall set thee over great things: go into (the) joy of thy Lord."

Και ειπε προς αυτον ο κυριος αυτου· Ευγε, δουλε αγαθε και πιστε· εις τα ολιγα εσταθης πιστος, επι πολλων θελω σε καταστησει· εισελθε εις την χαραν του κυριου σου.

ثُمَّ جَاءَ الَّذِي أَخَذَ الْوَزْنَتَيْنِ وَقَالَ: يَا سَيِّدُ، وَزْنَتَيْنِ سَلَّمْتَنِي. هُوَذَا وَزْنَتَانِ أُخْرَيَانِ رَبِحْتُهُمَا فَوْقَهُمَا.

וַיִּגַּשׁ גַּם־לֹקֵחַ הַכִּכָּרַיִם וַיֹּאמַר אֲדֹנִי כִּכָּרַיִם הִפְקַדְתָּ בְיָדִי הִנֵּה כִּכָּרַיִם הִרְוַחְתִּי בָהֵן׃

Ⲁϥⲓ̀ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϭⲓ ⲙ̀ⲡⲓϫⲓⲛϭⲱⲣ ⲃ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ϫⲓⲛϭⲱⲣ ⲃ̅ ⲡⲉⲧⲁⲕⲧⲏⲓⲧⲟⲩ ⲛⲏⲓ ⲓⲥ ⲕⲉⲃ̅ ⲁⲓϫⲫⲱⲟⲩ

And he who received the two talents came, he said: "my Lord, two talents it is which thou gavest to me: lo, I got other two."

Προσελθων δε και ο λαβων τα δυο ταλαντα ειπε· Κυριε, δυο ταλαντα μοι παρεδωκας· ιδου, αλλα δυο ταλαντα εκερδησα επ' αυτοις.

قَالَ لَهُ سَيِّدُهُ: نِعِمَّا أَيُّهَا الْعَبْدُ الصَّالِحُ الأَمِينُ! كُنْتَ أَمِينًا فِي الْقَلِيلِ فَأُقِيمُكَ عَلَى الْكَثِيرِ. اُدْخُلْ إِلَى فَرَحِ سَيِّدِكَ.

וַיֹּאמֶר אֵלָיו אֲדֹנָיו הֱטִיבֹתָ לַעֲשׂוֹת עֶבֶד טוֹב וְנֶאֱמָן בַּמִּזְעָר נֶאֱמַן הָיִּיתָ וְעַל־הַרְבֵּה אַפְקִידֶךָ בּוֹא לְשִׂמְחַת אֲדֹנֶיךָ׃

Ⲡⲉϫⲉ ⲡⲉϥ⳪̅ ⲇⲉ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲕⲁⲗⲱⲥ ⲡⲓⲃⲱⲕ ⲉⲑⲛⲁⲛⲉϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲉⲛϩⲟⲧ ⲉⲡⲓⲇⲏ ⲁⲕⲛϩⲟⲧ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛⲕⲟⲩϫⲓ ⲉⲓⲉ̀ⲭⲁⲕ ϩⲓϫⲉⲛ ϩⲁⲛⲛⲓϣϯ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲁⲕ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲫⲣⲁϣⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲉⲕ⳪̅

And his Lord said to him: "Well, [the] good and faithful servant, since thou wast faithful in few things, I shall set thee over great things: go into (the) joy of thy Lord."

Ειπε προς αυτον ο κυριος αυτου· Ευγε, δουλε αγαθε και πιστε· εις τα ολιγα εσταθης πιστος, επι πολλων θελω σε καταστησει· εισελθε εις την χαραν του κυριου σου.

ثُمَّ جَاءَ أَيْضًا الَّذِي أَخَذَ الْوَزْنَةَ الْوَاحِدَةَ وَقَالَ: يَا سَيِّدُ، عَرَفْتُ أَنَّكَ إِنْسَانٌ قَاسٍ، تَحْصُدُ حَيْثُ لَمْ تَزْرَعْ، وَتَجْمَعُ مِنْ حَيْثُ لَمْ تَبْذُرْ.

וַיִּגַּשׁ גַּם־הַלּקֵחַ אֶת־הַכִּכָּר הָאַחַת וַיֹּאמַר אֲדֹנִי יְדַעְתִּיךָ כִּי־אִישׁ קָשֶׁה אַתָּה קֹצֵר בַּאֲשֶׁר לֹא זָרַעְתָּ וְכֹנֵס מֵאֲשֶׁר לֹא פִזָּרְתָּ׃

Ⲁϥⲓ̀ ⲇⲉ ϩⲱϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϭⲓ ⲙ̀ⲡⲓϫⲓⲛϭⲱⲣ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲡⲁ⳪̅ ⲁⲓⲉⲙⲓ ⲉ̀ⲣⲟⲕ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲉϥⲛⲁϣⲧ ⲉⲕⲱⲥϧ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲕⲥⲁⲧϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲕⲑⲱⲟⲩϯ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲕϫⲟⲣϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

And he also who received the (one) talent came, he said: "my Lord, I knew thee, that thou (art) a hard man, reaping that which thou sowedst not, and gathering in that which thou scatteredst not:

Προσελθων δε και ο λαβων το εν ταλαντον, ειπε· Κυριε, σε εγνωρισα οτι εισαι σκληρος ανθρωπος, θεριζων οπου δεν εσπειρας και συναγων οθεν δεν διεσκορπισας·

فَخِفْتُ وَمَضَيْتُ وَأَخْفَيْتُ وَزْنَتَكَ فِي الأَرْضِ. هُوَذَا الَّذِي لَكَ.

וָאִירָא וָאֵלֵךְ וָאֶטְמֹן אֶת־כִּכָּרְךָ בָּאֲדָמָה וְעַתָּה הֵא־לְךָ אֲשֶׁר־לָךְ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲓⲉⲣϩⲟϯ ⲁⲓϣⲉ ⲛⲏⲓ ⲁⲓⲭⲱⲡ ⲙ̀ⲡⲉⲕϫⲓⲛϭⲱⲣ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲓⲥ ⲫⲏ ⲉⲧⲉⲫⲱⲕ ⲛ̀ⲧⲟⲧ

and I feared, I went, I hid thy talent in the earth: lo, (here is) that which is thine from me."

και φοβηθεις υπηγα και εκρυψα το ταλαντον σου εν τη γη· ιδου, εχεις το σον.

فَأَجَابَ سَيِّدُهُ وَقَالَ لَهُ: أَيُّهَا الْعَبْدُ الشِّرِّيرُ وَالْكَسْلاَنُ، عَرَفْتَ أَنِّي أَحْصُدُ حَيْثُ لَمْ أَزْرَعْ، وَأَجْمَعُ مِنْ حَيْثُ لَمْ أَبْذُرْ،

וַיַּעַן אֲדֹנָיו וַיֹּאמֶר אֵלָיו הָעֶבֶד הָרַע וְהֶעָצֵל אַתָּה יָדַעְתָּ כִּי־קֹצֵר אָנֹכִי בַּאֲשֶׁר לֹא זָרַעְתִּי וְכֹנֵס מֵאֲשֶׁר לֹא פִזָּרְתִּי׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉϥ⳪̅ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲡⲓⲃⲱⲕ ⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ϭⲉⲛⲛⲉ ⲓⲥϫⲉ ⲕⲉⲙⲓ ϫⲉ ϣⲁⲓⲱⲥϧ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲙ̀ⲡⲓⲥⲁⲧϥ ⲟⲩⲟϩ ϣⲁⲓⲑⲱⲟⲩϯ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲉ ⲙ̀ⲡⲓϫⲟⲣϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

His Lord answered, he said: "[The] wicked and slothful servant, if thou knowest that I reap that which I sowed not, and gather in that which I scattered not;

Αποκριθεις δε ο κυριος αυτου, ειπε προς αυτον· Πονηρε δουλε και οκνηρε· ηξευρες οτι θεριζω οπου δεν εσπειρα και συναγω οθεν δεν διεσκορπισα·

فَكَانَ يَنْبَغِي أَنْ تَضَعَ فِضَّتِي عِنْدَ الصَّيَارِفَةِ، فَعِنْدَ مَجِيئِي كُنْتُ آخُذُ الَّذِي لِي مَعَ رِبًا.

לָכֵן הָיָה עָלֶיךָ לָתֵת אֶת־כַּסְפִּי לַשֻׁלְחָנִים וַאֲנִי בְּבוֹאִי הָיִיתִי לֹקֵחַ אֵת אֲשֶׁר־לִי וְתַרְבִּיתוֹ׃

Ⲛⲁⲥⲙⲡϣⲁ ⲟⲩⲛ ⲛⲁⲕ ⲡⲉ ⲉ̀ϯ ⲙ̀ⲡⲁϩⲁⲧ ⲉⲧⲟⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲧⲣⲁⲡⲉⲍⲓⲧⲏⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲁⲓϣⲁⲛⲓ̀ ⲛⲁⲓⲛⲁϭⲓ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲉⲫⲱⲓ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥⲙⲏⲥⲓ

was it not right then for thee to deliver my silver to the bankers, and if I should come I should have received that which is mine with its increase?

επρεπε λοιπον να βαλης το αργυριον μου εις τους τραπεζιτας, και ελθων εγω ηθελον λαβει το εμον μετα τοκου.

فَخُذُوا مِنْهُ الْوَزْنَةَ وَأَعْطُوهَا لِلَّذِي لَهُ الْعَشْرُ وَزَنَاتٍ.

עַל־כֵּן שְׂאוּ מִמֶּנּוּ אֵת הַכִּכָּר וּתְנוּ אֶל־הָאִישׁ אֲשֶׁר־לוֹ עֶשֶׂר הַכִּכָּר׃

Ⲁⲗⲓⲟⲩⲓ ⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲡⲓϫⲓⲛϭⲱⲣ ⲛ̀ⲧⲟⲧϥ ⲙ̀ⲫⲁⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲙⲏⲓϥ ⲙ̀ⲫⲁ ⲡⲓⲓ̅ ⲛ̀ϫⲓⲛϭⲱⲣ

Take away then the talent from this (one), and give it to him of the ten talents.

Λαβετε λοιπον απ' αυτου το ταλαντον, και δοτε εις τον εχοντα τα δεκα ταλαντα.

لأَنَّ كُلَّ مَنْ لَهُ يُعْطَى فَيَزْدَادُ، وَمَنْ لَيْسَ لَهُ فَالَّذِي عِنْدَهُ يُؤْخَذُ مِنْهُ.

כִּי מִי אֲשֶׁר יֶשׁ־לוֹ יִנָּתֶן לוֹ וְיַעְדִּיף וּמִי אֲשֶׁר אֵין־לוֹ יֻקַּח מִמֶּנּוּ גַּם אֵת אֲשֶׁר־לוֹ׃

Ⲟⲩⲟⲛ ⲅⲁⲣ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲁϥ ⲉⲩⲉ̀ϯ ⲛⲁϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲉⲣϩⲟⲩⲟ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲧⲉ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲁϥ ⲫⲏ ⲉⲧⲉⲛ̀ⲧⲟⲧϥ ⲉⲩⲉ̀ⲟⲗϥ ⲛ̀ⲧⲟⲧϥ

For to every one who hath shall be given, and it shall be exceeding to him: but he who hath not, that which he hath shall be taken away from him.

Διοτι εις παντα τον εχοντα θελει δοθη και περισσευθη, απο δε του μη εχοντος και εκεινο το οποιον εχει θελει αφαιρεθη απ' αυτου.

وَالْعَبْدُ الْبَطَّالُ اطْرَحُوهُ إِلَى الظُّلْمَةِ الْخَارِجِيَّةِ، هُنَاكَ يَكُونُ الْبُكَاءُ وَصَرِيرُ الأَسْنَانِ.

וְאֶת־עֶבֶד הַבְּלִיַּעַל הַשְׁלִיכוּ אֶל־הַחשֶׁךְ הַחִיצוֹן שָׁם תִּהְיֶה הַיְלָלָה וַחֲרֹק הַשִׁנָּיִם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲁⲧϣⲁⲩ ⲙ̀ⲃⲱⲕ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ϩⲓⲧϥ ⲉ̀ⲡⲓⲭⲁⲕⲓ ⲉⲧⲥⲁⲃⲟⲗ ⲡⲓⲙⲁ ⲉⲧⲉ ⲫⲣⲓⲙⲓ ⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛⲉⲙ ⲡⲥⲑⲉⲣⲧⲉⲣ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲛⲁϫϩⲓ

And cast that unprofitable servant to the outer darkness, the place in which will be (the) weeping and (the) gnashing of the teeth."

Και τον αχρειον δουλον ριψατε εις το σκοτος το εξωτερον· εκει θελει εισθαι ο κλαυθμος και ο τριγμος των οδοντων.

الخراف والجداء

«وَمَتَى جَاءَ ابْنُ الإِنْسَانِ فِي مَجْدِهِ وَجَمِيعُ الْمَلاَئِكَةِ الْقِدِّيسِينَ مَعَهُ، فَحِينَئِذٍ يَجْلِسُ عَلَى كُرْسِيِّ مَجْدِهِ.

וְהָיָה כִּי יָבוֹא בֶּן־הָאָדָם בִּכְבוֹדוֹ וְכָל־הַמַּלְאָכִים הַקְּדֹשִׁים עִמּוֹ וְיָשַׁב עַל־כִּסֵּא כְבוֹדוֹ׃

Ⲉ̀ϣⲱⲡ ⲇⲉ ⲁϥϣⲁⲛⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥⲱⲟⲩ ⲛⲉⲙ ⲛⲉϥⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲛⲉⲙⲁϥ ⲧⲟⲧⲉ ⲉϥⲉ̀ϩⲉⲙⲥⲓ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲑⲣⲟⲛⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲉϥⲱⲟⲩ

But if (the) Son of (the) man should come in his glory, and all his angels with him, then he shall sit upon (the) throne of his glory:

Οταν δε ελθη ο ιος του ανθρωπου εν τη δοξη αυτου και παντες οι αγιοι αγγελοι μετ' αυτου, τοτε θελει καθησει επι του θρονου της δοξης αυτου,

وَيَجْتَمِعُ أَمَامَهُ جَمِيعُ الشُّعُوبِ، فَيُمَيِّزُ بَعْضَهُمْ مِنْ بَعْضٍ كَمَا يُمَيِّزُ الرَّاعِي الْخِرَافَ مِنَ الْجِدَاءِ،

וְנֶאֶסְפוּ לְפָנָיו כָּל־הַגּוֹיִם וְהִפְרִיד בֵּינֵיהֶם כַּאֲשֶׁר יַפְרִיד הָרֹעֶה בֵּין הַכְּבָשִׂים וּבֵין הָעַתּוּדִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ⲑⲱⲟⲩϯ ⲛⲁϩⲣⲁϥ ⲛ̀ⲛⲓⲉⲑⲛⲟⲥ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲉ̀ⲫⲟⲣϫⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲛⲟⲩⲉⲣⲏⲟⲩ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲙ̀ⲡⲓⲙⲁⲛⲉⲥⲱⲟⲩ ⲉ̀ϣⲁϥⲫⲱⲣϫ ⲛ̀ⲛⲓⲉⲥⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲃⲁⲉⲙⲡⲓ

and they shall gather before him all the nations: and he shall separate them one from another, as the shepherd who separateth the sheep from the goats:

και θελουσι συναχθη εμπροσθεν αυτου παντα τα εθνη, και θελει χωρισει αυτους απ' αλληλων, καθως ο ποιμην χωριζει τα προβατα απο των εριφιων,

فَيُقِيمُ الْخِرَافَ عَنْ يَمِينِهِ وَالْجِدَاءَ عَنِ الْيَسَارِ.

וְהִצִּיב אֶת־הַכְּבָשִׂים לִימִינוֹ וְאֵת הָעַתּוּדִים לִשְׂמֹאלוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲓⲉⲥⲱⲟⲩ ⲙⲉⲛ ⲉϥⲉ̀ⲭⲁⲩ ⲥⲁⲧⲉϥⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ⲛⲓⲃⲁⲉⲙⲡⲓ ⲇⲉ ⲥⲁⲧⲉϥϫⲁϭⲏ

and the sheep indeed he shall set on his right hand, but the goats on his left hand.

και θελει στησει τα μεν προβατα εκ δεξιων αυτου, τα δε εριφια εξ αριστερων.

ثُمَّ يَقُولُ الْمَلِكُ لِلَّذِينَ عَنْ يَمِينِهِ: تَعَالَوْا يَا مُبَارَكِي أَبِي، رِثُوا الْمَلَكُوتَ الْمُعَدَّ لَكُمْ مُنْذُ تَأْسِيسِ الْعَالَمِ.

אָז יֹאמַר הַמֶּלֶךְ אֶל־הַנִּצָּבִים לִימִינוֹ בֹּאוּ בְּרוּכֵי אָבִי וּרְשׁוּ אֶת־הַמַּלְכוּת הַמּוּכָנָה לָכֶם לְמִן־הִוָּסֵד הָעוֹלָם׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲉϥⲉ̀ϫⲟⲥ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲥⲁⲧⲉϥⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ϫⲉ ⲁⲙⲱⲓⲛⲓ ϩⲁⲣⲟⲓ ⲛⲏ ⲉⲧⲥⲙⲁⲣⲱⲟⲩⲧ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲁⲣⲓⲕⲗⲏⲣⲟⲛⲟⲙⲓⲛ ⲛ̀ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲑⲏ ⲉⲧⲥⲉⲃⲧⲱⲧ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲧⲕⲁⲧⲁⲃⲟⲗⲏ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ

Then (the) king shall say to them who are on his right hand: "Come to me, ye (lit. they) who are blessed of my Father, inherit the kingdom which is prepared for you from (the) foundation of the world:

Τοτε ο Βασιλευς θελει ειπει προς τους εκ δεξιων αυτου· Ελθετε οι ευλογημενοι του Πατρος μου, κληρονομησατε την ητοιμασμενην εις εσας βασιλειαν απο καταβολης κοσμου.

لأَنِّي جُعْتُ فَأَطْعَمْتُمُونِي. عَطِشْتُ فَسَقَيْتُمُونِي. كُنْتُ غَرِيبًا فَآوَيْتُمُونِي.

כִּי רָעֵב הָיִיתִי וַתַּאֲכִילֻנִי צָמֵא הָיִיתִי וַתַּשְׁקוּנִי אֹרֵחַ הָיִיתִי וַתַּאַסְפוּנִי׃

Ⲁⲓϩⲕⲟ ⲅⲁⲣ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲧⲉⲙⲙⲟⲓ ⲁⲓⲓⲃⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲧⲟⲓ ⲁⲓⲟⲓ ⲛ̀ϣⲉⲙⲙⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛϣⲟⲡⲧ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ

for I hungered, and ye fed me: I thirsted, and ye gave me to drink: I was a stranger, and ye received me to you:

Διοτι επεινασα, και μοι εδωκατε να φαγω, εδιψησα, και με εποτισατε, ξενος ημην, και με εφιλοξενησατε,

عُرْيَانًا فَكَسَوْتُمُونِي. مَرِيضًا فَزُرْتُمُونِي. مَحْبُوسًا فَأَتَيْتُمْ إِلَيَّ.

עָרוֹם וַתְּכַסּוּנִי חוֹלֶה וַתְּבַקְּרוּנִי בַּמִּשְׁמָר הָיִיתִי וַתָּבֹאוּ אֵלָי׃

Ⲛⲁⲓⲃⲏϣ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛϩⲟⲃⲥⲧ ⲛⲁⲓϣⲱⲛⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛϫⲉⲙⲡⲁϣⲓⲛⲓ ⲛⲁⲓⲭⲏ ϧⲉⲛ ⲡⲓϣⲧⲉⲕⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲓ̀ ϣⲁⲣⲟⲓ

I was naked, and ye covered me: I was sick, and ye visited me: I was in the prison, and ye came unto me."

γυμνος, και με ενεδυσατε, ησθενησα, και με επεσκεφθητε, εν φυλακη ημην, και ηλθετε προς εμε.

فَيُجِيبُهُ الأَبْرَارُ حِينَئِذٍ قَائِلِينَ: يَا رَبُّ، مَتَى رَأَيْنَاكَ جَائِعًا فَأَطْعَمْنَاكَ، أَوْ عَطْشَانًا فَسَقَيْنَاكَ؟

וְעָנוּ הַצַּדִיקִים וְאָמְרוּ אֲדֹנֵינוּ מָתַי רְאִינוּךָ רָעֵב וַנְּכַלְכְּלֶךָ אוֹ צָמֵא וַנַּשְׁקֶה אוֹתָךְ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲩⲉ̀ⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲑⲙⲏⲓ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲉⲛ⳪̅ ⲉⲧⲁⲛⲛⲁⲩ ⲉⲣⲟⲕ ⲛ̀ⲑⲛⲁⲩ ⲉⲕϩⲟⲕⲉⲣ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲛⲧⲉⲙⲙⲟⲕ ⲓⲉ ⲉⲕⲟⲃⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲛⲧⲥⲟⲕ

Then shall the righteous answer him, saying "Our Lord, when saw we thee hungry, and we fed thee? or thirsty, and we gave thee to drink?

Τοτε θελουσιν αποκριθη προς αυτον οι δικαιοι, λεγοντες· Κυριε, ποτε σε ειδομεν πεινωντα και εθρεψαμεν, η διψωντα και εποτισαμεν;

وَمَتَى رَأَيْنَاكَ غَرِيبًا فَآوَيْنَاكَ، أَوْ عُرْيَانًا فَكَسَوْنَاكَ؟

וּמָתַי רְאִינוּךָ אֹרֵחַ וַנַּאַסְפֲֶָ אוֹ עָרֹם וַנְּכַסֲֶָּ׃

Ⲓⲉ ⲉⲧⲁⲛⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲟⲕ ⲛ̀ⲑⲛⲁⲩ ⲉⲕⲟⲓ ⲛ̀ϣⲉⲙⲙⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲛϣⲟⲡⲕ ⲉⲣⲟⲛ ⲓⲉ ⲉⲕⲃⲏϣ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲛϩⲟⲃⲥⲕ

or when saw we thee a stranger, and we received thee to us? or naked, and we covered thee?

ποτε δε σε ειδομεν ξενον και εφιλοξενησαμεν, η γυμνον και ενεδυσαμεν;

وَمَتَى رَأَيْنَاكَ مَرِيضًا أَوْ مَحْبُوسًا فَأَتَيْنَا إِلَيْكَ؟

וּמָתַי רְאִינוּךָ חוֹלֶה אוֹ בַּמִּשְׁמָר וַנָּבֹא אֵלֶיךָ׃

Ⲓⲉ ⲉⲧⲁⲛⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲟⲕ ⲛ̀ⲑⲛⲁⲩ ⲉⲕϣⲱⲛⲓ ⲓⲉ ⲉⲕⲭⲏ ϧⲉⲛ ⲡⲓϣⲧⲉⲕⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲛⲓ̀ ϣⲁⲣⲟⲕ

or when saw we thee sick, or being in the prison, and we came unto thee?"

ποτε δε σε ειδομεν ασθενη η εν φυλακη και ηλθομεν προς σε;

فَيُجِيبُ الْمَلِكُ وَيَقُولُ لَهُمْ: الْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: بِمَا أَنَّكُمْ فَعَلْتُمُوهُ بِأَحَدِ إِخْوَتِي هَؤُلاَءِ الأَصَاغِرِ، فَبِي فَعَلْتُمْ.

וְהַמֶּלֶךְ יַעֲנֶה וַיֹאמַר אֲלֵיהֶם אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם מַה־שֶׁעֲשִׂיתֶם לְאֶחָד מֵאַחַי הַצְּעִירִים הָאֵלֶּה לִי עֲשִׂיתֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲉ̀ⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲟⲩⲣⲟ ⲉϥⲉ̀ϫⲟⲥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲉ̀ⲫⲟⲥⲟⲛ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲁⲓⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲟⲩⲁⲓ ⲛ̀ⲛⲁⲓⲕⲟⲩϫⲓ ⲛ̀ⲥⲛⲏⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲏⲓ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲡⲉⲧⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲁⲓⲧⲟⲩ ⲛⲏⲓ

And the king shall answer , he shall say to them: "Verily I say to you, that inasmuch as ye did them to one of these least--my brothers, to me ye did them."

Και αποκριθεις ο Βασιλευς θελει ειπει προς αυτους· Αληθως σας λεγω, καθ' οσον εκαμετε εις ενα τουτων των αδελφων μου των ελαχιστων, εις εμε εκαμετε.

«ثُمَّ يَقُولُ أَيْضًا لِلَّذِينَ عَنِ الْيَسَارِ: اذْهَبُوا عَنِّي يَا مَلاَعِينُ إِلَى النَّارِ الأَبَدِيَّةِ الْمُعَدَّةِ لإِبْلِيسَ وَمَلاَئِكَتِهِ،

וְאָז יֹאמַר גַּם אֶל־הַנִּצָּבִים לִשְׂמֹאלוֹ לְכוּ מֵעָלַי אֲרוּרִים אֶל־אֵשׁ עוֹלָם הַמּוּכָנָה לַשָּׂטָן וּלְמַלְאָכָיו׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲉϥⲉ̀ϫⲟⲥ ⲛ̀ⲛⲓϩⲱⲟⲩ ⲉⲧⲥⲁ ⲧⲉϥϫⲁϭⲏ ϫⲉ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁⲣⲟⲓ ⲛⲏ ⲉⲧⲥϩⲟⲩⲟⲣⲧ ⲉ̀ⲡⲓⲭⲣⲱⲙ ⲛ̀ⲉⲛⲉϩ ⲫⲏ ⲉⲧⲥⲉⲃⲧⲱⲧ ⲙ̀ⲡⲓⲇⲓⲁⲃⲟⲗⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲉϥⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ

Then he shall say to the wicked who are on his left hand: "Go from me, [the] cursed, to the eternal fire which is prepared for the devil and his angels.

Τοτε θελει ειπει και προς τους εξ αριστερων· Υπαγετε απ' εμου οι κατηραμενοι εις το πυρ το αιωνιον, το ητοιμασμενον δια τον διαβολον και τους αγγελους αυτου.

لأَنِّي جُعْتُ فَلَمْ تُطْعِمُونِي. عَطِشْتُ فَلَمْ تَسْقُونِي.

כִּי רָעֵב הָיִיתִי וְלֹא הֶאֱכַלְתֶּם אוֹתִי צָמֵא הָיִיתִי וְלֹא הִשְׁקִיתֶם אוֹתִי׃

Ⲁⲓϩⲕⲟ ⲅⲁⲣ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲧⲉⲙⲙⲟⲓ ⲁⲓⲓⲃⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲧⲥⲟⲓ

For I hungered, and ye fed me not: I thirsted, and ye gave me not to drink:

Διοτι επεινασα, και δεν μοι εδωκατε να φαγω, εδιψησα, και δεν με εποτισατε,

كُنْتُ غَرِيبًا فَلَمْ تَأْوُونِي. عُرْيَانًا فَلَمْ تَكْسُونِي. مَرِيضًا وَمَحْبُوسًا فَلَمْ تَزُورُونِي.

אֹרֵחַ הָיִיתִי וְלֹא אֲסַפְתֶּם אוֹתִי עָרוֹם וְלֹא כִסִּיתֶם אוֹתִי חוֹלֶה וּבַמִּשְׁמָר וְלֹא בִקַּרְתֶּם אוֹתִי׃

Ⲛⲁⲓⲟⲓ ⲛ̀ϣⲉⲙⲙⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛϣⲟⲡⲧ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲛⲁⲓⲃⲏϣ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛϩⲟⲃⲥⲧ ⲛⲁⲓϣⲱⲛⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛϫⲉⲙⲡⲁϣⲓⲛⲓ ⲛⲁⲓⲭⲏ ϧⲉⲛ ⲡⲓϣⲧⲉⲕⲟ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲓ̀ ϣⲁⲣⲟⲓ

I was a stranger, and ye received me not to you: I was naked, and ye covered me not: I was sick, and ye visited me not: I was in the prison, ye came not unto me."

ξενος ημην, και δεν με εφιλοξενησατε, γυμνος, και δεν με ενεδυσατε, ασθενης και εν φυλακη, και δεν με επεσκεφθητε.

حِينَئِذٍ يُجِيبُونَهُ هُمْ أَيْضًا قَائِلِينَ: يَا رَبُّ، مَتَى رَأَيْنَاكَ جَائِعًا أَوْ عَطْشَانًا أَوْ غَرِيبًا أَوْ عُرْيَانًا أَوْ مَرِيضًا أَوْ مَحْبُوسًا وَلَمْ نَخْدِمْكَ؟

וְעָנוּ גַם־הֵם וְאָמְרוּ אֲדֹנֵינוּ מָתַי רְאִינוּךָ רָעֵב אוֹ צָמֵא אוֹ אֹרֵחַ אוֹ עָרוֹם אוֹ חוֹלֶה אוֹ בַמִּשְׁמָר וְלֹא שֵׁרַתְנוּךָ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲩⲉⲉⲣⲟⲩⲱ ϩⲱⲟⲩ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲉⲛ⳪̅ ⲉⲧⲁⲛⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲟⲕ ⲛ̀ⲑⲛⲁⲩ ⲉⲕϩⲟⲕⲉⲣ ⲓⲉ ⲉⲕⲟⲃⲓ ⲓⲉ ⲉⲕⲟⲓ ⲛ̀ϣⲉⲙⲙⲟ ⲓⲉ ⲉⲕⲃⲏϣ ⲓⲉ ⲉⲕϣⲱⲛⲓ ⲓⲉ ⲉⲕⲭⲏ ϧⲉⲛ ⲡⲓϣⲧⲉⲕⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲛϣⲉⲙϣⲏⲧⲕ

Then they shall also answer, saying: "Our Lord, when saw we thee hungry, or thirsty, or a stranger, or naked, or sick, or being in the prison, and we ministered not to thee?"

Τοτε θελουσιν αποκριθη προς αυτον και αυτοι, λεγοντες· Κυριε, ποτε σε ειδομεν πεινωντα η διψωντα η ξενον η γυμνον η ασθενη η εν φυλακη, και δεν σε υπηρετησαμεν;

فَيُجِيبُهُمْ قِائِلًا: الْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: بِمَا أَنَّكُمْ لَمْ تَفْعَلُوهُ بِأَحَدِ هَؤُلاَءِ الأَصَاغِرِ، فَبِي لَمْ تَفْعَلُوا.

אָז יַעֲנֶה אֹתָם לֵאמֹר אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם מַה־שֶׁלּא עֲשִׂיתֶם לְאֶחָד מִן־הַצְּעִירִים הָאֵלֶּה גַּם־לִי לֹא עֲשִׂיתֶם׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲉϥⲉ̀ⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛⲱⲟⲩ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲉ̀ⲫⲟⲥⲟⲛ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲁⲓⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲟⲩⲁⲓ ⲛ̀ⲛⲁⲓⲕⲟⲩϫⲓ ⲟⲩⲇⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲁⲓⲧⲟⲩ ⲛⲏⲓ

Then he shall answer them, saying: "Verily I say to you, that inasmuch as ye did them not to one of these least, neither to me did ye them."

Τοτε θελει αποκριθη προς αυτους, λεγων· Αληθως σας λεγω, καθ' οσον δεν εκαμετε εις ενα τουτων των ελαχιστων, ουδε εις εμε εκαμετε.

فَيَمْضِي هَؤُلاَءِ إِلَى عَذَابٍ أَبَدِيٍّ وَالأَبْرَارُ إِلَى حَيَاةٍ أَبَدِيَّةٍ».

וְהָלְכוּ אֵלֶּה לְמַעֲצֵבַת עוֹלָם וְהַצַּדִּיקִים לְחַיֵּי עוֹלָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲁⲓ ⲉⲩⲕⲟⲗⲁⲥⲓⲥ ⲛ̀ⲉⲛⲉϩ ⲛⲓⲑⲙⲏⲓ ⲇⲉ ⲉⲩⲱⲛϧ ⲛ̀ⲉⲛⲉϩ

And these shall go to eternal punishment; but the righteous to eternal life.'

Και θελουσιν απελθει ουτοι μεν εις κολασιν αιωνιον, οι δε δικαιοι εις ζωην αιωνιον.

إصحاح 26

التآمر لقتل يسوع

وَلَمَّا أَكْمَلَ يَسُوعُ هَذِهِ الأَقْوَالَ كُلَّهَا قَالَ لِتَلاَمِيذِهِ:

וַיְהִי כְּכַלּוֹת יֵשׁוּעַ לְדַבֵּר אֵת כָּל־הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה וַיֹּאמֶר אֶל־תַּלְמִידָיו׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥϣⲱⲡⲓ ⲉⲧⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲉⲕ ⲛⲁⲓⲥⲁϫⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛ̀ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ

And it came to pass (that) Jesus having finished all these words, said to his disciples:

Και οτε ετελειωσεν ο Ιησους παντας τους λογους τουτους, ειπε προς τους μαθητας αυτου·

«تَعْلَمُونَ أَنَّهُ بَعْدَ يَوْمَيْنِ يَكُونُ الْفِصْحُ، وَابْنُ الإِنْسَانِ يُسَلَّمُ لِيُصْلَبَ».

אַתֶּם יְדַעְתֶּם כִּי עוֹד יוֹמַיִם וְהַפֶּסַח בָּא וּבֶן־הָאָדָם יִמָּסֵר לְהִצָּלֵב׃

Ϫⲉ ⲧⲉⲧⲉⲛⲉⲙⲓ ϫⲉ ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲁ ⲕⲉⲉϩⲟⲟⲩ ⲃ̅ ⲡⲓⲡⲁⲥⲭⲁ ⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲥⲉⲛⲁⲧⲏⲓϥ ⲉ̀ⲑⲣⲟⲩⲁϣϥ

Ye know that after two more days the Passover will be, and (the) Son of (the) man will be delivered to be crucified.'

Εξευρετε οτι μετα δυο ημερας γινεται το πασχα, και ο Υιος του ανθρωπου παραδιδεται δια να σταυρωθη.

حِينَئِذٍ اجْتَمَعَ رُؤَسَاءُ الْكَهَنَةِ وَالْكَتَبَةُ وَشُيُوخُ الشَّعْبِ إِلَى دَارِ رَئِيسِ الْكَهَنَةِ الَّذِي يُدْعَى قَيَافَا،

וַיִּקָּהֲלוּ רָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְהַסּוֹפְרִים וְזִקְנֵי הָעָם אֶל־חֲצַר הַכֹּהֵן הַגָּדוֹל וּשְׁמוֹ קַיָּפָא׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩⲑⲱⲟⲩϯ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲣⲉⲥⲃⲩⲧⲉⲣⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲗⲁⲟⲥ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ϯⲁⲩⲗⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲫⲏ ⲉ̀ϣⲁⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲕⲁⲓⲁⲫⲁ

Then the chief priests and the elders of the people assembled into the court of the chief priest whom they call Caiaphas;'

Τοτε συνηχθησαν οι αρχιερεις και οι γραμματεις και οι πρεσβυτεροι του λαου εις την αυλην του αρχιερεως του λεγομενου Καιαφα,

وَتَشَاوَرُوا لِكَيْ يُمْسِكُوا يَسُوعَ بِمَكْرٍ وَيَقْتُلُوهُ.

וַיִּוָּעֲצוּ יַחְדָּו לִתְפֹּשׂ אֶת־יֵשׁוּעַ בְּעָרְמָה וְלַהֲמִיתוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲉⲣ ⲟⲩⲥⲟϭⲛⲓ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲥⲉⲁⲙⲟⲛⲓ ⲛ̀Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲭⲣⲟϥ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲉϧⲟⲑⲃⲉϥ

and they took counsel that they might lay hold on Jesus with subtilty, and kill him.

και συνεβουλευθησαν να συλλαβωσι τον Ιησουν με δολον και να θανατωσωσιν.

وَلكِنَّهُمْ قَالُوا: «لَيْسَ فِي الْعِيدِ لِئَلاَّ يَكُونَ شَغَبٌ فِي الشَّعْبِ».

וַיֹּאמְרוּ אַךְ־לֹא בֶחָג פֶּן־תִּהְיֶה מְהוּמָה בָּעָם׃

Ⲛⲁⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲡⲉ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲛⲑⲣⲉⲛⲁⲓⲥ ϧⲉⲛ ⲡϣⲁⲓ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲉ ⲟⲩϣⲑⲟⲣⲧⲉⲣ ϣⲱⲡⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲗⲁⲟⲥ

They were saying: Let us not do it in (the) feast, that there shall not be a tumult among the people.'

Ελεγον δε· μη εν τη εορτη, δια να μη γεινη θορυβος εν τω λαω.

سكب الطِيب على يسوع

وَفِيمَا كَانَ يَسُوعُ فِي بَيْتِ عَنْيَا فِي بَيْتِ سِمْعَانَ الأَبْرَصِ،

וַיְהִי בִּהְיוֹת יֵשׁוּעַ בֵּית הִינִי בְּבֵית שִׁמְעוֹן הַמְּצֹרָע׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲉϥⲭⲏ ϧⲉⲛ ⲃⲏⲑⲁⲛⲓⲁ ϧⲉⲛ ⲡⲏⲓ ⲛ̀ⲥⲓⲙⲱⲛ ⲡⲓⲕⲁⲕⲥⲉϩⲧ

Now Jesus being in Bethany, in (the) house of Simon the leper,

Οτε δε ο Ιησους ητο εν Βηθανια εν τη οικια Σιμωνος του λεπρου,

تَقَدَّمَتْ إِلَيْهِ امْرَأَةٌ مَعَهَا قَارُورَةُ طِيبٍ كَثِيرِ الثَّمَنِ، فَسَكَبَتْهُ عَلَى رَأْسِهِ وَهُوَ مُتَّكِئٌ.

וַתִּקְרַב אֵלָיו אִשָׁה וּבְיָדָהּ פַּךְ מִרְקַחַת יְקָרָה מְאֹד וַתִּצֹּק עַל־רֹאשׁוֹ בַּהֲסִיבּוֹ לֶאֱכֹל׃

Ⲁⲥⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩⲥϩⲓⲙⲓ ⲉⲣⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲙⲟⲕⲓ ⲛ̀ⲥⲟϫⲉⲛ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲥ ⲉ̀ⲛⲁϣⲉ ⲛ̀ⲥⲟⲩⲉⲛϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥϫⲟϣϥ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲧⲉϥⲁⲫⲉ ⲉϥⲣⲟⲧⲉⲃ

a woman came to him, having a vessel of ointment, of great price, and she poured it upon his head, sitting at meat.

προσηλθε προς αυτον γυνη εχουσα αλαβαστρον μυρου βαρυτιμου, και κατεχεεν αυτο επι την κεφαλην αυτου, ενω εκαθητο εις την τραπεζαν.

فَلَمَّا رَأَى تَلاَمِيذُهُ ذَلِكَ اغْتَاظُوا قَائِلِينَ: «لِمَاذَا هَذَا الإِتْلاَفُ؟

וַיִּרְאוּ הַתַּלְמִידִים וַיִכְעֲסוּ וַיֹּאמְרוּ עַל־מָה הָאִבּוּד הַזֶּה׃

Ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁⲩⲭⲣⲉⲙⲣⲉⲙ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲁⲓⲧⲁⲕⲟ ⲟⲩ ⲡⲉ

But the disciples having seen, murmured, saying: What is this waste?

Ιδοντες δε οι μαθηται αυτου, ηγανακτησαν λεγοντες· Εις τι η απωλεια αυτη;

لأَنَّهُ كَانَ يُمْكِنُ أَنْ يُبَاعَ هَذَا الطِّيبُ بِكَثِيرٍ وَيُعْطَى لِلْفُقَرَاءِ».

כִּי הַמִּרְקַחַת הַזֹּאת הָיְתָה רְאוּיָה לְהִמָּכֵר בִּמְחִיר רָב וְלָתֵת לָעֲנִיִּים׃

Ⲛⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲅⲁⲣ ⲡⲉ ⲉϯ ⲙ̀ⲫⲁⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲁ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ⲧⲏⲓⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓϩⲏⲕⲓ

For it was possible to sell this for much, and to give them to the poor.'

διοτι ηδυνατο τουτο το μυρον να πωληθη με πολλην τιμην και να δοθη εις τους πτωχους.

فَعَلِمَ يَسُوعُ وَقَالَ لَهُمْ: «لِمَاذَا تُزْعِجُونَ الْمَرْأَةَ؟ فَإِنَّهَا قَدْ عَمِلَتْ بِي عَمَلًا حَسَنًا!

וַיֵּדַע יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם לָמָּה תַּלְאוּ אֶת־הָאִשָׁה הֲלֹא מַעֲשֶׂה טוֹב עָשְׂתָה עִמָּדִי׃

Ⲉⲧⲁϥⲉⲙⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲧⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲁϩϧⲓⲥⲓ ⲉ̀ϯⲥϩⲓⲙⲓ ⲟⲩϩⲱⲃ ⲉ̀ⲛⲁⲛⲉϥ ⲡⲉⲧⲁⲥⲁⲓϥ ⲉ̀ⲣⲟⲓ

But Jesus having known (it), said to them: Wherefore trouble ye the woman? a good work she did to me.

Νοησας δε ο Ιησους, ειπε προς αυτους· Δια τι ενοχλειτε την γυναικα; διοτι εργον καλον επραξεν εις εμε.

لأَنَّ الْفُقَرَاءَ مَعَكُمْ فِي كُلِّ حِينٍ، وَأَمَّا أَنَا فَلَسْتُ مَعَكُمْ فِي كُلِّ حِينٍ.

כִּי הָעֲנִיִּים בְּכָל־עֵת אִתְּכֶם וְאָנֹכִי אֵינֶנִּי בְּקִרְבְּכֶם בְּכָל־עֵת׃

Ⲛⲓϩⲏⲕⲓ ⲅⲁⲣ ⲥⲉⲛⲉⲙⲱⲧⲉⲛ ⲛ̀ⲥⲏⲟⲩ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲇⲉ ϯⲛⲉⲙⲱⲧⲉⲛ ⲁⲛ ⲛ̀ⲥⲏⲟⲩ ⲛⲓⲃⲉⲛ

For the poor are with you always, but I am not with you always.

Διοτι τους πτωχους παντοτε εχετε μεθ' εαυτων, εμε ομως παντοτε δεν εχετε.

فَإِنَّهَا إِذْ سَكَبَتْ هَذَا الطِّيبَ عَلَى جَسَدِي إِنَّمَا فَعَلَتْ ذَلِكَ لأَجْلِ تَكْفِينِي.

כִּי אֲשֶׁר שָׁפְכָה אֶת־הַמִּרְקַחַת הַזֹּאת עַל־גּוּפִי לַחֲנֹט אוֹתִי עָשְׂתָה זֹּאת׃

Ⲁⲥϩⲓⲟⲩⲓ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϫⲉ ⲑⲁⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲥⲟϫⲉⲛ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲁⲥⲱⲙⲁ ⲉ̀ⲡϫⲓⲛⲕⲟⲥⲧ

For this (woman) cast this ointment upon my body for my burying.

Επειδη χυσασα αυτη το μυρον τουτο επι του σωματος μου, εκαμε τουτο δια τον ενταφιασμον μου.

اَلْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: حَيْثُمَا يُكْرَزْ بِهَذَا الإِنْجِيلِ فِي كُلِّ الْعَالَمِ، يُخْبَرْ أَيْضًا بِمَا فَعَلَتْهُ هَذِهِ تَذْكَارًا لَهَا».

אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם בְּכָל־מָקוֹם אֲשֶׁר תִּקָּרֵא הַבְּשׂוֹרָה הַזֹּאת בְּכָל־הָעוֹלָם גַּם אֶת־אֲשֶׁר עָשְׂתָה הִיא יְסֻפַּר לְזִכָּרוֹן לָהּ׃

Ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲫⲙⲁ ⲉⲧⲟⲩⲛⲁϩⲓⲱⲓϣ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲉⲩⲁⲅⲅⲉⲗⲓⲟⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲕⲟⲥⲙⲟⲥ ⲧⲏⲣϥ ⲉⲩⲉ̀ⲥⲁϫⲓ ϩⲱϥ ⲙ̀ⲫⲏ ⲉⲧⲁ ⲧⲁⲓⲥϩⲓⲙⲓ ⲁⲓϥ ⲉⲩⲙⲉⲩⲓ ⲛⲁⲥ

Verily I say to you, that where this gospel will be preached in the whole world, that also which this woman did shall be spoken of for a memorial to her.'

Αληθως σας λεγω, οπου εαν κηρυχθη το ευαγγελιον τουτο εν ολω τω κοσμω, θελει λαληθη και τουτο, το οποιον επραξεν αυτη, εις μνημοσυνον αυτης.

خيانة يهوذا

حِينَئِذٍ ذَهَبَ وَاحِدٌ مِنَ الاثْنَيْ عَشَرَ، الَّذِي يُدْعَى يَهُوذَا الإِسْخَرْيُوطِيَّ، إِلَى رُؤَسَاءِ الْكَهَنَةِ

וַיֵּלֶךְ אֶחָד מִשְׁנֵים הֶעָשָׂר וּשְׁמוֹ יְהוּדָה אִישׁ־קְרִיּוֹת אֶל־רָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲓ̅ⲃ̅ ⲫⲏ ⲉ̀ϣⲁⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲓⲟⲩⲇⲁⲥ ⲡⲓⲥⲕⲁⲣⲓⲱⲧⲏⲥ ϩⲁ ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ

Then went one of the twelve, whom they call Judas (the) Iscariot,' to the chief priests,

Τοτε υπηγεν εις των δωδεκα, ο λεγομενος Ιουδας Ισκαριωτης, προς τους αρχιερεις

وَقَالَ: «مَاذَا تُرِيدُونَ أَنْ تُعْطُونِي وَأَنَا أُسَلِّمُهُ إِلَيْكُمْ؟» فَجَعَلُوا لَهُ ثَلاَثِينَ مِنَ الْفِضَّةِ.

וַיֹּאמֶר מָה־תִּתְּנוּ לִי וְאֶמְסְרֶנּוּ בְיֶדְכֶם וַיִּשְׁקְלוּ־לוֹ שְׁלֹשִׁים כָּסֶף׃

Ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲧⲏⲓϥ ⲛⲏⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ϩⲱ ⲛⲧⲁⲧⲏⲓϥ ⲉ̀ⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲁⲩⲥⲉⲙⲛⲏⲧⲥ ⲛⲉⲙⲁϥ ⲉ̀ϯ ⲛⲁϥ ⲙ̀ⲗ̅ ⲛϩⲁⲧ

he said to them: What will ye give me, and I myself will deliver him to you? And they settled with him to give him thirty (pieces) of silver.

και ειπε· Τι θελετε να μοι δωσητε, και εγω θελω σας παραδωσει αυτον; Και εκεινοι εδωκαν εις αυτον τριακοντα αργυρια.

وَمِنْ ذَلِكَ الْوَقْتِ كَانَ يَطْلُبُ فُرْصَةً لِيُسَلِّمَهُ.

וּמִן־הָעֵת הַהִיא בִּקֵּשׁ תֹּאֲנָה לִמְסֹר אוֹתוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲡⲓⲥⲏⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛⲁϥⲕⲱϯ ⲛ̀ⲥⲁ ⲟⲩⲉⲩⲕⲉⲣⲓⲁ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥⲧⲏⲓϥ ⲛⲱⲟⲩ

And from that time he was seeking for an opportunity that he might deliver him to them.

Και απο τοτε εζητει ευκαιριαν δια να παραδωση αυτον.

عشاء الفِصح مع التلاميذ

وَفِي أَوَّلِ أَيَّامِ الْفَطِيرِ تَقَدَّمَ التَّلاَمِيذُ إِلَى يَسُوعَ قَائِلِينَ لَهُ: «أَيْنَ تُرِيدُ أَنْ نُعِدَّ لَكَ لِتَأْكُلَ الْفِصْحَ؟»

וַיְהִי בָרִאשׁוֹן לְחַג הַמַּצּוֹת וַיִּגְּשׁוּ הַתַּלְמִידִים אֶל־יֵשׁוּעַ לֵאמֹר אֵיפֹה נָכִין לְךָ לֶאֱכֹל אֶת־הַפָּסַח׃

Ⲛ̀ϩⲣⲏⲓ ⲇⲉ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲛ̀ϩⲟⲩⲓⲧ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲁⲧⲕⲱⲃ ⲁⲩⲓ̀ ϩⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲕⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ⲥⲉⲃⲧⲉ ⲡⲓⲡⲁⲥⲭⲁ ⲛⲁⲕ ⲛ̀ⲑⲱⲛ ⲉ̀ⲟⲩⲟⲙϥ

Now on the first day of (the) unleavened (bread) his disciples came to Jesus, saying: Where didst thou wish (us) to prepare the Passover for thee, to eat it?'

Την δε πρωτην των αζυμων προσηλθον οι μαθηται προς τον Ιησουν, λεγοντες προς αυτον· Που θελεις να σοι ετοιμασωμεν δια να φαγης το πασχα;

فَقَالَ: «اذْهَبُوا إِلَى الْمَدِينَةِ، إِلَى فُلاَنٍ وَقُولُوا لَهُ: الْمُعَلِّمُ يَقُولُ: إِنَّ وَقْتِي قَرِيبٌ. عِنْدَكَ أَصْنَعُ الْفِصْحَ مَعَ تَلاَمِيذِي».

וַיֹּאמֶר לְכוּ הָעִירָה אֶל־פְּלֹנִי אַלְמֹנִי וַאֲמַרְתֶּם אֵלָיו כֹּה אָמַר רַבֵּנוּ עִתִּי קְרוֹבָה וּבְבֵיתְךָ אֶעֱשֶׂה אֶת־הַפֶּסַח עִם־תַּלְמִידָי׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲧⲁⲓⲃⲁⲕⲓ ϩⲁ ⲡⲁⲫⲙⲁⲛ ⲛ̀ⲣⲱⲙⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁϫⲟⲥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲡⲉϫⲉ ⲡⲓⲣⲉϥϯⲥⲃⲱ ϫⲉ ⲁ ⲡⲁⲥⲏⲟⲩ ⲁϥϧⲱⲛⲧ ⲁⲓⲛⲁⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲡⲁⲥⲭⲁ ϧⲁⲧⲟⲧⲕ ⲛⲉⲙ ⲛⲁⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ

And he said to them: Go to this city to such a man, and say to him, that the Teacher said: "My time approached; I am to keep my Passover at thy house with my disciples."'

Και εκεινος ειπεν· Υπαγετε εις την πολιν προς τον δεινα και ειπατε προς αυτον· Ο Διδασκαλος λεγει, Ο καιρος μου επλησιασεν· εν τη οικια σου θελω καμει το πασχα μετα των μαθητων μου.

فَفَعَلَ التَّلاَمِيذُ كَمَا أَمَرَهُمْ يَسُوعُ وَأَعَدُّوا الْفِصْحَ.

וְיַּעֲשׂוֹּ הַתַּלְמִידִים כַּאֲשֶׁר צִּוָם יֵשׁוּעַ וַיָּכִינוּ אֶת־הַפָּסַח׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲓⲣⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲟⲥ ⲛⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲥⲟⲃϯ ⲙ̀ⲡⲓⲡⲁⲥⲭⲁ

And the disciples did as Jesus said to them; and they prepared the Passover.

Και εκαμον οι μαθηται καθως παρηγγειλεν εις αυτους ο Ιησους, και ητοιμασαν το πασχα.

وَلَمَّا كَانَ الْمَسَاءُ اتَّكَأَ مَعَ الاثْنَيْ عَشَرَ.

וַיְהִי בָעֶרֶב וַיַּסֵּב עִם־שְׁנֵים הֶעָשָׂר׃

Ⲉⲧⲁ ⲣⲟⲩϩⲓ ⲇⲉ ϣⲱⲡⲓ ⲛⲁϥⲣⲟⲧⲉⲃ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲓ̅ⲃ̅ ⲙ̀ⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ

Now evening having come, he was sitting at meat with the twelve disciples;

Οτε δε εγεινεν εσπερα, εκαθητο εις την τραπεζαν μετα των δωδεκα.

وَفِيمَا هُمْ يَأْكُلُونَ قَالَ: «الْحَقَّ أَقُولُ لَكُمْ: إِنَّ وَاحِدًا مِنْكُمْ يُسَلِّمُنِي».

וּבְאָכְלָם וַיֹּאמַר אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לָכֶם אֶחָד מִכֶּם יִמְסְרֵנִי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲟⲩⲱⲙ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲡⲉⲑⲛⲁⲧⲏⲓⲧ

and (as they are) eating, he said to them: Verily I say to you, that one of you will deliver me (up).'

Και ενω ετρωγον, ειπεν· Αληθως σας λεγω οτι εις εξ υμων θελει με παραδωσει.

فَحَزِنُوا جِدًّا، وَابْتَدَأَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ يَقُولُ لَهُ: «هَلْ أَنَا هُوَ يَا رَبُّ؟»

וַיִּתְעַצְּבוּ מְאֹד וַיָּחֵלּוּ אִישׁ אִישׁ לֵאמֹר לוֹ הֶאָנֹכִי הוּא אֲדֹנִי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲣⲉ ⲡⲟⲩϩⲏⲧ ⲙⲟⲕϩ ⲉ̀ⲙⲁϣⲱ ⲁⲩⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲟⲩⲁⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙⲏϯ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲡⲉ ⲡⲁ⳪̅

And their heart being greatly grieved, they began, each of them, (to say): Is it I, my Lord?'

Και λυπουμενοι σφοδρα, ηρχισαν να λεγωσι προς αυτον εκαστος αυτων· Μηπως εγω ειμαι, Κυριε;

فَأَجَابَ وَقَالَ: «الَّذِي يَغْمِسُ يَدَهُ مَعِي فِي الصَّحْفَةِ هُوَ يُسَلِّمُنِي!

וַיַּעַן וַיֹּאמֶר הָאִישׁ אֲשֶׁר טָבַל עִמִּי אֶת־יָדוֹ בַּקְּעָרָה הוּא יִמְסְרֵנִי׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥⲥⲉⲡ ⲧⲉϥϫⲓϫ ⲛⲉⲙⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲃⲓⲛⲁϫ ⲫⲁⲓ ⲡⲉⲑⲛⲁⲧⲏⲓⲧ

And he answered, he said: He who clipped his hand with me in the dish, this (one) will deliver me (up).

Ο δε αποκριθεις ειπεν· Ο εμβαψας μετ' εμου εν τω πινακιω την χειρα, ουτος θελει με παραδωσει.

إِنَّ ابْنَ الإِنْسَانِ مَاضٍ كَمَا هُوَ مَكْتُوبٌ عَنْهُ، وَلكِنْ وَيْلٌ لِذَلِكَ الرَّجُلِ الَّذِي بِهِ يُسَلَّمُ ابْنُ الإِنْسَانِ. كَانَ خَيْرًا لِذَلِكَ الرَّجُلِ لَوْ لَمْ يُولَدْ!»

הֵן בֶּן־הָאָדָם הַלוֹךְ יֵלֵךְ כַּכָּתוּב עָלָיו וְאוֹי לָאִישׁ אֲשֶׁר עַל־יָדוֹ יִמָּסֵר בֶּן־הָאָדָם טוֹב לָאִישׁ הַהוּא שֶׁלּא נוֹלָד׃

Ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙⲉⲛ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ϥⲛⲁϣⲉ ⲛⲁϥ ⲕⲁⲧⲁ ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲥϧⲏⲟⲩⲧ ⲉⲑⲃⲏⲧϥ ⲟⲩⲟⲓ ⲇⲉ ⲙ̀ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲫⲏ ⲉⲧⲟⲩⲛⲁϯ ⲙ̀ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⲛⲁⲛⲉⲥ ⲡⲉ ⲙ̀ⲡⲟⲩⲙⲁⲥϥ ⲡⲓⲣⲱⲙⲓ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ

(The) Son of (the) man indeed will go, according as it is written concerning him: but woe to the man by whom (the) Son of (the) man will be delivered (up)! it were good for him (if) that man had not been born.'

Ο μεν Υιος του ανθρωπου υπαγει, καθως ειναι γεγραμμενον περι αυτου· ουαι δε εις τον ανθρωπον εκεινον, δια του οποιου ο Υιος του ανθρωπου παραδιδεται· καλον ητο εις τον ανθρωπον εκεινον, αν δεν ηθελε γεννηθη.

فَأَجَابَ يَهُوذَا مُسَلِّمُهُ وَقَالَ: «هَلْ أَنَا هُوَ يَا سَيِّدِي؟» قَالَ لَهُ: «أَنْتَ قُلْتَ».

וַיַּעַן יְהוּדָה הַמֹּסֵר אוֹתוֹ וַיֹּאמַר רַבִּי הַאֲנִי הוּא וַיֹּאמֶר אֵלָיו אַתָּה אָמָרְתָּ׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛⲁϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲓⲟⲩⲇⲁⲥ ⲫⲏ ⲉ̀ⲛⲁϥⲛⲁⲧⲏⲓϥ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲙⲏⲧⲓ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲡⲉ ⲣⲁⲃⲃⲓ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲡⲉⲧⲁⲕϫⲟⲥ

Judas, who was to deliver him (up), answered him and said: Is it I, Rabbi?'He said to him: Thou saidst.'

Αποκριθεις δε ο Ιουδας, οστις παρεδιδεν αυτον, ειπε· Μηπως εγω ειμαι, Ραββι; Λεγει προς αυτον· Συ ειπας.

عشاء الرب

وَفِيمَا هُمْ يَأْكُلُونَ أَخَذَ يَسُوعُ الْخُبْزَ، وَبَارَكَ وَكَسَّرَ وَأَعْطَى التَّلاَمِيذَ وَقَالَ: «خُذُوا كُلُوا. هَذَا هُوَ جَسَدِي».

וַיְהִי בְּאָכְלָם וַיִּקַּח יֵשׁוּעַ אֶת־הַלֶּחֶם וַיְבָרֶךְ וַיִּפְרֹס וַיִּתֵּן לַתַּלְמִידִים וַיֹּאמַר קְחוּ וְאִכְלוּ זֶה הוּא גּוּפִי׃

Ⲉⲩⲟⲩⲱⲙ ⲇⲉ ⲁϥϭⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲱⲓⲕ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲥⲙⲟⲩ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲁϥⲫⲁϣϥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲧⲏⲓϥ ⲛ̀ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ϭⲓ ⲟⲩⲱⲙ ⲫⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⲡⲉ ⲡⲁⲥⲱⲙⲁ

And (as they are) eating, Jesus took bread, and having blessed it, he brake it; and having given it to his disciples, he said: Take, eat; for this is my body.'

Και ενω ετρωγον, λαβων ο Ιησους τον αρτον και ευλογησας εκοψε και εδιδεν εις τους μαθητας και ειπε· Λαβετε, φαγετε· τουτο ειναι το σωμα μου·

وَأَخَذَ الْكَأْسَ وَشَكَرَ وَأَعْطَاهُمْ قَائِلًا: «اشْرَبُوا مِنْهَا كُلُّكُمْ،

וַיִּקַּח אֶת־הַכּוֹס וַיְבָרֶךְ וַיִּתֵּן לָהֶם וַיֹּאמַר שְׁתוּ מִמֶּנָּה כֻּלְּכֶם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥϭⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲁⲫⲟⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥϣⲉⲡϩⲙⲟⲧ ⲁϥⲧⲏⲓϥ ⲛⲱⲟⲩ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ϭⲓ ⲥⲱ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲫⲁⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ

And having taken a cup, and having given thanks, he gave it to them, saying: Take, drink of this, all;

και λαβων το ποτηριον και ευχαριστησας, εδωκεν εις αυτους, λεγων· Πιετε εξ αυτου παντες·

لأَنَّ هَذَا هُوَ دَمِي الَّذِي لِلْعَهْدِ الْجَدِيدِ الَّذِي يُسْفَكُ مِنْ أَجْلِ كَثِيرِينَ لِمَغْفِرَةِ الْخَطَايَا.

כִּי זֶה הוּא דָּמִי דַּם־הַבְּרִית הַחֲדָשָׁה הַנִּשְׁפָּךְ בְּעַד רַבִּים לִסְלִיחַת חֲטָאִים׃

Ⲫⲁⲓ ⲅⲁⲣ ⲡⲉ ⲡⲁⲥⲛⲟϥ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲇⲓⲁⲑⲏⲕⲏ ⲙ̀ⲃⲉⲣⲓ ⲉⲧⲟⲩⲛⲁⲫⲟⲛϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲉ̀ⲡϫⲓⲛⲭⲁ ⲛⲟⲩⲛⲟⲃⲓ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

for this is my blood of the new testament, which will be shed for many, for (the) forgiveness of their sins to them.

διοτι τουτο ειναι το αιμα μου το της καινης διαθηκης, το υπερ πολλων εκχυνομενον εις αφεσιν αμαρτιων.

وَأَقُولُ لَكُمْ: إِنِّي مِنَ الآنَ لَا أَشْرَبُ مِنْ نِتَاجِ الْكَرْمَةِ هَذَا إِلَى ذَلِكَ الْيَوْمِ حِينَمَا أَشْرَبُهُ مَعَكُمْ جَدِيدًا فِي مَلَكُوتِ أَبِي».

וַאֲנִי אֹמֵר לָכֶם לֹא אֶשְׁתֶּה מֵעַתָּה מִפְּרִי הַגֶּפֶן הַזֶּה עַד הַיּוֹם הַהוּא אֲשֶׁר אֶשְׁתֶּה אֹתוֹ עִמָּכֶם וְהוּא חָדָשׁ בְּמַלְכוּת אָבִי׃

Ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲛ̀ⲛⲁⲥⲱ ⲓⲥϫⲉⲛ ϯⲛⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲟⲩⲧⲁϩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲧⲁⲓⲃⲱ ⲛ̀ⲁⲗⲟⲗⲓ ϣⲁ ⲡⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲉⲧⲧⲏ ϩⲟⲧⲁⲛ ⲁⲓϣⲁⲛⲥⲟϥ ⲛⲉⲙⲱⲧⲉⲛ ϧⲉⲛ ϯⲙⲉⲧⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ

But I say to you: that I shall not drink henceforth of (the) fruit of this vine, until that day when I should drink it with you in the kingdom of my Father.'

Σας λεγω δε οτι δεν θελω πιει εις το εξης εκ τουτου του γεννηματος της αμπελου εως της ημερας εκεινης, οταν πινω αυτο νεον μεθ' υμων εν τη βασιλεια του Πατρος μου.

ثُمَّ سَبَّحُوا وَخَرَجُوا إِلَى جَبَلِ الزَّيْتُونِ.

וַיְהִי אַחֲרֵי קָרְאָם אֶת־הַהַלֵּל וַיֵּצְאוּ אֶל־הַר הַזֵּיתִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲥⲙⲟⲩ ⲁⲩⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ⲡⲓⲧⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓϫⲱⲓⲧ

And having blessed, they came out to the mountain of the Olives.

Και αφου υμνησαν, εξηλθον εις το ορος των ελαιων.

يسوع يُنبئ بإنكار بطرس له

حِينَئِذٍ قَالَ لَهُمْ يَسُوعُ: «كُلُّكُمْ تَشُكُّونَ فِيَّ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ، لأَنَّهُ مَكْتُوبٌ: أَنِّي أَضْرِبُ الرَّاعِيَ فَتَتَبَدَّدُ خِرَافُ الرَّعِيَّةِ.

אָז אָמַר אֲלֵיהֶם יֵשׁוּעַ אַתֶּם כֻּלְּכֶם תִּכָּשְׁלוּ בִי הַלָּיְלָה כִּי כָתוּב אַכֶּה אֶת־הָרֹעֶה וּתְפוּצֶיןָ הַצֹּאן׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲧⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲉⲣⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲓⲍⲉⲥⲑⲉ ⲛ̀ϧⲣⲏⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲓⲉϫⲱⲣϩ ⲥⲥϧⲏⲟⲩⲧ ϫⲉ ⲉⲓⲉⲓⲛⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲉⲣϧⲟⲧ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲓⲙⲁⲛⲉⲥⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉ̀ϫⲱⲣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲉⲥⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲟϩⲓ

Then said Jesus to them: All ye will be offended in me this night: it is written, that I shall smite the shepherd, and the sheep of the flock shall be scattered.

Τοτε λεγει προς αυτους ο Ιησους· Παντες υμεις θελετε σκανδαλισθη εν εμοι την νυκτα ταυτην· διοτι ειναι γεγραμμενον, Θελω παταξει τον ποιμενα, και θελουσι διασκορπισθη τα προβατα της ποιμνης·

وَلكِنْ بَعْدَ قِيَامِي أَسْبِقُكُمْ إِلَى الْجَلِيلِ».

וְאַחֲרֵי קוּמִי אֵלֵךְ לִפְנֵיכֶם הַגָּלִילָה׃

Ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲁ ⲑⲣⲓⲧⲱⲛⲧ ⲇⲉ ϯⲛⲁⲉⲣϣⲟⲣⲡ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ

But after my rising I will go before you to Galilee.'

αφου δε αναστηθω, θελω υπαγει προτερον υμων εις την Γαλιλαιαν.

فَأَجَابَ بُطْرُسُ وَقَالَ لَهُ: «وَإِنْ شَكَّ فِيكَ الْجَمِيعُ فَأَنَا لَا أَشُكُّ أَبَدًا».

וַיַּעַן פֶּטְרוֹס וַיֹּאמֶר לוֹ גַּם כִּי־יִכָּשְׁלוּ בְךָ כֻּלָּם אֲנִי לֹא אֶכָּשֵׁל לְעוֹלָם׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲓⲥϫⲉ ⲥⲉⲛⲁⲉⲣⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲓⲍⲉⲥⲑⲉ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲛ̀ϧⲣⲏⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧⲕ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲇⲉ ⲛ̀ⲛⲁⲉⲣⲥⲕⲁⲛⲇⲁⲗⲓⲍⲉⲥⲑⲉ

But Peter answered, he said to him: If all will be offended in thee, I, however, shall not be offended.'

Αποκριθεις δε ο Πετρος, ειπε προς αυτον· Και αν παντες σκανδαλισθωσιν εν σοι, εγω ποτε δεν θελω σκανδαλισθη.

قَالَ لَهُ يَسُوعُ: «الْحَقَّ أَقُولُ لَكَ: إِنَّكَ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ قَبْلَ أَنْ يَصِيحَ دِيكٌ تُنْكِرُنِي ثَلاَثَ مَرَّاتٍ».

וַיֹּאמֶר אֵלָיו יֵשׁוּעַ אָמֵן אֹמֵר אֲנִי לְךָ כִּי בַלַּיְלָה הַזֶּה בְּטֶרֶם יִקְרָא הַתַּרְנְגוֹל תְּכַחֵשׁ בִּי שָׁלֹשׁ פְּעָמִים׃

Ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲁⲙⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲁⲕ ϫⲉ ⲛ̀ϧⲣⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲓⲉϫⲱⲣϩ ⲙ̀ⲡⲁⲧⲉ ⲟⲩⲁⲗⲉⲕⲧⲱⲣ ⲙⲟⲩϯ ⲭⲛⲁϫⲟⲗⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲅ̅ ⲛ̀ⲥⲟⲡ

And Jesus said to him: Verily I say to thee, that in this night, before the cock crow, thou wilt deny me three times.'

Ειπε προς αυτον ο Ιησους· Αληθως σοι λεγω οτι ταυτην την νυκτα, πριν φωναξη ο αλεκτωρ, τρις θελεις με απαρνηθη.

قَالَ لَهُ بُطْرُسُ: «وَلَوِ اضْطُرِرْتُ أَنْ أَمُوتَ مَعَكَ لَا أُنْكِرُكَ!» هَكَذَا قَالَ أَيْضًا جَمِيعُ التَّلاَمِيذِ.

וַיֹּאמֶר אֵלָיו פֶּטְרוֹס גַּם אִם עָלַי לָמוּת אִתְּךָ לֹא אֲכַחֵשׁ בָּךְ וְכֵן אָמְרוּ גַּם כָּל־הַתַּלְמִידִים׃

Ⲡⲉϫⲉ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲇⲉ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲕⲁⲛ ⲁⲥϣⲁⲛⲫⲟϩ ⲛ̀ⲧⲁⲙⲟⲩ ⲛⲉⲙⲁⲕ ⲛ̀ⲛⲁϫⲟⲗⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲇⲉ ⲛⲁⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲕⲉⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲧⲏⲣⲟⲩ

And Peter said to him: Even if it should come about that I die with thee, I shall not deny thee.' And thus were saying all the other disciples.

Λεγει προς αυτον ο Πετρος· Και αν γεινη χρεια να αποθανω μετα σου, δεν θελω σε απαρνηθη. Ομοιως ειπον και παντες οι μαθηται.

في جثسيماني

حِينَئِذٍ جَاءَ مَعَهُمْ يَسُوعُ إِلَى ضَيْعَةٍ يُقَالُ لَهَا جَثْسَيْمَانِي، فَقَالَ لِلتَّلاَمِيذِ: «اجْلِسُوا هَهُنَا حَتَّى أَمْضِيَ وَأُصَلِّيَ هُنَاكَ».

אַחֲרֵי־כֵן בָּא אִתָּם יֵשׁוּעַ אֶל־חָצֵר הַנִּקְרָא גַּת־שְׁמָנֵי וַיֹּאמֶר אֶל־הַתַּלְמִידִים שְׁבוּ לָכֶם פֹּה עַד־אֲשֶׁר אֵלֵךְ שָׁמָּה וְהִתְפַּלָּלְתִּי׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲓ̀ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲉⲩⲓⲟϩⲓ ⲉⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲅⲉⲑⲥⲏⲙⲁⲛⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛ̀ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϫⲉ ϩⲉⲙⲥⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲙⲁ ϣⲁϯϣⲉ ⲛⲏⲓ ϣⲁ ⲙ̀ⲛⲁⲓ ⲛ̀ⲧⲁⲧⲱⲃϩ

Then he came with them to a field called Gethsemani,' and he said to his disciples: Sit here, until I go yonder and pray.'

Τοτε ερχεται μετ' αυτων ο Ιησους εις χωριον λεγομενον Γεθσημανη και λεγει προς τους μαθητας· Καθησατε αυτου, εωσου υπαγω και προσευχηθω εκει.

ثُمَّ أَخَذَ مَعَهُ بُطْرُسَ وَابْنَيْ زَبْدِي، وَابْتَدَأَ يَحْزَنُ وَيَكْتَئِبُ.

וַיִּקַּח אִתּוֹ אֶת־פֶּטְרוֹס וְאֶת־שְׁנֵי בְּנֵי זַבְדָּי וַיָּחֶל לְהֵעָצֵב וְלָמוּג׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲗ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲛⲉⲙⲁϥ ⲛⲉⲙ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲃ̅ ⲛ̀ⲍⲉⲃⲉⲇⲉⲟⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲛ̀ⲉⲣⲙⲕⲁϩ ⲛ̀ϩⲏⲧ ⲛⲉⲙ ⲉ̀ⲉⲣϣⲗⲁϩ ⲛ̀ϩⲏⲧ

And he took away Peter with him, and (the) two sons of Zebedee, and he began to be grieved and to be dismayed.

Και παραλαβων τον Πετρον και τους δυο υιους του Ζεβεδαιου, ηρχισε να λυπηται και να αδημονη.

فَقَالَ لَهُمْ: «نَفْسِي حَزِينَةٌ جِدًّا حَتَّى الْمَوْتِ. اُمْكُثُوا هَهُنَا وَاسْهَرُوا مَعِي».

וַיֹּאמֶר לָהֶם נַפְשִׁי מָרָה־לִי עַד־מָוֶת עִמְדוּ פֹה וְשִׁקְדוּ עִמִּי׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲧⲁⲯⲩⲭⲏ ⲙⲟⲕϩ ⲛ̀ϩⲏⲧ ϣⲁ ⲉ̀ϧⲣⲏⲓ ⲉ̀ⲫⲙⲟⲩ ⲟϩⲓ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲙⲁ ⲟⲩⲟϩ ⲣⲱⲓⲥ ⲛⲉⲙⲏⲓ

Then he said to them: My soul is grieved unto (the) death: abide here, and watch with me.'

Τοτε λεγει προς αυτους· Περιλυπος ειναι η ψυχη μου εως θανατου· μεινατε εδω και αγρυπνειτε μετ' εμου.

ثُمَّ تَقَدَّمَ قَلِيلًا وَخَرَّ عَلَى وَجْهِهِ، وَكَانَ يُصَلِّي قَائِلًا: «يَا أَبَتَاهُ، إِنْ أَمْكَنَ فَلْتَعْبُرْ عَنِّي هَذِهِ الْكَأْسُ، وَلكِنْ لَيْسَ كَمَا أُرِيدُ أَنَا بَلْ كَمَا تُرِيدُ أَنْتَ».

וַיֵּלֶךְ מְעַט מֵאִתָּם וַיִּפֹּל עַל־פָּנָיו וַיִּתְפַּלֵּל לֵאמֹר אָבִי אִם־יוּכַל לִהְיוֹת תַּעֲבָר־נָא מֵעָלַי הַכּוֹס הַזֹּאת אַךְ לֹא כִרְצוֹנִי כִּי אִם־כִּרְצוֹנֶךָ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥϩⲉⲛϥ ⲉ̀ⲧϩⲏ ⲛ̀ⲟⲩⲕⲟⲩϫⲓ ⲁϥϩⲓⲧϥ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲉϥϩⲟ ⲉϥⲧⲱⲃϩ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲓⲥϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙⲁⲣⲉ ⲡⲁⲓⲁⲫⲟⲧ ⲥⲉⲛⲧ ⲡⲗⲏⲛ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲉϩⲛⲏⲓ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲁⲛ ⲁⲗⲗⲁ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲉϩⲛⲁⲕ ⲛ̀ⲑⲟⲕ

And having gone forward a little, he threw himself upon his face, praying, and saying: 'My Father, if it is possible, let this cup pass from me: nevertheless not as I will, but as thou wilt.'

Και προχωρησας ολιγον επεσεν επι προσωπον αυτου, προσευχομενος και λεγων· Πατερ μου, εαν ηναι δυνατον, ας παρελθη απ' εμου το ποτηριον τουτο· πλην ουχι ως εγω θελω, αλλ' ως συ.

ثُمَّ جَاءَ إِلَى التَّلاَمِيذِ فَوَجَدَهُمْ نِيَامًا، فَقَالَ لِبُطْرُسَ: «أَهَكَذَا مَا قَدَرْتُمْ أَنْ تَسْهَرُوا مَعِي سَاعَةً وَاحِدَةً؟

וַיָּבֹא אֶל־הַתַּלְמִידִים וַיִּמְצָאֵם יְשֵׁנִים וַיֹּאמֶר אֶל־פֶּטְרוֹס הִנֵּה לֹא־הָיָה בִיכָלְתְּכֶם לִשְׁקֹד עִמִּי שָׁעָה אֶחַת׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ϩⲁ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁϥϫⲉⲙⲟⲩ ⲉⲩⲛⲕⲟⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁϥ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛϣϫⲉⲙϫⲟⲙ ⲛ̀ⲣⲱⲓⲥ ⲛⲉⲙⲏⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲟⲩⲛⲟⲩ

And having come to his disciples, he found them sleeping, and he said to Peter: Thus, could ye not watch with me for an hour?

Και ερχεται προς τους μαθητας και ευρισκει αυτους κοιμωμενους, και λεγει προς τον Πετρον· Ουτω δεν ηδυνηθητε μιαν ωραν να αγρυπνησητε μετ' εμου;

اِسْهَرُوا وَصَلُّوا لِئَلاَّ تَدْخُلُوا فِي تَجْرِبَةٍ. أَمَّا الرُّوحُ فَنَشِيطٌ وَأَمَّا الْجَسَدُ فَضَعِيفٌ».

שִׁקְדוּ וְהִתְפַּלְּלוּ פֶּן־תָּבֹאוּ לִידֵי נִסָּיוֹן הֵן הָרוּחַ חֲפֵצָה וְהַבָּשָׂר רָפֶה׃

Ⲣⲱⲓⲥ ⲟⲩⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲧⲱⲃϩ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉⲛϣⲧⲉⲙⲓ̀ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲣⲁⲥⲙⲟⲥ ⲡⲓⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲙⲉⲛ ⲉϥⲣⲱⲟⲩⲧ ϯⲥⲁⲣⲝ ⲟⲩⲁⲥⲑⲉⲛⲏⲥ ⲧⲉ

Watch then, and pray, that ye come not into temptation: the spirit indeed is ready, (but) the flesh is weak.'

αγρυπνειτε και προσευχεσθε, δια να μη εισελθητε εις πειρασμον. Το μεν πνευμα προθυμον, η δε σαρξ ασθενης.

فَمَضَى أَيْضًا ثَانِيَةً وَصَلَّى قَائِلًا: «يَا أَبَتَاهُ، إِنْ لَمْ يُمْكِنْ أَنْ تَعْبُرَ عَنِّي هَذِهِ الْكَأْسُ إِلاَّ أَنْ أَشْرَبَهَا، فَلْتَكُنْ مَشِيئَتُكَ».

וַיּוֹסֶף לָלֶכֶת־לוֹ שֵׁנִית וַיִּתְפַּלֵּל לֵאמֹר אָבִי אִם־לֹא תוּכַל הַכּוֹס הַזֹּאת לַעֲבֹר מֵעָלַי בִּלְתִּי אִם אֶשְׁתֶּה אֹתָהּ יְהִי כִּרְצוֹנֶךָ׃

Ⲡⲁⲗⲓⲛ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲁϥⲧⲱⲃϩ ⲙ̀ⲫⲙⲁϩⲥⲟⲡ ⲃ̅ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲓⲥϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲁⲓⲁⲫⲟⲧ ⲥⲉⲛⲧ ⲉ̀ⲃⲏⲗ ⲛ̀ⲧⲁⲥⲟϥ ⲙⲁⲣⲉ ⲡⲉⲧⲉϩⲛⲁⲕ ϣⲱⲡⲓ

Again he went, he prayed (the) second time, saying: My Father, if it is possible that this cup should (not) pass from me except I drink it, let thy will be done.'

Παλιν εκ δευτερου υπηγε και προσευχηθη, λεγων· Πατερ μου, εαν δεν ηναι δυνατον τουτο το ποτηριον να παρελθη απ' εμου χωρις να πιω αυτο, γενηθητω το θελημα σου.

ثُمَّ جَاءَ فَوَجَدَهُمْ أَيْضًا نِيَامًا، إِذْ كَانَتْ أَعْيُنُهُمْ ثَقِيلَةً.

וַיָּבֹא וַיִּמְצָאֵם גַּם בַּפַּעַם הַזֹּאת יְשֵׁנִים כִּי עֵינֵיהֶם כְּבֵדוֹת׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲓ̀ ⲟⲛ ϩⲁ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁϥϫⲉⲙⲟⲩ ⲉⲩⲛ̀ⲕⲟⲧ ⲛⲁⲣⲉ ⲛⲟⲩⲃⲁⲗ ⲅⲁⲣ ϩⲟⲣϣ ⲡⲉ

And he came again to his disciples, he found them sleeping, for their eyes were heavy.

Και ελθων ευρισκει αυτους παλιν κοιμωμενους· διοτι οι οφθαλμοι αυτων ησαν βεβαρημενοι.

فَتَرَكَهُمْ وَمَضَى أَيْضًا وَصَلَّى ثَالِثَةً قَائِلًا ذَلِكَ الْكَلاَمَ بِعَيْنِهِ.

וַיַּנִּיחֵם וַיּוֹסֶף לָלֶכֶת וַיִּתְפַּלֵּל שְׁלִישִׁית בְּאָמְרוֹ עוֹד־הַפַּעַם כַּדָּבָר הַזֶּה׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲭⲁⲩ ⲟⲛ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲁϥⲧⲱⲃϩ ⲙ̀ⲫⲙⲁϩ ⲅ̅ ⲛ̀ⲥⲟⲡ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲥⲁϫⲓ ⲣⲱ ⲟⲛ

And he left them again, he went, he prayed the third time, saying this same word again.

Και αφησας αυτους υπηγε παλιν και προσευχηθη εκ τριτου, ειπων τον αυτον λογον.

ثُمَّ جَاءَ إِلَى تَلاَمِيذِهِ وَقَالَ لَهُمْ: «نَامُوا الآنَ وَاسْتَرِيحُوا! هُوَذَا السَّاعَةُ قَدِ اقْتَرَبَتْ، وَابْنُ الإِنْسَانِ يُسَلَّمُ إِلَى أَيْدِي الْخُطَاةِ.

וַיָּבֹא אֶל־הַתַּלְמִידִים וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם נוּמוּ עוֹד וְנוּחוּ הִנֵּה הַשָׁעָה קְרוֹבָה וּבֶן־הָאָדָם נִמְסָר בִּידֵי חַטָּאִים׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲓ̀ ϩⲁ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲛ̀ⲕⲟⲧ ϫⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲧⲟⲛ ⲙ̀ⲙⲱⲧⲉⲛ ⲓⲥ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁⲥϧⲱⲛⲧ ⲛ̀ϫⲉ ϯⲟⲩⲛⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲥⲉⲛⲁⲧⲏⲓϥ ⲉ̀ϧⲣⲏⲓ ⲉ̀ⲛⲉⲛϫⲓϫ ⲛ̀ⲛⲓⲣⲉϥⲉⲣⲛⲟⲃⲓ

Then he came to his disciples, he said to them: Sleep then, and rest yourselves: behold, the hour approached, and (the) Son of (the) man will be delivered into (the) hands of [the] sinners.

Τοτε ερχεται προς τους μαθητας αυτου και λεγει προς αυτους· Κοιμασθε το λοιπον και αναπαυεσθε· ιδου, επλησιασεν η ωρα και ο Υιος του ανθρωπου παραδιδεται εις χειρας αμαρτωλων.

قُومُوا نَنْطَلِقْ! هُوَذَا الَّذِي يُسَلِّمُنِي قَدِ اقْتَرَبَ!»

קוּמוּ וְנֵלֵכָה הִנֵּה הַמֹּסֵר אוֹתִי הֹלֵךְ וְקָרֵב׃

Ⲧⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲙⲁⲣⲟⲛ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁϥϧⲱⲛⲧ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁⲧⲏⲓⲧ

Rise, let us go; lo, he who will deliver me (up) approached.'

Εγερθητε, ας υπαγωμεν· Ιδου, επλησιασεν ο παραδιδων με.

القبض على يسوع

وَفِيمَا هُوَ يَتَكَلَّمُ، إِذَا يَهُوذَا أَحَدُ الاثْنَيْ عَشَرَ قَدْ جَاءَ وَمَعَهُ جَمْعٌ كَثِيرٌ بِسُيُوفٍ وَعِصِيٍّ مِنْ عِنْدِ رُؤَسَاءِ الْكَهَنَةِ وَشُيُوخِ الشَّعْبِ.

עוֹדֶנּוּ מְדַבֵּר וְהִנֵּה יְהוּדָה אֶחָד מִשְׁנֵים הֶעָשָׂר בָּא וְעִמּוֹ הָמוֹן רָב בַּחֲרָבוֹת וּבְמַקְלוֹת מֵאֵת רָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְזִקְנֵי הָעָם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲥⲁϫⲓ ⲓⲥ ⲓⲟⲩⲇⲁⲥ ⲟⲩⲁⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲓ̅ⲃ̅ ⲁϥⲓ̀ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲙ̀ⲙⲏϣ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲥⲏϥⲓ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛϣⲃⲟϯ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁ ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲣⲉⲥⲃⲩⲧⲉⲣⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲗⲁⲟⲥ

And he having spoken, lo, Judas, one of the twelve, came with a great multitude, with swords and staves, from the chief priests and the elders of the people.

Και ενω αυτος ελαλει ετι, ιδου, ο Ιουδας εις των δωδεκα ηλθε, και μετ' αυτου οχλος πολυς μετα μαχαιρων και ξυλων παρα των αρχιερεων και πρεσβυτερων του λαου.

وَالَّذِي أَسْلَمَهُ أَعْطَاهُمْ عَلاَمَةً قَائِلًا: «الَّذِي أُقَبِّلُهُ هُوَ هُوَ. أَمْسِكُوهُ».

וְהַמֹּסֵר אֹתוֹ נָתַן לָהֶם אוֹת לֵאמֹר הָאִישׁ אֲשֶׁר אֶשָׁקֵהוּ זֶה הוּא תִּפְשׂוֹּהוּ׃

Ⲫⲏ ⲇⲉ ⲉⲛⲁϥⲧⲏⲓϥ ⲁϥϯ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲏⲓⲛⲓ ⲛⲱⲟⲩ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲫⲏ ⲉ̀ϯⲛⲁϯ ⲛ̀ⲟⲩⲫⲓ ⲉ̀ⲣⲱϥ ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲡⲉ ⲁⲙⲟⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ

Now he who was to deliver him (up) gave to them a sign, saying: He whose mouth I will kiss is he, lay hold on him.'

Ο δε παραδιδων αυτον εδωκεν εις αυτους σημειον, λεγων· Οντινα φιλησω, αυτος ειναι· πιασατε αυτον.

فَلِلْوَقْتِ تَقَدَّمَ إِلَى يَسُوعَ وَقَالَ: «السَّلاَمُ يَا سَيِّدِي!» وَقَبَّلَهُ.

וּמִיָּד נִגַּשׁ אֶל־יֵשׁוּעַ וַיֹּאמֶר שָׁלוֹם לְךָ רַבִּי וַיְנַשֶׁק־לוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲥⲁⲧⲟⲧϥ ⲁϥⲓ̀ ϩⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲭⲉⲣⲉ ⲣⲁⲃⲃⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϯ ⲛ̀ⲟⲩⲫⲓ ⲉ̀ⲣⲱϥ

And immediately he came to Jesus, he said to him: Hail, Rabbi;'and he kissed his mouth.

Και ευθυς πλησιασας προς τον Ιησουν, ειπε· Χαιρε, Ραββι, και κατεφιλησεν αυτον.

فَقَالَ لَهُ يَسُوعُ: «يَا صَاحِبُ، لِمَاذَا جِئْتَ؟» حِينَئِذٍ تَقَدَّمُوا وَأَلْقَوْا الأَيَادِيَ عَلَى يَسُوعَ وَأَمْسَكُوهُ.

וַיֹּאמֶר אֵלָיו יֵשׁוּעַ רֵעִי עַל־מֶה בָאתָ וַיִּגְּשׁוּ וַיִּשְׁלְחוּ אֶת־יְדֵיהֶם בְּיֵשׁוּעַ וַיִּתְפְּשׂוֹּ אֹתוֹ׃

Ⲓⲏⲥ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲡⲁϣⲫⲏⲣ ⲫⲏ ⲉⲧⲁⲕⲓ̀ ⲉⲑⲃⲏⲧϥ ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲩⲉⲛ ⲛⲟⲩϫⲓϫ ⲉ̀ϫⲉⲛ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁⲩⲁⲙⲟⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ

And Jesus said to him: `My friend, (do) that concerning which thou camest.' Then putting forth their hands upon Jesus they laid hold on him.

Ο δε Ιησους ειπε προς αυτον· Φιλε, δια τι ηλθες; Τοτε προσελθοντες επεβαλον τας χειρας επι τον Ιησουν και επιασαν αυτον.

وَإِذَا وَاحِدٌ مِنَ الَّذِينَ مَعَ يَسُوعَ مَدَّ يَدَهُ وَاسْتَلَّ سَيْفَهُ وَضَرَبَ عَبْدَ رَئِيسِ الْكَهَنَةِ، فَقَطَعَ أُذْنَهُ.

וְהִנֵּה אֶחָד מִן־הָאֲנָשִׁים אֲשֶׁר עִם־יֵשׁוּעַ שָׁלַח יָדוֹ וַיִּשְׁלֹף חַרְבּוֹ וַיַּךְ אֶת־עֶבֶד הַכֹּהֵן הַגָּדוֹל וַיְקַצֵּץ אֶת־אָזְנוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ⲟⲩⲁⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲏ ⲉⲧⲭⲏ ⲛⲉⲙ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁϥⲥⲟⲩⲧⲉⲛ ⲧⲉϥϫⲓϫ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁϥϣⲉⲗⲉⲙ ⲧⲉϥⲥⲏϥⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϩⲓⲟⲩⲓ ⲛ̀ⲥⲁ ⲫⲃⲱⲕ ⲙ̀ⲡⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲁϥϫⲉϫ ⲡⲉϥⲙⲁϣϫ ⲛ̀ⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ⲉ̀ⲃⲟⲗ

And lo, one of them who were with Jesus, stretched out his hand, he drew his sword, and struck at (the) servant of the high priest, he cut off his right ear.

Και ιδου, εις των μετα του Ιησου εκτεινας την χειρα εσυρε την μαχαιραν αυτου, και κτυπησας τον δουλον του αρχιερεως απεκοψε το ωτιον αυτου.

فَقَالَ لَهُ يَسُوعُ: «رُدَّ سَيْفَكَ إِلَى مَكَانِهِ. لأَنَّ كُلَّ الَّذِينَ يَأْخُذُونَ السَّيْفَ بِالسَّيْفِ يَهْلِكُونَ!

וַיֹּאמֶר אֵלָיו יֵשׁוּעַ הָשֵׁב אֶת־חַרְבְּךָ אֶל־תַּעְרָהּ כִּי כָּל־אֹחֲזֵי חֶרֶב בַּחֶרֶב יֹאבֵדוּ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲟⲩⲛ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲙⲁⲧⲁⲥⲑⲟ ⲛ̀ϯⲥⲏϥⲓ ⲉⲡⲉⲥⲙⲁ ⲟⲩⲟⲛ ⲅⲁⲣ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲁⲩϭⲓⲥⲏϥⲓ ⲥⲉⲛⲁⲧⲁⲕⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲧⲥⲏϥⲓ

Then said Jesus therefore to him: Put up again the sword into its place: for all who took sword will perish by (the) sword.

Τοτε λεγει προς αυτον ο Ιησους· Επιστρεψον την μαχαιραν σου εις τον τοπον αυτης· διοτι παντες οσοι πιασωσι μαχαιραν δια μαχαιρας θελουσιν απολεσθη.

أَتَظُنُّ أَنِّي لَا أَسْتَطِيعُ الآنَ أَنْ أَطْلُبَ إِلَى أَبِي فَيُقَدِّمَ لِي أَكْثَرَ مِنِ اثْنَيْ عَشَرَ جَيْشًا مِنَ الْمَلاَئِكَةِ؟

הֲתֹאמַר בְּלִבְּךָ כִּי לֹא יָכֹלְתִּי לִשְׁאֹל עַתָּה מֵאֵת אָבִי וִיצַוֶּה־לִי יוֹתֵר מִשְׁנֵים עָשָׂר לִגְיוֹנוֹת שֶׁל־מַלְאָכִים׃

Ⲓⲉ ⲁⲕⲙⲉⲩⲓ ϫⲉ ⲉⲧⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ⲉ̀ⲧⲱⲃϩ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲱⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥⲑⲣⲉ ϩⲟⲩⲟ ⲉ̀ⲓ̅ⲃ̅ ⲛ̀ⲗⲉⲅⲓⲱⲛ ⲛ̀ⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲓ ⲛⲏⲓ ⲙⲛⲁⲓ ϯⲛⲟⲩ

Or thoughtest thou, that it is possible for me to pray to my Father, and he would cause more than twelve legions of angels to come to me hither, now?

Η νομιζεις οτι δεν δυναμαι ηδη να παρακαλεσω τον Πατερα μου, και θελει στησει πλησιον μου περισσοτερους παρα δωδεκα λεγεωνας αγγελων;

فَكَيْفَ تُكَمَّلُ الْكُتُبُ: أَنَّهُ هَكَذَا يَنْبَغِي أَنْ يَكُونَ؟»

וְאֵיכָכָה אֵפוֹא יִמָּלְאוּ הַכְּתוּבִים כִּי־כֵן הָיֹה תִהְיֶה׃

Ⲡⲱⲥ ⲟⲩⲛ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲅⲣⲁⲫⲏ ϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϫⲉ ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ⲡⲉⲧⲥϣⲉ ⲛ̀ⲧⲉⲥϣⲱⲡⲓ

How then would the Scripture be fulfilled, that thus it must be? '

πως λοιπον θελουσι πληρωθη αι γραφαι οτι ουτω πρεπει να γεινη;

فِي تِلْكَ السَّاعَةِ قَالَ يَسُوعُ لِلْجُمُوعِ: «كَأَنَّهُ عَلَى لِصٍّ خَرَجْتُمْ بِسُيُوفٍ وَعِصِيٍّ لِتَأْخُذُونِي! كُلَّ يَوْمٍ كُنْتُ أَجْلِسُ مَعَكُمْ أُعَلِّمُ فِي الْهَيْكَلِ وَلَمْ تُمْسِكُونِي.

בַּשָׁעָה הַהִיא אָמַר יֵשׁוּעַ אֶל־הֲמוֹן הָעָם כְּצֵאת עַל־פָּרִיץ יְצָאתֶם בַּחֲרָבוֹת וּבְמַקְלוֹת לְתָפְשֵׂנִי וַאֲנִי הָיִיתִי יֹשֵׁב וּמְלַמֵּד בַּמִּקְדָּשׁ יוֹם יוֹם וְלֹא הֶחֱזַקְתֶּם בִּי׃

Ϧⲉⲛ ϯⲟⲩⲛⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛ̀ⲛⲓⲙⲏϣ ϫⲉ ⲉⲧⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲛⲏⲟⲩ ⲛ̀ⲥⲁ ⲟⲩⲥⲟⲛⲓ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛⲥⲏϥⲓ ⲛⲉⲙ ϩⲁⲛϣⲃⲟϯ ⲉ̀ⲁⲙⲟⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ⲙⲏ ⲛⲁⲓϩⲉⲙⲥⲓ ⲙ̀ⲙⲏⲓⲛⲓ ⲁⲛ ⲡⲉ ϧⲉⲛ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲉ̀ϯⲥⲃⲱ ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲉⲛⲁⲙⲟⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟⲓ

In that hour Jesus said to the multitudes: Came ye out as coming after a robber with swords and staves to lay hold on me? Was I not sitting daily in the temple to teach, and ye laid not hold on me? '

Εν εκεινη τη ωρα ειπεν ο Ιησους προς τους οχλους· Ως επι ληστην εξηλθετε μετα μαχαιρων και ξυλων να με συλλαβητε; καθ' ημεραν εκαθημην πλησιον υμων διδασκων εν τω ιερω, και δεν με επιασατε.

وَأَمَّا هَذَا كُلُّهُ فَقَدْ كَانَ لِكَيْ تُكَمَّلَ كُتُبُ الأَنْبِيَاءِ». حِينَئِذٍ تَرَكَهُ التَّلاَمِيذُ كُلُّهُمْ وَهَرَبُوا.

וְכָל־זֹאת הָיְתָה לְמַלּאת כִּתְבֵי הַנְּבִיאִים אָז עֲזָבוּהוּ הַתַּלְמִידִים כֻּלָּם וַיָּנוּסוּ׃

Ⲫⲁⲓ ⲇⲉ ⲧⲏⲣϥ ⲁϥϣⲱⲡⲓ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲟⲩϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲅⲣⲁⲫⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲧⲟⲧⲉ ⲛⲓⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲁⲩⲭⲁϥ ⲁⲩⲫⲱⲧ

But all this was done, that the Scriptures of the prophets might be fulfilled. Then all the disciples left him, they fled.

Τουτο δε ολον εγεινε δια να πληρωθωσιν αι γραφαι των προφητων. Τοτε οι μαθηται παντες αφησαντες αυτον εφυγον.

أمام مجمع اليهود

وَالَّذِينَ أَمْسَكُوا يَسُوعَ مَضَوْا بِهِ إِلَى قَيَافَا رَئِيسِ الْكَهَنَةِ، حَيْثُ اجْتَمَعَ الْكَتَبَةُ وَالشُّيُوخُ.

וְהָאֲנָשִׁים אֲשֶׁר תָּפְשׂוֹּ אֶת־יֵשׁוּעַ הוֹלִיכֻהוּ אֶל־קַיָּפָא הַכֹּהֵן הַגָּדוֹל אֲשֶׁר נִקְהֲלוּ בְּבֵיתוֹ הַסּוֹפְרִים וְהַזְּקֵנִים׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲁⲩⲁⲙⲟⲛⲓ ⲛ̀Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁⲩⲉⲛϥ ϩⲁ ⲕⲁⲓⲁⲫⲁ ⲡⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲡⲓⲙⲁ ⲉⲧⲁⲩⲑⲱⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲣⲉⲥⲃⲩⲧⲉⲣⲟⲥ

And they laid hold on Jesus, they brought him to Caiaphas the chief priest, (to) the place whither the scribes and the elders of the people were assembling.

Οι δε πιασαντες τον Ιησουν εφεραν προς Καιαφαν τον αρχιερεα, οπου συνηχθησαν οι γραμματεις και οι πρεσβυτεροι.

وَأَمَّا بُطْرُسُ فَتَبِعَهُ مِنْ بَعِيدٍ إِلَى دَارِ رَئِيسِ الْكَهَنَةِ، فَدَخَلَ إِلَى دَاخِلٍ وَجَلَسَ بَيْنَ الْخُدَّامِ لِيَنْظُرَ النِّهَايَةَ.

וּפֶטְרוֹס הֹלֵךְ אַחֲרָיו מֵרָחוֹק עַד לַחֲצַר הַכֹּהֵן הַגָּדוֹל וַיָּבֹא פְנִימָה וַיֵּשֶׁב אֵצֶל הַמְשָׁרֲתִים לִרְאוֹת מַה־יִּהְיֶה אַחֲרִית הַדָּבָר׃

Ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲇⲉ ⲛⲁϥⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲱϥ ⲡⲉ ϩⲓⲫⲟⲩⲉⲓ ϣⲁ ϯⲁⲩⲗⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲛⲁϥϩⲉⲙⲥⲓ ⲡⲉ ⲛⲉⲙ ⲛⲓϩⲩⲡⲏⲣⲉⲧⲏⲥ ⲉ̀ⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲡⲓϫⲱⲕ

But Peter was walking after him afar off, unto the court of the chief priest, and having gone in, was sitting with the officers to see the end.

Ο δε Πετρος ηκολουθει αυτον απο μακροθεν εως της αυλης του αρχιερεως, και εισελθων εσω εκαθητο μετα των υπηρετων δια να ιδη το τελος.

وَكَانَ رُؤَسَاءُ الْكَهَنَةِ وَالشُّيُوخُ وَالْمَجْمَعُ كُلُّهُ يَطْلُبُونَ شَهَادَةَ زُورٍ عَلَى يَسُوعَ لِكَيْ يَقْتُلُوهُ،

וְרָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְהַסּוֹפְרִים וְכָל־הַסַּנְהֶדְרִין בִּקְשׁוּ עֵדוּת שֶׁקֶר בְּיֵשׁוּעַ לַהֲמִיתוֹ וְלֹא מָצָאוּ׃

Ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲇⲉ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲙⲁⲛϯϩⲁⲡ ⲧⲏⲣϥ ⲛⲁⲩⲕⲱϯ ⲡⲉ ⲛ̀ⲥⲁ ⲟⲩⲙⲉⲧⲙⲉⲑⲣⲉ ⲛ̀ⲛⲟⲩϫ ϧⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲥⲉϧⲟⲑⲃⲉϥ

Now the chief priests and the whole council were seeking for false witness against Jesus, that they might kill him;

Οι δε αρχιερεις και οι πρεσβυτεροι και το συνεδριον ολον εζητουν ψευδομαρτυριαν κατα του Ιησου, δια να θανατωσωσιν αυτον,

فَلَمْ يَجِدُوا. وَمَعَ أَنَّهُ جَاءَ شُهُودُ زُورٍ كَثِيرُونَ، لَمْ يَجِدُوا. وَلكِنْ أَخِيرًا تَقَدَّمَ شَاهِدَا زُورٍ

וְאַף כִּי בָאוּ שָׁמָּה עֵדֵי שֶׁקֶר רַבִּים לֹא מָצָאוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲟⲩϫⲓⲙⲓ ⲉ̀ⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲙ̀ⲙⲉⲑⲣⲉ ⲛ̀ⲛⲟⲩϫ ⲉ̀ⲡϧⲁⲉ ⲇⲉ ⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲃ̅

and they found not, many false witnesses having come. But at last two came,

και δεν ευρον· και πολλων ψευδομαρτυρων προσελθοντων, δεν ευρον. Υστερον δε προσελθοντες δυο ψευδομαρτυρες,

وَقَالاَ: «هَذَا قَالَ: إِنِّي أَقْدِرُ أَنْ أَنْقُضَ هَيْكَلَ اللهِ، وَفِي ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ أَبْنِيهِ».

וּבָאַחֲרוֹנָה נִגְּשׁוּ שְׁנֵי עֵדֵי שֶׁקֶר וַיֹּאמְרוּ זֶה אָמַר יֵשׁ לְאֵל יָדִי לַהֲרֹס אֶת־הֵיכַל הָאֱלֹהִים וְלִבְנוֹתוֹ בִּשְׁלֹשֶׁת יָמִים׃

Ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁ ⲫⲁⲓ ϫⲟⲥ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲟⲓ ⲉ̀ⲃⲉⲗ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲉ̀ⲕⲟⲧϥ ϧⲉⲛ ⲅ̅ ⲛ̀ⲉϩⲟⲟⲩ

saying This (man) said that it is possible for me to pull down the temple of God, and to build it in three days.'

ειπον· Ουτος ειπε, Δυναμαι να χαλασω τον ναον του Θεου και δια τριων ημερων να οικοδομησω αυτον.

فَقَامَ رَئِيسُ الْكَهَنَةِ وَقَالَ لَهُ: «أَمَا تُجِيبُ بِشَيْءٍ؟ مَاذَا يَشْهَدُ بِهِ هَذَانِ عَلَيْكَ؟»

וַיָּקָם הַכֹּהֵן הַגָּדוֹל וַיֹּאמֶר אֵלָיו הֲלֹא תַעֲנֶה דָּבָר מַה־זֶּה יָעִידוּ־בְךָ הָאֲנָשִׁים הָאֵלֶּה׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲧⲱⲛϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲛ̀ⲕⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϩⲗⲓ ⲁⲛ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉⲧⲉ ⲛⲁⲓ ⲉⲣⲙⲉⲑⲣⲉ ⲙ̀ⲙⲟϥ ϧⲁⲣⲟⲕ

And the chief priest arose, he said to him: Answerest thou nothing as to what these bear witness against thee?'

Και σηκωθεις ο αρχιερευς ειπε προς αυτον· Δεν αποκρινεσαι; τι μαρτυρουσιν ουτοι κατα σου;

وَأَمَّا يَسُوعُ فَكَانَ سَاكِتًا. فَأَجَابَ رَئِيسُ الْكَهَنَةِ وَقَالَ لَهُ: «أَسْتَحْلِفُكَ بِاللهِ الْحَيِّ أَنْ تَقُولَ لَنَا: هَلْ أَنْتَ الْمَسِيحُ ابْنُ اللهِ؟»

וְיֵשׁוּעַ הֶחֱרִישׁ וַיַּעַן הַכֹּהֵן הַגָּדוֹל וַיֹּאמֶר לוֹ מַשְׁבִּיעֲךָ אֲנִי בֵּאלֹהִים חַיִּים שֶׁתֹּאמַר לָנוּ אִם־אַתָּה הַמָּשִׁיחַ בֶּן־הָאֱלֹהִים׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲛⲁϥⲭⲱ ⲛ̀ⲣⲱϥ ⲡⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲉ ⲡⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ϯⲧⲁⲣⲕⲟ ⲙ̀ⲙⲟⲕ ⲙ̀ⲫϯ ⲉⲧⲟⲛϧ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉⲕϫⲟⲥ ⲛⲁⲛ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲡⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫϯ ⲉⲧⲟⲛϧ

But Jesus was holding his peace. And the chief priest said to him: adjure thee by (the) living God, that thou say to us, that thou art Christ, (the) Son of (the) living God.'

Ο δε Ιησους εσιωπα. Και αποκριθεις ο αρχιερευς ειπε προς αυτον· Σε ορκιζω εις τον Θεον τον ζωντα να ειπης προς ημας αν συ ησαι ο Χριστος ο Υιος του Θεου.

قَالَ لَهُ يَسُوعُ: «أَنْتَ قُلْتَ! وَأَيْضًا أَقُولُ لَكُمْ: مِنَ الآنَ تُبْصِرُونَ ابْنَ الإِنْسَانِ جَالِسًا عَنْ يَمِينِ الْقُوَّةِ، وَآتِيًا عَلَى سَحَابِ السَّمَاءِ».

וַיֹּאמֶר אֵלָיו יֵשׁוּעַ אַתָּה אָמָרְתָּ וַאֲנִי אֹמֵר לָכֶם מֵעַתָּה תִּרְאוּ אֶת־בֶּן־הָאָדָם יֹשֵׁב לִימִין הַגְּבוּרָה וּבָא עִם־עַנְנֵי הַשָּׁמָיִם׃

Ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲡⲉⲧⲁⲕϫⲟⲥ ⲡⲗⲏⲛ ϯϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ϫⲉ ⲓⲥϫⲉⲛ ϯⲛⲟⲩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲱⲙⲓ ⲉϥϩⲉⲙⲥⲓ ⲥⲁⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ⲛ̀ϯϫⲟⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲉϥⲛⲏⲟⲩ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲓϭⲏⲡⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲧⲫⲉ

Jesus said to him: Thou saidst: nevertheless I say to you, that henceforth ye shall see (the) Son of (the) man sitting at (the) right hand of [the] power, and coming upon the clouds of (the) heaven.'

Λεγει προς αυτον ο Ιησους· Συ ειπας· πλην σας λεγω, Εις το εξης θελετε ιδει τον Υιον του ανθρωπου καθημενον εκ δεξιων της δυναμεως και ερχομενον επι των νεφελων του ουρανου.

فَمَزَّقَ رَئِيسُ الْكَهَنَةِ حِينَئِذٍ ثِيَابَهُ قَائِلًا: «قَدْ جَدَّفَ! مَا حَاجَتُنَا بَعْدُ إِلَى شُهُودٍ؟ هَا قَدْ سَمِعْتُمْ تَجْدِيفَهُ!

וַיִּקְרַע הַכֹּהֵן הַגָּדוֹל אֶת־בְּגָדָיו וַיֹּאמַר מְגַדֵּף הוּא וּמַה־לָּנוּ עוֹד לְבַקֵּשׁ עֵדִים הֲלֹא עַתָּה שְׁמַעְתֶּם אֶת־גִּדּוּפוֹ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲁϥⲫⲱϧ ⲛ̀ⲛⲉϥϩⲃⲱⲥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁϥϫⲉⲟⲩⲁ ⲛ̀ⲧⲉⲛⲉⲣⲭⲣⲓⲁ ⲁⲛ ϫⲉ ⲙ̀ⲙⲉⲑⲣⲉ ϩⲏⲡⲡⲉ ϯⲛⲟⲩ ⲁⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉ̀ⲡⲓⲟⲩⲁ

Then the chief priest rent his garments, saying He blasphemed; we have not further need of witness: lo, now ye heard the blasphemy:

Τοτε ο αρχιερευς διεσχισε τα ιματια αυτου, λεγων οτι εβλασφημησε· τι χρειαν εχομεν πλεον μαρτυρων; ιδου, τωρα ηκουσατε την βλασφημιαν αυτου·

مَاذَا تَرَوْنَ؟» فَأَجَابُوا وَقَالوُا: «إِنَّهُ مُسْتَوْجِبُ الْمَوْتِ».

מַה־דַּעְתְּכֶם וַיַּעֲנוּ וַיֹּאמְרוּ אִישׁ־מָוֶת הוּא׃

Ⲟⲩ ϫⲉ ⲡⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲙⲉⲩⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲁⲩⲉⲣⲟⲩⲱ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ϫⲉ ϥⲉⲙⲡϣⲁ ⲙ̀ⲫⲙⲟⲩ

what then think ye?' And they answered, they said: 'He is worthy of (the) death.'

τι σας φαινεται; Και εκεινοι αποκριθεντες ειπον· Ενοχος θανατου ειναι.

حِينَئِذٍ بَصَقُوا فِي وَجْهِهِ وَلَكَمُوهُ، وَآخَرُونَ لَطَمُوهُ

וַיָּרֹקּוּ בְּפָנָיו וַיַּכֻּהוּ בְאֶגְרוֹף וַאֲחֵרִים הִכֻּהוּ עַל־הַלֶּחִי׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩϩⲓⲑⲁϥ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥϩⲟ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩϯⲕⲟⲩⲣ ⲛⲁϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩϩⲓⲟⲩⲓ ⲉ̀ⲣⲟϥ

Then they spat in his face, and struck him, and beat him,

Τοτε ενεπτυσαν εις το προσωπον αυτου και εγρονθισαν αυτον, αλλοι δε ερραπισαν,

قَائِلِينَ: «تَنَبَّأْ لَنَا أَيُّهَا الْمَسِيحُ، مَنْ ضَرَبَكَ؟»

וַיֹּאמְרוּ הִנָּבֵא לָנוּ הַמָּשִׁיחַ מִי הוּא הַמַּכֶּה אוֹתָךְ׃

Ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲣⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲉⲩⲓⲛ ⲛⲁⲛ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ϫⲉ ⲛⲓⲙ ⲡⲉⲧⲁϥϩⲓⲟⲩⲓ ⲉ̀ⲣⲟⲕ

saying: 'Prophesy to us, Christ, who beat thee?'

λεγοντες· Προφητευσον εις ημας, Χριστε, τις ειναι οστις σε εκτυπησεν;

إنكار بطرس

أَمَّا بُطْرُسُ فَكَانَ جَالِسًا خَارِجًا فِي الدَّارِ، فَجَاءَتْ إِلَيْهِ جَارِيَةٌ قَائِلَةً: «وَأَنْتَ كُنْتَ مَعَ يَسُوعَ الْجَلِيلِيِّ!»

וּפֶטְרוֹס יָשַׁב מִחוּץ לַבַּיִת בֶּחָצֵר וַתִּגַּשׁ אֵלָיו שִׁפְחָה אַחַת לֵאמֹר גַּם־אַתָּה הָיִיתָ עִם־יֵשׁוּעַ הַגָּלִילִי׃

Ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲇⲉ ⲛⲁϥϩⲉⲙⲥⲓ ⲥⲁⲃⲟⲗ ⲡⲉ ϧⲉⲛ ϯⲁⲩⲗⲏ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲥⲓ̀ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩⲃⲱⲕⲓ ⲉⲥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ϩⲱⲕ ⲛⲁⲕⲭⲏ ⲛⲉⲙ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲓⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲟⲥ

Now Peter was sitting outside in the court: and a maidservant came to him, saying: Thou also wast with Jesus the Galilaean.'

Ο δε Πετρος εκαθητο εξω εν τη αυλη και προσηλθε προς αυτον μια δουλη, λεγουσα· Και συ ησο μετα Ιησου του Γαλιλαιου.

فَأَنْكَرَ قُدَّامَ الْجَمِيعِ قَائِلًا: «لَسْتُ أَدْرِي مَا تَقُولِينَ!»

וַיְכַחֵשׁ בִּפְנֵי כֻלָּם לֵאמֹר לֹא יָדַעְתִּי מָה־אַתְּ אֹמָרֶת׃

Ⲛ̀ⲑⲟϥ ⲇⲉ ⲛⲁϥϫⲱⲗ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲛ̀ⲟⲩⲟⲛ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛ̀ϯⲉⲙⲓ ⲁⲛ ϫⲉ ⲁⲣⲉϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲟⲩ

But he was denying before them all, saying: 'I know not what thou saidst.'

Ο δε ηρνηθη εμπροσθεν παντων, λεγων· Δεν εξευρω τι λεγεις.

ثُمَّ إِذْ خَرَجَ إِلَى الدِّهْلِيزِ رَأَتْهُ أُخْرَى، فَقَالَتْ لِلَّذِينَ هُنَاكَ: «وَهَذَا كَانَ مَعَ يَسُوعَ النَّاصِرِيِّ!»

וַיַּעֲבֹר אֶל־פֶּתַח הַשַׁעַר וַתֵּרֶא אוֹתוֹ אַחֶרֶת וַתֹּאמֶר לָאֲנָשִׁים אֲשֶׁר־שָׁם גַּם־זֶה הָיָה עִם־יֵשׁוּעַ הַנָּצְרִי׃

Ⲉⲧⲁϥⲓ ⲇⲉ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ⲡⲓϣⲑⲟⲙ ⲁⲥⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲕⲉⲟⲩⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲉϫⲁⲥ ⲛ̀ⲛⲏ ⲉⲧⲭⲏ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟϥ ϩⲱϥ ⲛⲁϥⲭⲏ ⲛⲉⲙ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲡⲓⲛⲁⲍⲱⲣⲉⲟⲥ

And he having come out to the porch another (woman) saw him, and said to them who were there: 'He also was with Jesus of Nazareth (lit. the Nazôreos).'

Και οτε εξηλθεν εις τον πυλωνα, ειδεν αυτον αλλη και λεγει προς τους εκει, Και ουτος ητο μετα Ιησου του Ναζωραιου.

فَأَنْكَرَ أَيْضًا بِقَسَمٍ: «إِنِّي لَسْتُ أَعْرِفُ الرَّجُلَ!»

וַיּוֹסֶף לְכַחֵשׁ וַיִּשָׁבַע לֵאמֹר לֹא יָדַעְתִּי אֶת־הָאִישׁ׃

Ⲡⲁⲗⲓⲛ ⲟⲛ ⲁϥϫⲱⲗ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲁⲛⲁϣ ϫⲉ ⲛ̀ϯⲥⲱⲟⲩⲛ ⲁⲛ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲱⲙⲓ

Again he denied with an oath: 'I know not this man.'

Και παλιν ηρνηθη μεθ' ορκου οτι δεν γνωριζω τον ανθρωπον.

وَبَعْدَ قَلِيلٍ جَاءَ الْقِيَامُ وَقَالُوا لِبُطْرُسَ: «حَقًّا أَنْتَ أَيْضًا مِنْهُمْ، فَإِنَّ لُغَتَكَ تُظْهِرُكَ!»

וּמְעַט אַחֲרֵי־כֵן וַיִּגְּשׁוּ הָעֹמְדִים שָׁם וַיֹּאמְרוּ אֶל־פֶּטְרוֹס אֲבָל גַּם־אַתָּה מֵהֶם כִּי גַם־לְשׁוֹנְךָ מְגַלָּה אוֹתָךְ׃

Ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲁ ⲕⲉⲕⲟⲩϫⲓ ⲇⲉ ⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲏ ⲉⲧⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧⲟⲩ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ϫⲉ ⲧⲁⲫⲙⲏⲓ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲟⲩⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ϩⲱⲕ ⲕⲉ ⲅⲁⲣ ⲧⲉⲕϫⲓⲛⲥⲁϫⲓ ⲟⲩⲱⲛϩ ⲙ̀ⲙⲟⲕ

And after another little (time) they who stood (by) came, they said to Peter: 'Truly thou also (art) one of them; for thy speech manifesteth thee.'

Μετ' ολιγον δε προσελθοντες οι εστωτες, ειπον προς τον Πετρον· Αληθως και συ εξ αυτων εισαι· διοτι η λαλια σου σε καμνει φανερον.

فَابْتَدَأَ حِينَئِذٍ يَلْعَنُ وَيَحْلِفُ: «إِنِّي لَا أَعْرِفُ الرَّجُلَ!» وَلِلْوَقْتِ صَاحَ الدِّيكُ.

וַיָּחֶל לְהַחֲרִים אֶת־נַפְשׁוֹ וּלְהִשָׁבֵע לֵאמֹר לֹא יָדַעְתִּי אֶת־הָאִישׁ וּמִיָּד קָרָא הַתַּרְנְגוֹל׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲉⲣϩⲏⲧⲥ ⲛ̀ⲉⲣⲕⲁⲧⲁⲑⲉⲙⲁⲧⲓⲍⲓⲛ ⲛⲉⲙ ⲉ̀ⲱⲣⲕ ϫⲉ ϯⲥⲱⲟⲩⲛ ⲁⲛ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲱⲙⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲥⲁⲧⲟⲧϥ ⲁ ⲟⲩⲁⲗⲉⲕⲧⲱⲣ ⲙⲟⲩϯ

Then he began to curse and to swear: I know not this man.' And immediately a cock crew.

Τοτε ηρχισε να καταναθεματιζη και να ομνυη οτι δεν γνωριζω τον ανθρωπον. Και ευθυς εφωναξεν ο αλεκτωρ.

فَتَذَكَّرَ بُطْرُسُ كَلاَمَ يَسُوعَ الَّذِي قَالَ لَهُ: «إِنَّكَ قَبْلَ أَنْ يَصِيحَ الدِّيكُ تُنْكِرُنِي ثَلاَثَ مَرَّاتٍ». فَخَرَجَ إِلَى خَارِجٍ وَبَكَى بُكَاءً مُرًّا.

וַיִּזְכֹּר פֶּטְרוֹס אֶת־דְּבַר יֵשׁוּעַ אֲשֶׁר דִּבֶּר אֵלָיו לֵאמֹר בְּטֶרֶם יִקְרָא הַתַּרְנְגוֹל תְּכַחֵשׁ בִּי שָׁלֹשׁ פְּעָמִים וַיֵּצֵא הַחוּצָה וַיְמָרֵר בַּבֶּכִי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁ ⲡⲉⲧⲣⲟⲥ ⲉⲣⲫⲙⲉⲩⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲥⲁϫⲓ ⲉⲧⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϫⲟϥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲁⲧⲉ ⲟⲩⲁⲗⲉⲕⲧⲱⲣ ⲙⲟⲩϯ ⲭⲛⲁϫⲟⲗⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲅ̅ ⲛ̀ⲥⲟⲡ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁϥⲣⲓⲙⲓ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲣⲓⲙⲓ ⲉϥⲛϣⲁϣⲓ

And Peter remembered the word which Jesus said to him: Before a cock crow thou wilt deny me three times.' And having come out he wept a bitter weeping.

Και ενεθυμηθη ο Πετρος τον λογον του Ιησου, οστις ειχεν ειπει προς αυτον οτι πριν φωναξη ο αλεκτωρ, τρις θελεις με απαρνηθη· και εξελθων εξω εκλαυσε πικρως.

إصحاح 27

يهوذا يشنق نفسه

وَلَمَّا كَانَ الصَّبَاحُ تَشَاوَرَ جَمِيعُ رُؤَسَاءِ الْكَهَنَةِ وَشُيُوخُ الشَّعْبِ عَلَى يَسُوعَ حَتَّى يَقْتُلُوهُ،

וַיְהִי לִפְנוֹת הַבֹּקֶר וַיִּוָּעֲצוּ כָּל־רָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְזִקְנֵי הָעָם עַל־יֵשׁוּעַ לְהֲמִיתוֹ׃

Ⲉⲧⲁ ⲧⲟⲟⲩⲓ ⲇⲉ ϣⲱⲡⲓ ⲁⲩⲉⲣ ⲟⲩⲥⲟϭⲛⲓ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲣⲉⲥⲃⲩⲧⲉⲣⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲗⲁⲟⲥ ϧⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϩⲱⲥⲧⲉ ⲛ̀ⲥⲉϧⲟⲑⲃⲉϥ

Now morning having come, all the chief priests and the elders of the people took counsel against Jesus, so that they might kill him.

Οτε δε εγεινε πρωι, συνεβουλευθησαν παντες οι αρχιερεις και οι πρεσβυτεροι του λαου κατα του Ιησου δια να θανατωσωσιν αυτον·

فَأَوْثَقُوهُ وَمَضَوْا بِهِ وَدَفَعُوهُ إِلَى بِيلاَطُسَ الْبُنْطِيِّ الْوَالِي.

וַיַּאַסְרוּ אֹתוֹ וַיּוֹלִיכֻהוּ מִשָׁם וַיִּמְסְרֻהוּ אֶל־פּוֹנְטִיּוֹס פִּילָטוֹס הַהֶגְמוֹן׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲥⲟⲛϩϥ ⲁⲩⲟⲗϥ ⲁⲩⲧⲏⲓϥ ⲙ̀ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲡⲓϩⲏⲅⲉⲙⲱⲛ

And having bound him, they took him away, they delivered him to Pilate the governor.

και δεσαντες αυτον, εφεραν και παρεδωκαν αυτον εις τον Ποντιον Πιλατον τον ηγεμονα.

حِينَئِذٍ لَمَّا رَأَى يَهُوذَا الَّذِي أَسْلَمَهُ أَنَّهُ قَدْ دِينَ، نَدِمَ وَرَدَّ الثَّلاَثِينَ مِنَ الْفِضَّةِ إِلَى رُؤَسَاءِ الْكَهَنَةِ وَالشُّيُوخِ

וַיַּרְא יְהוּדָה הַמֹּסֵר אוֹתוֹ כִּי הִרְשִׁיעֻהוּ וַיִּנָּחֵם וַיָּשֶׁב אֶת־שְׁלֹשִׁים הַכֶּסֶף אֶל־רָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְהַזְּקֵנִים לֵאמֹר׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲉⲧⲁϥⲛⲁⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲓⲟⲩⲇⲁⲥ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥⲧⲏⲓϥ ϫⲉ ⲁⲩⲉⲣⲕⲁⲧⲁⲕⲣⲓⲛⲓⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉⲧⲁϥⲟⲩⲉⲙϩⲑⲏϥ ⲁϥⲧⲁⲥⲑⲟ ⲛ̀ϯⲗ̅ ⲛ̀ϩⲁⲧ ϩⲁ ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲣⲉⲥⲃⲩⲧⲉⲣⲟⲥ

Then Judas, who delivered him (up), having seen that he was condemned, having repented, returned the thirty (pieces) of silver to the chief priests and the elders,

Τοτε ιδων Ιουδας ο παραδοσας αυτον οτι κατεδικασθη, μεταμεληθεις επεστρεψε τα τριακοντα αργυρια εις τους πρεσβυτερους,

قَائِلًا: «قَدْ أَخْطَأْتُ إِذْ سَلَّمْتُ دَمًا بَرِيئًا». فَقَالُوا: «مَاذَا عَلَيْنَا؟ أَنْتَ أَبْصِرْ!»

חָטָאתִי כִּי־דָם נָקִי הִסְגָּרְתִּי וַיֹּאמְרוּ מַה־לָּנוּ וְלָזֹאת אַתָּה תִּרְאֶה׃

Ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲓⲉⲣⲛⲟⲃⲓ ϫⲉ ⲁⲓϯ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲛⲟϥ ⲛ̀ⲑⲙⲏⲓ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲁϧⲟⲛ ⲁⲛⲟⲛ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲉⲕⲉ̀ⲣⲱϣⲓ

saying: I sinned, because I delivered (up) righteous blood.' But they said: What (is that) to us? thou shalt suffice for (it).'

λεγων· Ημαρτον παραδοσας αιμα αθωον. Οι δε ειπον· Τι προς ημας; συ οψει.

فَطَرَحَ الْفِضَّةَ فِي الْهَيْكَلِ وَانْصَرَفَ، ثُمَّ مَضَى وَخَنَقَ نَفْسَهُ.

וַיַּשְׁלֵךְ אֶת־הַכֶּסֶף אֶל־הַהֵיכָל וַיִּפֶן וַיֵּלֶךְ וַיֵּחָנַק׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲃⲟⲣⲃⲉⲣ ⲛ̀ⲛⲓϩⲁⲧ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲁϥϣⲉ ⲛⲁϥ ⲁϥⲟϫϩϥ

And he cast forth the silver (pieces) into the temple, he went, he strangled himself.

Και ριψας τα αργυρια εν τω ναω, ανεχωρησε και απελθων εκρεμασθη.

فَأَخَذَ رُؤَسَاءُ الْكَهَنَةِ الْفِضَّةَ وَقَالُوا: «لاَ يَحِلُّ أَنْ نُلْقِيَهَا فِي الْخِزَانَةِ لأَنَّهَا ثَمَنُ دَمٍ».

וַיִּקְחוּ רָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים אֶת־הַכֶּסֶף וַיֹּאמְרוּ לֹא־נָכוֹן לָנוּ לְתִתּוֹ אֶל־אֲרוֹן הַקָּרְבָּן כִּי־מְחִיר דָּמִים הוּא׃

Ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲇⲉ ⲉⲧⲁⲩϭⲓ ⲛ̀ⲛⲓϩⲁⲧ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲥϣⲉ ⲁⲛ ⲉ̀ϩⲓⲧⲟⲩ ⲉ̀ⲡⲓⲕⲟⲣⲃⲁⲛⲟⲛ ϫⲉ ⲧⲧⲓⲙⲏ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲛⲟϥ ⲡⲉ

And the chief priests, having taken the silver (pieces), said: It is not lawful to cast them to the sacred-treasury, because it is (the) price of blood.'

Οι δε αρχιερεις, λαβοντες τα αργυρια, ειπον· Δεν ειναι συγκεχωρημενον να βαλωμεν αυτα εις το θησαυροφυλακιον, διοτι ειναι τιμη αιματος.

فَتَشَاوَرُوا وَاشْتَرَوْا بِهَا حَقْلَ الْفَخَّارِيِّ مَقْبَرَةً لِلْغُرَبَاءِ.

וַיִּוָּעֲצוּ וַיִּקְנוּ־בוֹ אֶת־שְׁדֵה הַיּוֹצֵר לִקְבוּרַת הַגֵּרִים׃

Ⲉⲧⲁⲩⲉⲣ ⲟⲩⲥⲟϭⲛⲓ ⲇⲉ ⲁⲩϣⲱⲡ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϩⲏⲧⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲓⲓⲟϩⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲕⲉⲣⲁⲙⲉⲩⲥ ⲉⲩⲙⲁⲛ̀ⲑⲱⲙⲥ ⲛ̀ⲛⲓϣⲉⲙⲙⲱⲟⲩ

And having taken counsel, they bought with them the field of the potter, for a burial place for the strangers.

Και συμβουλευθεντες ηγορασαν με αυτα τον αγρον του κεραμεως, δια να ενταφιαζωνται εκει οι ξενοι.

لِهَذَا سُمِّيَ ذَلِكَ الْحَقْلُ «حَقْلَ الدَّمِ» إِلَى هَذَا الْيَوْمِ.

עַל־כֵּן יִקָּרֵא לַשָּׂדֶה הַהוּא שְׂדֵה הַדָּם עַד הַיּוֹם הַזֶּה׃

Ⲉⲑⲃⲉⲫⲁⲓ ⲁⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲫⲣⲁⲛ ⲙ̀ⲡⲓⲓⲟϩⲓ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ϫⲉ ⲫⲓⲟϩⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲥⲛⲟϥ ϣⲁ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲫⲟⲟⲩ

Therefore they called (the) name of that field: (The) field of the blood' until to-day.

Δια τουτο ωνομασθη ο αγρος εκεινος Αγρος αιματος εως της σημερον.

حِينَئِذٍ تَمَّ مَا قِيلَ بِإِرْمِيَا النَّبِيِّ الْقَائِلِ: «وَأَخَذُوا الثَّلاَثِينَ مِنَ الْفِضَّةِ، ثَمَنَ الْمُثَمَّنِ الَّذِي ثَمَّنُوهُ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ،

אָז נִתְמַלֵּא מַה־שֶׁנֶּאֱמַר בְּיַד יִרְמְיָה הַנָּבִיא וַיִּקְחוּ שְׁלֹשִׁים הַכֶּסֶף אֶדֶר הַיְקָר אֲשֶׁר יָקַר מֵעַל־בְּנֵי יִשְׂרָאֵל׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϫⲟϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓⲧⲟⲧϥ ⲛ̀ⲓⲉⲣⲉⲙⲓⲁⲥ ⲡⲓⲡⲣⲟⲫⲏⲧⲏⲥ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲩϭⲓ ⲛ̀ϯⲗ̅ ⲛ̀ϩⲁⲧ ϯⲧⲓⲙⲏ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫⲏ ⲉⲧⲁⲩⲉⲣⲧⲓⲙⲏ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉⲛϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲥ̅ⲗ̅

Then was fulfilled that which he spake by Jeremias the prophet, saying: They took the thirty (pieces) of silver, the price of him whom (the) sons of Israel priced,

Τοτε επληρωθη το ρηθεν δια Ιερεμιου του προφητου, λεγοντος· Και ελαβον τα τριακοντα αργυρια, την τιμην του εκτιμηθεντος, τον οποιον εξετιμησαν απο των υιων Ισραηλ,

وَأَعْطَوْهَا عَنْ حَقْلِ الْفَخَّارِيِّ، كَمَا أَمَرَنِي الرَّبُّ».

וַיִתְּנוּ אֹתָם אֶל־שְׂדֵה הַיּוֹצֵר כַּאֲשֶׁר צִוָּה יְהוָֹה אוֹתִי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲧⲏⲓⲧⲟⲩ ϧⲁ ⲫⲓⲟϩⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲉⲣⲁⲙⲉⲩⲥ ⲕⲁⲧⲁ ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲁϥⲟⲩⲁϩⲥⲁϩⲛⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲡ⳪̅

and they gave them for (the) field of the potter, according as the Lord commanded me.'

και εδωκαν αυτα εις τον αγρον του κεραμεως, καθως μοι παρηγγειλεν ο Κυριος.

أمام بيلاطس

فَوَقَفَ يَسُوعُ أَمَامَ الْوَالِي. فَسَأَلَهُ الْوَالِي قِائِلًا: «أَأَنْتَ مَلِكُ الْيَهُودِ؟» فَقَالَ لَهُ يَسُوعُ: «أَنْتَ تَقُولُ».

וְיֵשׁוּעַ הָעֳמַד לִפְנֵי הַהֶגְמוֹן וַיִּשְׁאָלֵהוּ הַהֶגְמוֹן לֵאמֹר הַאַתָּה הוּא מֶלֶךְ הַיְּהוּדִים וַיֹּאמֶר יֵשׁוּעַ אַתָּה אָמָרְתָּ׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲁϥⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧϥ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲙ̀ⲡⲓϩⲏⲅⲉⲙⲱⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϣⲉⲛϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓϩⲏⲅⲉⲙⲱⲛ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲡⲉ ⲡⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲡⲉⲧⲁⲕϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

Now Jesus stood before the governor: and the governor asked him, saying: Art thou (the) king of the Jews? 'And Jesus said: Thou saidst.'

Ο δε Ιησους εσταθη εμπροσθεν του ηγεμονος· και ηρωτησεν αυτον ο ηγεμων, λεγων· Συ εισαι ο βασιλευς των Ιουδαιων; Ο δε Ιησους ειπε προς αυτον· Συ λεγεις.

وَبَيْنَمَا كَانَ رُؤَسَاءُ الْكَهَنَةِ وَالشُّيُوخُ يَشْتَكُونَ عَلَيْهِ لَمْ يُجِبْ بِشَيْءٍ.

וְרָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְהַזְּקֵנִים דִּבְּרוּ עָלָיו שִׂטְנָתָם וְהוּא לֹא־עָנָה דָבָר׃

Ⲟⲩⲟϩ ϧⲉⲛ ⲡϫⲓⲛⲑⲣⲟⲩⲉⲣⲕⲁⲧⲏⲅⲟⲣⲓⲛ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲣⲉⲥⲃⲩⲧⲉⲣⲟⲥ ⲙ̀ⲡⲉϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϩⲗⲓ

And while the chief priests and the elders were causing him to be accused, he answered not anything.

Και ενω εκατηγορειτο υπο των αρχιερεων και των πρεσβυτερων, ουδεν απεκριθη.

فَقَالَ لَهُ بِيلاَطُسُ: «أَمَا تَسْمَعُ كَمْ يَشْهَدُونَ عَلَيْكَ؟»

וַיֹּאמֶר אֵלָיו פִּילָטוֹס הַאֵינְךָ שֹׁמֵעַ כַּמָּה הֵם מְעִידִים בָּךְ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲉϫⲉ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲛⲁϥ ϫⲉ ⲕⲥⲱⲧⲉⲙ ⲁⲛ ϫⲉ ⲁⲥⲉⲣⲙⲉⲑⲣⲉ ϧⲁⲣⲟⲕ ⲛ̀ⲟⲩⲏⲣ

Then Pilate said to him: Hearest thou not how much witness is borne against thee?'

Τοτε λεγει προς αυτον ο Πιλατος· Δεν ακουεις ποσα σου καταμαρτυρουσι;

فَلَمْ يُجِبْهُ وَلَا عَنْ كَلِمَةٍ وَاحِدَةٍ، حَتَّى تَعَجَّبَ الْوَالِي جِدًّا.

וְלֹא עָנָהוּ אַף־דָּבָר אֶחָד וַיִּתְמַהּ הַהֶגְמוֹן עַד־מְאֹד׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲙ̀ⲡⲉϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛⲁϥ ⲟⲩⲃⲉ ϩⲗⲓ ⲛ̀ⲥⲁϫⲓ ϩⲱⲥⲧⲉ ⲛ̀ⲧⲉϥⲉⲣϣⲫⲏⲣⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓϩⲏⲅⲉⲙⲱⲛ ⲉ̀ⲙⲁϣⲱ

And he answered him not with any word; so that the governor wondered greatly.

Και δεν απεκριθη προς αυτον ουδε προς ενα λογον, ωστε ο ηγεμων εθαυμαζε πολυ.

وَكَانَ الْوَالِي مُعْتَادًا فِي الْعِيدِ أَنْ يُطْلِقَ لِلْجَمْعِ أَسِيرًا وَاحِدًا، مَنْ أَرَادُوهُ.

וְהַהֶגְמוֹן הָיָה מַתִּיר לָעָם בְּכָל־חַג אָסִיר אֶחָד אֵת אֲשֶׁר יֶחְפָּצוּ׃

Ⲕⲁⲧⲁ ⲡϣⲁⲓ ⲇⲉ ⲛⲉ ⲧⲕⲁϩⲥ ⲙ̀ⲡⲓϩⲏⲅⲉⲙⲱⲛ ⲧⲉ ⲉ̀ⲭⲁ ⲟⲩⲁⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲏ ⲉⲧⲥⲟⲛϩ ⲙ̀ⲡⲓⲙⲏϣ ⲫⲏ ⲉ̀ϣⲁⲩⲟⲩⲁϣϥ

Now at (the) feast it was (the) custom of the governor to release one of them who were bound to the multitude, him whom they wish.

Κατα δε την εορτην εσυνειθιζεν ο ηγεμων να απολυη εις τον οχλον ενα δεσμιον, οντινα ηθελον.

وَكَانَ لَهُمْ حِينَئِذٍ أَسِيرٌ مَشْهُورٌ يُسَمَّى بَارَابَاسَ.

וּבָעֵת הַהִיא הָיָה לָהֶם אָסִיר מְפֻרְסָם וּשְׁמוֹ בַּר־אַבָּא׃

Ⲛⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲁⲓ ⲇⲉ ⲉϥⲥⲟⲛϩ ⲛ̀ⲧⲟⲧⲟⲩ ⲙ̀ⲡⲓⲥⲏⲟⲩ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲥⲟⲛⲓ ⲡⲉ ⲉⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲃⲁⲣⲁⲃⲃⲁⲥ

And they had one bound at that time, who was (lit. is) a robber, called Barabbas.'

Και ειχον τοτε δεσμιον περιβοητον λεγομενον Βαραββαν.

فَفِيمَا هُمْ مُجْتَمِعُونَ قَالَ لَهُمْ بِيلاَطُسُ: «مَنْ تُرِيدُونَ أَنْ أُطْلِقَ لَكُمْ؟ بَارَابَاسَ أَمْ يَسُوعَ الَّذِي يُدْعَى الْمَسِيحَ؟»

וַיְהִי כַּאֲשֶׁר נִקְהֲלוּ וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם פִּילָטוֹס אֶת־מִי תִרְצוּ שֶׁאַתִּיר לָכֶם אֵת בַּר־אַבָּא אוֹ אֶת־יֵשׁוּעַ הַנִּקְרָא בְּשֵׁם־מָשִׁיחַ׃

Ⲉⲧⲁⲩⲑⲱⲟⲩϯ ⲉⲩⲙⲁ ⲡⲉϫⲉ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲛⲓⲙ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲱϣ ⲛ̀ⲧⲁⲭⲁϥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲃⲁⲣⲁⲃⲃⲁⲥ ϣⲁⲛ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲫⲏ ⲉⲧⲟⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅

They having assembled together, Pilate said to them: Whom wish ye that I release to you? Barabbas or Jesus who is called "Christ?"

Ενω λοιπον ησαν συνηγμενοι, ειπε προς αυτους ο Πιλατος· Τινα θελετε να σας απολυσω; τον Βαραββαν η τον Ιησουν τον λεγομενον Χριστον;

لأَنَّهُ عَلِمَ أَنَّهُمْ أَسْلَمُوهُ حَسَدًا.

כִּי יָדַע אֲשֶׁר מִקִּנְאָתָם בּוֹ הִסְגִּרֻהוּ׃

Ⲛⲁϥⲉⲙⲓ ⲅⲁⲣ ⲡⲉ ϫⲉ ⲉⲧⲁⲩⲧⲏⲓϥ ⲉⲑⲃⲉ ⲟⲩⲫⲑⲟⲛⲟⲥ

For he was knowing that they delivered him (up) because of envy.

Επειδη ηξευρεν οτι δια φθονον παρεδωκαν αυτον.

وَإِذْ كَانَ جَالِسًا عَلَى كُرْسِيِّ الْوِلاَيَةِ أَرْسَلَتْ إِلَيْهِ امْرَأَتُهُ قَائِلَةً: «إِيَّاكَ وَذَلِكَ الْبَارَّ، لأَنِّي تَأَلَّمْتُ الْيَوْمَ كَثِيرًا فِي حُلْمٍ مِنْ أَجْلِهِ».

וַיְהִי בְּשִׁבְתּוֹ עַל־כִּסֵּא הַדִּין וַתִּשְׁלַח אֵלָיו אִשְׁתּוֹ לֵאמֹר אַל־תְּהִי יָדְךָ בַּצַּדִּיק הַזֶּה כִּי בַעֲבוּרוֹ הַרְבֵּה עֻנֵּיתִי הַיּוֹם בַּחֲלוֹם׃

Ⲉϥϩⲉⲙⲥⲓ ⲇⲉ ϩⲓ ⲡⲓⲃⲏⲙⲁ ⲁⲥⲟⲩⲱⲣⲡ ϩⲁⲣⲟϥ ⲛ̀ϫⲉ ⲧⲉϥⲥϩⲓⲙⲓ ⲉⲥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲉⲣϩⲗⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲑⲙⲏⲓ ⲉⲧⲧⲏ ⲁⲓϣⲉⲡ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲅⲁⲣ ⲛ̀ϧⲓⲥⲓ ⲉⲑⲃⲏⲧϥ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲉϫⲱⲣϩ ϧⲉⲛ ⲑⲣⲁⲥⲟⲩⲓ

And (as he is) sitting on the judgement seat, his wife sent to him, saying: Do nothing to that righteous man, for I suffered much because of him this night in (the) dream.'

Ενω δε εκαθητο επι του βηματος, απεστειλε προς αυτον η γυνη αυτου, λεγουσα· Απεχε του δικαιου εκεινου· διοτι πολλα επαθον σημερον κατ' οναρ δι' αυτον.

وَلكِنَّ رُؤَسَاءَ الْكَهَنَةِ وَالشُّيُوخَ حَرَّضُوا الْجُمُوعَ عَلَى أَنْ يَطْلُبُوا بَارَابَاسَ وَيُهْلِكُوا يَسُوعَ.

וְרָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְהַזְּקֵנִים הִסִּיתוּ אֶת־הֲמוֹן הָעָם לִשְׁאֹל לָהֶם אֵת בַּר־אַבָּא וּלְאַבֵּד אֵת־יֵשׁוּעַ׃

Ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲇⲉ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲣⲉⲥⲃⲩⲧⲉⲣⲟⲥ ⲁⲩⲑⲉⲧϩⲑⲏⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲙⲏϣ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲥⲉⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⲙ̀ⲃⲁⲣⲁⲃⲃⲁⲥ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲛ̀ⲥⲉⲧⲁⲕⲟϥ

Now the chief priests and the elders persuaded the multitudes that they should ask for Barabbas, and destroy Jesus.

Οι δε αρχιερεις και οι πρεσβυτεροι επεισαν τους οχλους να ζητησωσι τον Βαραββαν, τον δε Ιησουν να απολεσωσι.

فَأَجَابَ الْوَالِي وَقَالَ لَهُمْ: «مَنْ مِنْ الاثْنَيْنِ تُرِيدُونَ أَنْ أُطْلِقَ لَكُمْ؟» فَقَالُوا: «بَارَابَاسَ!»

וַיַּעַן הַהֶגְמוֹן וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם אֶת־מִי מִשְׁנֵיהֶם תִּרְצוּ שֶׁאַתִּיר לָכֶם וַיֹּאמְרוּ אֵת בַּר־אַבָּא׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲟⲩⲛ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓϩⲏⲅⲉⲙⲱⲛ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲛⲓⲙ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲟⲩⲁϣϥ ⲛ̀ⲧⲁⲭⲁϥ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲓⲃ̅ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲃⲁⲣⲁⲃⲃⲁⲥ

The governor then answered, he said to them: Whom wish ye that I release to you of these two?'And they said: Barabbas.'

Και αποκριθεις ο ηγεμων ειπε προς αυτους· Τινα θελετε απο των δυο να σας απολυσω; οι δε ειπον· Τον Βαραββαν.

قَالَ لَهُمْ بِيلاَطُسُ: «فَمَاذَا أَفْعَلُ بِيَسُوعَ الَّذِي يُدْعَى الْمَسِيحَ؟» قَالَ لَهُ الْجَمِيعُ: «لِيُصْلَبْ!»

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם פִּילָטוֹס וּמָה־אֶעֱשֶׂה לְיֵשׁוּעַ הַנִּקְרָא בְּשֵׁם־מָשִׁיחַ וַיַּעֲנוּ כֻלָּם יִצָּלֵב׃

Ⲡⲉϫⲉ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲟⲩ ⲡⲉϯⲛⲁⲁⲓϥ ⲛ̀Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲫⲏ ⲉⲧⲟⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ Ⲡⲭ̅ⲥ̅ ⲡⲉϫⲱⲟⲩ ⲧⲏⲣⲟⲩ ϫⲉ ⲙⲁⲣⲟⲩⲁϣϥ

Pilate said to them: What shall (lit. will) I do to Jesus who is called "Christ?" 'They all said: Let him be crucified.'

Λεγει προς αυτους ο Πιλατος· Τι λοιπον να καμω τον Ιησουν τον λεγομενον Χριστον; Λεγουσι προς αυτον παντες· Σταυρωθητω.

فَقَالَ الْوَالِي: «وَأَيَّ شَرٍّ عَمِلَ؟» فَكَانُوا يَزْدَادُونَ صُرَاخًا قَائِلِينَ: «لِيُصْلَبْ!»

וַיֹּאמֶר הַהֶגְמוֹן וּמֶה־עָשָׂה רָעָה וַיִּצְעֲקוּ עוֹד וַיֹּאמְרוּ יִצָּלֵב׃

Ⲡⲉϫⲁϥ ⲛⲱⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓϩⲏⲅⲉⲙⲱⲛ ϫⲉ ⲟⲩ ⲅⲁⲣ ⲡⲉⲧϩⲱⲟⲩ ⲉⲧⲁϥⲁⲓϥ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲛ̀ϩⲟⲩⲟ ⲛⲁⲩⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁϣϥ

The governor said to them: Why, what evil did he?' But they were crying out the more, saying: Crucify him.'

Ο δε ηγεμων ειπε· Και τι κακον επραξεν; Οι δε περισσοτερον εκραζον, λεγοντες· Σταυρωθητω.

فَلَمَّا رَأَى بِيلاَطُسُ أَنَّهُ لَا يَنْفَعُ شَيْئًا، بَلْ بِالْحَرِيِّ يَحْدُثُ شَغَبٌ، أَخَذَ مَاءً وَغَسَلَ يَدَيْهِ قُدَّامَ الْجَمْعِ قَائِلًا: «إِنِّي بَرِيءٌ مِنْ دَمِ هَذَا الْبَارِّ! أَبْصِرُوا أَنْتُمْ!»

וַיְהִי כִּרְאוֹת פִּילָטוֹס כִּי לֹא־יוֹעִיל מְאוּמָה וְכִי רָבְתָה עוֹד הַמְּהוּמָה וַיִּקַּח מַיִם וַיִּרְחַץ אֶת־יָדָיו לְעֵינֵי הָעָם וַיֹּאמַר נָקִי אָנֹכִי מִדַּם הַצַּדִּיק הַזֶּה אַתֶּם רְאוּ׃

Ⲉⲧⲁϥⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ϫⲉ ϥⲛⲁϫⲉⲙϩⲏⲟⲩ ⲛ̀ϩⲗⲓ ⲁⲛ ⲁⲗⲗⲁ ⲙⲁⲗⲗⲟⲛ ⲟⲩϣⲑⲟⲣⲧⲉⲣ ⲡⲉⲑⲛⲁϣⲱⲡⲓ ⲁϥϭⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲱⲟⲩ ⲁϥⲓⲁ ⲛⲉϥϫⲓϫ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲙ̀ⲡⲓⲙⲏϣ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ϯⲟⲓ ⲛ̀ⲁⲑⲛⲟⲃⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁ ⲡⲥⲛⲟϥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲁⲓⲑⲙⲏⲓ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲉ̀ⲣⲱϣⲓ

So Pilate having seen that he will gain nothing, but rather (that) a tumult will be made, took water, washed his hands before the multitude, saying: I am innocent from (the) blood of this righteous (man): ye shall suffice for (it).'

Και ιδων ο Πιλατος οτι ουδεν ωφελει, αλλα μαλλον θορυβος γινεται, λαβων υδωρ ενιψε τας χειρας αυτου εμπροσθεν του οχλου, λεγων· Αθωος ειμαι απο του αιματος του δικαιου τουτου· υμεις οψεσθε.

فَأَجَابَ جَمِيعُ الشَّعْبِ وَقَالُوا: «دَمُهُ عَلَيْنَا وَعَلَى أَوْلاَدِنَا».

וַיַּעֲנוּ כָל־הָעָם וַיֹּאמְרוּ דָּמוֹ עָלֵינוּ וְעַל־בָּנֵינוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲧⲏⲣϥ ⲡⲉϫⲁϥ ϫⲉ ⲡⲉϥⲥⲛⲟϥ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ϫⲱⲛ ⲛⲉⲙ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛⲉⲛϣⲏⲣⲓ

And all the people answered, they (lit. he) said: `His blood (shall be) upon us, and upon our sons.'

Και αποκριθεις πας ο λαος ειπε· Το αιμα αυτου ας ηναι εφ' ημας και επι τα τεκνα ημων.

حِينَئِذٍ أَطْلَقَ لَهُمْ بَارَابَاسَ، وَأَمَّا يَسُوعُ فَجَلَدَهُ وَأَسْلَمَهُ لِيُصْلَبَ.

אָז הִתִּיר לָהֶם אֵת בַּר־אַבָּא וְאֵת יֵשׁוּעַ הִכָּה בַשׂוֹטִים וַיִּמְסֹר אוֹתוֹ לְהִצָּלֵב׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁϥⲭⲁ ⲃⲁⲣⲁⲃⲃⲁⲥ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲃⲟⲗ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲉⲧⲁϥⲉⲣⲫⲣⲁⲅⲉⲗⲗⲓⲟⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲁϥⲧⲏⲓϥ ⲉⲑⲣⲟⲩⲁϣϥ

Then he released Barabbas to them: but having scourged Jesus he delivered him to be crucified.

Τοτε απελυσεν εις αυτους τον Βαραββαν, τον δε Ιησουν μαστιγωσας παρεδωκε δια να σταυρωθη.

استهزاء الجنود

فَأَخَذَ عَسْكَرُ الْوَالِي يَسُوعَ إِلَى دَارِ الْوِلاَيَةِ وَجَمَعُوا عَلَيْهِ كُلَّ الْكَتِيبَةِ،

וַיִּקְחוּ אַנְשֵׁי הַצָּבָא אֲשֶׁר לַהֶגְמוֹן אֶת־יֵשׁוּעַ וַיְבִיאֻהוּ אֶל־בֵּית־הַמִּשְׁפָּט וַיַּאַסְפוּ עָלָיו אֵת כָּל־הַגְּדוּד׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲛⲓⲙⲁⲧⲟⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓϩⲏⲅⲉⲙⲱⲛ ⲁⲩⲉⲗ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲡⲓⲡⲣⲉⲧⲱⲣⲓⲟⲛ ⲁⲩⲑⲱⲟⲩϯ ⲛ̀ϯⲥⲡⲓⲣⲁ ⲧⲏⲣⲥ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ϫⲱϥ

Then the soldiers of the governor took away Jesus into the Prætorium; they gathered the whole band upon him.

Τοτε οι στρατιωται του ηγεμονος, παραλαβοντες τον Ιησουν εις το πραιτωριον, συνηθροισαν επ' αυτον ολον το ταγμα των στρατιωτων·

فَعَرَّوْهُ وَأَلْبَسُوهُ رِدَاءً قِرْمِزِيًّا،

וַיַּפְשִׁיטוּ אוֹתוֹ אֶת־בְּגָדָיו וַיַּעַטְפֻהוּ מְעִיל שָׁנִי׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲃⲁϣϥ ⲁⲩϯ ⲭⲗⲁⲙⲓⲥ ⲛ̀ⲕⲟⲕⲕⲟⲥ ϩⲓⲱⲧϥ

And having stripped him, they clothed him with a scarlet robe.

και εκδυσαντες αυτον ενεδυσαν αυτον χλαμυδα κοκκινην,

وَضَفَرُوا إِكْلِيلًا مِنْ شَوْكٍ وَوَضَعُوهُ عَلَى رَأْسِهِ، وَقَصَبَةً فِي يَمِينِهِ. وَكَانُوا يَجْثُونَ قُدَّامَهُ وَيَسْتَهْزِئُونَ بِهِ قَائِلِينَ: «السَّلاَمُ يَا مَلِكَ الْيَهُودِ!»

וַיְשָׂרֲגוּ קֹצִים וַיַּעֲשׂוֹּ עֲטֶרֶת וַיָּשִׂימוּ עַל־רֹאשׁוֹ וְקָנֶה בִּימִינוֹ וַיִּכְרְעוּ לְפָנָיו וַיִּתְלוֹצֲצוּ בוֹ לֵאמֹר שָׁלוֹם לְךָ מֶלֶךְ הַיְּהוּדִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩϣⲱⲛⲧ ⲛ̀ⲟⲩⲭⲗⲟⲙ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϩⲁⲛⲥⲟⲩⲣⲓ ⲁⲩⲧⲏⲓϥ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲧⲉϥⲁⲫⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲭⲱ ⲛ̀ⲟⲩⲕⲁϣ ϧⲉⲛ ⲧⲉϥϫⲓϫ ⲛ̀ⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩϩⲓⲟⲩⲓ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲛ̀ⲟⲩⲕⲉⲗⲓ ⲙ̀ⲡⲉϥⲙⲑⲟ ⲉⲩⲥⲱⲃⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲭⲉⲣⲉ ⲡⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ

And they plaited a crown of thorns, they placed it upon his head, and they put a reed in his right hand; and they threw themselves upon their knees before him, mocking him, saying: Hail, (the) king of the Jews!'

και πλεξαντες στεφανον εξ ακανθων, εθεσαν επι την κεφαλην αυτου και καλαμον εις την δεξιαν αυτου, και γονυπετησαντες εμπροσθεν αυτου, ενεπαιζον αυτον, λεγοντες· Χαιρε, ο βασιλευς των Ιουδαιων·

وَبَصَقُوا عَلَيْهِ، وَأَخَذُوا الْقَصَبَةَ وَضَرَبُوهُ عَلَى رَأْسِهِ.

וַיָּרֹקּוּ בּוֹ וַיִּקְחוּ אֶת־הַקָּנֶה וַיַּכֻּהוּ עַל־רֹאשׁוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩϩⲓⲑⲁϥ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥϩⲟ ⲁⲩⲱⲗⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲕⲁϣ ⲁⲩϩⲓⲟⲩⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲉϥⲁⲫⲉ

And having spit in his face, they took away the reed, they struck his head.

και εμπτυσαντες εις αυτον ελαβον τον καλαμον και ετυπτον εις την κεφαλην αυτου.

وَبَعْدَ مَا اسْتَهْزَأُوا بِهِ، نَزَعُوا عَنْهُ الرِّدَاءَ وَأَلْبَسُوهُ ثِيَابَهُ، وَمَضَوْا بِهِ لِلصَّلْبِ.

וְאַחֲרֵי הִתְלוֹצֲצָם בּוֹ הִפְשִׁיטוּ אוֹתוֹ אֶת־הַמְּעִיל וַיַּלְבִּישֻׁהוּ אֶת־בְּגָדָיו וַיּוֹבִילֻהוּ לִצְלֹב׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲟⲩⲱ ⲉⲩⲥⲱⲃⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲁⲩⲃⲁϣϥ ⲛ̀ϯⲭⲗⲁⲙⲓⲥ ⲁⲩϯ ⲛ̀ⲛⲉϥϩⲃⲱⲥ ϩⲓⲱⲧϥ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲟⲗϥ ⲉ̀ⲑⲣⲟⲩⲁϣϥ

And having finished mocking him, they stripped him of the robe, they clothed him with his garments, and took him away to be crucified.

Και αφου ενεπαιξαν αυτον, εξεδυσαν αυτον την χλαμυδα και ενεδυσαν αυτον τα ιματια αυτου, και εφεραν αυτον δια να σταυρωσωσιν.

الصلب

وَفِيمَا هُمْ خَارِجُونَ وَجَدُوا إِنْسَانًا قَيْرَوَانِيًّا اسْمُهُ سِمْعَانُ، فَسَخَّرُوهُ لِيَحْمِلَ صَلِيبَهُ.

וַיְהִי בְצֵאתָם וַיִּמְצְאוּ אִישׁ קוּרִינִי וּשְׁמוֹ שִׁמְעוֹן וַיֶּאֶנְסוּ אֹתוֹ לָשֵׂאת לוֹ אֶת־צְלוּבוֹ׃

Ⲉⲩⲛⲏⲟⲩ ⲇⲉ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲁⲩϫⲓⲙⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲕⲩⲣⲓⲛⲛⲉⲟⲥ ⲉ̀ⲡⲉϥⲣⲁⲛ ⲡⲉ ⲥⲓⲙⲱⲛ ⲫⲁⲓ ⲁⲩϭⲓⲧϥ ⲛ̀ⲭⲃⲁ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉϥⲉⲗ ⲡⲉϥⲥⲧⲁⲩⲣⲟⲥ

And coming out they found a man--a Cyrenian whose name was (lit. is) Simon: this (one) they compelled to go (with them) that he might take up his cross.

Ενω δε εξηρχοντο, ευρον ανθρωπον Κυρηναιον, ονομαζομενον Σιμωνα· τουτον ηγγαρευσαν δια να σηκωση τον σταυρον αυτου.

وَلَمَّا أَتَوْا إِلَى مَوْضِعٍ يُقَالُ لَهُ جُلْجُثَةُ، وَهُوَ الْمُسَمَّى «مَوْضِعَ الْجُمْجُمَةِ»

וַיָּבֹאוּ אֶל־הַמָּקוֹם הַנִּקְרָא גָּלְגָּלְתָּא הוּא מְקוֹם גֻּלְגֹּלֶת׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ⲉⲩⲙⲁ ⲉ̀ϣⲁⲩⲙⲟⲩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ ϫⲉ ⲅⲟⲗⲅⲟⲑⲁ ⲉⲧⲉ ⲡⲓⲙⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲕⲣⲁⲛⲓⲟⲛ ⲡⲉ

And having come to a place which they call Golgotha,' which is the place of the skull,

Και οτε ηλθον εις τοπον λεγομενον Γολγοθα, οστις λεγεται Κρανιου τοπος,

أَعْطَوْهُ خَلًا مَمْزُوجًا بِمَرَارَةٍ لِيَشْرَبَ. وَلَمَّا ذَاقَ لَمْ يُرِدْ أَنْ يَشْرَبَ.

וַיִּתְּנוּ־לוֹ לִשְׁתּוֹת חֹמֶץ מָסוּךְ בִּמְרוֹרוֹת וַיִּטְעַם וְלֹא אָבָה לִשְׁתּוֹת׃

Ⲁⲩϯ ⲛ̀ⲟⲩⲏⲣⲡ ⲛⲁϥ ⲉϥⲙⲟϫⲧ ⲛⲉⲙ ⲟⲩϣⲁϣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥϫⲉⲙϯⲡⲓ ⲙ̀ⲡⲉϥⲟⲩⲱϣ ⲉ̀ⲥⲱ

they gave wine to him mingled with gall: and having tasted he wished not to drink.

εδωκαν εις αυτον να πιη οξος μεμιγμενον μετα χολης· και γευθεις δεν ηθελε να πιη.

وَلَمَّا صَلَبُوهُ اقْتَسَمُوا ثِيَابَهُ مُقْتَرِعِينَ عَلَيْهَا، لِكَيْ يَتِمَّ مَا قِيلَ بِالنَّبِيِّ: «اقْتَسَمُوا ثِيَابِي بَيْنَهُمْ، وَعَلَى لِبَاسِي أَلْقَوْا قُرْعَةً».

וַיְהִי כַּאֲשֶׁר צָלְבוּ אוֹתוֹ וַיְחַלְּקוּ אֶת־בְּגָדָיו לָהֶם וַיַּפִּלוּ גוֹרָל לְמַלּאת אֵת אֲשֶׁר־נֶאֱמַר בְּפִי הַנָּבִיא יְחַלְּקוּ בְגָדַי לָהֶם וְעַל־לְבוּשִׁי יַפִּילוּ גוֹרָל׃

Ⲉⲧⲁⲩⲁϣϥ ⲇⲉ ⲁⲩⲫⲱϣ ⲛ̀ⲛⲉϥϩⲃⲱⲥ ⲉ̀ϩⲣⲁⲩ ⲉ̀ⲁⲩϩⲓⲱⲡ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ

And having crucified him, they divided his garments among them, having cast lot for them.

Αφου δε εσταυρωσαν αυτον διεμερισθησαν τα ιματια αυτου, βαλλοντες κληρον, δια να πληρωθη το ρηθεν υπο του προφητου, Διεμερισθησαν τα ιματια μου εις εαυτους και επι τον ιματισμον μου εβαλον κληρον.

ثُمَّ جَلَسُوا يَحْرُسُونَهُ هُنَاكَ.

וַיֵּשְׁבוּ שָׁמָּה וַיִּשְׁמְרוּ אוֹתוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲩϩⲉⲙⲥⲓ ⲉⲩⲁⲣⲉϩ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲙ̀ⲙⲁⲩ

And they were sitting, guarding him there.

Και καθημενοι εφυλαττον αυτον εκει.

وَجَعَلُوا فَوْقَ رَأْسِهِ عِلَّتَهُ مَكْتُوبَةً: «هَذَا هُوَ يَسُوعُ مَلِكُ الْيَهُودِ».

וַיָּשִׂימוּ אֶת־דְּבַר אַשְׁמָתוֹ מִמַּעַל לְרֹאשׁוֹ וַיִּכְתְּבוּ זֶה הוּא יֵשׁוּעַ מֶלֶךְ הַיְּהוּדִים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲥϧⲉ ⲧⲉϥⲉⲧⲓⲁ ⲥⲁⲡϣⲱⲓ ⲛ̀ⲧⲉϥⲁⲫⲉ ⲉⲥⲥϧⲏⲟⲩⲧ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲣⲏϯ ϫⲉ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲡⲟⲩⲣⲟ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ

And they wrote his accusation above his head, written thus: 'This is (the) king of the Jews.'

Και εθεσαν επανωθεν της κεφαλης αυτου την κατηγοριαν αυτου γεγραμμενην· Ουτος εστιν Ιησους ο βασιλευς των Ιουδαιων.

حِينَئِذٍ صُلِبَ مَعَهُ لِصَّانِ، وَاحِدٌ عَنِ الْيَمِينِ وَوَاحِدٌ عَنِ الْيَسَارِ.

וַיִּצָּלְבוּ אִתּוֹ שְׁנֵי פָרִיצִים אֶחָד מִימִינוֹ וְאֶחָד מִשְּׂמֹאלוֹ׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲁⲩⲉϣ ⲕⲉⲥⲟⲛⲓ ⲃ̅ ⲛⲉⲙⲁϥ ⲟⲩⲁⲓ ⲥⲁⲧⲉϥⲟⲩⲓⲛⲁⲙ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲁⲓ ⲥⲁⲧⲉϥϫⲁϭⲏ

Then they crucified two robbers also with him, one on his right hand, and one on his left hand.

Τοτε εσταυρωθησαν μετ' αυτου δυο λησται, εις εκ δεξιων και εις εξ αριστερων.

وَكَانَ الْمُجْتَازُونَ يُجَدِّفُونَ عَلَيْهِ وَهُمْ يَهُزُّونَ رُؤُوسَهُمْ

וְהָעֹבְרִים גִּדְּפוּ אוֹתוֹ וַיָּנִיעוּ אֶת־רֹאשָׁם׃

Ⲛⲏ ⲇⲉ ⲉ̀ⲛⲁⲩⲥⲓⲛⲓ ⲛⲁⲩϫⲉⲟⲩⲁ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲉⲩⲕⲓⲙ ⲛ̀ⲧⲟⲩⲁⲫⲉ

And they who passed by were blaspheming him, shaking their head,

οι δε διαβαινοντες εβλασφημουν αυτον, κινουντες τας κεφαλας αυτων

قَائِلِينَ: «يَا نَاقِضَ الْهَيْكَلِ وَبَانِيَهُ فِي ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ، خَلِّصْ نَفْسَكَ! إِنْ كُنْتَ ابْنَ اللهِ فَانْزِلْ عَنِ الصَّلِيبِ!»

וַיֹּאמְרוּ אַתָּה הַהֹרֵס אֶת־־הַהֵיכָל וּבֹנֵהוּ בִּשְׁלֹשֶׁת יָמִים הוֹשַׁע לְנַפְשֶׁךָ וְאִם בֶּן־הָאֱלֹהִים אַתָּה רְדָה מִן־הַצְּלוּב׃

Ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲫⲏ ⲉⲑⲛⲁⲃⲉⲗ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫϯ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉϥⲕⲟⲧϥ ϧⲉⲛ ⲅ̅ ⲛ̀ⲉϩⲟⲟⲩ ⲛⲁϩⲙⲉⲕ ⲓⲥϫⲉ ⲛ̀ⲑⲟⲕ ⲡⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫϯ ⲁⲙⲟⲩ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓ ⲡⲓϣⲉ

saying: Thou (lit. he) who will destroy the temple of God, and build it in three days,--save thyself. If thou art (the) Son of God come down from the tree (lit. wood).'

και λεγοντες· Ο χαλων τον ναον και δια τριων ημερων οικοδομων, σωσον σεαυτον· αν ησαι Υιος του Θεου, καταβα απο του σταυρου.

وَكَذَلِكَ رُؤَسَاءُ الْكَهَنَةِ أَيْضًا وَهُمْ يَسْتَهْزِئُونَ مَعَ الْكَتَبَةِ وَالشُّيُوخِ قَالُوا:

וְכֵן הִלְעִיגוּ גַּם־רָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים עִם־הַסּוֹפְרִים וְהַזְּקֵנִים לֵאמֹר׃

Ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲥⲁϧ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲣⲉⲥⲃⲩⲧⲉⲣⲟⲥ ⲁⲩⲥⲱⲃⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ

This is how (lit. as) the chief priests with the scribes and the elders mocked him, saying:

Ομοιως δε και οι αρχιερεις εμπαιζοντες μετα των γραμματεων και πρεσβυτερων, ελεγον.

«خَلَّصَ آخَرِينَ وَأَمَّا نَفْسُهُ فَمَا يَقْدِرُ أَنْ يُخَلِّصَهَا! إِنْ كَانَ هُوَ مَلِكَ إِسْرَائِيلَ فَلْيَنْزِلِ الآنَ عَنِ الصَّلِيبِ فَنُؤْمِنَ بِهِ!

אֶת־אֲחֵרִים הוֹשִׁיעַ וּלְעַצְמוֹ לֹא יוּכַל לְהוֹשִׁיעַ אִם־ מֶלֶךְ יִשְׂרָאֵל הוּא יֵרֶד־נָא עַתָּה מִן־הַצְּלוּב וְנַאֲמִין בּוֹ׃

Ϫⲉ ⲁϥⲛⲟϩⲉⲙ ⲛ̀ϩⲁⲛⲕⲉⲭⲱⲟⲩⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟⲛ ϣϫⲟⲙ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲉ̀ⲛⲁϩⲙⲉϥ ⲓⲥϫⲉ ⲡⲟⲩⲣⲟ ⲙ̀ⲡⲓⲥ̅ⲗ̅ ⲡⲉ ⲙⲁⲣⲉϥⲓ̀ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ϯⲛⲟⲩ ⲉⲃⲟⲗ ϩⲓ ⲡⲓϣⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉⲛⲛⲁϩϯ ⲉ̀ⲣⲟϥ

He saved others; it is not possible for him to save himself. If (he) is (the) king of Israel, let him come down now from the tree, and let us believe him.

Αλλους εσωσεν, εαυτον δεν δυναται να σωση· αν ηναι βασιλευς του Ισραηλ, ας καταβη τωρα απο του σταυρου και θελομεν πιστευσει εις αυτον·

قَدِ اتَّكَلَ عَلَى اللهِ، فَلْيُنْقِذْهُ الآنَ إِنْ أَرَادَهُ! لأَنَّهُ قَالَ: أَنَا ابْنُ اللهِ!»

בָּטַח בֵּאלֹהִים עַתָּה יְפַלְּטֵהוּ אִם־חָפֵץ בּוֹ כִּי אָמַר בֶּן־הָאֱלֹהִים אֲנִי׃

Ⲓⲥϫⲉ ϩⲑⲏϥ ⲭⲏ ⲉ̀ⲫϯ ⲙⲁⲣⲉϥⲛⲁϩⲙⲉϥ ⲓⲥϫⲉ ϥⲟⲩⲁϣϥ ⲁϥϫⲟⲥ ⲅⲁⲣ ϫⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ⲡⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫϯ

If he trusted in God, let him save him, if he wish (for) him: for he said that I am (the) Son of God.'

πεποιθεν επι τον Θεον, ας σωση τωρα αυτον, εαν θελη αυτον· επειδη ειπεν οτι Θεου Υιος ειμαι.

وَبِذَلِكَ أَيْضًا كَانَ اللِّصَّانِ اللَّذَانِ صُلِبَا مَعَهُ يُعَيِّرَانِهِ.

וְכָזֹאת חֵרְפֻהוּ גַּם־הַפָּרִיצִים הַנִּצְלָבִים אִתּוֹ׃

Ⲫⲁⲓ ⲇⲉ ⲉ̀ⲛⲁⲣⲉ ⲛⲓⲕⲉⲥⲟⲛⲓ ϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲛⲏ ⲉⲧⲁⲩⲁϣⲟⲩ ⲛⲉⲙⲁϥ ⲉⲩϯϣϭⲛⲏⲛ ⲛⲉⲙⲁϥ

And this the robbers also were saying, who were crucified with him, reproaching him.

Το αυτο δε και οι λησται οι συσταυρωθεντες μετ' αυτου ωνειδιζον εις αυτον.

الموت

وَمِنَ السَّاعَةِ السَّادِسَةِ كَانَتْ ظُلْمَةٌ عَلَى كُلِّ الأَرْضِ إِلَى السَّاعَةِ التَّاسِعَةِ.

וַיְהִי חֹשֶׁךְ עַל־כָּל־הָאָרֶץ מִן הַשָׁעָה הַשִׁשִׁית עַד הַשָׁעָה הַתְּשִׁיעִית׃

Ⲓⲥϫⲉⲛ ⲫⲛⲁⲩ ⲛ̀ⲁϫⲡ ⲋ̅ ⲁ ⲡⲭⲁⲕⲓ ϣⲱⲡⲓ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲕⲁϩⲓ ⲧⲏⲣϥ ϣⲁ ⲫⲛⲁⲩ ⲛ̀ⲁϫⲡ ⲑ̅

From (the) sixth hour there was (the) darkness upon all (the) land until (the) ninth hour.

Απο δε εκτης ωρας σκοτος εγεινεν εφ' ολην την γην εως ωρας εννατης·

وَنَحْوَ السَّاعَةِ التَّاسِعَةِ صَرَخَ يَسُوعُ بِصَوْتٍ عَظِيمٍ قَائِلًا: «إِيلِي، إِيلِي، لِمَا شَبَقْتَنِي؟» أَيْ: إِلَهِي، إِلَهِي، لِمَاذَا تَرَكْتَنِي؟

וּכְעֵת הַשָׁעָה הַתְּשִׁיעִית וַיִּזְעַק יֵשׁוּעַ בְּקוֹל גָּדוֹל אֵלִי אֵלִי לְמָה שְׁבַקְתָּנִי וְהוּא אֵלִי אֵלִי לָמָה עֲזַבְתָּנִי׃

Ⲉⲧⲁ ⲫⲛⲁⲩ ⲇⲉ ⲛⲁϫⲡ ⲑ̅ ϣⲱⲡⲓ ⲁϥⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲛ̀ϧⲣⲱⲟⲩ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲉⲗⲱⲓ ⲉⲗⲱⲓ ⲗⲉⲙⲁ ⲥⲁⲃⲁⲕⲑⲁⲛⲓ ⲉⲧⲉ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ϫⲉ ⲡⲁⲛⲟⲩϯ ⲡⲁⲛⲟⲩϯ ⲉⲑⲃⲉⲟⲩ ⲁⲕⲭⲁⲧ ⲛ̀ⲥⲱⲕ

And (the) ninth hour having come, Jesus cried out with a great cry, saying: Eloi eloi lema sabakthani? 'which is this, My God, my God, wherefore didst thou leave me?'

περι δε την εννατην ωραν ανεβοησεν ο Ιησους μετα φωνης μεγαλης, λεγων· Ηλι, Ηλι, λαμα σαβαχθανι; τουτεστι, Θεε μου, Θεε μου, δια τι με εγκατελιπες;

فَقَوْمٌ مِنَ الْوَاقِفِينَ هُنَاكَ لَمَّا سَمِعُوا قَالُوا: «إِنَّهُ يُنَادِي إِيلِيَّا».

וַיִּשְׁמְעוּ אֲנָשִׁים מִן־הָעֹמְדִים שָׁם וַיֹּאמְרוּ הוּא קוֹרֵא אֶל־אֵלִיָּהוּ׃

Ϩⲁⲛⲟⲩⲟⲛ ⲇⲉ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲏ ⲉⲧⲟϩⲓ ⲉ̀ⲣⲁⲧⲟⲩ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲉⲧⲁⲩⲥⲱⲧⲉⲙ ⲛⲁⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁϥⲙⲟⲩϯ ⲟⲩⲃⲉ ⲏⲗⲓⲁⲥ

And some of them who stood there, having heard, were saying: He called to Elias.'

Και τινες των εκει εστωτων ακουσαντες, ελεγον οτι τον Ηλιαν φωναζει ουτος.

وَلِلْوَقْتِ رَكَضَ وَاحِدٌ مِنْهُمْ وَأَخَذَ إِسْفِنْجَةً وَمَلأَهَا خَلًا وَجَعَلَهَا عَلَى قَصَبَةٍ وَسَقَاهُ.

וַיְמַהֵר אֶחָד מֵהֶם וַיָּרָץ וַיִּקַּח סְפוֹג וַיְמַלֵּא אֹתוֹ חֹמֶץ וַיָּשֶׂם עַל־קָנֶה וַיַּשְׁקֵהוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲥⲁⲧⲟⲧϥ ⲁϥϭⲟϫⲓ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩⲁⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ⲁϥϭⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲫⲟⲅⲅⲟⲥ ⲁϥⲙⲁϩⲥ ⲛ̀ϩⲉⲙϫ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲑⲟⲕⲥ ⲉ̀ⲟⲩⲕⲁϣ ⲁⲩⲧⲥⲟϥ

And immediately one of them ran, took a sponge, filled it with vinegar, and pierced (it) on (lit. to) a reed, they gave him to drink.

Και ευθυς εδραμεν εις εξ αυτων και λαβων σπογγον και γεμισας οξους και περιθεσας εις καλαμον εποτιζεν αυτον.

وَأَمَّا الْبَاقُونَ فَقَالُوا: «اتْرُكْ. لِنَرَى هَلْ يَأْتِي إِيلِيَّا يُخَلِّصُهُ!»

וְיֶתֶר הָאֲנָשִׁים אָמְרוּ הַנִּיחוּ לוֹ וְנִרְאֶה אִם־יָבוֹא אֵלִיָּהוּ לְהוֹשִׁיעוֹ וְאִישׁ אַחֵר לָקַח חֲנִית וַיִּדְקֹר אֶת־צַלְעוֹ וַיֵּצְאוּ מַיִם וָדָם׃

Ⲡⲥⲉⲡⲓ ⲇⲉ ⲛⲁⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲭⲁⲥ ⲛ̀ⲧⲉⲛⲛⲁⲩ ϫⲉ ϥⲛⲏⲟⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲏⲗⲓⲁⲥ ⲛ̀ⲧⲉϥⲛⲁϩⲙⲉϥ

And (the) rest were saying: Let it (be); and let us see if (lit. that) Elias cometh and saveth him.'

Οι δε λοιποι ελεγον· Αφες, ας ιδωμεν αν ερχηται ο Ηλιας να σωση αυτον.

فَصَرَخَ يَسُوعُ أَيْضًا بِصَوْتٍ عَظِيمٍ، وَأَسْلَمَ الرُّوحَ.

וְיֵשׁוּעַ הוֹסִיף לִקְרֹא בְּקוֹל גָּדוֹל וַתֵּצֵא רוּחוֹ׃

Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲇⲉ ⲟⲛ ⲁϥⲱϣ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲛ̀ϧⲣⲱⲟⲩ ⲁϥϯ ⲙ̀ⲡⲓⲡⲛ̅ⲁ̅

And Jesus cried out again with a great cry, he gave (up) the spirit.

Ο δε Ιησους παλιν κραξας μετα φωνης μεγαλης, αφηκε το πνευμα.

وَإِذَا حِجَابُ الْهَيْكَلِ قَدِ انْشَقَّ إِلَى اثْنَيْنِ، مِنْ فَوْقُ إِلَى أَسْفَلُ. وَالأَرْضُ تَزَلْزَلَتْ، وَالصُّخُورُ تَشَقَّقَتْ،

וְהִנֵּה נִקְרְעָה פָּרֹכֶת הַהֵיכָל מִלְמַעְלָה לְמַטָּה לִשְׁנַיִם קְרָעִים וַתִּרְעַשׁ הָאָרֶץ וְהַסְּלָעִים הִתְבַּקָּעוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ⲡⲓⲕⲁⲧⲁⲡⲉⲧⲁⲥⲙⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲉⲣⲫⲉⲓ ⲁϥⲫⲱϫⲓ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲡϣⲱⲓ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ⲁϥⲉⲣⲃ̅ ⲟⲩⲟϩ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ ⲁϥⲙⲟⲛⲙⲉⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲓⲡⲉⲧⲣⲁ ⲁⲩⲫⲱϫⲓ

And lo, the veil of the temple was broken from (the) top to (the) bottom; it (was) made two (pieces): and the earth quaked; and the rocks were broken;

Και ιδου, το καταπετασμα του ναου εσχισθη εις δυο απο ανωθεν εως κατω, και η γη εσεισθη και αι πετραι εσχισθησαν,

وَالْقُبُورُ تَفَتَّحَتْ، وَقَامَ كَثِيرٌ مِنْ أَجْسَادِ الْقِدِّيسِينَ الرَّاقِدِينَ

וְהַקְּבָרִים נִפְתָּחוּ וְרַבִּים מִן־הַקְּדוֹשִׁים יְשֵׁנֵי אַדְמַת עָפָר נֵעוֹרוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛⲓⲙϩⲁⲩ ⲁⲩⲟⲩⲱⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲛ̀ⲥⲱⲙⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲏ ⲉⲧⲁⲩⲛⲕⲟⲧ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲏ ⲉⲑⲟⲩⲁⲃ ⲁⲩⲧⲱⲟⲩⲛⲟⲩ

and the sepulchres opened; and many bodies of them who slept, of the saints, rose;

και τα μνημεια ηνοιχθησαν και πολλα σωματα των κεκοιμημενων αγιων ανεστησαν,

وَخَرَجُوا مِنَ الْقُبُورِ بَعْدَ قِيَامَتِهِ، وَدَخَلُوا الْمَدِينَةَ الْمُقَدَّسَةَ، وَظَهَرُوا لِكَثِيرِينَ.

וַיֵּצְאוּ מִן־הַקְּבָרִים אַחֲרֵי תְחִיָּתוֹ וַיָּבֹאוּ אֶל־הָעִיר הַקְּדוֹשָׁה וַיֵּרָאוּ לָרַבִּים׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲙϩⲁⲩ ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲁ ⲑⲣⲉϥⲧⲱⲛϥ ⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ϯⲃⲁⲕⲓ ⲉⲑⲟⲩⲁⲃ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲟⲩⲟⲛϩⲟⲩ ⲉ̀ⲟⲩⲙⲏϣ

and having come out of the sepulchres after his rising, went into the holy city, and manifested themselves to many.

και εξελθοντες εκ των μνημειων μετα την αναστασιν αυτου εισηλθον εις την αγιαν πολιν και ενεφανισθησαν εις πολλους.

وَأَمَّا قَائِدُ الْمِئَةِ وَالَّذِينَ مَعَهُ يَحْرُسُونَ يَسُوعَ فَلَمَّا رَأَوْا الزَّلْزَلَةَ وَمَا كَانَ، خَافُوا جِدًّا وَقَالُوا: «حَقًّا كَانَ هَذَا ابْنَ اللهِ!»

וְשַׂר־הַמֵּאָה וְהָאֲנָשִׁים אֲשֶׁר אִתּוֹ הַשֹׁמְרִים אֶת־יֵשׁוּעַ כִּרְאוֹתָם אֶת־הָרַעַשׁ וְאֶת־אֲשֶׁר נִהְיְתָה נִבְהֲלוּ מְאֹד וַיֹּאמְרוּ אָכֵן זֶה הָיָה בֶן־אֱלֹהִים׃

Ⲡⲓⲉⲕⲁⲧⲟⲛⲧⲁⲣⲭⲟⲥ ⲇⲉ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲑⲛⲉⲙⲁϥ ⲉⲩⲁⲣⲉϩ ⲉⲒⲏ̅ⲥ̅ ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲡⲓⲙⲟⲛⲙⲉⲛ ⲛⲉⲙ ⲛⲏ ⲉⲧⲁⲩϣⲱⲡⲓ ⲁⲩⲉⲣϩⲟϯ ⲉ̀ⲙⲁϣⲱ ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲧⲁⲫⲙⲏⲓ ⲛⲉ ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲙ̀ⲫϯ

Now the centurion, and they who were with him, guarding Jesus, having seen the earthquake, and the things which were done, feared greatly, saying: Truly this was (the) Son of God.'

Ο δε εκατονταρχος και οι μετ' αυτου φυλαττοντες τον Ιησουν, ιδοντες τον σεισμον και τα γενομενα, εφοβηθησαν σφοδρα, λεγοντες· Αληθως Θεου Υιος ητο ουτος.

وَكَانَتْ هُنَاكَ نِسَاءٌ كَثِيرَاتٌ يَنْظُرْنَ مِنْ بَعِيدٍ، وَهُنَّ كُنَّ قَدْ تَبِعْنَ يَسُوعَ مِنَ الْجَلِيلِ يَخْدِمْنَهُ،

וְשָׁם נָשִׁים רַבּוֹת אֲשֶׁר הָלְכוּ אַחֲרֵי יֵשׁוּעַ מִן־הַגָּלִיל לְשָׁרְתוֹ וְהֵנָּה רֹאוֹת מֵרָחוֹק׃

Ⲛⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲟⲩⲙⲏϣ ⲇⲉ ⲛ̀ⲥϩⲓⲙⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲉⲩⲛⲁⲩ ϩⲓⲫⲟⲩⲉⲓ ⲉⲧⲉ ⲛⲁⲓ ⲛⲏ ⲉⲧⲁⲩⲙⲟϣⲓ ⲛ̀ⲥⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ ⲉⲩϣⲉⲙϣⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ

And many women were there, seeing afar off, these were they who walked after Jesus from Galilee, ministering to him:

Ησαν δε εκει γυναικες πολλαι απο μακροθεν θεωρουσαι, αιτινες ηκολουθησαν τον Ιησουν απο της Γαλιλαιας υπηρετουσαι αυτον·

وَبَيْنَهُنَّ مَرْيَمُ الْمَجْدَلِيَّةُ، وَمَرْيَمُ أُمُّ يَعْقُوبَ وَيُوسِي، وَأُمُّ ابْنَيْ زَبْدِي.

וּבְתוֹכָן מִרְיָם הַמַּגְדָּלִית וּמִרְיָם אֵם־יַעֲקֹב וְיוֹסֵי וְאֵם בְּנֵי זַבְדָּי׃

Ⲛⲁⲓ ⲉⲧⲉ ⲛⲁⲣⲉ ⲙⲁⲣⲓⲁ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ ⲡⲉ ϯⲙⲁⲅⲇⲁⲗⲓⲛⲏ ⲛⲉⲙ ⲙⲁⲣⲓⲁ ⲑⲁ ⲓⲁⲕⲱⲃⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲑⲙⲁⲩ ⲛ̀ⲓⲱⲥⲏⲫ ⲛⲉⲙ ⲑⲙⲁⲩ ⲛ̀ⲛⲉⲛϣⲏⲣⲓ ⲛ̀ⲍⲉⲃⲉⲇⲉⲟⲥ

these--among whom was Mary the Magdalene, and Mary of James, and (the) mother of Joseph, and (the) mother of (the) sons of Zebedee.

μεταξυ των οποιων ητο Μαρια η Μαγδαληνη, και Μαρια η μητηρ του Ιακωβου και Ιωση, και η μητηρ των υιων Ζεβεδαιου.

الدفن

وَلَمَّا كَانَ الْمَسَاءُ، جَاءَ رَجُلٌ غَنِيٌّ مِنَ الرَّامَةِ اسْمُهُ يُوسُفُ، وَكَانَ هُوَ أَيْضًا تِلْمِيذًا لِيَسُوعَ.

וַיְהִי בָעֶרֶב וַיָּבֹא אִישׁ עָשִׁיר מִן־הָרָמָתַיִם וּשְׁמוֹ יוֹסֵף וְגַם־הוּא מִתַּלְמִידֵי יֵשׁוּעַ׃

Ⲉⲧⲁ ⲣⲟⲩϩⲓ ⲇⲉ ϣⲱⲡⲓ ⲁϥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲟⲩⲣⲱⲙⲓ ⲛ̀ⲣⲁⲙⲁⲟ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲁⲣⲓⲙⲁⲑⲉⲁⲥ ⲉ̀ⲡⲉϥⲣⲁⲛ ⲡⲉ ⲓⲱⲥⲏⲫ ⲫⲁⲓ ϩⲱϥ ⲛⲉⲁϥⲉⲣ ⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲛ̀Ⲓⲏ̅ⲥ̅

And evening having come, a rich man from AriMatthewheas came, whose name was (lit. is) Joseph. This (man) also had been a disciple of Jesus:

Οτε δε εγεινεν εσπερα, ηλθεν ανθρωπος πλουσιος απο Αριμαθαιας, το ονομα Ιωσηφ, οστις και αυτος εμαθητευσεν εις τον Ιησουν·

فَهَذَا تَقَدَّمَ إِلَى بِيلاَطُسَ وَطَلَبَ جَسَدَ يَسُوعَ. فَأَمَرَ بِيلاَطُسُ حِينَئِذٍ أَنْ يُعْطَى الْجَسَدُ.

וַיִּגַּשׁ אֶל־פִּילָטוֹס לִשְׁאֹל אֶת־גְּוִיַּת יֵשׁוּעַ וַיְצַו פִּילָטוֹס וַתִּנָּתֶן לוֹ׃

Ⲫⲁⲓ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ϩⲁ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲁϥⲉⲣⲉⲧⲓⲛ ⲙ̀ⲡⲓⲥⲱⲙⲁ ⲛ̀ⲧⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲁϥⲟⲩⲁϩⲥⲁϩⲛⲓ ⲉ̀ⲧⲏⲓϥ

this (man) having come to Pilate, asked for the body of Jesus. Then Pilate commanded to give it.

ουτος ελθων προς τον Πιλατον, εζητησε το σωμα του Ιησου. Τοτε ο Πιλατος προσεταξε να αποδοθη το σωμα.

فَأَخَذَ يُوسُفُ الْجَسَدَ وَلَفَّهُ بِكَتَّانٍ نَقِيٍّ،

וַיִּקַּח יוֹסֵף אֶת־הַגְּוִיָּה וַיִּכְרֹךְ אוֹתָהּ בְּסָדִין טָהוֹר׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥϭⲓ ⲙ̀ⲡⲓⲥⲱⲙⲁ ⲛ̀ϫⲉ ⲓⲱⲥⲏⲫ ⲁϥⲕⲟⲩⲗⲱⲗϥ ϧⲉⲛ ⲟⲩϣⲉⲛⲧⲱ ⲉⲥⲟⲩⲁⲃ

And Joseph took the body, wrapped it in a clean linen cloth,

Και λαβων το σωμα ο Ιωσηφ, ετυλιξεν αυτο με σινδονα καθαραν,

وَوَضَعَهُ فِي قَبْرِهِ الْجَدِيدِ الَّذِي كَانَ قَدْ نَحَتَهُ فِي الصَّخْرَةِ، ثُمَّ دَحْرَجَ حَجَرًا كَبِيرًا عَلَى بَابِ الْقَبْرِ وَمَضَى.

וַיְשִׂימֶהָ בַּקֶּבֶר הֶחָדָשׁ אֲשֶׁר חָצַב־לוֹ בַּסָּלַע וַיָּגֶל אֶבֶן גְּדוֹלָה עַל־פֶּתַח הַקֶּבֶר וַיֵּלֶךְ לוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲭⲁϥ ϧⲉⲛ ⲡⲉϥⲙϩⲁⲩ ⲙ̀ⲃⲉⲣⲓ ⲫⲏ ⲉⲧⲁϥϣⲟⲕϥ ϧⲉⲛ ϯⲡⲉⲧⲣⲁ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲥⲕⲟⲣⲕⲉⲣ ⲛ̀ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲛ̀ⲱⲛⲓ ⲉ̀ⲣⲱϥ ⲙ̀ⲡⲓⲙϩⲁⲩ ⲁϥϩⲱⲗ

and laid it in his new sepulchre, which he hewed-out in the rock: and he rolled a great stone to the mouth of the sepulchre, he departed.

και εθεσεν αυτο εν τω νεω αυτου μνημειω, το οποιον ελατομησεν εν τη πετρα, και προσκυλισας λιθον μεγαν εις την θυραν του μνημειου ανεχωρησεν.

وَكَانَتْ هُنَاكَ مَرْيَمُ الْمَجْدَلِيَّةُ وَمَرْيَمُ الأُخْرَى جَالِسَتَيْنِ تُجَاهَ الْقَبْرِ.

וּמִרְיָם הַמַּגְדָּלִית וּמִרְיָם הָאַחֶרֶת הָיוּ יֹשְׁבוֹת שָׁם מִמּוּל הַקָּבֶר׃

Ⲛⲁⲥⲭⲏ ⲇⲉ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛ̀ϫⲉ ⲙⲁⲣⲓⲁ ϯⲙⲁⲅⲇⲁⲗⲓⲛⲏ ⲛⲉⲙ ϯⲕⲉⲙⲁⲣⲓⲁ ⲉⲩϩⲉⲙⲥⲓ ⲙ̀ⲡⲉⲙⲑⲟ ⲙ̀ⲡⲓⲙϩⲁⲩ

And Mary the Magdalene was there, and the other Mary, sitting before the sepulchre.

Ητο δε εκει Μαρια η Μαγδαληνη και η αλλη Μαρια, καθημεναι απεναντι του ταφου.

الحراس عند القبر

وَفِي الْغَدِ الَّذِي بَعْدَ الاسْتِعْدَادِ اجْتَمَعَ رُؤَسَاءُ الْكَهَنَةِ وَالْفَرِّيسِيُّونَ إِلَى بِيلاَطُسَ

וַיְהִי מִמָּחֳרַת עֶרֶב הַשַׁבָּת וַיִּקָּהֲלוּ רָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים וְהַפְּרוּשִׁים אֶל־פִּילָטוֹס׃

Ⲉ̀ⲡⲉϥⲣⲁⲥϯ ⲇⲉ ⲉⲧⲉ ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲁ ϯⲡⲁⲣⲁⲥⲕⲉⲩⲏ ⲧⲉ ⲁⲩⲑⲱⲟⲩϯ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲫⲁⲣⲓⲥⲉⲟⲥ ϩⲁ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ

Now on the (lit. his) morrow, which is (the day) after the Preparation, the chief priests and the Pharisees assembled to Pilate,

Και τη επαυριον, ητις ειναι μετα την παρασκευην, συνηχθησαν οι αρχιερεις και οι Φαρισαιοι προς τον Πιλατον

قَائِلِينَ: «يَا سَيِّدُ، قَدْ تَذَكَّرْنَا أَنَّ ذَلِكَ الْمُضِلَّ قَالَ وَهُوَ حَيٌّ: إِنِّي بَعْدَ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ أَقُومُ.

וַיֹּאמְרוּ אֲדֹנֵינוּ זָכַרְנוּ כִּי אָמַר הַמֵּסִית הַהוּא בְּעוֹדֶנּוּ חָי מִקְצֵה שְׁלֹשֶׁת יָמִים קוֹם אָקוּם׃

Ⲉⲩϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲡⲉⲛ⳪̅ ⲁⲛⲉⲣⲫⲙⲉⲩⲓ ϫⲉ ⲁ ⲡⲓⲡⲗⲁⲛⲟⲥ ⲉⲧⲉⲙ̀ⲙⲁⲩ ϫⲟⲥ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲉϥⲟⲛϧ ϫⲉ ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲁ ⲅ̅ ⲛ̀ⲉϩⲟⲟⲩ ϯⲛⲁⲧⲱⲛⲧ

saying: Our lord, we remembered that that deceiver said, while living, that after three days I will rise.

λεγοντες· Κυριε, ενεθυμηθημεν οτι εκεινος ο πλανος ειπεν ετι ζων, Μετα τρεις ημερας θελω αναστηθη.

فَمُرْ بِضَبْطِ الْقَبْرِ إِلَى الْيَوْمِ الثَّالِثِ، لِئَلاَّ يَأْتِيَ تَلاَمِيذُهُ لَيْلًا وَيَسْرِقُوهُ، وَيَقُولُوا لِلشَّعْبِ: إِنَّهُ قَامَ مِنَ الأَمْوَاتِ، فَتَكُونَ الضَّلاَلَةُ الأَخِيرَةُ أَشَرَّ مِنَ الأُولَى!»

לָכֵן צַוֵּה־נָא וְיִסָּכֵר פִּי הַקֶּבֶר עַד־הַיּוֹם הַשְׁלִישִׁי פֶּן־יָבֹאוּ תַלְמִידָיו בַּלַּיְלָה וּגְנָבֻהוּ וְאָמְרוּ אֶל־הָעָם הִנֵּה־קָם מִן־הַמֵּתִים וְהָיְתָה הַתַּרְמִית הָאַחֲרוֹנָה רָעָה מִן־הָרִאשׁוֹנָה׃

Ⲟⲩⲁϩⲥⲁϩⲛⲓ ⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲧⲁϫⲣⲟ ⲙ̀ⲡⲓⲙϩⲁⲩ ϣⲁ ⲡⲓⲙⲁϩⲅ̅ ⲛ̀ⲉϩⲟⲟⲩ ⲙⲏⲡⲱⲥ ⲛ̀ⲧⲟⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲛ̀ⲧⲟⲩⲟⲗϥ ⲛ̀ϭⲓⲟⲩⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲟⲩϫⲟⲥ ⲙ̀ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ϫⲉ ⲁϥⲧⲱⲛϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲏ ⲉⲑⲙⲱⲟⲩⲧ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲧⲉ ϯϧⲁⲏ ⲙ̀ⲡⲗⲁⲛⲏ ⲧϩⲟ ⲛⲁⲛ ⲉ̀ϯϩⲟⲩⲓϯ

Command then, to make sure the sepulchre until the third day, lest his disciples come and take him away by stealth, and say to the people, that he rose from the dead: and the last error (will be) worse for us than the first.'

Προσταξον λοιπον να ασφαλισθη ο ταφος εως της τριτης ημερας, μηποτε οι μαθηται αυτου ελθοντες δια νυκτος κλεψωσιν αυτον και ειπωσι προς τον λαον, Ανεστη εκ των νεκρων· και θελει εισθαι η εσχατη πλανη χειροτερα της πρωτης.

فَقَالَ لَهُمْ بِيلاَطُسُ: «عِنْدَكُمْ حُرَّاسٌ. اِذْهَبُوا وَاضْبُطُوهُ كَمَا تَعْلَمُونَ».

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם פִּילָטוֹס הִנֵּה לָכֶם אַנְשֵׁי מִשְׁמָר לְכוּ סִכְרוּהוּ כַּאֲשֶׁר יְדַעְתֶּם׃

Ⲡⲉϫⲉ ⲡⲓⲗⲁⲧⲟⲥ ⲇⲉ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲟⲩⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲱⲧⲉⲛ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲛ̀ϩⲁⲛⲕⲟⲩⲥⲧⲱⲇⲓⲁ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲙⲁⲧⲁϫⲣⲟϥ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲥⲱⲟⲩⲛ ⲙ̀ⲙⲟϥ

And Pilate said to them: Ye have guards: go, make it sure as ye know (how to make) it.'

Ειπε δε προς αυτους ο Πιλατος· Εχετε φυλακας· υπαγετε, ασφαλισατε καθως εξευρετε.

فَمَضَوْا وَضَبَطُوا الْقَبْرَ بِالْحُرَّاسِ وَخَتَمُوا الْحَجَرَ.

וַיֵּלְכוּ וַיִּסְכְּרוּ אֶת־פִּי הַקֶּבֶר וַיַּחְתְּמוּ אֶת־הָאָבֶן וַיַּעֲמִידוּ עָלָיו אֶת־הַמִּשְׁמָר׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲁⲩⲧⲁϫⲣⲟ ⲙ̀ⲡⲓⲙϩⲁⲩ ⲁⲩⲧⲟⲃϥ ⲛⲉⲙ ϯⲕⲟⲩⲥⲧⲱⲇⲓⲁ

So they went, they made sure the sepulchre, they sealed it, the guard (being) with (them).

Οι δε υπηγον και ησφαλισαν τον ταφον, σφραγισαντες τον λιθον και επιστησαντες τους φυλακας.

إصحاح 28

القيامة

وَبَعْدَ السَّبْتِ، عِنْدَ فَجْرِ أَوَّلِ الأُسْبُوعِ، جَاءَتْ مَرْيَمُ الْمَجْدَلِيَّةُ وَمَرْيَمُ الأُخْرَى لِتَنْظُرَا الْقَبْرَ.

וְאַחֲרֵי מוֹצָאֵי הַשַׁבָּת כְּשֶׁהֵאִיר לְאֶחָד בַּשַׁבָּת בָּאָה מִרְיָם הַמַּגְדָּלִית וּמִרְיָם הָאַחֶרֶת לִרְאוֹת אֶת־הַקָּבֶר׃

Ⲣⲟⲩϩⲓ ⲇⲉ ⲛ̀ⲛⲓⲥⲁⲃⲃⲁⲧⲟⲛ ⲉ̀ⲧⲟⲟⲩⲓ ⲉ̀ⲫⲟⲩⲁⲓ ⲛ̀ⲛⲓⲥⲁⲃⲃⲁⲧⲟⲛ ⲁⲥⲓ̀ ⲛ̀ϫⲉ ⲙⲁⲣⲓⲁ ϯⲙⲁⲅⲇⲁⲗⲓⲛⲏ ⲛⲉⲙ ϯⲕⲉⲙⲁⲣⲓⲁ ⲉ̀ⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲡⲓⲙϩⲁⲩ

Now in the night (lit. Now evening) of the sabbaths, being morning of (the) first (lit, to (the) one) of the sabbaths, Mary the Magdalene came and the other Mary to see the sepulchre.

Αφου δε επερασε το σαββατον, περι τα χαραγματα της πρωτης ημερας της εβδομαδος ηλθε Μαρια η Μαγδαληνη και η αλλη Μαρια, δια να θεωρησωσι τον ταφον.

وَإِذَا زَلْزَلَةٌ عَظِيمَةٌ حَدَثَتْ، لأَنَّ مَلاَكَ الرَّبِّ نَزَلَ مِنَ السَّمَاءِ وَجَاءَ وَدَحْرَجَ الْحَجَرَ عَنِ الْبَابِ، وَجَلَسَ عَلَيْهِ.

וְהִנֵּה רָעָשׁ גָּדוֹל הָיָה כִּי־מַלְאַךְ יְהוָֹה יָרַד מִן־הַשָּׁמַיִם וַיִּגַּשׁ וַיָּגֶל אֶת־הָאֶבֶן מִן־הַפֶּתַח וַיֵּשֶׁב עָלֶיהָ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲙ̀ⲙⲟⲛⲙⲉⲛ ⲁϥϣⲱⲡⲓ ⲟⲩⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡ⳪̅ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲧⲫⲉ ⲟⲩⲟϩ ⲁϥⲥⲕⲟⲣⲕⲉⲣ ⲙ̀ⲡⲓⲱⲛⲓ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲓ ⲣⲱϥ ⲙ̀ⲡⲓⲙϩⲁⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁϥϩⲉⲙⲥⲓ ϩⲓϫⲱϥ

And lo, there was a great earthquake; an angel of the Lord came down from (the) heaven, and rolled the stone from the mouth of the sepulchre, and was sitting upon it.

Και ιδου εγεινε σεισμος μεγας· διοτι αγγελος Κυριου καταβας εξ ουρανου ηλθε και απεκυλισε τον λιθον απο της θυρας και εκαθητο επανω αυτου.

وَكَانَ مَنْظَرُهُ كَالْبَرْقِ، وَلِبَاسُهُ أَبْيَضَ كَالثَّلْجِ.

וּמַרְאֵהוּ כְּמַרְאֵה הַבָּרָק וּלְבוּשׁוֹ לָבָן כַּשָׁלֶג׃

Ⲡⲉϥⲥⲙⲟⲧ ⲇⲉ ⲛⲁϥⲟⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲉⲧⲉⲃⲣⲏϫ ⲟⲩⲟϩ ⲧⲉϥϩⲉⲃⲥⲱ ⲉⲥⲟⲩⲟⲃϣ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ⲟⲩⲭⲓⲱⲛ

And his form was (imperf.) as lightning, and his raiment white as snow:

Ητο δε η οψις αυτου ως αστραπη και το ενδυμα αυτου λευκον ως χιων.

فَمِنْ خَوْفِهِ ارْتَعَدَ الْحُرَّاسُ وَصَارُوا كَأَمْوَاتٍ.

וַיִּבָּהֲלוּ הַשֹׁמְרִים מִפַּחְדּוֹ וַיִּהְיוּ כַּמֵּתִים׃

Ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲇⲉ ϧⲉⲛ ⲧⲉϥϩⲟϯ ⲁⲩⲙⲟⲛⲙⲉⲛ ⲛ̀ϫⲉ ⲛⲏ ⲉⲧⲁⲣⲉϩ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲉⲣ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲛ̀ϩⲁⲛⲣⲉϥⲙⲱⲟⲩⲧ

and for fear of him (lit. his fear) they who guard quaked, and were as dead men.

Και απο του φοβου αυτου εταραχθησαν οι φυλακες και εγειναν ως νεκροι.

فَأَجَابَ الْمَلاَكُ وَقَالَ لِلْمَرْأَتَيْنِ : «لاَ تَخَافَا أَنْتُمَا، فَإِنِّي أَعْلَمُ أَنَّكُمَا تَطْلُبَانِ يَسُوعَ الْمَصْلُوبَ.

וַיַּעַן הַמַּלְאָךְ וַיֹּאמֶר אֶל־הַנָּשִׁים אַתֵּן אַל־תִּירֶאןָ הֵן יָדַעְתִּי כִּי אֶת־יֵשׁוּעַ הַנִּצְלָב אַתֵּן מְבַקְשׁוֹת׃

Ⲁϥⲉⲣⲟⲩⲱ ⲇⲉ ⲛ̀ϫⲉ ⲡⲓⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲡⲉϫⲁϥ ⲛ̀ⲛⲓϩⲓⲟⲙⲓ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲉⲣϩⲟϯ ⲛ̀ⲑⲱⲧⲉⲛ ϯⲉⲙⲓ ⲅⲁⲣ ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲫⲏ ⲉⲧⲁⲩⲁϣϥ ⲡⲉⲧⲉⲧⲉⲛⲕⲱϯ ⲛ̀ⲥⲱϥ

And the angel answered, he said to the women: 'Fear not ye: for I know that ye seek for Jesus who was crucified.

Αποκριθεις δε ο αγγελος ειπε προς τας γυναικας· μη φοβεισθε σεις· διοτι εξευρω οτι Ιησουν τον εσταυρωμενον ζητειτε·

لَيْسَ هُوَ هَهُنَا، لأَنَّهُ قَامَ كَمَا قَالَ! هَلُمَّا انْظُرَا الْمَوْضِعَ الَّذِي كَانَ الرَّبُّ مُضْطَجِعًا فِيهِ.

הוּא אֵינֶנּוּ פֹה כִּי־קָם כַּאֲשֶׁר אָמָר בֹּאנָה וּרְאֶינָה אֶת־הַמָּקוֹם אֲשֶׁר שָׁכַב־שָׁם הָאָדוֹן׃

Ϥⲭⲏ ⲙ̀ⲡⲁⲓⲙⲁ ⲁⲛ ⲁϥⲧⲱⲛϥ ⲅⲁⲣ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲁϥϫⲟⲥ ⲁⲙⲱⲓⲛⲓ ⲁⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲡⲓⲙⲁ ⲉ̀ⲛⲁϥⲭⲏ ⲙ̀ⲙⲟϥ

He is not here; for he rose, as he said. Come see the place in which he was laid.

δεν ειναι εδω· διοτι ανεστη, καθως ειπεν. Ελθετε, ιδετε τον τοπον οπου εκειτο ο Κυριος.

وَاذْهَبَا سَرِيعًا قُولاَ لِتَلاَمِيذِهِ: إِنَّهُ قَدْ قَامَ مِنَ الأَمْوَاتِ. هَا هُوَ يَسْبِقُكُمْ إِلَى الْجَلِيلِ. هُنَاكَ تَرَوْنَهُ. هَا أَنَا قَدْ قُلْتُ لَكُمَا».

לֵכְנָה מַהֵר וְהִגַּדְתֶּן לְתַלְמִידָיו כִּי קָם מִן־הַמֵּתִים וְהִנֵּה הוּא הוֹלֵךְ לִפְנֵיכֶם הַגָּלִילָה וְשָׁם תִּרְאֻהוּ הִנֵּה אָמַרְתִּי לָכֶן׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲭⲱⲗⲉⲙ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲁϫⲟⲥ ⲛ̀ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ϫⲉ ⲁϥⲧⲱⲛϥ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲏ ⲉⲑⲙⲱⲟⲩⲧ ⲟⲩⲟϩ ϩⲏⲡⲡⲉ ϥⲛⲁⲉⲣϣⲟⲣⲡ ⲉ̀ⲣⲱⲧⲉⲛ ⲉ̀ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ ⲁⲣⲉⲧⲉⲛⲛⲁⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲟϥ ⲙ̀ⲙⲁⲩ ⲓⲥ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁⲓϫⲟⲥ ⲛⲱⲧⲉⲛ

And quickly go, say to his disciples, that he rose from the dead; and lo, he will go before you to Galilee; ye will see him there: behold, I told (lit. said) you.'

Και υπαγετε ταχεως και ειπατε προς τους μαθητας αυτου οτι ανεστη εκ των νεκρων, και ιδου, υπαγει προτερον υμων εις την Γαλιλαιαν· εκει θελετε ιδει αυτον· ιδου, σας ειπον.

فَخَرَجَتَا سَرِيعًا مِنَ الْقَبْرِ بِخَوْفٍ وَفَرَحٍ عَظِيمٍ، رَاكِضَتَيْنِ لِتُخْبِرَا تَلاَمِيذَهُ.

וַתְּמַהֵרְנָה וַתֵּצֶאנָה מִן־הַקֶּבֶר בְּיִרְאָה וּבְשִׂמְחָה גְדוֹלָה וַתָּרֹצְנָה לְסַפֵּר אֶל־תַּלְמִידָיו׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲛ̀ⲭⲱⲗⲉⲙ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϩⲁ ⲡⲓⲙϩⲁⲩ ϧⲉⲛ ⲟⲩϩⲟϯ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲛⲓϣϯ ⲛ̀ⲣⲁϣⲓ ⲟⲩⲟϩ ⲛⲁⲩϭⲟϫⲓ ⲉ̀ⲧⲁⲙⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ

And they went quickly from the sepulchre in fear and great joy, and were running to tell his disciples.

Και εξελθουσαι ταχεως απο του μνημειου μετα φοβου και χαρας μεγαλης εδραμον να απαγγειλωσι προς τους μαθητας αυτου.

وَفِيمَا هُمَا مُنْطَلِقَتَانِ لِتُخْبِرَا تَلاَمِيذَهُ إِذَا يَسُوعُ لاَقَاهُمَا وَقَالَ: «سَلاَمٌ لَكُمَا». فَتَقَدَّمَتَا وَأَمْسَكَتَا بِقَدَمَيْهِ وَسَجَدَتَا لَهُ.

הֵנָּה הֹלְכוֹת לְסַפֵּר אֶל־תַּלְמִידָיו וְהִנֵּה יֵשׁוּעַ נִקְרֶה אֲלֵיהֶן וַיֹּאמֶר שָׁלוֹם לָכֵן וַתִּגַּשְׁנָה וַתֹּאחַזְנָה בְרַגְלָיו וַתִּשְׁתַּחֲוֶיןָ לוֹ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲉ̀ϩⲣⲁⲩ ⲛ̀ϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲭⲉⲣⲉⲧⲉ ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲁⲩⲁⲙⲟⲛⲓ ⲛ̀ⲛⲉϥϭⲁⲗⲁⲩϫ ⲟⲩⲟϩ ⲁⲩⲟⲩⲱϣⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ

And behold, Jesus met them, saying: All hail!' And they laid hold on his feet, and worshipped him.

Ενω δε ηρχοντο να απαγγειλωσι προς τους μαθητας αυτου, ιδου, ο Ιησους απηντησεν αυτας, λεγων· Χαιρετε. Και εκειναι προσελθουσαι επιασαν τους ποδας αυτου και προσεκυνησαν αυτον.

فَقَالَ لَهُمَا يَسُوعُ: «لاَ تَخَافَا. اِذْهَبَا قُولاَ لإِخْوَتِي أَنْ يَذْهَبُوا إِلَى الْجَلِيلِ، وَهُنَاكَ يَرَوْنَنِي».

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶן יֵשׁוּעַ אַל־תִּירֶאןָ לֵכְנָה וְהַגֵּדְנָה לְאַחַי וְיֵלְכוּ הַגָּלִילָה וְשָׁם יִרְאוּנִי׃

Ⲧⲟⲧⲉ ⲡⲉϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲛⲱⲟⲩ ϫⲉ ⲙ̀ⲡⲉⲣⲉⲣϩⲟϯ ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲙⲁⲧⲁⲙⲉ ⲛⲁⲥⲛⲏⲟⲩ ϩⲓⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲟⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ ⲟⲩⲟϩ ⲛ̀ⲥⲉⲛⲁⲩ ⲉ̀ⲣⲟⲓ ⲙ̀ⲙⲁⲩ

Then Jesus said to them: Fear not: go, tell my brothers, that they go to Galilee, and see me there.'

Τοτε λεγει προς αυτας ο Ιησους· Μη φοβεισθε· υπαγετε, απαγγειλατε προς τους αδελφους μου, δια να υπαγωσιν εις την Γαλιλαιαν· και εκει θελουσι με ιδει.

أقوال الحراس

وَفِيمَا هُمَا ذَاهِبَتَانِ إِذَا قَوْمٌ مِنَ الْحُرَّاسِ جَاءُوا إِلَى الْمَدِينَةِ وَأَخْبَرُوا رُؤَسَاءَ الْكَهَنَةِ بِكُلِّ مَا كَانَ.

וַיְהִי בְלֶכְתָּן וְהִנֵּה אֲנָשִׁים מִן־הַמִּשְׁמָר בָּאוּ הָעִירָה וַיַּגִּידוּ לְרָאשֵׁי הַכֹּהֲנִים אֵת כָּל־הַנַּעֲשָׂה׃

Ⲉⲧⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲓⲥ ϩⲁⲛⲟⲩⲟⲛ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲕⲟⲩⲥⲧⲱⲇⲓⲁ ⲁⲩⲓ̀ ⲉ̀ϯⲃⲁⲕⲓ ⲁⲩⲧⲁⲙⲉ ⲛⲓⲁⲣⲭⲓⲉⲣⲉⲩⲥ ⲉ̀ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉⲧⲁⲩϣⲱⲡⲓ

They having gone, lo, some of the guards came to the city, they told the chief priests all things which were done.

Ενω δε αυται απηρχοντο, ιδου, τινες των φυλακων ελθοντες εις την πολιν απηγγειλαν προς τους αρχιερεις παντα τα γενομενα,

فَاجْتَمَعُوا مَعَ الشُّيُوخِ، وَتَشَاوَرُوا، وَأَعْطَوُا الْعَسْكَرَ فِضَّةً كَثِيرَةً

וַיִּקָּהֲלוּ עִם־הַזְּקֵנִים וַיִּתְיָעָצוּ וַיִּתְּנוּ־כֶסֶף לָרֹב אֶל־אַנְשֵׁי הַצָּבָא לֵאמֹר׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲑⲱⲟⲩϯ ⲛⲉⲙ ⲛⲓⲡⲣⲉⲥⲃⲩⲧⲉⲣⲟⲥ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲩⲉⲣ ⲟⲩⲥⲟϭⲛⲓ ⲁⲩϭⲓ ⲛ̀ϩⲁⲛϩⲁⲧ ⲉⲩⲙⲡϣⲁ ⲁⲩⲧⲏⲓⲧⲟⲩ ⲛ̀ⲛⲓⲙⲁⲧⲟⲓ

And having assembled with the elders, and taking counsel, they took suitable money, they gave it (lit. them) to the soldiers,

Και συναχθεντες μετα των πρεσβυτερων και συμβουλευθεντες εδωκαν εις τους στρατιωτας αργυρια ικανα,

قَائِلِينَ: «قُولُوا إِنَّ تَلاَمِيذَهُ أَتَوْا لَيْلًا وَسَرَقُوهُ وَنَحْنُ نِيَامٌ.

אִמְרוּ־נָא כִּי־בָאוּ תַלְמִידָיו לָיְלָה וַיִּגְנְבוּ אוֹתוֹ וַאֲנַחְנוּ יְשֵׁנִים׃

Ϫⲉ ⲁϫⲟⲥ ϫⲉ ⲛⲉϥⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲉⲧⲁⲩⲓ̀ ⲛ̀ϫⲱⲣϩ ⲁⲩⲟⲗϥ ⲛ̀ϭⲓⲟⲩⲓ ϩⲱⲥ ⲇⲉ ⲉⲛⲛⲕⲟⲧ

(saying:) 'Say that his disciples having come by night, took him away by stealth, and while we sleep.

λεγοντες· Ειπατε οτι οι μαθηται αυτου ελθοντες δια νυκτος εκλεισαν αυτον, ενω ημεις εκοιμωμεθα.

وَإِذَا سُمِعَ ذَلِكَ عِنْدَ الْوَالِي فَنَحْنُ نَسْتَعْطِفُهُ، وَنَجْعَلُكُمْ مُطْمَئِنِّينَ».

וְאִם־יִשָׁמַע הַדָּבָר בֵּית הַהֶגְמוֹן אֲנַחְנוּ נְפַיְסֵהוּ וְאַתֶּם אַל־תִּירָאוּ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉϣⲱⲡ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓϩⲏⲅⲉⲙⲱⲛ ⲥⲱⲧⲉⲙ ⲉⲡⲁⲓⲥⲁϫⲓ ⲉⲛⲉ̀ⲑⲉⲧϩⲑⲏϥ ⲁ̀ⲛⲟⲛ ⲟⲩⲟϩ ⲉⲛⲉ̀ⲉⲣ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲛ̀ⲁⲑⲣⲱⲟⲩϣ

And if the governor hear this word, we shall persuade him, and shall rid you of care.'

Και εαν ακουσθη τουτο ενωπιον του ηγεμονος, ημεις θελομεν πεισει αυτον και εσας θελομεν καμει αμεριμνους.

فَأَخَذُوا الْفِضَّةَ وَفَعَلُوا كَمَا عَلَّمُوهُمْ، فَشَاعَ هَذَا الْقَوْلُ عِنْدَ الْيَهُودِ إِلَى هَذَا الْيَوْمِ.

וַיִּקְחוּ אֶת־הַכֶּסֶף וְיַּעֲשׂוֹּ כַּאֲשֶׁר שָׂמוּ בְּפִיהֶם וַתֵּצֵא הַשְׁמוּעָה הַזֹּאת בֵּין הַיְּהוּדִים עַד הַיּוֹם הַזֶּה׃

Ⲛ̀ⲑⲱⲟⲩ ⲇⲉ ⲉⲧⲁⲩϭⲓ ⲛ̀ⲛⲓϩⲁⲧ ⲁⲩⲓⲣⲓ ⲙ̀ⲫⲣⲏϯ ⲉⲧⲁⲩⲥⲁⲃⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲁ ⲡⲁⲓⲥⲁϫⲓ ⲥⲱⲣ ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲛⲓⲓⲟⲩⲇⲁⲓ ϣⲁ ⲉ̀ϧⲟⲩⲛ ⲉ̀ⲫⲟⲟⲩ

So they having taken the silver pieces, did as they were taught: and this word spread abroad among the Jews until to-day.

Εκεινοι δε λαβοντες τα αργυρια, επραξαν ως εδιδαχθησαν. Και διεφημισθη ο λογος ουτος παρα τοις Ιουδαιοις μεχρι της σημερον.

يسوع يظهر للتلاميذ

وَأَمَّا الأَحَدَ عَشَرَ تِلْمِيذًا فَانْطَلَقُوا إِلَى الْجَلِيلِ إِلَى الْجَبَلِ، حَيْثُ أَمَرَهُمْ يَسُوعُ.

וְעַשְׁתֵּי עָשָׂר הַתַּלְמִידִים הָלְכוּ הַגָּלִילָה אֶל־הָהָר אֲשֶׁר אָמַר לָהֶם יֵשׁוּעַ׃

Ⲡⲓⲓ̅ⲁ̅ ⲙ̀ⲙⲁⲑⲏⲧⲏⲥ ⲁⲩϣⲉ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ϯⲅⲁⲗⲓⲗⲉⲁ ⲉ̀ϩⲣⲏⲓ ⲉ̀ϫⲉⲛ ⲡⲓⲧⲱⲟⲩ ⲉⲧⲁ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ϯⲛⲉⲓ ⲛⲱⲟⲩ ⲉⲣⲟϥ

The eleven disciples went up to Galilee, upon the mountain which Jesus appointed to them.

Οι δε ενδεκα μαθηται υπηγον εις την Γαλιλαιαν, εις το ορος οπου παρηγγειλεν εις αυτους ο Ιησους.

وَلَمَّا رَأَوْهُ سَجَدُوا لَهُ، وَلكِنَّ بَعْضَهُمْ شَكُّوا.

וַיִּרְאוּ אֹתוֹ וַיִּשְׁתַּחֲווּ־לוֹ וְיֵשׁ מֵהֶם אֲשֶׁר חָלַק לִבָּם׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁⲩⲛⲁⲩ ⲉⲣⲟϥ ⲁⲩⲟⲩⲱϣⲧ ⲙ̀ⲙⲟϥ ϩⲁⲛⲟⲩⲟⲛ ⲇⲉ ⲁⲩϭⲓⲥⲁⲛⲓⲥ

And having seen him, they worshipped him: but some doubted.

Και ιδοντες αυτον προσεκυνησαν αυτον, τινες δε εδιστασαν.

فَتَقَدَّمَ يَسُوعُ وَكَلَّمَهُمْ قَائِلًا: «دُفِعَ إِلَيَّ كُلُّ سُلْطَانٍ فِي السَّمَاءِ وَعَلَى الأَرْضِ،

וַיִּגַּשׁ יֵשׁוּעַ וַיְדַבֵּר אֲלֵיהֶם לֵאמֹר נִתַּן־לִי כָּל־שָׁלְטָן בַּשָׁמַיִם וּבָאָרֶץ׃

Ⲟⲩⲟϩ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲛϫⲉ Ⲓⲏ̅ⲥ̅ ⲁϥⲥⲁϫⲓ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ⲉϥϫⲱ ⲙ̀ⲙⲟⲥ ϫⲉ ⲁⲩϯⲉⲣϣⲓϣⲓ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲛⲏⲓ ϧⲉⲛ ⲧⲫⲉ ⲛⲉⲙ ϩⲓϫⲉⲛ ⲡⲓⲕⲁϩⲓ

And Jesus having come, spake to them, saying: All authority was given me in (the) heaven and on the earth.

Και προσελθων ο Ιησους, ελαλησε προς αυτους, λεγων· Εδοθη εις εμε πασα εξουσια εν ουρανω και επι γης.

فَاذْهَبُوا وَتَلْمِذُوا جَمِيعَ الأُمَمِ وَعَمِّدُوهُمْ بِاسْمِ الآبِ وَالابْنِ وَالرُّوحِ الْقُدُسِ.

וְאַתֶּם לְכוּ אֶל־כָּל־הַגּוֹיִם וַעֲשׂוֹּ תַלְמִידִים וּטְבַלְתֶּם אֹתָם לְשֵׁם־הָאָב וְהַבֵּן וְרוּחַ הַקֹּדֶשׁ׃

Ⲙⲁϣⲉ ⲛⲱⲧⲉⲛ ⲟⲩⲛ ⲙⲁⲥⲃⲱ ⲛ̀ⲛⲓⲉⲑⲛⲟⲥ ⲧⲏⲣⲟⲩ ⲉⲣⲉⲧⲉⲛⲱⲙⲥ ⲙ̀ⲙⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲫⲣⲁⲛ ⲙ̀ⲫⲓⲱⲧ ⲛⲉⲙ ⲡϣⲏⲣⲓ ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲡⲛ̅ⲁ̅ ⲉⲑⲟⲩⲁⲃ

Go then, teach all nations, baptising them into (the) name of (the) Father and (the) Son and the Holy Spirit:

Πορευθεντες λοιπον μαθητευσατε παντα τα εθνη, βαπτιζοντες αυτους εις το ονομα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευματος,

وَعَلِّمُوهُمْ أَنْ يَحْفَظُوا جَمِيعَ مَا أَوْصَيْتُكُمْ بِهِ. وَهَا أَنَا مَعَكُمْ كُلَّ الأَيَّامِ إِلَى انْقِضَاءِ الدَّهْرِ». آمِينَ.

וְלִמַּדְתֶּם אֹתָם לִשְׁמֹר אֶת־כָּל־אֲשֶׁר צִוִּיתִי אֶתְכֶם וְהִנֵּה אָנֹכִי אִתְּכֶם כָּל־הַיָּמִים עַד־קֵץ הָעוֹלָם אָמֵן׃

Ⲉⲣⲉⲧⲉⲛϯⲥⲃⲱ ⲛⲱⲟⲩ ⲉ̀ⲁⲣⲉϩ ⲉ̀ϩⲱⲃ ⲛⲓⲃⲉⲛ ⲉ̀ⲧⲁⲓϩⲉⲛϩⲉⲛ ⲑⲏⲛⲟⲩ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲟⲩⲟϩ ⲓⲥ ϩⲏⲡⲡⲉ ⲁ̀ⲛⲟⲕ ϯⲭⲏ ⲛⲉⲙⲱⲧⲉⲛ ⲛ̀ⲛⲓⲉϩⲟⲟⲩ ⲧⲏⲣⲟⲩ ϣⲁ ⲡϫⲱⲕ ⲉ̀ⲃⲟⲗ ⲛ̀ⲧⲉ ⲛⲓⲉⲛⲉϩ ⲁⲙⲏⲛ

teaching them to keep all things which I ordered you: and behold, I am with you all the days unto (the) end of the ages.'

διδασκοντες αυτους να φυλαττωσι παντα οσα παρηγγειλα εις εσας· και ιδου, εγω ειμαι μεθ' υμων πασας τας ημερας εως της συντελειας του αιωνος. Αμην.

إنجيل متى – الإصحاح 9

الكتاب المقدس القبطي

Ⲡⲓⲉⲩⲁⲅⲅⲉⲗⲓⲟⲛ ⲕⲁⲧⲁ Ⲙⲁⲧⲑⲉⲟⲛ

نسب يسوع المسيح

ميلاد يسوع المسيح

زيارة المجوس

الهرب إلى مصر

العودة إلى الناصرة

يوحنا المعمدان يمهد الطريق

معمودية يسوع المسيح

يسوع يواجه التجربة

بداية خدمته في الجليل

دعوة التلاميذ الأولين

يسوع يعلم ويشفي المرضى

الموعظة على الجبل - التطويبات

ملح الأرض ونور العالم

إكمال الناموس

الغضب

الزنا

الطلاق

القَسَم

الانتقام

محبة الأعداء

الصدَقة

الصلاة

الصوم

كنوز في السماء

الله يعتني بنا

إدانة الآخرين

اسألوا... اطلبوا... اقرعوا

الباب الضَّيِّق

الشجرة وثمارها

البناؤون الحكماء والبناؤون الجهلاء

شفاء أبرص

إيمان قائد المئة

شفاء حماة بطرس وآخرين

ثمن التَبعيَّة

تهدئة العاصفة

طرد الشياطين

شفاء مشلول

دعوة مَتَّى

السؤال عن الصوم

إقامة ابنة يايرس وشفاء نازفة الدم

شفاء أعميين

شفاء أخرس

الْفَعَلَة قليلون

إرسال الاثني عشر

تابع: إرسال الاثني عشر

يسوع ويوحنا المعمدان

ويل للمدن التي لم تَتُب

راحة للمتعبين

رب السبت

فتى الله المُختار

يسوع وبَعلزَبول

آية يونان

عمل مشيئة الله

مَثَل الزارع وتفسيره

مَثَل القمح والزَّوان

مَثَل حبة الخردل ومَثَل الخميرة

تفسير مَثَل القمح والزَّوان

أمثلة الكنز والؤلؤة والشبكة

الناصرة ترفض يسوع

قطع رأس يوحنا المعمدان

إشباع الخمسة الآلاف رَجل

معجزة المشي على الماء

الطاهر والنجس

إيمان المرأة الكنعانية

إشباع الأربعة الآلاف رَجل

طلب آيـة

خمير الفريسيين والصدوقيين

إعتراف بطرس بالمسيح

يسوع يُنبئ بموته وقيامته

التجلي

شفاء غلام به شيطان

ضريبة الهيكل

الأعظم في ملكوت السماوات

مَثَل الخروف الضال

إن أخطأ إليك أخوك

مَثَل العبد الذي لا يغفر